II SA/BD 775/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2019-11-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaroboty budowlanepozwolenie na budowępowierzchnia zabudowyrozbudowabudynek gospodarczynadzór budowlanylegalizacja budowy

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych rozbudowy budynku gospodarczego, uznając, że przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy wymaga pozwolenia na budowę.

Skarżąca D.M. wniosła skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenie i komin. Organ I instancji stwierdził samowolę budowlaną, ponieważ powierzchnia zabudowy przekroczyła 35 m2, co wymagało pozwolenia na budowę. Skarżąca argumentowała, że rozbudowa nie narusza przepisów i kwestionowała sposób pomiarów oraz wysokość opłaty legalizacyjnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że rozbudowa bez pozwolenia na budowę, skutkująca przekroczeniem dopuszczalnej powierzchni zabudowy, stanowi samowolę budowlaną.

Sprawa dotyczyła skargi D.M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane przy rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego oraz nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. PINB ustalił, że skarżąca rozbudowała budynek gospodarczy o pomieszczenie (1,50 m x 3,00 m) i zewnętrzny komin w 2018 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca posiadała pozwolenie na budowę z 1993 r. na budynek o powierzchni do 35 m2, jednak rozbudowa spowodowała przekroczenie tej powierzchni. PINB wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów do legalizacji, informując o możliwości nałożenia rozbiórki i opłaty legalizacyjnej w przypadku niespełnienia wymogów. Skarżąca odwołała się, kwestionując rzetelność kontroli, błędne daty w dokumentacji, sposób pomiarów oraz wysokość opłaty legalizacyjnej, twierdząc, że dobudowa (łazienka) jest pomieszczeniem pomocniczym i nie wlicza się do powierzchni zabudowy zgodnie z normą PN-ISO 9836. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie PINB w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że rozbudowa budynku gospodarczego, która spowodowała przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy do 35 m2, wymagała pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że zgodnie z definicją Prawa budowlanego, rozbudowa jest budową, a powierzchnia zabudowy powinna być liczona zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836, która nie wyłącza pomieszczeń integralnie związanych z budynkiem. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 P.b. i nałożyły wymagane obowiązki, a kwestie opłaty legalizacyjnej i rozbiórki będą przedmiotem dalszego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozbudowa budynku gospodarczego, która powoduje przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy do 35 m2, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Prawo budowlane definiuje budowę jako również rozbudowę obiektu. Powierzchnia zabudowy jest parametrem określonym w Polskiej Normie PN-ISO 9836, która nie wyłącza z niej pomieszczeń integralnie związanych z budynkiem, takich jak łazienka. Przekroczenie limitu 35 m2 bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.b. art. 48 § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis reguluje postępowanie w przypadku budowy lub robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wówczas wstrzymuje roboty i nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów do legalizacji.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

Pomocnicze

K.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, w tym dla obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 35 m2.

P.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje pojęcie 'budowy', które obejmuje również rozbudowę obiektu budowlanego.

u.o.n. art. 2

Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbudowa budynku gospodarczego przekroczyła dopuszczalną powierzchnię zabudowy (35 m2), co wymagało pozwolenia na budowę. Powierzchnia zabudowy powinna być liczona zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836, która obejmuje integralne części budynku, w tym pomieszczenia pomocnicze jak łazienka. Brak pozwolenia na budowę na rozbudowę stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie art. 48 P.b.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że dobudowana łazienka jest obiektem pomocniczym i nie wlicza się do powierzchni zabudowy. Zarzuty dotyczące nierzetelności kontroli, błędnych dat, sposobu pomiarów i wysokości opłaty legalizacyjnej, które nie miały wpływu na ustalenie samowoli budowlanej na tym etapie postępowania. Wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej ze względu na sytuację finansową.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca myli w swojej argumentacji obiekty pomocnicze z pomieszczeniami pomocniczymi. Niewykonanie w wyznaczonym terminie oznaczonych w orzeczeniu postanowienia obowiązków, skutkować będzie nakazaniem rozbiórki omawianej dobudowy. Akt ten nie rozstrzyga ani nie kończy sprawy, bowiem może mieć to miejsce dopiero w dalszej części postępowania.

Skład orzekający

Jarosław Wichrowski

sprawozdawca

Leszek Tyliński

przewodniczący

Renata Owczarzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, definicji powierzchni zabudowy i procedury legalizacji rozbudowy obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy budynku gospodarczego i przekroczenia limitu 35 m2. Interpretacja normy PN-ISO 9836 może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i procedury legalizacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia kluczowe pojęcia jak powierzchnia zabudowy.

Rozbudowałeś budynek gospodarczy? Uważaj na 35 m2 – przekroczenie limitu może oznaczać samowolę budowlaną i nakaz rozbiórki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 775/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2019-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Leszek Tyliński /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3204/20 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 42 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, dalej powoływana jako P.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej powoływana jako K.p.a.) wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego, polegające na dobudowie pomieszczenia o wym. 1,50 m x 3,00 m i dobudowie zewnętrznego komina na działce nr [...] położonej w miejscowości W. P., gm. W., prowadzone przez D. M. (dalej określana jako skarżąca) i nałożył na nią obowiązek przedstawienia w terminie do [...] sierpnia 2019 r. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi i zaświadczeniem aktualnym na dzień opracowania projektu, potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, autora projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca udostępniła, na jego wniosek, kopię decyzji Wójta Gminy z [...].06.1993 r., Nr [...], zatwierdzającej plan realizacji inwestycji i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej ustawienie budynku drewnianego gospodarczego do prowadzenia prawidłowej działalności rybackiej we wsi W. na działce nr [...], wydaną na rzecz R. M. oraz kopię zawiadomienia z [...].01.1995 r., na podstawie którego Gmina przyjęła rzeczony obiekt do użytkowania. Skarżąca, pomimo zobowiązania się do tego, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót budowlanych, tj. rozbudowy istniejącego obiektu (dobudowa pomieszczenia i dobudowa komina zewnętrznego oraz budowa oczyszczalni ścieków).
Zaplanowana na [...].11.2018 r. kontrola zabudowy działki nr [...] nie odbyła się z uwagi na nieobecność skarżącej. Czynności kontrolne zabudowy działki z udziałem skarżącej zostały przeprowadzone [...].11.2018 r. W wyniku kontroli ustalono, że na działce istnieje budynek o konstrukcji drewnianej, ustawiony na bloczkach betonowych. Budynek przeznaczony jest do prowadzenia prawidłowej działalności rybackiej. Wymieniony obiekt zrealizowano w oparciu o decyzję Wójta Gminy Nr [...] z [...].06.1998 r. Zawiadomienie o zakończeniu budowy inwestorka zgłosiła do Urzędu Gminy [...].01.1995 r. Do ww. obiektu inwestorka dobudowała pomieszczenie o wym.1,50 m x 3,00 m o konstrukcji drewnianej wraz z kominem murowanym. Na realizację powyższego inwestorka nie posiada dokumentów organu administracji architektoniczno-budowlanej zezwalającej na realizację. W ramach wykonanych robót budowlanych istniejący budynek gospodarczy został rozbudowany o ca 5,0 m2 (dobudowa pomieszczenia wraz z zewnętrznym kominem). Aktualna powierzchnia zabudowy budynku wynosi ca 39,0 m2. W związku z wykonanymi robotami budowlanymi zmieniły się charakterystyczne parametry istniejącego obiektu, tj. powierzchnia zabudowy i kubatura (uległy zwiększeniu).
W piśmie z [...].01.2019 r. skarżąca oświadczyła, że roboty budowlane związane z rozbudową budynku gospodarczego (dobudówka i komin) wykonała w 2018 r.
Organ stwierdził, że rozbudowy budynku gospodarczego dokonano w warunkach samowoli budowlanej bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Starosty. Stosownie do art. 48 ust. 2 P.b., jeżeli budowa (...) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (bez względu na stopień ich zaawansowania) i nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w określonym terminie niezbędnych do zalegalizowania budowy dokumentów.
Ponadto, organ poinformował, że niewykonanie w wyznaczonym terminie oznaczonych w orzeczeniu postanowienia obowiązków, skutkować będzie nakazaniem rozbiórki omawianej dobudowy (pomieszczenia o wym. 1,50 m x 3,00 m i zewnętrznego komina) na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 P.b., natomiast ich wykonanie potraktowane będzie jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego możliwe będzie po uprzednim uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 ust. 1 i 2 P.b., której wysokość wyniesie 25 000 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o umorzenie w całości ustanowionej opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł oraz umorzenie postanowienia w zakresie nakazania rozbiórki.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że kontrola przeprowadzona działce przez PINB odbyła się w sposób nierzetelny, z pominięciem wielu materiałów dowodowych oraz okoliczności wpływających na ustalenia prawdy obiektywnej. Stwierdzenia zawarte w postanowieniu opierają się na domniemaniu z pominięciem zachowania równości stron. PINB nie wykazał, a jedynie stwierdził w oparciu o domniemanie, że budynek gospodarczy został powiększony w warunkach samowoli budowlanej. Sporządzona w postępowaniu dokumentacja zawiera szereg błędów, jak np. błędną datę realizacji budynku gospodarczego, na który posiada zezwolenie. Zamiast datę [...].06.1993 r. inspektor zamieścił datę [...].06.1998 r. Ponadto, domniemana różnica między dozwoloną powierzchnią powiększenia budynku a stanem rzeczywistym została ustalona bez jej obecności oraz możliwości zweryfikowania przyrządów pomiarowych. Mimo sygnalizowania, że chce być obecna przy wszystkich wizjach lokalnych inspektor budowlany na dokonywanie pomiarów udał się samodzielnie. Pomiarów dokonano [...].11.2018 r., podczas gdy wystosowała ona pismo dotyczące zmiany terminu na termin po [...].11.2018 r. Pozbawiona możliwości uczestniczenia w wizji lokalnej nie mogła odnieść się co do prawidłowości dokonywania pomiarów jak i samych przyrządów pomiarowych, w tym świadectwa legalizacji. Na kolejnej wizji, w której już uczestniczyła, inspektor nie dokonywał żadnych pomiarów.
Co do dokonanych inwestycji skarżąca wskazała, że w żadnym stopniu nie przekroczyła dozwolonych norm w zakresie prawa budowlanego. Dostosowała się do wskazań rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, by powierzchnię zabudowy i użytkową liczyć zgodnie z zasadami Polskiej Normy, której zastosowanie potwierdzi, że dobudówka z przeznaczeniem do funkcji sanitarnych objęta normą PN-ISO 9836: 1997 jako pomieszczenie pomocnicze nie wchodzi w skład powierzchni zabudowy.
Odnosząc się co do wysokości opłaty legalizacyjnej skarżąca wniosła o jej umorzenie z powodu jej nieadekwatnej wielkości co do stopnia naruszenia przepisów. Kwota, jakiej zażądał PINB, kilkukrotnie przewyższa wartość inwestycji. Wpłacenie takiej kwoty naraziłoby jej rodzinę na brak możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb egzystencjalnych.
Odnosząc się do kwestii dobudowanego komina skarżąca wskazała, że powinien być on wyłączony z postępowania, gdyż bez zaliczenia dobudówki łazienki do powierzchni zabudowy łącznie z budynkiem gospodarczym element ten łącznie z budynkiem zajmuje mniej niż 35 m2.
Ww. argumenty stanowią podstawę do umorzenia postanowienia PINB w całości, jak również do umorzenia wskazanych w postanowieniu wyznaczonych opłat legalizacyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., znak [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na treść art. 48 ust. 2 P.b., który określa warunki dopuszczające możliwość legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b., traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Z mocy natomiast art. 48 ust. 4 P.b., w razie niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, organ zobligowany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki. Po dostarczeniu przez inwestora wymaganych prawem dokumentów właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Natomiast skutkiem nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 P.b. jest brak możliwości kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego i konieczność wydania nakazu rozbiórki.
Z wyżej cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że dopiero bezsporne ustalenie, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, a budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, uprawnia organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentów potrzebnych do legalizacji tego obiektu.
Przepis art. 48 P.b. ma zastosowanie w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy został rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej. Powyższa rozbudowa wykonana została przez skarżącą w 2018 r., co wynika bezpośrednio z pisma skarżącej z [...].01.2019 r. - kierowanego do organu I instancji. Wobec tego, poczynione w sprawie ustalenia faktyczne obligowały do prowadzenia przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego w trybie określonym w art. 48 P.b.
Natomiast odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, organ odwoławczy wskazał, że wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. stanowi fazę wstępną wszczętego postępowania, którego celem jest legalizacja obiektu wykonanego w warunkach samowoli budowlanej. Postanowienie to dotyczy przedłożenia wymaganych prawem dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowej samowoli. Organ I instancji nie nałożył nim ani obowiązku rozbiórki dobudowanego pomieszczenia oraz dobudowanego zewnętrznego komina, ani nie ustalił wysokości opłaty legalizacyjnej. Akt ten nie rozstrzyga ani nie kończy sprawy, bowiem może mieć to miejsce dopiero w dalszej części postępowania. Ponadto, okoliczności dotyczące sytuacji finansowej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła D. M. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca w całości podtrzymała swoje zarzuty zawarte w zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna.
W sprawie bezsporne było to, że skarżąca w 2018 r. rozbudowała budynek gospodarczy, którego jest właścicielką, o toaletę i komin. Okoliczność ta została przyznana przez skarżącą w piśmie z [...].01.2018 r. (k. 11 akt adm.). Bezsporne jest również to, że skarżąca nie uzyskała pozwolenia na budowę na ww. rozbudowę.
W myśl art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W świetle powyższego organ słusznie zastosował art. 48 ust. 2 zd. 1 P.b., stosownie do którego, "Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych". W zaskarżonym postanowieniu organu I instancji znalazł się stosowny zapis nakazujący wstrzymanie robót budowlanych.
Ponadto, obowiązkiem organu było zastosowanie art. 48 ust. 3 P.b., w myśl którego, "W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2."
Organ, zgodnie z cyt. przepisem, nałożył na skarżącą przewidziane w nim obowiązki.
Dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy istotne było ustalenie powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Przy czym, stosownie do art. 3 pkt 6 P.b., przez budowę należy również rozbudowę obiektu budowlanego. Organ ustalił, że wskutek rozbudowy powierzchnia budynku przekroczy 35 m2, a więc w takiej sytuacji niewątpliwie konieczne było uzyskanie przez skarżącą decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu wskazać należy, że przepisy Prawa budowlanego nie określają definicji powierzchni zabudowy. Pojęcie to określone zostało w Polskiej Normie PN-ISO 9836 (publ. przez Polski Komitet Normalizacyjny w październiku 1997 r., uchwała nr 33/97-o) i jest jednym z charakterystycznych parametrów użytkowych w budownictwie, który znajduje również zastosowanie w przepisach prawa budowlanego. Polskie Normy nie są przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483) wynika, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (vide wyrok NSA z 6.05.2008 r., sygn. akt I OSK 785/07). Powyższe oznacza, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 Normy, "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)".
Nie można podzielić poglądu skarżącej, że dobudowana do budynku łazienka, znajdująca się w jego obrysie i stanowiąca jego integralną część, winna być uważana za obiekt pomocniczy. Skarżąca myli w swojej argumentacji obiekty pomocnicze z pomieszczeniami pomocniczymi. Zatem organy wyliczyły powierzchnię zabudowy zgodnie z treścią Polskiej Normy, na którą powoływała się sama skarżąca. Przyjmując argumentację skarżącej należałoby np. w przypadku budowy domu jednorodzinnego wyłączyć z jego powierzchni zabudowy wszystkie pomieszczenia pomocnicze, w tym łazienki i korytarze, co jest niedopuszczalne i sprzeczne z cyt. regulacjami.
Dodatkowo wskazać trzeba, że rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) w załączniku stanowiącym wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu wskazuje, by powierzchnię zabudowy i użytkową liczyć zgodnie z zasadami Polskiej Normy PN-ISO 9836: 1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Choć normę tę wycofano i zastąpiono normą PN-ISO 9836:2015-12, w projektach budowlanych nadal powierzchnie oblicza się według tej pierwszej, ponieważ to ona jest przywołana we wspomnianym i obowiązującym rozporządzeniu. Pogląd, że przy ustalaniu powierzchni zabudowy winno kierować się wytycznymi Polskiej Normy PN-ISO 9836 znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki NSA z 18.09.2014 r., II OSK 675/13, WSA w Poznaniu z 26.03.2013 r., IV SA/Po 1226/12, WSA w Poznaniu z 27.10.2011 r., IV SA/Po 648/11, WSA w Krakowie z 16.11.2010 r., II SA/Kr 774/10)
Reasumując, stwierdzić trzeba, że na skutek dokonanej rozbudowy budynku gospodarczego jego powierzchnia zabudowy przekroczyła 35 m2, co powodowało konieczność uzyskania na taką rozbudowę pozwolenia na budowę. Jego brak natomiast zobowiązywał organ do zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 P.b., co też organ w prawidłowy sposób uczynił rozpoznając przedmiotową sprawę.
Podkreślenie wymaga również to, że skarżąca brała udział w kontroli obiektu budowlanego, zapoznała się ze sporządzonym protokołem, nie wniosła jednak do niego żadnych zastrzeżeń, w szczególności w zakresie wymiarów budynku po rozbudowie. Także w dalszym toku postępowania skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który zakwestionowałby prawidłowość pomiarów dokonanych podczas oględzin.
Dodatkowo, wyjaśnić należy skarżącej, że zaskarżona decyzja (ani też decyzja organu I instancji) nie nakładają obowiązku uiszczenia przez nią opłaty legalizacyjnej ani też nie wynika z nich obowiązek dokonania rozbiórki rozbudowy. Kwestie te będą przedmiotem dalszego postępowania, zatem nie mogły być poddawane analizie w niniejszym postępowaniu. Faktem jest, że w decyzji PINB pojawiła się informacja o wysokości opłaty legalizacyjnej, jednakże fragment ten należy traktować jedynie jako informację (pouczenie) dla skarżącej o tym, jaka jest możliwa wysokość opłaty w toku dalszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI