II SA/BD 773/23

II SA/Bd 773/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1763/24 - Wyrok NSA z 2025-08-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z [...].05.2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775), art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T. z dnia [...].03.2023 r. znak: [...], którą organ I instancji nałożył na U. w T., jako właściciela budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., gm. Ł., obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:
Organ I instancji w dniu [...].11.2021 r. przeprowadził kontrolę budynku gospodarczo - mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w m. P., gm. Ł. Z czynności został sporządzony protokół nr [...]. W kontroli uczestniczyli: kierownik zespołu administracyjno-gospodarczego Instytutu [...] w T. -E. N. i jej zastępca oraz inspektorzy PINB w T. E. N. oświadczyła, że w obiekcie nie mieszkają ludzie od około 2013 r., jednak w obiekcie tym przechowywane są meble i zlokalizowana jest główna rozdzielnia zasilająca budynek astronomii i astrofizyki oraz rozdzielnia ta pośrednio zasila kopuły obserwacyjne. Przyłącze wody, jak i instalacja co jest odłączona, pozostało jedynie przyłącze energetyczne. Podczas kontroli przedłożono protokoły z: 1-rocznej kontroli stanu technicznego budynku, kontroli 5-letniej oraz z okresowej kontroli przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych grawitacyjnych oraz instalacji pracujących w układzie mechanicznym. Z uwagi na sprzeczność pomiędzy zapisem w protokole rocznym i pięcioletnim stwierdzającym, że obiekt jest wyłączony z użytkowania, a stanem faktycznym - w obiekcie przechowywane są meble oraz użytkowana jest rozdzielnia elektryczna, Inspektorzy PINB zalecili wyłączenie budynku z użytkowania. Zobowiązali użytkownika do niezwłocznego poinformowania PINB w T. co do planów związanych z obiektem, tj. czy użytkownik użytkuje obiekt i planuje go remontować, czy też zamierza go wyłączyć skutecznie z użytkowania i rozebrać.
Następnie, w dniu [...].03.2022 r. (protokół nr [...]) inspektorzy PINB ponownie przeprowadzili kontrolę budynku gospodarczo-mieszkalnego w spr. kontroli z [...].11.2021r. protokół [...]. Kierownik zespołu administracyjno-gospodarczego Instytutu [...] w T. oświadczyła, że w związku z planowaną rozbiórką tego obiektu U. w T. wystąpiła z wnioskiem do Starosty T. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Poinformowała, że trwa uzgadnianie rozbiórki z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Do ww. protokołu dołączono pismo Starosty T. z dnia [...].03.2022 r. znak: [...] skierowane do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z prośbą o uzgodnienie projektu rozbiórki dla inwestycji pn.: pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., obręb [...], gm. Ł. PINB dla Powiatu T. po wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu p.n. "budynek gospodarczo-mieszkalny", zlokalizowanego na działce o nr [...] w m. P., gm. Ł., postanowieniem z dnia [...].06.2022 r. znak: [...], nałożył na U. w T. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...].07.2022 r. ekspertyzy budowlanej dotyczącej stanu technicznego budynku gospodarczo-mieszkalnego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Ekspertyza miała zawierać ocenę aktualnego stanu technicznego obiektu, z uwzględnieniem wszystkich elementów konstrukcyjnych, a także opinię na temat możliwości jego użytkowania oraz wskazanie robót, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego wraz z oceną stopnia ich pilności. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez [...] WINB postanowieniem z dnia [...].07.2022 r. znak: [...], sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta T. pismem z dnia [...].07.2022 r. znak: [...], poinformował PINB, że:
- dnia [...].02.2022 r. pełnomocnik inwestora U. w T., wniósł o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. P., gm. Ł.,
- pismem znak [...] z dnia [...].03.2022 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania,
- pismem z dnia [...].03.2022 r. organ wystąpił do Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu rozbiórki,
- postanowieniem [...] z [...].04.2022 r. Wojewódzki [...] Konserwator Zabytków umorzył postępowanie i nakazał uzyskanie decyzji na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków,
- pismem z [...].04.2022 r. organ wezwał Inwestora do przedstawienia ostatecznej decyzji pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, udzielonej przez Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków,
- z uwagi na upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych podania, organ zawiadomieniem z dnia [...].02.2022 r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.
Z kolei pismem z dnia [...].07.2022 r. znak: [...], [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał PINB kserokopię decyzji nr [...] z dnia [...].05.2022 r. znak: [...], którą odmówił wydania pozwolenia U. w T. na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków decyzją z [...].04.2021 r. nr [...]., tj. na rozbiórkę budynku gospodarczo-mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w ob. P., gm. Ł., na terenie parku w zespole obserwatorium astronomicznym Instytutu [...].
W oparciu o powyższe ustalenia PINB dla Powiatu T. postanowieniem z dnia [...].09.2022 r. znak: [...], nałożył na U. w T. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...].10.2022 r. ekspertyzy budowlanej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczo-mieszkalnego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, zawierającej ocenę aktualnego stanu technicznego całego obiektu, ze szczególnym uwzględnieniem wszystkich elementów konstrukcyjnych, a także opinię na temat możliwości jego użytkowania oraz wskazanie robót, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego wraz z oceną stopnia ich pilności.
Pismem z dnia [...].10.2022 r., U. w T. przedłożył organowi I instancji ekspertyzę techniczną budynku gospodarczo-mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., opracowaną w październiku 2022 r. przez mgr inż. R. T. (upr. nr [...]).
Organ I instancji uznał przedłożoną ekspertyzę za niekompletną i postanowieniem z [...].11.2022r. działając na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na U. w T. obowiązek uzupełnienia w terminie do dnia [...] grudnia 2022 r. przedstawionej ekspertyzy budowlanej w dniu [...].10.2022r. o opinię na temat możliwości użytkowania budynku oraz wskazanie robót, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego wraz z oceną stopnia ich pilności.
W piśmie z [...].11.2022r. U. w T. zakwestionował ww. postanowienie organu I instancji i jednocześnie oświadczył, że nie wnosi na nie zażalenia oraz, że sporządzona w październiku 2022r. ekspertyza jest kompletna. Ponadto inwestor oznajmił, że jeżeli istnieje potrzeba sporządzenia odpowiedniej ekspertyzy, to organ powinien to zrobić zgodnie z podstawą prawną oraz prawidłowym pouczeniem.
Następnie, [...].01.2023r. organ I instancji przeprowadził kontrolę obiektu budowlanego. Z czynności inspektorzy sporządzili protokół kontroli nr [...], w którym wymienili wszystkie stwierdzone nieprawidłowości. Stwierdzili również częściowe użytkowanie obiektu, tj. pomieszczenia rozdzielni elektrycznej. Ustalili, że stropy w części gospodarczej nie posiadają widocznych ugięć, znacznych odspojeń otulin poza jedną widoczną rysą w pomieszczeniu gospodarczym od strony drogi. Stropy w części mieszkalnej na parterze nie posiadają widocznych ugięć czy odspojeń okładzin, poza jednym pomieszczeniem znajdującym się przy wejściu głównym do części mieszkalnej. Inspektorzy zalecili, aby budynek z uwagi na użytkowaną część zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych i zabezpieczyć wejście do części użytkowanej. Do ww. protokołu dołączono również protokół nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r., protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych grawitacyjnych oraz instalacji pracujących w układzie mechanicznym, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r. oraz dokumentację fotograficzną.
Decyzją z dnia [...].03.2023 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, nakazał usunięcie stwierdzonych w obiekcie nieprawidłowości. W rozstrzygnięciu orzeczenia organ I instancji:
I. nakazał U. w T., jako właścicielowi budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., gm. Ł., obowiązek usunięcia w przedmiotowym obiekcie w terminie do [...].12.2023 r. stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących jego stanu technicznego, poprzez wykonanie następujących robót:
1) dokonać naprawy uszkodzonych elementów pokrycia dachowego (dachówka ceramiczna) w drodze ich wymiany, z uwagi na ich stan techniczny (luźne elementy, widoczne ubytki w pokryciu i zaprawie uszczelniającej, sfalowania połaci dachowej), który w ocenie PINB stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi,
2) dokonać naprawy uszkodzonych elementów konstrukcji dachowej (więźby drewnianej) z uwagi na widoczne ślady uszkodzeń biologicznych w drodze ich wymiany,
3) dokonać naprawy uszkodzonych elementów konstrukcji stropu drewnianego z uwagi na widoczne ślady uszkodzeń biologicznych w drodze ich wymiany,
4) zlikwidować występujące w miejscu połączenia ściany zewnętrznej ze stropem żelbetowym odspojenia i rysy w jednym z pomieszczeń gospodarczych na parterze od strony drogi,
5) dokonać naprawy sufitu, który miejscami wykazuje ugięcia oraz zlikwidować ślady po zaciekach na suficie i zagrzybienie na ścianach w jednym z pomieszczeń mieszkalnych na parterze przy wejściu głównym do budynku,
6) zlikwidować występujące na ścianach i sufitach ślady po zaciekach oraz usunąć widoczne złuszczenia i rysy w części mieszkalnej na poddaszu, naprawić odspojoną tapetę,
7) dokonać naprawy zwietrzałych tynków i zawilgoconych ścian przy posadzce w części podpiwniczonej,
8) uzupełnić spękania oraz ubytki cegieł oraz fug przewodów kominowych, dymowych oraz wentylacyjnych grawitacyjnych,
9) dokonać wymiany zużytych drewnianych spoczników i stopni na drewnianej wewnętrznej klatce schodowej z uwagi na widoczne uszkodzenia biologiczne,
10) dokonać wymiany zużytych elementów stolarki okiennej i drzwiowej,
11) dokonać naprawy rys, spękań i zawilgoceń tynków ścian zewnętrznych,
12) zlikwidować widoczne na fundamentach ślady podsiąkania wilgoci,
13) dokonać naprawy ścian nośnych poprzez uzupełnienie ubytków cegieł i widocznych spękań oraz likwidację wilgoci,
14) dokonać naprawy gzymsów poprzez usunięcie widocznych pęknięć poprzecznych, zawilgoceń oraz ubytków tynku,
15) dokonać naprawy schodów betonowych zewnętrznych poprzez usunięcie widocznych spękań, nierówności i ubytków,
16) dokonać naprawy kominów poprzez uzupełnienie widocznych spękań i ubytków w spoinach (na zewnątrz),
17) wymienić zniszczone, skorodowane obróbki blacharskie, rynny oraz rury spustowe na nowe,
18) uzupełnić pęknięcia oraz braki płytek betonowych w chodniku,
19) naprawić popękaną i zapadniętą opaskę wokół budynku;
II. z uwagi na stwierdzone przy obiekcie nieprawidłowości, w tym zwłaszcza nieprawidłowość opisaną w pkt 1 powyżej, organ I instancji zakazał użytkowania budynku gospodarczo-mieszkalnego do czasu ich usunięcia. Na mocy art. 66 ust. 2 zdanie drugie Prawa budowlanego poinformował stronę, że niniejszy zakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył U. w T., w ustawowym terminie do jego wniesienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania i decyzją z [...].05.2023r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na obowiązki właściciela lub zarządcy budynku wynikające z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 P.b, wskazując, że: właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Niezastosowanie się przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do ciążących na nim obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym, uprawnia właściwy organ do ingerencji, zmierzającej do ich wyegzekwowania. Przytoczył również uprawnienia organu nadzoru wynikające z art. 66 P.b., które pozwalają egzekwować obowiązki spoczywające na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. I tak po myśli art. 66 P.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Dalej organ odwoławczy doprecyzował, że treść art. 66 ust. 1 P.b. wskazuje, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany, oraz że wydawana jest gdy spełniona zostaje określona w nim przesłanka. Z kolei wykonane na podstawie art. 66 P.b. prace budowlane mają charakter naprawczy, zaś rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Nakładanie obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. dopuszczalne jest, gdy w przeprowadzonym postępowaniu zostanie ustalone, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że co do zasady, nieodpowiedni stan techniczny, o którym mowa w powyższym przepisie, jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstałym wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, niewłaściwej dbałości o stan techniczny.
W ocenie organu II instancji, niewłaściwy stan techniczny przedmiotowego budynku odzwierciedla przedłożona przez właściciela ekspertyza techniczna budynku gospodarczo-mieszkalnego opracowana w październiku 2022 r. przez mgr inż. R. T. (upr. nr [...]).
Organ odwoławczy wskazał, że z ww. opracowania wynika m.in., że pokrycie dachu jest nieszczelne, dachówki spadają na ziemię w wyniku erozji zaprawy. Konstrukcja dachu jest wytężona prawie w 90% przyjmując obciążenie ciężarem pokrycia oraz śniegiem i wiatrem. Konstrukcja dachu (belki drewniane) są w dobrym stanie technicznym lecz "dziurawe" pokrycie dachowe może doprowadzić do znacznej degradacji konstrukcji. Ponadto, słabe powiązanie stropu żelbetowego ze ścianami zewnętrznymi i rozpór od konstrukcji drewnianej dachu powoduje odspojenie się ściany zewnętrznej od ścian poprzecznych oraz popękania stropu żelbetowego oraz nieznaczne ugięcie dachu. Stan całej konstrukcji dachu wraz z podporami i stropem żelbetowym autor ekspertyzy ocenił jako "zły" oraz zaklasyfikował przyjmując procentowe zużycie elementów na poziomie 65%. Wskazał, że w wielu miejscach brakuje przewiązania cegieł między poszczególnymi warstwami, brak pionu i poziomu ścian, na dużej płaszczyźnie ściany tynk uległ odspojeniu i obserwuje się jego dalsze odpadanie. Organ odwoławczy wskazał, że autor ww. opracowania podał, że na podstawie odbytej wizji lokalnej dnia [...].10.2022 r. zaklasyfikował ogólny stan techniczny ścian obiektu jako "średni", przyjmując średnie procentowe zużycie elementów konstrukcji nośnej na poziomie 50%. Natomiast pojedyncze najbardziej zniszczone elementy konstrukcji nośnej, takie jak w elewacji podłużnej z obu stron rozszczepienie muru pionowe, zaklasyfikował przyjmując procentowe zużycie elementów na poziomie 70%> (czyli awaryjne, zgodnie z przyjętą klasyfikacją). Stwierdził stropy w części gospodarczej żelbetowe, popękane. Ścianę zewnętrzną, na której opiera się strop żelbetowy odspojoną od stropu. Strop w tym miejscu popękany wzdłuż rozpiętości [...]. Biegły stwierdził, że budynek ogólnie jest w stanie średnim. Zalecił dalszą degradację powstrzymać poprzez uszczelnienie pokrycia dachowego [...]. Organ uzupełnił, że powyższe ustalenia zostały potwierdzone również w protokole nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r. przez S. K. (upr. [...]) oraz D. L. (upr. nr [...]). Z ww. protokołu wynika m.in., że tynki posiadają liczne spękania i zawilgocenia, fundamenty mają widoczne ślady podsiąkania wilgoci, ściany nośne zawilgocone, w kilku miejscach nie "trzymają" pionu, konstrukcja stropu wypaczona z widocznymi śladami uszkodzeń biologicznych, widoczne ubytki w pokryciu dachowym i zaprawie uszczelniającej, kanalizacja sanitarna posiada widoczne ślady korozji i pęknięć, opaska budynku jest popękana i zapadnięta. We wnioskach końcowych wskazano, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, bezpośrednio grożącym zawaleniem. Stwierdzono zakaz jego użytkowania oraz dokonanie rozbiórki budynku lub jego części.
Organ dodał, że nadto z protokołu nr [...] kontroli przeprowadzonej przez PINB dla Powiatu T. w dniu [...].01.2023 r. wynika szereg stwierdzonych nieprawidłowości, które są spójne z ww. opracowaniami:
- tynk na ścianach zewnętrznych posiada liczne spękania, rysy, zawilgocenia oraz ubytki,
- widoczne rysy na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych pionowe, na ścianach zewnętrznych przez całą wysokość ściany oraz rysy w nadprożach okiennych,
- wewnątrz widoczne również rysy na styku ściany ze stropem na całej długości pomieszczenia,
- schody zewnętrzne posiadają spękania, nierówności i ubytki, znaczne odspojenia elementów betonowych i stalowych, porośnięte mchem, znaczny stopień zużycia,
- na suficie w jednym z pomieszczeń widoczne ugięcie sufitu i ślady po zalaniu,
- pokrycie dachu z dachówki ceramicznej posiada ubytki i luźne elementy, nieszczelności oraz mchy i porosty na połaci,
- połać dachowa od strony drogi posiada sfalowanie,
- stolarka okienna i drzwiowa zewnętrzna drewniana posiada złuszczenia farb,
- kominy ponad dachem posiadają ubytki spoin i materiału,
- rynny i rury oraz obróbki blacharskie posiadają ślady korozji,
- gzymsy posiadają miejscami rysy,
- sufit posiada drobne rysy,
- w części podpiwniczonej widoczne zwietrzałe tynki i zawilgocone na ścianach przy posadzce,
- w jednym pomieszczeniu na parterze (tam gdzie jest zaciek na suficie - dawna część mieszkalna) na ścianach widoczne zagrzybienie,
- pozostałe pomieszczenia w dawnej części mieszkalnej w dobrym stanie technicznym,
- na poddaszu w części strychowej widoczna konstrukcja drewniana bez widocznych ugięć i ubytków przekrojów, widoczne nieszczelności połaci dachowej, kominy w tej przestrzeni w dobrym stanie,
- brak rys, spękań i śladów po zawilgoceniach - w tej części posadzka betonowa bez widocznych ugięć,
- część strychowa - dawna mieszkalna - ściany i sufity - brak widocznej konstrukcji dachu w tej części, w pokoju na ścianie kominowej widoczne ślady po zaciekach i odspojona tapeta, w części korytarza na suficie widoczne złuszczenia i rysy,
- budynek jest opróżniony z mebli, w części gospodarczej w jednym z pomieszczeń znajduje się czynna rozdzielnia elektryczna zasilająca sąsiednie budynki kompleksu,
- na budynku widoczne luźne elementy instalacji odgromowej.
Zdaniem organu odwoławczego, spełnione zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. Poza tym, to organ I instancji decyduje (w oparciu o zgromadzone dowody), w jaki sposób usunięcie nieprawidłowości ma się odbyć - stąd też organ ten dysponuje pewną swobodą w określeniu sposobu usunięcia tych nieprawidłowości. Organ wyjaśnił, że prawidłowo został określony adresat decyzji. Obowiązki, o których mowa w art. 61 i nakaz z art. 66, mogą być skierowane do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Przedmiotowy budynek stanowi własność U. w T. Tym samym, wszelkie roboty budowlane prowadzone przy przedmiotowym obiekcie wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, w myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, co wynika z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...].05.2022 r., znak: [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wyznaczony przez organ nadzoru budowlanego I instancji termin wykonania nałożonych obowiązków do dnia [...].12.2023 r., umożliwia ich wykonanie z zachowaniem ww. wymogów prawa. Nadto organ wyjaśnił, że żaden przepis Prawa budowlanego nie wyklucza możliwości podjęcia przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego, który podlega jako zabytek ochronie konserwatorskiej. Uprawnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków są niezależne od uprawnień organów nadzoru budowlanego i nie wyłączają możliwości podjęcia przez nie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. Art. 2 ust. 2 pkt 3 P.b. stanowi, że przepisy Prawa budowlanego nie naruszają przepisów odrębnych, w tym przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ odwoławczy pouczył, że termin wykonania nałożonego obowiązku wynikającego z treści art. 66 ust. 1 P.b., na uzasadniony wniosek adresata decyzji może zostać przedłużony przez organ I instancji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu dot. sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i faktu, że nie wynikał on z przedłożonej ekspertyzy, organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB dla Powiatu T., postanowieniem z dnia [...].11.2022 r. znak: [...], nałożył obowiązek uzupełnienia przedstawionej przez U. ekspertyzy, czego strona skarżąca nie wykonała. W piśmie z dnia [...].11.2022 r. strona skarżąca wskazała, że ekspertyza techniczna budynku gospodarczo-mieszkalnego w miejscowości P. sporządzona w październiku bieżącego roku jest kompletna.
Zdaniem organu, organ I instancji niekonsekwentnie działał, nie egzekwując wykonania nałożonego postanowieniem z dnia [...].11.2022 r. [...] obowiązku, co za tym idzie, uzupełnienia niekompletnej ekspertyzy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych oraz powszechnej wiedzy stosowanej w budownictwie, przez ekspertyzę techniczną rozumie się ocenę stanu technicznego budynku popartą badaniami i wyliczeniami wytrzymałości jego fundamentów, ścian, stropów i innych elementów konstrukcji, elewacji oraz dachu. Obok elementów oceny, ekspertyza zawiera propozycje rozwiązania ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad czy nieprawidłowości (por. wyrok WSA w Krakowie z 20.04.2018 r. sygn. II SA/Kr 312/18).
Zdaniem organu odwoławczego, przedłożona ekspertyza techniczna nie zawierała propozycji rozwiązania oraz usunięcia ujawnionych zagrożeń. Niemniej, organ I instancji orzekł w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną, protokoły z przeglądów okresowych, a także o własne ustalenia podczas przeprowadzonej w dniu [...].01.2023 r. kontroli. Organ II instancji podkreślił, że jako wyspecjalizowany w zakresie spraw budownictwa organ, dokonuje oceny nieprawidłowości również we własnym zakresie. Z kolei, w odniesieniu do zarzutów dot. stanu technicznego obiektu, organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazanie przez autora ekspertyzy technicznej mgr inż. R. T. (upr. nr [...]), że budynek ogólnie jest w stanie średnim, nie oznacza, że jest sprawny technicznie oraz, że obowiązki wskazane w zaskarżonym postanowieniu są bezpodstawne. Zauważyć należy bowiem, że autor ww. ekspertyzy wskazuje w jej treści m.in., że pojedyncze, najbardziej zniszczone elementy konstrukcji nośnej, takie jak płyty żelbetowe w części gospodarczej, klasyfikuje do stanu technicznego "złego" przyjmując procentowe zużycie elementów na poziomie 65%", "pojedyncze najbardziej zniszczone elementy konstrukcji nośnej, takie jak w elewacji podłużnej z obu stron rozszczepienie muru pionowe, klasyfikuję przyjmując procentowe zużycie elementów na poziomie 70%", "stan całej konstrukcji dachu oceniam jako "zły" oraz klasyfikuję przyjmując procentowe zużycie elementów na poziomie 65%".
Ponadto, w protokole z rocznej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r. przez S. K. (upr. [...]) oraz D. L. (upr. [...]) wskazano, że stan techniczny obiektu jest zły. Wyjątki stanowią jedynie fundamenty, przejścia przyłączy energetycznych w tulejach ochronnych (wymagające doszczelnienia) oraz klatka schodowa (z widocznymi wypaczeniami stopni i spróchnienia konstrukcji - które ocenione zostały jako zadowalające oraz schody wewnętrzne ocenione jako niezadowalające (widoczne uszkodzenia biologiczne). Organ II instancji zwrócił uwagę, że autorzy ww. opracowania wskazali, że budynek w chwili obecnej nadaje się do wyburzenia lub remontu kapitalnego i należy bezwzględnie zakazać jego użytkowania.
Organ podkreślił, że w ww. protokole rocznym wskazano, że wobec stwierdzenia uszkodzeń lub braków, które mogą spowodować: zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem - osoba dokonująca kontroli, na podstawie art. 70 ust. 2 Prawa budowlanego, niezwłocznie prześle kopię protokołu do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta T.
Zdaniem organu odwoławczego, nałożone przez organ I instancji obowiązki polegają na naprawie tych elementów budynku, które są w nieodpowiednim stanie i jedynie w koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu, zatem wbrew zarzutom skarżącej strony nałożone obowiązki mają charakter naprawczy, a nie inwestycyjny, a nakazane roboty stanowią remont, nie zaś odbudowę. Organ powołał się na definicję zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, na podstawie której odbudowa zalicza się do budowy.
Organ odwoławczy podkreślił, że istotą nakazu wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, lecz doprowadzenie do stanu, w którym zagrożenia te zostaną wyeliminowane. Rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1/19). Ponadto, odnosząc się do zarzutu usytuowania rozdzielni w budynku gospodarczo-mieszkalnym, organ wyjaśnił, iż tym bardziej przedmiotowy obiekt wymaga naprawy i wykonania nałożonych przez PINB obowiązków. Jak wskazuje strona skarżąca, rozdzielnia stanowi element sieci elektrycznej, zatem koniecznym jest, by nie doszło do zwarcia przewodów elektrycznych, np. przez nieszczelne pokrycie dachowe.
Organ II instancji podał, że celem art. 66 Prawa budowlanego jest m.in. zapewnienie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, wobec czego organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu, iż powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Organ przy nakładaniu obowiązków nie dokonuje analizy planów czy możliwości finansowych właścicieli nieruchomości.
U. w T. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].05.2023 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T. z dnia [...].03.2023 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe i niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - w szczególności przez pominięcie bezpośredniej i własnej oceny stanu technicznego obiektu, a oparcie się przede wszystkim na niepełnej "ekspertyzie stanu technicznego obiektu z października 2022r.";
2. art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, w szczególności "ekspertyzy stanu technicznego z października 2022 r." poprzez pominięcie faktu, że ogólny stan obiektu został w niej uznany jako średni;
3. art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przepisy upoważniają organ nadzoru budowlanego do nakładania obowiązków o charakterze inwestycyjnym oraz takich, na których wykonanie wymagana jest zgoda organów administracji architektoniczno-budowlanej;
4. art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wskazany zakres robót naprawczych polega na wykonaniu remontu, przy czym zakres przewidzianych robót znacząco wykracza poza zakres powyższych przepisów, czyniąc je w istocie odbudową;
5. art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b. poprzez zakreślenie terminu wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości niedostosowanego do możliwości skarżącego jako zarządcy obiektu, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnego w procesie budowlanym, w zakresie konieczności sporządzenia projektu budowlanego, faktu i konieczności wyłonienia wykonawcy projektu, faktu i konieczności wyłonienia wykonawcy robót w trybie przetargowym, negocjacji zawieranej umowy i samego procesu realizacji prac;
6. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na lakonicznym, niewyczerpującym i nieprzekonującym wskazaniu okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ II instancji przy podejmowaniu decyzji, w szczególności poprzez nie podjęcie przez organ nadzoru budowlanego wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy;
7. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy powinna ona podlegać uchyleniu na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na uchybienia przepisom postępowania przez organ I instancji wskutek czego konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie nie został wyjaśniony.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzji organu I instancji, tj. decyzji PINB z dnia [...].03.2023 r. znak: [...];
3. wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji w części dotyczącej zakazu użytkowania budynku gospodarczo-mieszkalnego na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a na wypadek gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniosła o uwzględnienie niniejszego wniosku przez sąd;
4. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych;
5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze na okoliczności tam wskazane, tj. dowodu z Protokołu oględzin rozdzielnicy elektrycznej z dnia [...].05.2023 r. oraz dokumentacji fotograficznej potwierdzającej zabezpieczenie budynku gospodarczo-mieszkalnego.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca powołał się m.in. na protokół oględzin rozdzielnicy elektrycznej z [...].05.2023 r. oraz dokumentację fotograficzną potwierdzającą zabezpieczenie budynku gospodarczo-mieszkalnego.
Postanowieniem z [...].07.2023 r. sygn. akt II SA/Bd 773/23 Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zakazu użytkowania budynku gospodarczo-mieszkalnego.
Skarga została obszernie uzasadniona. Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że nałożone obowiązki przez organ I instancji mają charakter inwestycyjny, a nakazane roboty stanowią odbudowę, co oznacza że organy nadzoru budowlanego przekroczyły swoje uprawnienia. Organ obowiązany był szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko w zakresie zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 pkt P.b. i wykazać, z czego wywodzi, że stan techniczny obiektu budowlanego zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bądź bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Decyzja winna określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części.
Zdaniem Skarżącego, organ II instancji orzekając w niniejszej sprawie opierał się na niekompletnej ekspertyzie technicznej z października 2022 r., niezawierającej opinii na temat możliwości bezpiecznego użytkowania budynku oraz na protokole z przeglądu okresowego pięcioletniego z dnia [...] listopada 2022 r. Pozostały zakres wątpliwości został oparty na podstawie protokołu okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego obiektu. Brak uzupełnienia ekspertyzy technicznej przez U. spowodowało, że WINB przyjął ustalenia z protokołu okresowej kontroli stanu technicznego budynku za trafne bez ich rozważenia na podstawie własnych ustaleń stanu faktycznego.
Zdaniem strony skarżącej, okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b. Użyte w ust. 1 pkt 3 ww. przepisu sformułowanie "nieodpowiedni" odniesione do stanu technicznego obiektu budowlanego jest nieostre. W ustawie Prawo budowlane pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Organ, rozstrzygając na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., powinien wykazać, którym wymaganiom wynikających z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu budowlanego. Sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinien być określony w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Organ II instancji po części wydał decyzję opierając się na niepełnej ekspertyzie technicznej obiektu. Z opracowania będącego ekspertyzą techniczną nie wynika ostateczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz nie zostały do końca przesądzone finalne rozwiązania, których wdrożenie mogłoby stać się przedmiotem nałożonego obowiązku. Zdaniem strony skarżącej, wskazany w decyzji zakres robót naprawczych w istocie polega na odbudowie obiektu i wymaga uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Za nierealny strona skarżąca uznała termin wykonania obowiązku do dnia [...].12.2023 r. wskazując, że U. w T. jako państwowa szkoła wyższa funkcjonuje m.in. na podstawie ustawy z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.), ustawy z 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.), ustawy z 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.). Skarżący, jako u.publiczna, działając jako podmiot sektora finansów publicznych, na podstawie rocznych planów budżetowych nie ma finansowych możliwości żeby objąć całość remontu obiektu w jednym roku budżetowym. Jedyną możliwością do wdrożenia takiej inwestycji w życie jest możliwy podział finansów na kolejne lata budżetowe i wydatkowanie kosztów pośrednio. W ocenie Skarżącego wyznaczony termin na usunięcie w obiekcie nieprawidłowości (które w ocenie Skarżącego podlegają pod rygor obudowy obiektu, a nie jego remontu) jest terminem zbyt krótkim. Zdaniem skarżącego organy w sposób dość lakoniczny uzasadniały wydane decyzje.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Przedmiotem kontroli Sądu w tym postępowaniu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].05.2023 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T. z dnia [...].03.2023 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia na U. w T., jako właściciela budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., gm. Ł. obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Podstawę materialno- prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) – dalej: P.b. Powołany art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. przyznaje organom nadzoru budowlanego kompetencje do wydania decyzji o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (tak pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (tak pkt 3) - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W świetle powyższego, stwierdzenie powyższych przesłanek wywołuje stan, w którym przepis art. 66 P.b. nakazuje organowi wydanie decyzji określającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i jednoczesnego określenia terminu wykonania obowiązku. W efekcie działania organu w decyzji nakładany jest obowiązek na jej adresata.
W przedmiotowej sprawie kompetencje organów nadzoru budowlanego wynikają z art. 81 ust. 1 pkt 2 Pb. Przepis ten wymienia podstawowe obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego .Podkreślić należy, że uprawnienia wymienionych organów są traktowane na równi, ponieważ ustawodawca posłużył się spójnikiem "i". W okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzi organ nadzoru budowlanego, jego obowiązkiem było wydanie decyzji w sprawie określonej ustawą. Właściwość rzeczowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego określa art. 83 P.b., stanowiąc, że do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w ust. 1. Ustawodawca wymienił tu m.in. w art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 66. Po myśli ust. 2 ww. przepisu, organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy nadzoru budowlanego działy w ramach ustawowych kompetencji, z zachowaniem właściwości rzeczowej.
Organ w przedmiotowej sprawie przeprowadzał czynności kontrolne, działając na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 Pb. W art. 62 ust. 1 pkt 1 P.b. przepis stanowi, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:
1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:
a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,
b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,
c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).
Zgodnie z punktem 3 ww. przepisu, poddanie obiektu kontroli okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, powinno odbywać się co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada.
Z kolei ust. 3 art. 62 P.b. stanowi, że organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z uwagi na powyższe uregulowania prawne, organy nadzoru budowlanego obydwu instancji posiadały w przedmiotowej sprawie uprawnienia zarówno do przeprowadzenia kontroli spornego budynku, nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu, jak również wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 66 P.b.
Organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska i jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Powyższe wpisuje się w dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b.
Istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy organ prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych w obiekcie nieprawidłowości.
W pierwszym zarzucie skargi strona skarżąca wskazała naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 k.p.a.), zarzucając niewłaściwe i niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - w szczególności przez pominięcie bezpośredniej i własnej oceny stanu technicznego obiektu, a oparcie się przede wszystkim na niepełnej "ekspertyzie stanu technicznego obiektu z października 2022 r."
W ocenie Sądu, powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy zebrały w przedmiotowej sprawie pełen materiał dowodowy, oparty nie tylko na wspomnianej ekspertyzie, ale również na ustaleniach kontrolnych, których wyniki zostały przedstawione w protokołach z przeprowadzonych czynności. Nieuzasadnione jest również domaganie się od organów przedstawienia w decyzji precyzyjnego sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, skoro sposób ten nie wynikał z przedłożonej ekspertyzy. Naprawienie złego stanu technicznego obiektu budowlanego leży po stronie jego właściciela lub zarządcy. Przepis art. 66 ust. 1 mówi o określeniu w decyzji stwierdzonych nieprawidłowości, terminie wykonania obowiązku. Nie nakłada natomiast na organ obowiązku przedstawienia adresatowi nakazu sposobu usunięcia tych nieprawidłowości. Monitorowanie stanu obiektów w czasie ich użytkowania ustawodawca przypisał właścicielowi lub zarządcy ( art. 62 ust. 1 Pb). Obiekt objęty postępowaniem nie jest budowlą, o której stanowi art. 62 ust. 2 P.b. i tym samym nie podlega wyłączeniu z obowiązkowej kontroli w zakresie elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Powyższy przepis stanowi, że obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli i zarządców:
1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych;
2) obiektów budowlanych:
a) budownictwa zagrodowego i letniskowego,
b) wymienionych w art. 29 ust. 1 i 2, z wyłączeniem sieci gazowych.
Za utrzymanie obiektów budowlanych odpowiedzialny jest właściciel lub zarządca. Obowiązani oni są:
1)utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2)zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Stwierdzony stan budynku podczas kontroli okresowych oraz czynności kontrolnych przez inspektorów nadzoru budowlanego, jak również autora ekspertyzy, potwierdza jego zniszczenie i dewastację.
Akta sprawy potwierdzają, że właściciel użytkował budynek z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 5 ust. 2 P.b.: obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że właściciel poprzez kilkuletnie zaniechanie dbania o stan techniczny budynku, planując rozbiórkę, sam doprowadził do jego obecnego stanu. W tej sytuacji to na właścicielu spoczywają obowiązki usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i niewykluczone jest, że sposób ich usunięcia będzie wymagał stosownych ekspertyz, projektów wykonawców i kosztorysów. Remont budynku będzie leżał po stronie właściciela a nie organu. Ujmując krótko, to właściciel przeprowadza remont obiektu, a nie organ nadzoru budowlanego.
W ocenie Sądu, nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów postepowania, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe i niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - w szczególności przez pominięcie bezpośredniej i własnej oceny stanu technicznego obiektu, a oparcie się przede wszystkim na niepełnej "ekspertyzie stanu technicznego obiektu z października 2022r.". Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ badał sprawę w oparciu o kilkukrotne kontrole. Dowodem tego są protokoły kontroli włączone do akt sprawy.
Podstawą wyrokowania przez sąd administracyjny jest art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis posługuje się pojęciem "akt sprawy", w oparciu o które sąd orzeka. Pod pojęciem tym należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania prowadzonego przez organ w granicach danej sprawy w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd w przedmiotowej sprawie szczegółowo przeanalizował materiał dowodowy zgromadzany przez organy w aktach sprawy i doszedł do przekonania, że obiekt – budynek gospodarczo-mieszkalny w P., gm. Ł., wg protokołu [...]. z dnia [...].10.2017 r. z okresowej kontroli stanu technicznego budynku (kontrola 5-letnia) znajduje się w stanie znacznego zużycia. Nie nadaje się do użytkowania. Powyższe stanowisko zostało zwarte we wnioskach osób uprawnionych do przeprowadzenia kontroli i jest spójne z wynikami kontroli stanu technicznego, kontrola roczna z [...].2018 r. nr [...] oraz kontrola z [...].11.2019 r.
Powyższe kontrole dowodzą, że co najmniej od [...].10.2017 r. obiekt był wyłączony z użytkowania i ulegał degradacji. Z kolei kolejna kontrola przeprowadzona [...].11.2021 r. protokół nr [...] wykazała późniejsze nieprawidłowości w zakresie stanu budynku oraz dokumentacji. Stwierdzono niewłaściwe prowadzenie książki obiektu budowlanego. Zalecono uzupełnienie jej o dane techniczne i plan sytuacyjny oraz o wpisanie protokołów z przeglądu do książki. W zaleceniach kontroli inspektorzy PINB prawidłowo wskazali na sprzeczność pomiędzy zapisem w protokole rocznym i pięcioletnim. W protokołach podano, że obiekt był wyłączony z użytkowania. Kontrolujący natomiast ustalili, że w obiekcie przechowywane są meble oraz użytkowana jest rozdzielnia elektryczna. Powyższe dowodzi o częściowym użytkowaniu obiegu w zakresie rozdzielni. Na marginesie należy dodać, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżącą zabiegała właśnie o umożliwienie dalszego użytkowania rozdzielni. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że obiekt był użytkowany pomimo złego stanu technicznego.
Ważne jest również to, że kontrolujący pozostawili skarżącej wybór. Zalecili niezwłocznie przekazanie informacji do PINB w T., co użytkownik planuje z przedmiotowym obiektem zrobić, tj. czy go użytkuje i obiekt będzie remontowany czy planuje go wyłączyć skutecznie z użytkowania i rozebrać.
W dniu [...].11.2021r. została przeprowadzona kontrola roczna stanu technicznego obiektu budowlanego nr [...]. W tabeli nr IV. "Ustalenia oraz wnioski po sprawdzeniu stanu technicznego obiektu", kontrolujący S. K. upr. [...] oraz D. L. upr. [...] stwierdzili zły stan techniczny w zakresie wszystkich elementów, urządzeń, instalacji. W zakresie zewnętrznych warstw przegród zły stan techniczny dotyczył: tynków, okładzin schodów zewnętrznych. Kontrolujący podali, że zły stan techniczny obejmuje elementy konstrukcyjne: fundamenty, ściany nośne, strop, dach-konstrukcja, dach pokrycie. Tylko schody wewnętrzne znajdowały się w stanie niezadowalającym. W zakresie elementów ścian zewnętrznych zły stan techniczny dotyczył okien i drzwi. W zakresie pokrycia dachowego i elementów odwodnienia kontrolujący stwierdzili zły stan: pokrycia dachu, kominów, rynien, rur spustowych. Odnośnie instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska stwierdzili zły stan techniczny kanalizacji deszczowej. Kotrolujący w punkcie V protokołu określili zakres robót remontowych i kolejność ich wykonania: "Budynek należy wyłączyć z użytkowania, przeznaczyć do generalnego remontu lub rozbiórki. Wokół budynku wyznaczyć wygrodzenie oraz umieścić tablice ostrzegawcze". W punkcie VI protokołu: "Wnioski końcowe" kontrolujący podali, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, bezpośrednio grożącym zawaleniem, niezbędny zakaz jego użytkowania oraz dokonanie rozbiórki budynku lub jego części. Kontrolujący wprowadzili w protokole kryteria oceny stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu budowlanego. Podali, że zły stan techniczny oznacza zużycie ponad 50% i oznacza, że elementy podlegają wymianie, zagrażają zdrowiu lub życiu ludzi bądź zagrożone jest bezpieczeństwo konstrukcji obiektu.
Kolejna kontrola obiektu została przeprowadzona przez inspektorów PINB w dniu [...] .03.2022 r. nr protokołu [...]. W dniu kontroli ustalono, że uzupełniono książkę obiektu, okazano protokół kontroli rocznej stanu technicznego. Z kolei Kierownik Zespołu Administracyjno-Gospodarczego Instytutu A. oświadczyła, że w związku z planowaną rozbiórką obiektu U. w T., wystąpiła z wnioskiem do Starosty T. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Podała, że trwa obecnie uzgadnianie przedmiotowej rozbiórki z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Do Protokołu załączono pismo skierowane do Konserwatora z dnia [...] .03.2022 r.
Z akt sprawy wynika również, że w dniu [...].03.2022 r. U. w T. wniósł do Starostwa Powiatowego w T. wniosek o pozwolenie na rozbiórkę obiektu – budynku gospodarczo-mieszkalnego. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] .04.2022 r. w związku z wystąpieniem Starosty T. pismem z [...].03.2022 r. znak [...] w sprawie: uzgodnienie rozbiórki budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. P., obręb [...] , gm. Ł. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego Starosta T. wezwał pełnomocnika U. do dostarczenia ostatecznej decyzji pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 k.p.a.). Następnie w zawiadomieniu z [...] .05.2022 r. Starosta T. zawiadomił inwestora o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania z [...] .03.2022 r. Informację o powyższym Starosta przekazał do PINB w piśmie z [...] .07.2022 r.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia potwierdzają, że po pierwsze obiekt znajdował się w złym stanie technicznym, który wymagał remontu lub rozbiórki.
Z akt sprawy wynika, że wdrożone przez inwestora postępowanie w przedmiocie uzyskania pozwolenia na rozbiórkę nie przyniosło pozytywnych dla strony rezultatów. W tym stanie rzeczy PINB dysponował wiedzą o złym stanie budynku oraz informacją uzyskaną od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w piśmie z [...] .07.2022 r.. Miał wiedzę o wydaniu przez Konserwatora ostatecznej decyzji z [...] .05.2022 r. nr [...], o odmowie wydania pozwolenia U. w T. na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków decyzją z [...].04.2021 r. nr [...], tj. na rozbiórkę budynku gospodarczo-mieszkalnego (decyzja stała się ostateczna [...].06.2022r.). Konserwator wskazał, że stan zachowania obiektu pozwala na przeprowadzenie niezbędnych prac i robót mających na celu zabezpieczenie obiektu przed działaniami atmosferycznymi przy jednoczesnym zachowaniu jego wartości architektonicznych. W decyzji podano, że według sporządzonej oceny technicznej, nieszczelne pokrycie dachu powoduje szereg zniszczeń, które w ocenie Konserwatora są możliwe do zatrzymania przy przeprowadzeniu niezbędnych prowadzonych metodą gospodarczą działań polegających na uszczelnieniu pokrycia dachowego poprzez uzupełnienie brakujących dachówek.
Powyższe dowodzi, że odrębne postępowania nie przyniosły rezultatu w postaci zgody organów uprawnionych na rozebranie obiektu. Należy podkreślić w tym miejscu, że na podstawie art. 76 § 1 kpa, powyższa decyzja Konserwatora jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wniosek natomiast jest taki, że Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zezwolił na rozbiórkę spornego obiektu i zalecił w ramach dbałości o obiekt objęty ochroną konserwatorską przeprowadzenie naprawy.
Odnosząc się do braku kompletności ekspertyzy należy przypomnieć, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T., postanowieniem z dnia [...].11.2022r. znak: [...], nałożył obowiązek uzupełnienia przedstawionej przez U. w T. ekspertyzy, czego strona skarżąca nie wykonała. W piśmie z dnia [...] .11.2022 r. strona skarżąca wskazała, że ekspertyza techniczna budynku gospodarczo-mieszkalnego w miejscowości P., sporządzona w październiku bieżącego roku, jest kompletna. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że organ I instancji niekonsekwentnie działał, nie egzekwując wykonania nałożonego postanowieniem z dnia [...].11.2022 r., znak: [...] obowiązku, co za tym idzie, uzupełnienia niekompletnej ekspertyzy.
Jednak w przypadku braku współpracy skarżącej z organem, organ I instancji prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy i oparł się o przedłożoną ekspertyzę techniczną, protokoły z przeglądów okresowych, a także o własne ustalenia podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].01.2023 r.
Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że organ nadzoru jest wyspecjalizowany w zakresie spraw budownictwa, dokonuje oceny stwierdzonych nieprawidłowości również we własnym zakresie.
Niewłaściwy stan techniczny przedmiotowego budynku potwierdzono w przedłożonej przez U. w T. ekspertyzie technicznej budynku gospodarczo-mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w m. P., gmina Ł., opracowanej w październiku 2022 r. przez mgr inż. R. T. (upr. nr [...]), w protokole nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r. przez S. K. (upr. [...] oraz D. L. (upr. nr [...]). Z ww. protokołu wynika m.in., że tynki posiadają liczne spękania i zawilgocenia, fundamenty mają widoczne ślady podsiąkania wilgoci, ściany nośne zawilgocone, w kilku miejscach nie "trzymają" pionu, konstrukcja stropu wypaczona z widocznymi śladami uszkodzeń biologicznych, widoczne ubytki w pokryciu dachowym i zaprawie uszczelniającej, kanalizacja sanitarna posiada widoczne ślady korozji i pęknięć, opaska budynku jest popękana i zapadnięta. We wnioskach końcowych wskazano, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, bezpośrednio grożącym zawaleniem, niezbędny zakaz jego użytkowania oraz dokonanie rozbiórki budynku lub jego części. Nadto, z protokołu nr [...] z przeprowadzonej przez PINB dla Powiatu T. kontroli w dniu [...].01.2023 r., wynika szereg stwierdzonych nieprawidłowości, które są spójne z ww. opracowaniami.
W niniejszej sprawie, fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego I instancji do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, wynikał z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i znalazł odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wbrew stanowisku strony skarżącej nałożone przez organ obowiązki mają charakter naprawczy, a nie inwestycyjny, a nakazane roboty stanowią remont, nie zaś odbudowę. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 P.b., odbudowa zalicza się do budowy. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany (por. wyrok NSA z 6.03.2019 r. sygn. II OSK 971/17).
Wobec powyższego, nieuprawnione jest stanowisko skarżącego o braku podstaw do nakazania przez organ remontu obiekt budowlanego, który stanowi w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 7 P.b. roboty budowalne. Zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Użyte w definicji odtworzenie stanu pierwotnego nie oznacza odbudowy obiektu budowlanego. Pojęcie odbudowy zwarte zostało w definicji budowy, a nie robót budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b., przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Oznacza to, że odbudowa będzie stanowiła budowę, na której realizację będzie wymagane pozwolenie na budowę w myśl art. 28 ust. 1 P.b. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przy czym decyzja o pozwoleniu na budowę wydawana jest przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przez pozwolenie na budowę - należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 12 P.b.).
Nadmienić w tym miejscu należy, że strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów na poparcie jej stanowiska, że obiekt wymaga odbudowy. Tak samo z akt administracyjnych sprawy, protokołów kontroli i ekspertyzy, nie wynika, aby stwierdzono stan obiektu, który wymaga odbudowy, np. brak częściowy ścian, czy brak dachu. W orzecznictwie przyjmuje się, że "z odbudową mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany najczęściej w całości lub w części, nie spełnia już swych funkcji użytkowych z uwagi na nadmierne zużycie lub zniszczenie swej substancji i konieczna jest naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego, w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu." Wyrok NSA z 26.01.2023 r., II OSK 226/20, LEX nr 3508218.
Z powyższych względów, z uwagi na zły stan techniczny obiektu i brak zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na jego rozbiórkę, jedyną możliwością zadbania o budynek jest przeprowadzenie jego remontu, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym; (art. 3 pkt 8 P.b.).
W przedmiotowej sprawie brak zgody na rozbiórkę uniemożliwia przeprowadzenie odbudowy obiektu, której realizacja jako budowa wymagałaby pozwolenia na budowę oraz całkowitego lub częściowego rozebrania obiektu i odbudowania go na nowo, a przede wszystkim także zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Z powyższych względów całkowicie nietrafiona jest argumentacja skarżącego w skardze, jakoby organy nakazały w drodze decyzji zaskarżonej odbudowanie obiektu budowlanego i wkroczyły w kompetencje organu architektoniczno- budowlanego. Analiza zaskarżonej decyzji przeczy temu stanowisku. Organy nakazały przeprowadzenie robót budowlanych o charakterze naprawczym, a więc remontu, a nałożony obowiązek oparły o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. Spełnienie przesłanek z powyższego przepisu organ nadzoru budowlanego powziął w oparciu o własne ustalenia oraz dowody zgromadzone w sprawie, tj. protokoły kontroli okresowych oraz ekspertyzę techniczną budynku jednorodzinnego gospodarczo-mieszkalnego z października 2022 r., sporządzoną przez mgr inż. R. T. upr. Nr [...], wykonaną na zlecenie U.
W ocenie Sądu, całkowicie uzasadnione było działanie PINB poprzez nałożenie postanowieniem z [...].09.2022 r. nr [...] na U. w T., jako właściciela spornego budynku, obowiązku przedstawienia ekspertyzy budowlanej dotyczącej stanu technicznego obiektu. Działanie organu znajduje uzasadnienie w art. 62 ust. 3 prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 P.b. jest zaskarżalne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów NSA w uchwale z dnia 16.02.2016 r. sygn. akt II OPS 4/15 stwierdził, że: "Na postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, wydane na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po wcześniejszym nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli tego obiektu, przysługuje zażalenie".
W sytuacji, gdy organ doszedł do przekonania, że ekspertyza dostarczona przez inwestora jest niekompletna prawidłowo wezwał skarżącego do jej uzupełnienia postanowieniem z [...].11.2022 r. nr [...]. Organ, na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane nałożył na U. w T. obowiązek uzupełnienia w terminie do dnia [...].12.2022 r. przedstawionej ekspertyzy budowlanej w dniu [...].10.2022 r. o opinię na temat możliwości użytkowania budynku oraz wskazanie robót, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego wraz z oceną stopnia ich pilności.
W piśmie z [...].11.2022 r. U. w T. zakwestionował ww. postanowienie z [...].11.2022 r., wskazał że nie wnosi na nie zażalenia. Skarżący oświadczył, że sporządzona [...].2022r. ekspertyza jest kompletna. Skarżący wskazał również, że jeżeli istnieje potrzeba sporządzenia odpowiedniej ekspertyzy organ powinien to zrobić zgodnie z podstawą prawną oraz prawidłowym pouczeniem.
W ocenie Sądu, brak współpracy skarżącego z organem w zakresie obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem wymusiło na organie dalsze działanie w ramach kompetencji nadzorczych. Organ miał prawo działać z urzędu i stwierdzić nieprawidłowości, które w ramach robót budowlanych należy usunąć. W związku z powyższym uzasadniona była kontrola obiektu przeprowadzona przez inspektorów PINB dla Powiatu T. w dniu [...].01.2023 r. Z czynności inspektorzy sporządzili protokół kontroli nr [...], z którego wynika, że:
- tynk na ścianach zewnętrznych posiada liczne spękania, rysy, zawilgocenia oraz ubytki,
- widoczne rysy na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych pionowe, na ścianach zewnętrznych przez całą wysokość ściany oraz rysy w nadprożach okiennych,
- wewnątrz widoczne również rysy na styku ściany ze stropem na całej długości pomieszczenia,
- schody zewnętrzne posiadają spękania, nierówności i ubytki, znaczne odspojenia elementów betonowych i stalowych, porośnięte mchem, znaczny stopień zużycia,
- na suficie w jednym z pomieszczeń widoczne ugięcie sufitu i ślady po zalaniu,
- pokrycie dachu z dachówki ceramicznej posiada ubytki i luźne elementy, nieszczelności oraz mchy i porosty na połaci,
- połać dachowa od strony drogi posiada sfalowanie,
- stolarka okienna i drzwiowa zewnętrzna drewniana posiada złuszczenia farb,
- kominy ponad dachem posiadają ubytki spoin i materiału,
- rynny i rury oraz obróbki blacharskie posiadają ślady korozji,
- gzymsy posiadają miejscami rysy,
- sufit posiada drobne rysy,
- w części podpiwniczonej widoczne zwietrzałe tynki i zawilgocone na ścianach przy posadzce,
- w jednym pomieszczeniu na parterze (tam gdzie jest zaciek na suficie - dawna część mieszkalna) na ścianach widoczne zagrzybienie,
- pozostałe pomieszczenia w dawnej części mieszkalnej w dobrym stanie technicznym,
- na poddaszu w części strychowej widoczna konstrukcja drewniana bez widocznych ugięć i ubytków przekrojów, widoczne nieszczelności połaci dachowej, kominy w tej przestrzeni w dobrym stanie,
- brak rys, spękań i śladów po zawilgoceniach - w tej części posadzka betonowa bez widocznych ugięć,
- część strychowa - dawna mieszkalna - ściany i sufity - brak widocznej konstrukcji dachu w tej części, w pokoju na ścianie kominowej widoczne ślady po zaciekach i odspojona tapeta, w części korytarza na suficie widoczne złuszczenia i rysy,
- budynek jest opróżniony z mebli, w części gospodarczej w jednym z pomieszczeń znajduje się czynna rozdzielnia elektryczna zasilająca budynki kompleksu,
- na budynku widoczne luźne elementy instalacji odgromowej.
Inspektorzy podali, że w dniu kontroli obiekt był użytkowany w części tj. część gdzie znajduje się rozdzielnia elektryczna. Stwierdzili również, że stropy w części gospodarczej nie posiadają widocznych ugięć, znacznych odspojeń otulin poza jedną widoczną rysą opisaną powyżej w pomieszczeniu gospodarczym od strony drogi. Stropy w części mieszkalnej na parterze nie posiadają widocznych ugięć czy odspojeń okładzin, poza jednym pomieszczeniem opisanym powyżej znajdującym się przy wejściu głównym do części mieszkalnej.
Inspektorzy zalecili, aby budynek z uwagi na użytkowaną część zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych i zabezpieczyć wejście do części użytkowanej. Do ww. protokołu dołączono również protokół nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r., protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych grawitacyjnych oraz instalacji pracujących w układzie mechanicznym, przeprowadzonej w dniu [...].11.2022 r. oraz dokumentację fotograficzną.
Należy podkreślić, że ustalenia kontrolne jedynie powieliły dane z wcześniejszych kontroli i ekspertyzy. Stwierdzone w decyzji organu I instancji nieprawidłowości, które organ nakazał naprawić ściśle korespondują z ustalonym stanem faktycznym i materiałem dowodowym sprawy. Ze stwierdzonych nieprawidłowości wynika, że zakres remontu jest bardzo szeroki. W decyzji organ nie miał obowiązku opisywać szczegółowo wymienionych robót naprawczych. Skarżący nie może własnych obowiązków remontowych przerzucać na organ nadzoru budowlanego. Szczegółowy zakres prac i metoda ich wykonania powinna zostać opisana przez wykonawcę robót, którym nie jest organ nadzoru budowlanego. To właściciel budynku jest odpowiedzialny za stan techniczny budynku, jego konserwację i remont, a nie organ nadzoru budowlanego. Z uwagi na powyższe, nieuzasadnione są zarzuty skargi oparte na art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był kompletny. Organ dysponował dowodami, w oparciu o które mógł przeprowadzić ich swobodna ocenę. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 80 k.p.a.
Sąd nie podziela stanowiska zawartego w skardze, że organ dopuścił się naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 p.b. poprzez zakreślenie terminu wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości niedostosowanego do realnych możliwości Skarżącego, jako zarządcy obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi wiążące się z obowiązkiem określenia w niej terminu wykonania nałożonego obowiązku. Określenie instrukcyjnego terminu na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu pozostawione zostało uznaniu organu nadzoru budowlanego. Sąd zauważa, że organ odwoławczy, który weryfikując rozstrzygnięcie PINB w omawianym zakresie uznał, że przyjęty w nim termin jest terminem realnie umożliwiającym wykonanie nałożonych obowiązków. Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania przyjętego w zaskarżonej decyzji stanowiska organu odwoławczego, iż zakreślony skarżącej zakres prac naprawczych, który obejmuje zasadniczo wykonanie robót polegających na uszczelnieniu elementów obiektu, wypełnieniu ubytków i rozszczelnień, wskazuje na nieskomplikowany - z technicznego punktu widzenia - charakter tychże prac. Obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zgodnie z decyzją organu I instancji z dnia [...] .03.2023 r. miał zostać wykonany do [...].12.2023 r. Organ wyznaczył 9 miesięcy na realizację obowiązku. W przypadku jakichkolwiek trudności w zachowaniu terminu, związanych tak jak to przedstawiła strona skarżąca w skardze z procesem budowlanym, organ nadzoru budowlanego poinformował stronę w uzasadnieniu decyzji o możliwości wnioskowania o przedłużenie zakreślonego terminu. Sąd podziela stanowisko organu co do możliwości przedłużenia terminu na wykonanie obowiązku na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b.
Sąd nie dopatrzył się przy kontroli zaskarżonej decyzji naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na lakonicznym, niewyczerpującym i nieprzekonującym wskazaniu okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ II instancji przy podejmowaniu decyzji, w szczególności poprzez nie podjęcie przez organ nadzoru budowlanego wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu technicznego sprawy.
Zarzucane organom nieuwzględnienie sytuacji finansowej strony skarżącej nie stanowi, w ocenie Sądu, o naruszeniu przez organ przepisów postępowania - art. 107 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nadzoru budowalnego nie posiadają uprawienia do oceny sytuacji finansowej podmiotów zobowiązanych do prowadzenia robót budowlanych, zaś w orzecznictwie sądowym w odniesieniu do kwestii braku środków finansowych, jako potencjalnej przesłanki podlegającej ocenie organu nadzoru budowlanego przy określaniu terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. przyjmuje się, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego w zakresie określenia terminu na podstawie powołanego powyżej przepisu powinno uwzględniać wyłącznie wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów. Nie jest natomiast rzeczą organu wskazywanie lub ustalanie źródła finansowania nałożonych obowiązków. Sprawy ewentualnego źródła finansowania i rozliczenia kosztów robót budowlanych nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne (wyroki WSA w Wa-wie z 15.05.2013 r. VII SA/Wa 431/13; z 31.05.2013 r. VII SA/Wa 507/13).
Z uwagi na powyższe nie doszło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył na właściciela obiektu obowiązek określony w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., określając jednocześnie termin na jego wykonanie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organom nadzoru budowlanego, naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.