II SA/Bd 786/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-10-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
nagroda sportowaterminprawo materialneprawo procesoweKPAuchwała rady miastawyniki sportowesamorządpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania nagrody sportowej z powodu złożenia wniosku po terminie, uznając termin ten za materialnoprawny.

Skarżąca domagała się przyznania nagrody sportowej za osiągnięcia z 2021 roku, które zostały uznane za tytuł mistrzowski w 2022 roku. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania nagrody, wskazując na złożenie wniosku po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i umorzyło postępowanie, uznając termin na złożenie wniosku za materialnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że termin na złożenie wniosku o nagrodę sportową jest terminem prawa materialnego, a jego uchybienie skutkuje utratą prawa do nagrody.

Sprawa dotyczyła skargi N. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta T. odmawiającą przyznania nagrody za wyniki sportowe. Skarżąca wnioskowała o nagrodę za I miejsce w Mistrzostwach [...] w Ł. S. 2022, które odbyły się w grudniu 2021 r. Prezydent odmówił, uznając, że zawody nie odbyły się w roku 2022. Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po terminie określonym w uchwale Rady Miasta T. jako termin prawa materialnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym art. 57 § 4, twierdząc, że termin powinien być traktowany jako procesowy i że jego koniec przypadający na dzień wolny od pracy powinien zostać przesunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że termin określony w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały Rady Miasta T. jest terminem prawa materialnego. Podkreślono, że przepisy KPA dotyczące obliczania terminów, w tym art. 57 § 4, dotyczą wyłącznie terminów procesowych, a nie materialnych. Uchybienie terminowi materialnemu skutkuje utratą prawa do nagrody, a nie tylko bezskutecznością procesową czynności. W związku z tym, że wniosek został złożony po terminie, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Termin na złożenie wniosku o przyznanie nagrody sportowej jest terminem prawa materialnego.

Uzasadnienie

Termin materialnoprawny wyznacza warunek uzyskania uprawnienia, a jego uchybienie skutkuje utratą tego prawa. Przepisy KPA dotyczące obliczania terminów (np. art. 57 § 4) dotyczą wyłącznie terminów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u. o s. art. 31 § 1 i 3

Ustawa o sporcie

Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać nagrody za wyniki sportowe, określając szczegółowe zasady ich przyznawania w drodze uchwały.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd.

Uchwała nr [...] Rady M. T. art. § 4 § ust. 1, 2, 7

Określa zasady i terminy składania wniosków o przyznanie nagród sportowych oraz skutki ich uchybienia.

Pomocnicze

Ustawa o samorządzie gminnym

Gminy mają swobodę w realizacji zadań własnych w dziedzinie kultury fizycznej, w tym w zakresie ustanawiania nagród sportowych.

k.p.a. art. 6, 7, 8 § 1, 11, 105 § 1, 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym zasady umorzenia postępowania.

k.p.a. art. 57 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący obliczania terminów procesowych, który nie ma zastosowania do terminów materialnoprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin na złożenie wniosku o nagrodę sportową jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminowi materialnoprawnemu skutkuje utratą prawa do nagrody. Przepisy KPA dotyczące terminów procesowych nie mają zastosowania do terminów materialnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Termin na złożenie wniosku o nagrodę sportową powinien być traktowany jako termin procesowy. Zastosowanie art. 57 § 4 KPA do przesunięcia terminu kończącego się w dzień wolny od pracy.

Godne uwagi sformułowania

istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do prawidłowości zakwalifikowania terminu [...] jako terminu prawa materialnego termin materialnoprawny a nie procesowy uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym przepis ten (a także dalsze, w tym możliwość przywrócenia uchybionego terminu) nie może odnosić się do terminów o charakterze materialnym

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

przewodniczący

Joanna Brzezińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminów w postępowaniu administracyjnym, rozróżnienie między terminem materialnym a procesowym oraz zastosowanie przepisów KPA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania nagród sportowych na podstawie uchwały rady gminy, ale zasady interpretacji terminów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia terminów w postępowaniu administracyjnym, które często sprawia problemy stronom. Wyjaśnienie różnicy między terminem materialnym a procesowym jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Czy termin na złożenie wniosku o nagrodę sportową może być przesunięty? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między prawem materialnym a procesowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 786/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Sygn. powiązane
II GSK 359/24 - Wyrok NSA z 2024-08-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody za osiągnięte wyniki sportowe oddala skargę.
Uzasadnienie
Międzyszkolny Klub Sportowy [...]" [...] stycznia 2023 r. złożył Prezydentowi M. T. wniosek o przyznanie N. M. (dalej: Skarżąca, strona) nagrody za wysokie wyniki sportowe. Jako jedno najwyższe osiągnięcie uprawniające do wnioskowania o nagrodę wskazano uzyskanie I miejsca w Mistrzostwach [...] w Ł. S. 2022 (kategoria junior młodszy), które odbyły się w terminie 3 – [...] grudnia 2021 r.
Prezydent, działając na podstawie art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1599 ze zm.) oraz § 7 i § 10 "zasad przyznawania, rodzajów i wysokości nagród za osiągnięte wyniki sportowe dla zawodników i trenerów oraz wyróżnień dla zawodników i trenerów i innych osób wyróżniających się w działalności sportowej" stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Rady M. T. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania oraz rodzajów i wysokości nagród i wyróżnień za uzyskane wyniki sportowe i osiągnięcia w działalności sportowej (zwanej dalej "uchwałą", publ. Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. z 2019 r. poz. 7513), decyzją z [...] lutego 2023 r. odmówił Skarżącej przyznania za rok 2022 (nagrody) za osiągnięte wyniki sportowe.
Prezydent stwierdził, że wniosek o przyznanie nagrody został złożony w terminie, przez uprawniony podmiot, a osoba, której ma być przyznana nagroda jest mieszkanką T..
Organ podkreślił, że strona zdobyła I miejsce podczas Mistrzostw w Ł. S., które odbyły się 3 - [...] grudnia 2021 r. Zgodnie zaś z § 4 pkt 4 załącznika do uchwały, podmioty wymienione w § 2 pkt 1-4 mogą składać wnioski o przyznanie nagród zawodnikom i trenerom oraz o przyznanie wyróżnień dla zawodników do dnia 15 stycznia każdego roku, za wyniki sportowe osiągnięte w poprzednim roku kalendarzowym. Skoro zatem zawody, które wskazał wnioskujący, nie odbyły się w 2022r., to brak jest przesłanki umożliwiającej przyznanie nagrody na podstawie uchwały.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 11 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a."), a także § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 ust. 2 załącznika do uchwały wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez przyznanie nagrody albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zdaniem Skarżącej istotne jest, że uzyskała tytuł Mistrza [...] za rok 2022 i nie powinno mieć znaczenia, że zawody odbyły się w roku 2021. Odwołująca wskazała na ugruntowaną praktykę [...] Związku Ł. F. organizowania zawodów mistrzowskich pod koniec danego roku kalendarzowego, przy czym zwycięzca tych zawodów otrzymuje tytuł ze wskazaniem następnego roku kalendarzowego.
W wyniku rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postepowanie pierwszej instancji w całości.
Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż wniosek o przyznanie nagrody został złożony po terminie.
Kolegium podniosło, że stosownie do § 4 ust. 2 załącznika do ww. uchwały nr 308/19 Rady Miasta Torunia, podmioty wymienione w § 2 pkt 1-4 (w tym m.in. klub sportowy, którego członkiem jest zawodnik) mogą składać wnioski o przyznanie nagród zawodnikom i trenerom oraz o przyznanie wyróżnień dla zawodników do dnia 15 stycznia każdego roku, za wyniki sportowe osiągnięte w poprzednim roku kalendarzowym. Zgodnie z § 4 ust. 7 załącznika do uchwały, wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia m.in. w przypadku złożenia wniosku po terminie.
W ocenie Kolegium termin wskazany w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały ma charakter materialny, ponieważ z jego uchybieniem wiąże się wygaśnięcie uprawnienia osoby zainteresowanej do otrzymania właściwego świadczenia określonego w przepisie. Wniosek o przyznanie nagrody Skarżącej został złożony [...] stycznia 2023 r., a więc po terminie przewidzianym w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały. Kolegium podkreśliło, że ponieważ mamy do czynienia z terminem prawa materialnego a nie procesowego, to w sprawie nie ma zastosowania 57 § 4 k.p.a. który stanowi, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Nie ma zatem znaczenia w sprawie, że [...] stycznia 2023 r. (w uzasadnieniu Kolegium oczywista pomyłka pisarska "15 sierpnia") przypadał w niedzielę.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że Prezydent nie miał podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącej, co skutkuje koniecznością wyeliminowania decyzji Prezydenta. Jednocześnie dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek jako złożony po terminie podlega pozostawieniu bez rozpatrzenia, co nie wymaga podjęcia dalszych czynności przez Prezydenta. W konsekwencji zdaniem Kolegium zasadnym jest umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
Na powyższe rozstrzygnięcie J. M., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji.
Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 2 załącznika do uchwały polegające na przyjęciu przez organ odwoławczy, że termin przewidziany w przepisie załącznika do uchwały na złożenie wniosku o przyznanie nagrody za osiągnięte wyniki sportowe jest terminem materialnym a nie procesowym, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ zaniechał merytorycznej oceny odwołania i uchylił decyzję I instancji oraz umorzył postępowanie;
- naruszenie § 4 ust. 2 załącznika do uchwały w zw. z art. 57 § 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu stanowiska - opartego o błędną interpretację przepisów - wedle którego termin przewidziany na złożenie wniosku o przyznanie nagrody za osiągnięte wyniki sportowe jest terminem materialnym a tym samym nie znajduje zastosowania reguła stanowiąca, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni;
- naruszenie art. 80, art. 107 § 3, art. 7 i art. 15 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 2 załącznika do uchwały - poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy i odniesienia się do meritum odwołania wniesionego przez stronę;
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 in fine i art. 105 § 1 k.p.a.- poprzez wydanie rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie I instancji w sytuacji, gdy nie wystąpiła jakakolwiek obiektywna okoliczność kasacyjna uzasadniająca bezprzedmiotowość postępowania i uniemożliwiająca wydanie rozstrzygnięcia merytoryczno-reformacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do prawidłowości zakwalifikowania terminu określonego w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały nr [...] Rady M. T. z dnia [...] grudnia 2019r. (termin składania wniosku o przyznanie nagród za osiągnięte wyniki sportowe) jako terminu prawa materialnego.
Przystępując do rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1133, dalej określanej skrótem u. o s.), jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Ten przepis nie jest samoistnym źródłem publicznego prawa podmiotowego w postaci roszczenia o stypendium sportowe czy nagrodę za osiągnięte wyniki i to w określonej wysokości. Aby mówić o prawie podmiotowym w takiej postaci przepis ustawy musiałby kształtować wszystkie elementy podmiotowe i przedmiotowe roszczenia o wypłatę stypendium. Tak jednak nie jest. Przyznanie nagrody, ustanowienie stypendium nie jest bowiem prawnym obowiązkiem danej jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca pozostawił jednostkom istotną swobodę w zakresie podjęcia decyzji o utworzeniu takiego narzędzia wsparcia rozwoju sportu na jej terytorium. Także normy zadaniowe i kompetencyjne gminy określone w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713, z późn. zm.) nie nakładają na gminy obowiązku podjęcia uchwały ustanawiającej stypendium sportowe. To gmina decyduje samodzielnie, w jaki sposób realizuje konstytucyjny obowiązek popierania rozwoju kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży oraz w jaki sposób realizuje zadania własne w dziedzinie kultury fizycznej. Co więcej - ustawodawca w sposób jednoznaczny pozostawił gminom, które zdecydują się na formę indywidualną wsparcia kultury fizycznej, stosunkowo duży zakres swobody w kwestii przesłanek przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Zgodnie z delegacją ustawową, zawartą w art. 31 ust. 3 u.o.s. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Organ stanowiący gminy ma zatem prawo zdecydować, czy w ogóle ustanowić w gminie nagrodę sportową (art. 31 ust. 1 u.o.s.), a kiedy się na to zdecyduje, ma prawo określić szczegółowe zasady jej przyznawania i pozbawiania. W swobodzie decydowania o zasadach przyznawania nagrody i jej pozbawiania leży również decyzja o tym do kiedy można skutecznie ubiegać się o przyznanie nagrody za wyniki osiągnięte w roku poprzedzającym złożenie wniosku - co w ocenie Sądu ma sens w przypadku nagród jednorazowych, wypłacanych po osiągnięciu sukcesu sportowego w minionym roku.
Korzystając z powołanego uprawnienia Rada Miejska w T. w dniu [...] grudnia 2019 r. podjęła uchwałę nr [...]. W § 4 ust. 2 załącznika do uchwały wskazano, że podmioty uprawnione mogą składać wnioski o przyznanie nagród zawodnikom i trenerom oraz o przyznanie wyróżnień dla zawodników do dnia 15 stycznia każdego roku, za wyniki sportowe osiągnięte w poprzednim roku kalendarzowym. W ustępie 7 § 4 załącznika do ww. uchwały przewidziano zaś skutek przekroczenia terminu do ubiegania się o przyznanie nagrody (stypendium, wyróżnienia) w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Nie ma wątpliwości co do tego, że § 4 załącznika do uchwały przewiduje tryb wnioskowy i określa zasady ubiegania się o przyznanie nagrody. Skarżąca nie kwestionuje, że § 4 załącznika do uchwały zawiera obowiązki ciążące na beneficjencie nagrody (złożenie wniosku wraz z jego uzasadnieniem oraz dołączenie określonych dokumentów w określonym terminie). Skarżąca odmiennie ocenia jedynie skutek ich niedopełnienia, a mianowicie przyjmuje, że nie pociąga ono za sobą utraty prawa do uzyskania nagrody.
W ocenie Sądu, takie stanowisko Skarżącej nie zasługuje na aprobatę. Otóż § 4 w ust. 2 załącznika do uchwały wprowadza kolejną zasadę warunkującą uzyskanie nagrody (stypendium, wyróżnienia). Mianowicie obliguje on beneficjenta do złożenia wniosku i przedłożenia dokumentów w określonym terminie. Tym samym uzależnia skorzystanie z tego prawa od dopełnienia tych powinności.
Obwarowanie obowiązku przedłożenia dokumentów w ściśle określonym terminie o charakterze materialnoprawnym (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia) implikuje twierdzenie o tym, że jest to warunek niezbędny dla uzyskania uprawnienia do ubiegania się o przyznanie nagrody (stypendium, wyróżnienia). Nie można go zatem traktować - jak chciałaby tego Skarżąca – jako obowiązku o charakterze niejako informującym, nie mającym wpływu na prawo ubiegania się o nagrodę za wyniki sportowe.
Nie zasługuje na uwzględnienie również pogląd Skarżącej, że brak jest podstaw ku temu aby z nieterminową realizacją obowiązku z § 4 ust. 2 załącznika do uchwały wiązać skutek w postaci utraty prawa do nagrody, skoro w ustępie 7 tego przepisu przewidziano skutek natury procesowej – tj. pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W ocenie Sądu, skoro dopełnienie przez beneficjenta obowiązku złożenia wniosku i przedłożenia dokumentów w ściśle określonym terminie stanowi warunek przyznania nagrody to nie jest konieczne określenie w uchwale podjętej w oparciu o art. 31ust. 3 u.o.s. przepisu o konsekwencjach niedotrzymania tego terminu. Ponadto logika uzasadnia twierdzenie, że z niedotrzymaniem terminu określonego prawem wiążą się negatywne konsekwencje dla adresata normy. Zatem podmiot ubiegając się o uzyskanie uprawnienia do skorzystania z określonych środków finansowych winien zdawać sobie sprawę, że naruszenie terminu na dopełnienie obowiązków, które warunkują jego uzyskanie, wywołuje skutek w postaci utraty tego prawa. Z tych też względów trudno zakładać, że Klub Sportowy, którego zawodniczką jest Skarżąca nie miał świadomości tego, że beneficjent nagrody utraci uprawnienie do ubiegania się o jej przyznanie w przypadku nieprzedłożenie w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 załącznika do uchwały.
Dokonując oceny charakteru terminu wyrażonego w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały wyjaśnić należy, że co do zasady w prawie występują dwa rodzaje terminów: materialne i procesowe. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez strony lub uczestników postępowania, a jego uchybienie powoduje nieskuteczność takiej czynności. Za termin materialny uważa się natomiast okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach materialnego stosunku administracyjnoprawnego. Różnica między nimi sprowadza się więc do odmiennych skutków ich uchybienia W przeciwieństwie do terminu procesowego, przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96, ONSA 1997/2/56).
Ponadto uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Natomiast uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skutków czynności procesowej od zachowania terminu. Zaklasyfikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte co do zasady na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej, czy ustawie procesowej. Oczywiście należy zauważyć, że w polskim systemie prawnym ustawodawca z różnych względów nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej, zamieszczając w ustawach materialnych normy procesowe, bądź z kolei w ustawach procesowych normy materialne. Dlatego też założenie to nie może być uznane za wyłącznie miarodajne, a zatem w kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki. W pierwszym przypadku będziemy mieć do czynienia z terminem materialnym, w drugim z terminem procesowym.
Poddając ocenie termin wynikający z § 4 ust. 2 załącznika do uchwały zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, że zawarty został on w akcie prawa materialnego, tj. uchwale jednostki samorządu terytorialnego stanowiącej akt prawa miejscowego. Warunkiem uzyskania nagrody jest złożenie określonych w ust. 1 dokumentów w zakreślonym terminie. A contrario z § 4 ust. 2 wynika, iż niespełnienie warunków określonych uchwałą, tj. nieprzedłożenie owych dokumentów (w tym wniosku wraz z uzasadnieniem) w odpowiednim terminie, powoduje utratę prawa do uzyskania nagrody. Tym samym, zaniedbanie to wywołuje skutek materialnoprawny w postaci niemożności przyznania nagrody. Przekroczenie spornego terminu nie powoduje natomiast żadnych konsekwencji w sferze uprawnień procesowych Skarżącej. Trzeba też zauważyć, że złożenie wniosku wraz z dokumentami inicjuje dopiero postępowanie w sprawie przyznania nagrody, a zatem nie sposób mówić o jakichkolwiek uprawnieniach procesowych Skarżącej przed spełnieniem wymogu przedstawienia stosownych dokumentów w określonym terminie. Niedokonanie zatem czynności polegającej na przedłożeniu wymaganych dokumentów w terminie określonym uchwałą spowodowało, że niemożliwa była realizacja materialnoprawnego uprawnienia do ubiegania się o przyznanie nagrody.
W konsekwencji za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 57 § 4 k.p.a., ponieważ przepis ten odnosi się jedynie do terminów proceduralnych. Przeciwne stanowisko zostało skrytykowane w doktrynie przedmiotu, jako podważające nie tylko istotę i funkcję terminów prawa materialnego, ale także ratio ich ustanowienia w poszczególnych dziedzinach prawa administracyjnego, a ponadto jako nadużywające technicznych przepisów procesowych do korygowania norm prawa materialnego (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 57). Regulacje zawarte w rozdziale 10 k.p.a. odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią kodeksu postępowania administracyjnego (dr hab. Rafał Stankiewicz w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. prof. zw. hab.R. Hausera i prof. zw. dr hab. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, str. 527). W odniesieniu do sposobu obliczania terminu i jego przedłużenia w związku z sytuacją, gdy termin miałby zakończyć się w sobotę bądź dzień ustawowo wolny od pracy, również wskazuje się, że dotyczy to wyłącznie terminów procesowych, nie zaś tych, które są zaliczane do terminów prawa materialnego. Ich upływ bowiem powoduje określony skutek "w rezultacie samego upływu czasu kalendarzowego". Dokonanie określonej czynności później nie może prowadzić do wydłużenia takiego terminu (zob. J. Wegner (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 57). Także w orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano pogląd, w świetle którego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o sposobie liczenia terminów prawa procesowego, nie mają zastosowania do terminów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 14/10). W wyroku z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 433/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że art. 57 i następne k.p.a. odnoszą się jedynie do terminów proceduralnych, o czym świadczy jednoznacznie oznaczony w art. 1 zakres przedmiotowy kodeksu. Tym samym przepis ten (a także dalsze, w tym możliwość przywrócenia uchybionego terminu) nie może odnosić się do terminów o charakterze materialnym, po upływie których czynność nie może być skutecznie dokonana i których przywrócenie nie jest prawnie możliwe. Poglądy te w pełni popiera skład orzekający w tej sprawie. Warto też dodać, że pojęcie "termin" jest określeniem wieloznacznym, może być rozumiany jako ściśle określona data (jak w sprawie niniejszej) lub określony przedział czasowy, okres na dokonanie konkretnej czynności. Przepisy zawarte w rozdziale 10 k.p.a. - "Terminy", w szczególności powołany przez Skarżącą w skardze art. 57 k.p.a., dotyczą terminów rozumianych, jako okres, w którym należy dokonać jakiejś czynności np.: wnieść odwołanie od decyzji w terminie 14 dni. Regulacje te odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią k.p.a. Przepisy te nie dotyczą terminów materialnoprawnych, rozumianych jako określona chwila, wyznaczonych do dokonania określonej w nich czynności w celu urzeczywistnienia przysługującego stronie uprawnienia – jak przewidziano to w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały wskazując na dzień 15 stycznia jako dzień dopełnienia obowiązku złożenia wniosku o przyznanie nagrody (stypendium, wyróżnienia).
Poza sporem jest kwestia, że w terminie do 15 stycznia 2023r. - tj. wynikającym z § 4 ust. 2 załącznika do uchwały Klub Sportowy nie złożył kompletu dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1. Tym samym nie dochowując terminu materialnoprawnego – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – Skarżąca utraciła prawo do możliwości uzyskania nagrody w wysokości określonej w kolejnych przepisach załącznika do uchwały (§ 8-13). Uchybienia terminu materialnego, co do którego uchwałodawca (co także należy podkreślić) nie przewidział dopuszczalności jego przywrócenia, skutkuje tym, że nie mógł zostać nawiązany administracyjny stosunek materialnoprawny. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie z wniosku Klubu Sportowego nie mogło być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI