II SA/Bd 786/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-06-03
NSAinneWysokawsa
jakość handlowaoznakowanie żywnościmiódwprowadzanie w błądkonsumentprzepisy unijneprawo żywnościowezalecenia pokontrolne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na zalecenia pokontrolne dotyczące nieprawidłowego oznakowania produktów jako 'miód', uznając, że nazwa ta jest prawnie zarezerwowana dla produktu wytwarzanego wyłącznie przez pszczoły.

Spółka zaskarżyła zalecenia pokontrolne Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, kwestionując uznanie produktów zawierających miód i dodatki za nieprawidłowo oznakowane jako 'miód'. Spółka argumentowała, że nazewnictwo i oznakowanie były zgodne z prawem i nie wprowadzały konsumentów w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organu, że nazwa 'miód' jest prawnie zdefiniowana i zarezerwowana dla produktu spełniającego określone kryteria jakościowe, a produkty wieloskładnikowe nie mogą być tak nazywane, co stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i wprowadza konsumentów w błąd.

Spółka zaskarżyła zalecenia pokontrolne Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, które dotyczyły nieprawidłowości w oznakowaniu produktów rolno-spożywczych, w tym miodu lipowego oraz produktów nazwanych 'CUD MIÓD'. Organ stwierdził brak wskazania kraju pochodzenia i terminu przydatności do spożycia dla miodu lipowego, a także uznał, że nazwanie produktów zawierających miód i dodatki (kakao, malina, witamina C, pigwowiec) jako 'miód' jest niezgodne z definicją miodu i wprowadza konsumentów w błąd. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że oznakowanie było zgodne z prawem, a produkty nie wprowadzały w błąd, co potwierdzało m.in. prawo do używania znaku towarowego 'CUD MIÓD'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach unijnych i krajowych, w tym dyrektywie 2001/110/WE oraz rozporządzeniu w sprawie znakowania, które definiują miód jako produkt wytwarzany wyłącznie przez pszczoły, bez dodatków. Sąd uznał, że użycie nazwy 'miód' dla produktów wieloskładnikowych stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i wprowadza konsumentów w błąd, ponieważ nazwa ta jest prawnie zarezerwowana dla produktu spełniającego ściśle określone kryteria. Sąd podkreślił, że nawet jeśli konsument mógł zapoznać się ze składem produktu, samo użycie nazwy 'miód' dla produktu niespełniającego definicji jest niedopuszczalne. Sąd odwołał się również do wcześniejszego wyroku WSA w Warszawie w podobnej sprawie, potwierdzając jego trafność. Sąd oddalił również zarzuty procesowe spółki, wskazując, że postępowanie kontrolne w zakresie jakości handlowej jest uregulowane odrębnymi przepisami, a nie Kodeksem postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nazwa 'miód' jest prawnie zdefiniowana i zarezerwowana wyłącznie dla produktu wytwarzanego przez pszczoły, bez dodatków. Użycie tej nazwy dla produktów wieloskładnikowych stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i wprowadza konsumentów w błąd.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji miodu zawartej w przepisach unijnych i krajowych, które jasno określają, że miód to produkt pszczeli bez dodatków. Stosowanie nazwy 'miód' do produktów złożonych, które nie spełniają tych kryteriów, jest niezgodne z prawem i wprowadza konsumentów w błąd co do charakteru i składu produktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (30)

Główne

u.j.h.a.r.s. art. 30 b

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Podstawa do wydania zaleceń pokontrolnych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

u.j.h.a.r.s. art. 40 a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Sankcja w postaci kary pieniężnej za nieusunięcie nieprawidłowości w terminie.

rozporządzenie w sprawie znakowania art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych

Definicja miodu jako produktu wyłącznie pszczelego, bez dodatków.

rozporządzenie Nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Zakaz wprowadzania konsumentów w błąd co do właściwości żywności.

rozporządzenie Nr 1169/2011 art. 17 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Nazwa środka spożywczego powinna być zgodna z przepisami prawa.

dyrektywa 2001/110/WE art. 2 § ust. 1 i 2

Dyrektywa Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnosząca się do miodu

Definicja miodu.

rozporządzenie 178/2002 art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) NR 178/2002 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego

Cel prawa żywnościowego - ochrona zdrowia, życia ludzi i interesów konsumentów, uczciwe praktyki w handlu.

rozporządzenie 178/2002 art. 16

Rozporządzenie (WE) NR 178/2002 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego

Zakaz wprowadzania konsumentów w błąd poprzez prezentację żywności.

rozporządzenie 178/2002 art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) NR 178/2002 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego

Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i zapobieganie praktykom wprowadzającym w błąd.

Pomocnicze

rozporządzenie w sprawie znakowania art. 15 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych

Wymóg podania pełnej nazwy rodzaju i odmiany miodu.

rozporządzenie Nr 1169/2011 art. 9 § ust. 1 lit. f i i

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Obowiązek podania daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia oraz kraju pochodzenia.

rozporządzenie Nr 1169/2011 art. 24 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Wymagania dotyczące oznakowania miodu.

rozporządzenie Nr 1169/2011 art. 18

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Wymagania dotyczące wykazu składników.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów KPA do postępowania kontrolnego było kwestionowane przez stronę skarżącą.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna działania sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zaskarżenia zaleceń pokontrolnych jako 'innego aktu lub czynności'.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu

Szczegółowe wymagania w zakresie jakości handlowej miodu.

U.Pr.P. art. 5 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Podstawa do oceny praktyk rynkowych.

U.Pr.P. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Zasada przyjaznej interpretacji przepisów.

U.Pr.P. art. 11

Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Zasada 'co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nazwa 'miód' jest prawnie zdefiniowana i zarezerwowana dla produktu pszczelego bez dodatków. Użycie nazwy 'miód' dla produktów wieloskładnikowych stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej. Takie oznakowanie wprowadza konsumentów w błąd co do charakteru i składu produktu. Zalecenia pokontrolne są aktem podlegającym kontroli sądowo-administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Produkty były prawidłowo oznakowane i nie wprowadzały konsumentów w błąd. Znak towarowy 'CUD MIÓD' pozwala na używanie nazwy 'miód' w kontekście produktów złożonych. Zalecenia pokontrolne były zbyt ogólnikowe i niemożliwe do realizacji. Nieprawidłowości zostały usunięte w trakcie kontroli, co czyni zalecenia bezprzedmiotowymi. Przepisy KPA powinny mieć zastosowanie do postępowania kontrolnego.

Godne uwagi sformułowania

nazwa miód jest nazwą prawną zdefiniowaną dla produktu wytwarzanego przez pszczoły, nieprzetworzonego wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego, w którego nazwie użyto prawnie zdefiniowanego określenia 'miód', podczas gdy produkt ten nie spełnia wymagań jakości handlowej miodu (...) stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej. wprowadzenie w błąd następuje m.in. wtedy, gdy produkt oznaczony określeniem 'miód' nie spełnia kryteriów przewidzianych dla tego wyrobu Przepisy ustawy o jakości handlowej w zakresie postępowania kontrolnego są samoistną i zarazem swoistą procedurą, a zalecenia pokontrolne są aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro tak, to do takiego aktu nie mają zastosowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Jerzy Bortkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Korycka

członek

Grzegorz Saniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nazewnictwa i oznakowania miodu oraz produktów zawierających miód, a także zakresu kontroli sądowo-administracyjnej nad zaleceniami pokontrolnymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa żywnościowego w kontekście miodu i produktów złożonych. Może mieć zastosowanie do innych produktów spożywczych, gdzie nazwa jest prawnie chroniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie spożywanego produktu (miodu) i kwestii wprowadzania konsumentów w błąd przez nieprawidłowe oznakowanie, co ma szerokie znaczenie praktyczne i społeczne. Wyjaśnia, co faktycznie można nazwać 'miodem'.

Czy 'cud miód' to nadal miód? Sąd wyjaśnia, co można nazwać miodem, a co wprowadza konsumentów w błąd.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 786/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1604
art. 30 b
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Dz.U. 2016 poz 1604
art. 40 a ust. 2
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. T. na zalecenia pokontrolne [...] Inspektora [...] w B. z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia zaleceń pokontrolnych oddala skargę.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e:
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w dniu [...] 2024 r., po przeprowadzonej kontroli nr [...] z dnia [...].2022 r., w Spółce , w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w Sklepie firmowym przy ul. [...], w B., stwierdził nieprawidłowości w zakresie oznakowania wprowadzonych do obrotu artykułów rolno-spożywczych dla partii:
- Miód lipowy (sprzedawany luzem na wagę, opakowania a 25 kg), partia [...], data [...].2022,
- CUD MIÓD i kakao a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...] 235, dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...],
- CUD MIÓD i malina a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...] 235, dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...],
- CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...], dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...].
Organ ustalił, że w oznakowaniu opakowania kontrolowanej partii miodu lipowego (sprzedawanego luzem na wagę) wskazano określenia daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia. ani kraju pochodzenia miodu. (organ użył sformułowania "wskazano" – uwaga Sądu). Natomiast w oznakowaniu pozostałych wyrobów gotowych
- CUD MIÓD i kakao a 250 g,
- CUD MIÓD i malina a 250 g,
- CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI a 250 g,
stwierdzono, że oferowanego produktu nie można było nazwać "miodem", ponieważ dodanie suszów owocowych (liofilizatów), kakao, witaminy C jest zakazane do miodów i jest sprzeczne z definicją miodu zawartą w art. 2 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnoszącą się do miodu (Dz. U. UE. L. z 12.01.2002 r. Nr 10 s. 47) oraz w § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania. Tak użyta w oznakowaniu nazwa żywności była niezgodna również z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1924/2006 i (WE) Nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 608/2004 (Dz. U. UE L z 22.11.2011 r., Nr 304 s. 18 ze zm.), dalej jako rozporządzenie Nr 1169/2011. Ponadto nazwa "cud miód i ..." sugerowała konsumentowi, że żywność, którą zakupuje to "miód" z jego wszystkimi walorami smakowymi, jakościowymi i fizykochemicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (Dz. U. z 2003 r. Nr 181. poz. 1773, ze zm.). Ponadto informacje zawarte w oznakowaniu powyżej wymienionych kontrolowanych produktów "Cud miód i..." wprowadzały konsumenta w błąd i nie zapewniały rzetelnej i jednoznacznej informacji na temat oferowanej żywności tym samym naruszały wymagania przepisów art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Nr 1169/2011. Dodatkowo w produkcie pod nazwą "CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI", na etykiecie obok nazwy CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI wskazano zapis "Cud miód z rokitnikiem i witaminą C", podczas gdy w wykazie składników nie wykazano rokitnika. Powyższe stanowiło naruszenie przepisów art. 18 rozporządzenia Nr [...].
Szczegółowo nieprawidłowości opisano w wydanej decyzji o karze pieniężnej nr [...] z [...].2023 r. oraz decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [...] z dnia [...].2024 r.
Organ na podstawie art. 30b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych (t.j. Dz. U. z 2023 r poz. 1980), dalej: "ustawa o jakości handlowej" lub "u.j.h.a.r.s."; wezwał skarżącą do usunięcia ww. nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, poprzez wykonanie następujących zaleceń:
Należy:
- poprawić wskazane błędy w oznakowaniu i podjąć wszelkie działania aby zapobiec wystąpieniu podobnych nieprawidłowości w przyszłości;
- na bieżąco i rzetelnie aktualizować informacje o składzie artykułów rolno-spożywczych;
- dołożyć wszelkich starań aby oznakowanie środków spożywczych znajdujących się w obrocie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz było rzetelne i nie wprowadzało konsumenta w błąd.
- o sposobie wykonania powyższych zaleceń poinformować [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. niezwłocznie po ich wykonaniu, nie później niż w terminie 7 dni od daty upływu terminu wskazanego do usunięcia nieprawidłowości.
Organ pouczył, że zgodnie z art. 40a ust. 2 u.j.h.a.s.r., kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, o których mowa w ustawie lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedzający rok nałożenia kary.
Pasieka sp. z o.o., zwana dalej: "skarżącą", wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zaleceń pokontrolnych, które zakwestionowała w całości.
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych działając na podstawie art. 30b u.j.h.a.s.r., postanowił:
1/ uchylić zalecenia pokontrolne przekazane skarżącej pismem z dnia [...].2024;
2/ przekazać skarżącej nowe zalecenia pokontrolne.
Organ ustalił, co następuje:
W wyniku ww. kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniach [...].2022 r., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oznakowania wprowadzonych do obrotu artykułów rolno-spożywczych dla partii:
- Miód lipowy (sprzedawany luzem na wagę, opakowania a 25 kg), partia [...], data [...].2022,
- CUD MIÓD i kakao a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...], dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...],
- CUD MIÓD i malina a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...], dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...]
- CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI a 250 g - producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...], dane identyfikacyjne: najlepiej spożyć przed [...].
W oznakowaniu opakowania kontrolowanej partii miodu lipowego (sprzedawanego luzem na wagę) wskazano (występuje tu przejęzyczenie organu, poprzez brak zaprzeczenia – uwaga Sądu), określenia daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia. Na zastosowanej etykiecie umieszczono jedynie informacje Miód lipowy, partia [...] oraz data [...].2022, nie precyzując do czego wskazana data odnosiła się oraz dane podmiotu: Spółka [...]. Na opakowaniu kontrolowanej partii miodu nie wskazano również kraju pochodzenia miodu. Powyższe naruszało zapisy artykułu 9 ust. 1 lit. f i lit. i oraz art. 24 ust. 1 i 2 w nawiązaniu do pkt. 1 Załącznika X oraz art. 26 rozporządzenia Nr 1169/2011. Dodatkowo stwierdzone nieprawidłowości naruszały wymagania §15 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29, ze zm., dalej jako rozporządzenie w sprawie znakowania).
Natomiast w oznakowaniu pozostałych wyrobów gotowych stwierdzono poniższe, nieprawidłowości:
- CUD MIÓD i kakao a 250 g,
- CUD MIÓD i malina a 250 g,
- CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI a 250 g,
producent: Gospodarstwo [...] sp. z o.o. [...].
Na froncie opakowania użyto określenia "MIÓD" uzupełnionej o nazwę zastosowanego składnika nadającego smak oferowanego produktu. Produkt taki nie można było nazwać "miodem", ponieważ dodanie suszów owocowych (liofilizatów), kakao, witaminy C jest zakazane do miodów i jest sprzeczne z definicją miodu zawartą w art. 2 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnoszącą się do miodu (Dz. U. UE. L. z 12.01.2002 r. Nr 10 s. 47) oraz w § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania. Tak użyta w oznakowaniu nazwa żywności była niezgodna również z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1924/2006 i (WE) Nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 608/2004 (Dz. U. UE L z 22.11.2011 r., Nr 304 s. 18 ze zm.), dalej jako rozporządzenie Nr 1169/2011. Ponadto nazwa "cud miód i ..." sugerowała konsumentowi, że żywność, którą zakupuje to "miód" z jego wszystkimi walorami smakowymi, jakościowymi i fizykochemicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (Dz. U. z 2003 r. Nr 181. poz. 1773, ze zm.). Ponadto informacje zawarte w oznakowaniu powyżej wymienionych kontrolowanych produktów "Cud miód" wprowadzały konsumenta w błąd i nie zapewniały rzetelnej i jednoznacznej informacji na temat oferowanej żywności tym samym naruszały wymagania przepisów art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Nr 1169/2011. Dodatkowo w produkcie pod nazwą "CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI", na etykiecie obok nazwy CUD MIÓD z witaminą C i pigwowiec JAPOŃSKI wskazano zapis "Cud miód z rokitnikiem i witaminą C", podczas gdy w wykazie składników nie wykazano rokitnika. Powyższe stanowiło naruszenie przepisów art. 18 rozporządzenia Nr 1169/2011.
Szczegółowo nieprawidłowości opisano w wydanej decyzji o karze pieniężnej nr [...] z [...].2023 r. oraz decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [...] z dnia [...].2024 r.
Działając na podstawie art. 30b u.j.h.a.s.r., organ wezwał do usunięcia ww. nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, poprzez wykonanie następujących zaleceń:
Należy:
- poprawić wskazane w niniejszych zaleceniach błędy w oznakowaniu
- poinformować organ o sposobie wykonania powyższych zaleceń niezwłocznie po ich wykonaniu, nie później niż w terminie 7 dni od daty upływu terminu wskazanego do usunięcia nieprawidłowości.
Organ pouczył też o karze pieniężnej wynikającej z art. 40a ust. 2 u.j.h.a.s.r.
Powyższe zalecenia zostały nie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, lecz doręczono je bezpośrednio skarżącej w dniu [...].2024 r.
Skarżąca wezwaniem z [...].2024 r., nadanym [...].2024 r., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zaleceń pokontrolnych.
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych pismem z dnia [...].2024 r., odmówił uchylenia przedmiotowych zaleceń.
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zaskarżyła w całości zalecenia pokontrolne wydane z dnia [...] 2024 r., zarzucając im naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1.1. art. 30b u.j.h.a.s.r., polegające na:
1.1.1.opisaniu oczekiwanych przez Organ czynności naprawczych ogólnikowo, za pomocą jednego blankietowego zdania, co czyni Zalecenia obiektywnie niemożliwymi do realizacji,
1.1.2. pominięciu, że stwierdzone w trakcie kontroli drobne nieprawidłowości zostały usunięte jeszcze podczas kontroli, co czyni bezprzedmiotowym wydanie Zaleceń w tym zakresie, ponieważ zastosowany przepis nie przewiduje możliwości wzywania kontrolowanego do usunięcia nieprawidłowości, które już nie istnieją,
1.1.3. formułowaniu Zaleceń dotyczących sposobu oznaczenia miodów z dodatkami, podczas gdy nie doszło do nieprawidłowości w przedmiotowym zakresie, gdyż wskazane produkty zostały oznaczone zgodnie z właściwymi przepisami prawa;
1.2. art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i 81a w związku z art. 7, 7a, 8, 9 i 11 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej: "kpa", polegające na zaniechaniu wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez:
1.2.1. zaniechanie wyjaśnienia kluczowej dla niniejszej sprawy okoliczności, tj. ustalenia, czy weryfikowane oznaczenie produktów o nazwie: "Kremowany miód wielokwiatowy pszczeli nektarowy z kakao", "Kremowany miód wielokwiatowy pszczeli nektarowy z maliną liofilizowaną" oraz "Kremowany miód wielokwiatowy pszczeli nektarowy z pigwowcem liofilizowanym i dodatkiem witaminy C" (dalej jako "produkty"), składających się z miodu z dodatkami, rzeczywiście wprowadza konsumentów w błąd, a zamiast tego poprzestanie na gołosłownej i jednozdaniowej tezie, która nie została oparta na jakiejkolwiek merytorycznej i rzeczowej analizie w zakresie wprowadzenia konsumentów w błąd,
1.2.2. zaniechaniu określenia wzorca przeciętnego konsumenta oraz stanu rynku produktów tego rodzaju, tj. miodów z dodatkami, w Polsce oraz całej Unii Europejskiej z uwzględnieniem rozpoznawalności tego rodzaju produktów wśród konsumentów, co w konsekwencji skutkowało zaniechaniem dokonania oceny, czy istnieje realne ryzyko, że na skutek zastosowanego oznaczenia produktu przeciętny konsument podejmie mylną decyzję zakupową, której by nie podjął, gdyby produkt został oznaczony w inny sposób,
1.2.3. pominięciu całości oznaczeń opisowych oraz słowno-graficznych znajdujących się na etykiecie produktów, a także zewnętrznego wyglądu produktów, w szczególności nazwy opisowej jednoznacznie wskazującej, że produkty stanowią połączenie miodu z dodatkami, klarowanego oznaczenia składu produktów zarówno na froncie etykiety, jak również na jej tylnej części, oznaczenia dodatku do miodu odróżniającego się poprzez użycie innego koloru tła oraz czcionki, jak również koloru całego produktu wyraźnie odmiennego od koloru "czystego" miodu, odpowiadającego powszechnie kojarzonemu kolorowi danego dodatku, które odróżniają miód z dodatkami od miodu bez dodatków, niwelując jakiejkolwiek ryzyko pomyłki konsumenta w procesie podejmowania decyzji zakupowej,
1.2.4. pominięciu faktu prawomocnego stwierdzenia przez Urząd Patentowy RP za pomocą decyzji administracyjnej, że znak towarowy "CUD MIÓD7' może być stosowany do oznaczania produktów składających się z miodu wraz z dodatkami, bez wprowadzania konsumentów w błąd co do właściwości i charakteru tego rodzaju produktów, co bezwzględnie powinno zostać uwzględnione w ramach analizy oznaczenia produktów; przepisów prawa materialnego, to jest:
2.1. § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29), zwanym dalej: "rozporządzeniem w sprawie znakowania", w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnoszącą się do miodu (Dz. U. UE. L. z 12.01.2001 r. nr 10 s. 47) oraz w związku z art. 8 i art. 11 U.Pr.P., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na sformułowaniu gołosłownej tezy, iż z owego przepisu rzekomo wynika, że określenia "miód" nie można stosować w stosunku do produktów złożonych, w skład których wchodzi miód, co stanowi wykładnię "contra legem", która nie znajduje żadnego oparcia nie tylko w treści, celu i funkcji owego przepisu, ale również jest sprzeczna z utrwaloną praktyką w obrocie gospodarczym oraz ustawowymi zasadami mającymi chronić przedsiębiorców przed dokonywaniem przez organy państwowe rozszerzającej wykładni przepisów ustanawiających ograniczenia w obrocie gospodarczym, tj. zasadą przyjaznej interpretacji przepisów oraz zasadą "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", wyrażonymi w art. 8 i art. 11 U.Pr.P.;
2.2. art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1 lit. a) oraz art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE. L. z 2011 3 r. Nr 304, str. 18 z późn. zm., dalej ]ako "Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011") w związku z art. 3 pkt 5) iart. 4 ust. 1 Ust.Jak.Art.Handl, pkt 1 i pkt 4 części A załącznika VI do Rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 3) Ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 845), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że oznaczenie środka spożywczego, składającego się z miodu i dodatków, nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, podczas gdy Organ nie przeprowadził jakiejkolwiek analizy, która potwierdziłaby, że produkty nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej, co sprawia, że nałożenie w Zaleceniach na Skarżącą obowiązków jest bezprawne lub co najmniej przedwczesne, ponieważ nastąpiło bez wykazania spełnienia przesłanek zawartych we wskazanych przepisach prawa;
2.3. art. 22 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w zw. z art. 8 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 31, str. 1 z późn. zm.) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 31, str. 1 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż sposób oznakowania przez Skarżącą produktów "wprowadzały konsumentów w błąd i nie zapewniały rzetelnej i jednoznacznej informacji na temat oferowanej żywności", podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż zastosowane przez Skarżącą oznakowanie produktów w sposób rzetelny, jasny, pełny i konkretny określa skład, właściwości i charakter produktu, dzięki czemu Skarżąca umożliwiła potencjalnym konsumentom dokonanie świadomego wyboru.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie Zaleceń w całości;
2. rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie;
3. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu odpowiedzi podtrzymano stanowisko zawarte w kwestionowanych zaleceniach.
Odnosząc się do zarzutów tyczących się zbyt ogólnego sposobu sformułowania zaleceń pokontrolnych wskazano, że w treści przedmiotowych zaleceń wyczerpująco opisano nieprawidłowości w zakresie oznakowania produktów skarżącej wskazując również treść naruszonych przepisów. Stwierdzono także wyraźnie, że przy założeniu zgodności zastosowanego przez przedsiębiorcę oznakowania ze wskazanymi przepisami posiada on pełną swobodę w sposobie formułowania oznaczenia wprowadzanych do obrotu produktów.
Wyjaśniono, że w ramach zaleceń nie sposób przyjąć aby w ich ramach organ administracji posiadał jakąkolwiek kompetencję do narzucania przedsiębiorcy konkretnej nazwy handlowej pod którą ma on wprowadzać do obrotu swoje wyroby lub narzucał mu szatę graficzną tych wyrobów.
Natomiast odnosząc się do zarzutu pominięcia, iż część stwierdzonych nieprawidłowości usunięto jeszcze w podczas kontroli, wskazano na bezprzedmiotowość skargi w tym zakresie. Stwierdzono, że pismem z dnia [...].2023 r. doręczonym skarżącej w dniu [...].2023 r. organ uznał bowiem za usunięte nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli dotyczące danych o nazwie kraju pochodzenia i dacie minimalnej trwałości dla kontrolowanej partii miodu lipowego oraz nazwy "rokitnik" w informacji w oznakowaniu produktu "Cud Miód z witaminą C i pigwowiec japoński".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą poddania kontroli sądowo administracyjnej zaskarżonych zaleceń pokontrolnych był art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zauważyć należy, że ww. zalecenia zostały wydane w wyniku kontroli prowadzonej na podstawie regulacji ustawa o jakości handlowej, której art. 30b stanowi, że jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, wojewódzki inspektor przekazuje pisemnie jednostce kontrolowanej zalecenia pokontrolne i wzywa ją do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. Jednocześnie – jak wynika to z art. 40a ust. 2 ww. ustawy - każdy kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedzający rok nałożenia kary. Tym samym, zalecenia pokontrolne są wiążącym poleceniem administracji w stosunku do kontrolowanego. Niezastosowanie się do nich jest bowiem obwarowane sankcją. Stąd też zasadne było sklasyfikowanie zaleceń pokontrolnych jako innego aktu lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) i uznanie kognicji sądu administracyjnego w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2014 r., sygn. akt, II GSK 2522/14, LEX nr 1533882).
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionowała zaleceń pokontrolnych w zakresie wykazanej nieprawidłowości braku umieszczenia na etykiecie produktu daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia, ani też braku określenia kraju pochodzenia miodu, podjęła natomiast wielowątkową polemikę z prawidłowością kwestionowanych zaleceń pokontrolnych w zakresie, wykazanej przez organ nieprawidłowości co do nazwy sprzedawanego przez skarżącą wieloskładnikowego produktu, jako miodu. Tym samym, zasadniczo istota sporu sprowadza się w pierwszym rzędzie do ustalenia najistotniejszej dla sprawy okoliczności, czy umieszczenie określenia "miód" na etykiecie produktu wieloskładnikowego, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 30 lit. b, ustawy o jakości handlowej, a w konsekwencji, czy taka praktyka skarżącej mogła być w zaleceniach podstawą wykazana jako nieprawidłowość oraz czy w następstwie tego organ zasadnie jako nieprawidłowość wskazał też, wprowadzało to konsumenta w błąd i nie zapewniało rzetelnej i jednoznacznej informacji na temat oferowanej żywności.
Na wstępie rozważań w tym zakresie należy stwierdzić, że przeprowadzone w dniach [...] 2022 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kontrole w sklepie firmowym w skarżącej w B. i wyniki tych kontroli stały się podstawą nie tylko do zaskarżonych w niniejszej sprawie zaleceń pokontrolnych, lecz również stanowiły podstawę do wydania przez [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzji o karze pieniężnej wobec skarżącej z [...].2023 nr [...], którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z [...].2024 r. nr [...]. W wyniku natomiast złożenia na ww. decyzję skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt: V SA/Wa 2338/24 skargę tę oddalił. Wskazać też należy, że problematyka objęta ww. rozstrzygnięciem WSA w Warszawie oraz objęta wynikami stwierdzonych ww. kontroli ([...] 2022 r.) jest taka sama.
Ocena prawna dokonana w powyższym wyroku jest tożsama z wnioskami, które podjął Sąd w niniejszej sprawie i dlatego też stanowisko WSA w Warszawie zostało przyjęte jako stanowisko Sądu w niniejszej sprawie.
Zagadnienie znakowania poszczególnych środków spożywczych, a w tym miodu, reguluje przede wszystkim rozporządzenie w sprawie znakowania. Zgodnie z jego § 15 ust. 1, oznakowany jako "miód" może być wyłącznie środek spożywczy, który jest naturalnie słodką substancją produkowaną przez pszczoły Apis mellifera z nektaru roślin lub wydzielin żywych części roślin, lub wydalin owadów wysysających żywe części roślin, zbieranych przez pszczoły, przerabianych przez łączenie specyficznych substancji z pszczół, składanych, odwodnionych, gromadzonych i pozostawionych w plastrach miodu do dojrzewania. Z przepisu tego wynika, że nazwa miód jest nazwą prawną zdefiniowaną dla produktu wytwarzanego przez pszczoły, nieprzetworzonego, co oznacza, że inna substancja, nie może wchodzić w skład produktu nazywanego miodem.
Dodatkowo potwierdza to § 5 ww. cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie jakości handlowej miodu, który stanowi, że miód spełnia wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli:
1) nie zawiera;
a) składników żywności, w tym dozwolonych substancji dodatkowych, obcych jego składowi,
b) innych organicznych lub nieorganicznych substancji obcych jego składowi,
c) oznak fermentacji;
2) nie posiada zapachu i smaku nietypowego dla danej odmiany miodu;
3) nie ma sztucznie zmienionej kwasowości;
4) jego naturalne enzymy nie zostały częściowo lub całkowicie zniszczone przez ogrzewanie;
5) pyłek kwiatowy lub inny specyficzny komponent miodu nie został z niego usunięty, z wyjątkiem miodu przefiltrowanego, chyba że było to nieuniknione w procesie usuwania obcych substancji organicznych lub nieorganicznych.
Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, miód powinien spełniać następujące wymagania organoleptyczne:
1) barwa – od prawie bezbarwnej do ciemnobrązowej;
2) konsystencja – płynna, lepka, częściowo lub całkowicie skrystalizowana;
3) smak – zmienny, w zależności od odmiany;
4) zapach – zmienny, w zależności od odmiany.
Natomiast w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Stosowanie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Powyższe uregulowania również potwierdzają, że miód nie może zawierać innych składników żywności ani organicznych lub nieorganicznych substancji obcych jego składowi. Ponadto powinien wykazywać określone cechy w zakresie właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych. W przypadku niespełnienia tych wymagań miód nie spełnia kryteriów jakości handlowej, a tym samym nie może zostać wprowadzony do obrotu.
W sprawie nie jest sporne i wskazują to wyniki przeprowadzonej kontroli przeprowadzonej w dniach 02-08.11.2022 r., że sporne produkty zostały wprowadzone do obrotu, mają charakter produktów wieloskładnikowych (tj. zawierają inne składniki obce składowi naturalnego miodu), a w ich nazwie użyto określenia "miód".
Sąd stwierdza, że wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego, w którego nazwie użyto prawnie zdefiniowanego określenia "miód", podczas gdy produkt ten nie spełnia wymagań jakości handlowej miodu (tj. zawiera składniki obce składowi naturalnego miodu – produktu wytwarzanego przez pszczoły i nieprzetworzonego), stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego.
Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. odnosząca się do miodu (dalej: "dyrektywa 2001/110/WE"), termin "miód" stosuje się jedynie do produktu określonego w załączniku I pkt 1 i stosowany jest on w handlu do oznaczenia tego produktu.
Natomiast zgodnie z załącznikiem I pkt 1 do tej dyrektywy, miód jest naturalnie słodką substancją produkowaną przez pszczoły Apis mellifera z nektaru roślin lub wydzielin żywych części roślin, lub wydzielin owadów wysysających żywe części roślin, zbieranych przez pszczoły, przerabianych przez łączenie specyficznych substancji z pszczół, składanych, odwodnionych, gromadzonych i pozostawionych w plastrach miodu do dojrzewania.
Jak już to wskazano wyżej, regulacja ta znajduje wprost odzwierciedlenie w § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania.
Należy też stwierdzić, że załącznik II do dyrektywy 2001/110/WE, określa kryteria składu miodu, które znajdują odzwierciedlenie w przepisach krajowych. W związku z tym użycie terminu "miód" do oznaczenia produktu innego niż określony w załączniku I pkt 1 dyrektywy 2001/110/WE stanowi naruszenie prawa.
Ponadto, zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania, należy dodatkowo podać pełną nazwę rodzaju i odmiany miodu, zgodnie z przepisami określającymi szczegółowe wymagania w zakresie jego jakości handlowej.
Z powyższego wynika, że zarówno prawodawca unijny, jak i ustawodawca krajowy określili, jakie właściwości powinien posiadać miód. W związku z tym użycie terminu "miód" w nazwie środka spożywczego, który nie spełnia wymagań przewidzianych w przepisach dla tego produktu, a takim środkiem jest synteza miodu i substancji niespełniającej wskazanych wyżek kryteriów dla miodu, powoduje, że informacja na temat takiej żywności wprowadza konsumentów w błąd.
Kwestionowanie tej okoliczności w skardze nie jest usprawiedliwione. Choćby już z powoływanej Dyrektywy rady 2001/110/WE wynika zakaz wprowadzania konsumentów w błąd. Jej ogólne zasady etykietowania żywności ustanowione w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/13/WE 5 powinny się stosować, z zastrzeżeniem niektórych warunków. Ze względu na ścisły związek między jakością miodu a jego pochodzeniem niezbędne jest, aby dostępna była pełna informacja w tych sprawach, tak aby konsument nie był wprowadzany w błąd odnośnie do jakości produktu.
Nie można pomijać zasad Rozporządzenia (WE) NR 178/2002 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności odwołuje się do pozostałych celów ogólnych prawa żywnościowego, które ma za zadanie realizację jednego lub więcej ogólnych celów dotyczących wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1) i zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Określona w art. 16 prezentacja stanowi, że nie może wprowadzać konsumentów w błąd, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób.
Wprost z art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia 178/2002 odnoszącego się do ochrony konsumentów, wynika, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Jego celem jest także zapobieganie wszelkim praktykom, które mogłyby wprowadzać konsumentów w błąd.
Należy też odwołać się do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004.
Istotna zwłaszcza jest preambuła ww. rozporządzenia nr 1169/2011, gdzie m.in. w pkt 4 wskazuje się, że generalną zasadą prawa żywnościowego jest zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanej przez nich żywności i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumenta w błąd.
W pkt 9 preambuły rozporządzenie wskazuje też, że zarówno służy interesom rynku wewnętrznego, ponieważ upraszcza przepisy, gwarantuje pewność prawa i ogranicza obciążenia administracyjne, jak i przynosi korzyści obywatelom, ponieważ wprowadza wymóg jasnego, zrozumiałego i czytelnego etykietowania środków spożywczych.
Co szczególnie istotne w pkt 10 preambuły wyrażono konieczność umożliwienia konsumentom dokonywania świadomych wyborów, co jest niezbędne zarówno dla zapewnienia skutecznej konkurencji, jak i dla dobra konsumentów.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a, ww. rozporządzenia 1169/2011 w oznakowaniu środków spożywczych obowiązkowe jest podanie ich nazwy. Jak wskazano wcześniej, zgodnie z art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. Natomiast na podstawie art. 7 ust. 1 lit. a, rozporządzenia 1169/2011 informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności w odniesieniu do właściwości środka spożywczego, takich jak jego charakter, tożsamość, właściwości, skład, ilość, trwałość, kraj lub miejsce pochodzenia, a także metody wytwarzania lub produkcji.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że użycie w nazwie spornych produktów określenia "miód" stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 30b ustawy o jakości handlowej, a ponadto działaniem wprowadzającym w błąd, ponieważ rzeczywiste właściwości tych środków spożywczych odbiegały od tych, które są prawnie zarezerwowane dla miodu.
Rozumienie pojęcia "wprowadzanie w błąd", należy odnieść do przytoczonych regulacji prawnych, na gruncie których nazwy miód, nie może stosować do produktu, który jest syntezą miodu i substancji, która miodem nie jest. Fakt natomiast, że na kontrolowanych etykietach konsument mógł zapoznać się ze składem produktu, nie oznacza, że nie został on wprowadzony w błąd, albowiem na gruncie regulacji materialno prawnych niniejszej sprawy, pojęcie "wprowadzenie w błąd" nie odnosi się do jego potocznego znaczenia, czyli oceny, czy konsument, zapoznając się ze składem produktu, faktycznie został wprowadzony w błąd. Istotne jest natomiast, że w nazwie produktu użyto terminu prawnie zarezerwowanego dla wyrobu spełniającego określone wymagania i właściwości. Zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi, wprowadzenie w błąd następuje m.in. wtedy, gdy produkt oznaczony określeniem "miód" nie spełnia kryteriów przewidzianych dla tego wyrobu (§ 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych w związku z § 4 rozporządzenia w sprawie jakości handlowej miodu oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Właściwości spornych produktów odbiegały od wymagań określonych dla miodu, co oznaczało, że ich oznakowanie było niezgodne z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi składu i charakterystyki tego rodzaju środków spożywczych (art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011). Takie też zasadniczo stanowisko i ostateczne konkluzje poczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z 13 lutego 2025 r., dochodząc do wniosku, że ustalony przez organ stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej tak z powodu nieprawidłowości w oznakowaniu spornych produktów i wynikającego z tego wprowadzenia w błąd, ale także ze względu na uchybienia w oznakowaniu produktu "Miód lipowy" sprzedawanego luzem. W kontrolowanej partii bowiem nie wskazano kraju pochodzenia miodu, a na etykiecie umieszczonej na opakowaniu brakowało daty minimalnej trwałości oraz terminu przydatności do spożycia. Jak już wskazano wyżej, kwestii tych skarżąca nie kwestionowała, ani też nie odniosła się do tych uchybień.
W świetle powyższych rozważań tyczących się zagadnień materialnoprawnych, w ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Nie zostały naruszone omówione uregulowania, jak też wskazane przez skarżącą w skardze, w jej pkt 2.
Tak samo też nie zostały naruszone wskazane w pkt. 1.2 skargi normy procesowe.
Odnosząc się do podniesionych w pkt 1.2 skargi zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i 81a w związku z art. 7, 7a, 8, 9 i 11 kpa, należy stwierdzić, że zalecenia pokontrolne są wydawane w trybie ustawy o jakości handlowej, w wyniku przeprowadzenia regulowanego w całości przepisami tej ustawy postępowania kontrolnego. Odnośnie omawianego problemu należy przytoczyć słuszne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16.05.2024 r., sygn. akt: II GSK 361/21, w którym stwierdzono: "Przepisy ustawy o jakości handlowej w zakresie postępowania kontrolnego są samoistną i zarazem swoistą procedurą, a zalecenia pokontrolne są aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro tak, to do takiego aktu nie mają zastosowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, skoro ustawa nie wskazuje by na tej podstawie prawnej były podejmowane zaskarżone zalecenia. Skutkiem takiego stanu rzeczy musi być wniosek, że organ inspekcji nie naruszył przepisów określonych w zarzutach, bowiem nie można naruszyć norm prawnych, które nie miały w sprawie zastosowania. Możliwość zaskarżenia zaleceń pokontrolnych sama przez się nie implikuje stosowania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego do takich aktów".
Odnosząc się natomiast do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania w pkt 1.1 skargi, to w całości zarzuty te również nie zasługują na uwzględnienie. Nie doszło do naruszenia art. 30 lit. b, u.j.h.a.s.r. Z przepisu tego wynika, że przesłanką do wydania przez organ pisemnych zaleceń pokontrolnych jest stwierdzenie podczas kontroli nieprawidłowości. Z przepisu tego nie wynika jakakolwiek norma by usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości podczas kontroli powodowało zaniechanie wydania zaleceń pokontrolnych. Brak jest przeszkód prawnych by fakt usunięcia nieprawidłowości mógł zostać odnotowany przez kontrolującego inspektora. Natomiast niewątpliwie usunięcie nieprawidłowości w trakcie kontroli może zmniejszyć ryzyko wydania decyzji administracyjnych, ale nie zwalnia z obowiązku wydania zaleceń pokontrolnych. Zalecenia pokontrolne mają na celu dokumentację, zapobieganie powtarzaniu się nieprawidłowości oraz utrzymanie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Nie jest zasadny zarzut opisania oczekiwanych przez organ czynności naprawczych ogólnikowo. Z zaleceń pokontrolnych wynika jasny przekaz, że nazwa miód jest nazwą prawną zdefiniowaną dla produktu wytwarzanego przez pszczoły, nieprzetworzonego, co oznacza, że inna substancja, nie może wchodzić w skład produktu nazywanego miodem. Z uwagi wiec na to, jako nieprawidłowość wskazano użycie nazwy miód dla produktów będących syntezą miodu z substancjami miodem niebędącymi. Jako nieprawidłowość wskazano też brak określenia daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia oraz brak określenia kraju pochodzenia miodu. Nie sposób więc dowodzić, że oczekiwane czynności naprawcze są ogólnikowe.
Należy zgodzić się z organem, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że nie sposób przyjąć aby w ich ramach zaleceń pokontrolnych organ administracji posiadał jakąkolwiek kompetencję do narzucania przedsiębiorcy konkretnej nazwy handlowej pod którą ma on wprowadzać do obrotu swoje wyroby lub narzucał mu szatę graficzną tych wyrobów.
Bezzasadny były również zarzut pkt 1.1.3 skargi, opierający się na kwestionowaniu stwierdzonych nieprawidłowości co do oznakowania produktów, co zostało omówione w rozważaniach materialno prawnych Sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI