II SA/Bd 772/23

II SA/Bd 772/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 1, art. 2 ust. 1-18, art. 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., znak [...], Burmistrz W. na podstawie art. 1, art. 2 ust. 1-18 oraz art. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), art. 52 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967) oraz art. 31 ustawy z dnia 2 listopada 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) - odmówił przyznania M. O. (dalej określany jako Skarżący) dodatku węglowego.
W uzasadnieniu organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o dodatku węglowym. Dalej wskazał, że w toku weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego 7.12.2022 r. wystosował do Skarżącego wezwanie w celu dostarczenia dokumentu potwierdzającego rozpoczęcie procedury wyodrębnienia lokali lub nadania numeru porządkowego pod wskazanym adresem. Stronie wyznaczono termin 14 dni w celu uzupełnienia wniosku. Pismo zostało odebrane 9.12.2022 r. i Skarżący nie wywiązał się z ww. zobowiązania.
20 grudnia 2022 r. wpłynęła notatka służbowa, z której wynika, że pod ww. adresem zamieszkują dwa gospodarstwa domowe. Skarżący oświadczył, że nie podjął żadnych czynności prawnych/administracyjnych w celu ustalenia odrębnego lokalu dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem, ponieważ nigdy wcześniej nie było to rodzinie potrzebne oraz ze względu na wysokie koszty z tym związane. Zadeklarował zajmowanie osobnego lokalu na piętrze budynku jednorodzinnego, którego właścicielem jest teściowa. Mieszkanie posiada osobne wejście do lokalu, kuchnię, łazienkę, odrębny dostęp do Internetu. Źródłem ogrzewania jest współdzielone źródło ciepła, a rodzajem źródła ciepła jest kocioł na paliwo stałe opalany węglem. Z wniosków pracownika socjalnego wynika, że Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu jednorodzinnym należącym do teściowej. Zajmuje on piętro budynku tylko do własnego użytku. Mieszkanie posiada odrębne wejście do lokalu, łazienkę oraz kuchnię. Skarżący deklaruje zajmowanie odrębnego lokalu i prowadzenie gospodarstwa domowego.
Po analizie powyższej dokumentacji organ wskazał, że niezaprzeczalnym faktem jest zamieszkiwanie przez Skarżącego pod wskazanym adresem, jednakże nie dostarczył on żadnego dokumentu potwierdzającego rozpoczęcie procedury wyodrębnienia lokali lub nadania numeru porządkowego.
Odwołanie od ww. decyzji złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. W uzasadnieniu swojego odwołania wskazał, że spełnia warunki do przyznania świadczenia, co potwierdził wywiad środowiskowy, a wymaganie przez organ potwierdzenia dokumentem rozpoczęcia procedury wyodrębnienia lokalu nie zostało przewidziane w ustawie. Nieustalenie adresu do 30 listopada 2022 r. powoduje jedynie konieczność przyznania dodatku w drodze decyzji administracyjnej. Nie był nigdy zaliczony w poczet członków gospodarstwa domowego swojej teściowej, która otrzymała dodatek na ten sam adres zamieszkania. Ponadto, wnioskodawcy z innej gminy powiatu s., będąc w takiej samej sytuacji, otrzymali decyzje o przyznaniu dodatku węglowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej powoływana jako kpa) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżący 30 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego, podając, że głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, a jego wieloosobowe gospodarstwo domowe znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Znajdująca się w aktach sprawy deklaracja CEEB wskazuje, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest jeden kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy, w którym rodzajem stosowanego paliwa jest węgiel i paliwa węglopochodne.
Przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy, który znajduje odzwierciedlenie w sporządzonej notatce służbowej z 20 grudnia 2022 r., potwierdza funkcjonowanie pod przedmiotowym adresem dwóch odrębnych gospodarstw domowych.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, przysługuje on osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym określono, że przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:
osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Natomiast w kolejnych przepisach ustawy o dodatku węglowym ustawodawca stwierdził, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b). W wyniku nowelizacji ustawy o dodatku węglowym od 3 listopada 2022 r. zaczęły obowiązywać przepisy art. 2 ust. 3c i 3d, które stanowią, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Natomiast ust. 3d przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Ponadto, w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e ustawy o dodatku węglowym).
W art. 2 ust. 6 ustawy o dodatku węglowym ustawodawca przewidział, że na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego.
Kolegium zauważyło zatem, że w myśl przywołanych przepisów zasadą jest, iż w przypadku, gdy wniosek o jego wypłatę złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Natomiast pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. W okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący nie został ujęty w składzie osobowym rodziny podanym przez teściową, ponieważ okoliczność ta nie stanowiła podstawy do odmowy przyznania świadczenia.
Natomiast warunki, po spełnieniu których możliwe jest jednak niestosowanie regulacji art. 2 ust. 3a i 3b tej ustawy i możliwe jest przyznanie dodatku węglowego w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, określił ustawodawca w przywołanych przepisach art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym. Wobec tego należało rozważyć, czy został wykazany ustawowy warunek braku możliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach.
W sytuacji potwierdzenia uprzedniej wypłaty na ten sam adres miejsca zamieszkania dodatku (co miało miejsce w niniejszej sprawie) możliwość skorzystania ze znowelizowanych przepisów ustawy uwarunkowana została w pierwszej kolejności wykazaniem czynnego udziału strony, która winna wykazać, że w terminie do 30 listopada 2022 r., pomimo podjęcia realnych starań o ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla lokalu, w którym zamieszkuje, nie było to możliwe z obiektywnych przyczyn. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika bierność Skarżącego (wskazał on, że nigdy nie było to potrzebne, a nadto wiąże się z dużymi kosztami), a nie jego aktywność w tej kwestii. Wobec powyższego warunek ten należało uznać za niespełniony. Z analizy akt sprawy wynika, że nie został przedstawiony żaden dowód podjęcia starań zmierzających do spełnienia powyższego ustawowego warunku, którego spełnienie przed 30 listopada 2022 r. nie było możliwe z obiektywnych przyczyn.
Wbrew przy tym twierdzeniom odwołania jakoby nieustalenie adresu do 30 listopada 2022 r. powodowało jedynie konieczność przyznania dodatku w drodze decyzji administracyjnej, Kolegium zauważyło, że regulacje zawarte w ustawie o dodatku węglowym zostały tak sformułowane, że przede wszystkim w art. 2 ust. 3c tej ustawy postanowiono, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Oznacza to zatem, że w przypadku niespełnienia powyższego warunku, organ powinien taki kolejny wniosek pozostawić bez rozpoznania (wskutek zastosowania ust. 3b), a nie przeprowadzać wywiad środowiskowy.
Natomiast w razie ustalenia spełnienia powyższego warunku, a więc potwierdzenia braku możliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem miejsca zamieszkania, ustawodawca przesądził, że takiego kolejnego wniosku wówczas nie pozostawia się bez rozpoznania. Dopiero w takiej sytuacji organ następnie powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy, po którym albo przyzna dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, albo przyznania tego dodatku odmówi (w zależności od ustaleń w zakresie spełnienia przesłanek z art. 2 ust. 3d ww. ustawy - ustalenia zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania).
Przeprowadzanie wywiadu środowiskowego celem ustalenia zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania powinno nastąpić w ocenie Kolegium dopiero, gdy strona wykaże się przed organem konkretną aktywnością i to przed 30 listopada 2022 r. ukierunkowaną na ustalenie odrębnego adresu.
Wobec powyższego Kolegium orzekło jak w sentencji.
Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, zarzucając jej:
- naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie powodów nieuzupełnienia przez organ I instancji dokumentacji postępowania o jego oświadczenie o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu;
- naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie w uzasadnieniu organu II instancji nie ma w ogóle powodów, które doprowadziły do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji mimo podnoszenia przez stronę zarzutu, że w analogicznej sytuacji została wydana inna decyzja;
- naruszenie art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym przez dokonanie błędnej interpretacji, że art. 2 ust. 3c może być zastosowany wobec strony dopiero, gdy wykaże się ona przed organem I instancji aktywnością w kwestii ustalenia odrębnego adresu w sytuacji, gdy art. 2 ust. 3c jasno wskazuje, że gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zasady i tryb przyznawania dodatku węglowego, w tym zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego regulują przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm., dalej powoływana jako "u.d.w." W sprawach nieuregulowanych w u.d.w. stosuje się przepisy kpa (art. 3 ust. 3 u.d.w.). Zgodnie z art. 2 ust. 3a u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Stosownie do art. 2 ust. 3b u.d.w., w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Przy czym przez gospodarstwo domowe w myśl art. 2 ust. 2 u.d.w. należy rozumieć osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Wyjątki od zasady wynikającej z art. 2 ust. 3a i 3b przewidują obowiązujące od 3 listopada 2022 r. (na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) przepisy art. 2 ust. 3c – 3e u.d.w.
Przepisów art. 2 ust. 3a i 3b nie stosuje się do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W takiej sytuacji gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).
Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, należy wskazać, że Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego 30 listopada 2022 r. Wniosek został złożony jako kolejny wniosek na ten sam adres miejsca zamieszkania. Dodatek węglowy został przyznany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy dla gospodarstwa domowego mającego taki sam adres zamieszkania jak adres podany we wniosku skarżącego.
W ramach wywiadu środowiskowego ustalono, że pod wskazanym adresem zamieszkują dwa gospodarstwa domowe. Skarżący oświadczył, że nie podjął żadnych czynności prawnych/administracyjnych w celu ustalenia odrębnego lokalu dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem, ponieważ nigdy wcześniej nie było to rodzinie potrzebne oraz ze względu na wysokie koszty z tym związane. Zadeklarował zajmowanie osobnego lokalu na piętrze budynku jednorodzinnego, którego właścicielem jest teściowa. Mieszkanie posiada osobne wejście do lokalu, kuchnię, łazienkę, odrębny dostęp do Internetu. Źródłem ogrzewania jest współdzielone źródło ciepła, a rodzajem źródła ciepła jest kocioł na paliwo stałe opalany węglem. Skarżący deklaruje zajmowanie odrębnego lokalu i prowadzenie gospodarstwa domowego. Znajdująca się w aktach sprawy deklaracja CEEB wskazuje, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest jeden kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy, w którym rodzajem stosowanego paliwa jest węgiel i paliwa węglopochodne. Ponadto, na wskazany adres został przyznany dodatek węglowy. Skarżący nie był zaliczony w poczet członków gospodarstwa domowego swojej teściowej, która otrzymała dodatek na ten sam adres zamieszkania.
W zakresie przesłanki z art. 2 ust. 3c u.d.w. ustalono, że brak jest odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących w odrębnych lokalach pod adresem wskazanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego. Ustalenie to oparto na oświadczeniu Skarżącego z 20 grudnia 2022 r., które złożył on w ramach wywiadu środowiskowego. Wynika z niego, że Skarżący nie podjął żadnych kroków prawnych w celu wyodrębnienia lokalu mieszkalnego wskazując na wysokie koszty z tym związane.
Uznając, że Skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy z uwagi na brak cechy samodzielności zajmowanych przez niego pomieszczeń mieszkalnych, organy dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 2 ust. 3d u.d.w. i w konsekwencji nieprawidłowej subsumpcji normy prawnej wynikającej z ww. przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Podkreślić należy, że w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest mowa o "zamieszkiwaniu pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych". Skoro ustawodawca nie posłużył się ani pojęciem samodzielności lokali mieszkalnych ani pojęciem odrębnej własności lokali mieszkalnych, to przez odrębność lokali należy rozumieć odrębność w sensie funkcjonalnym (por. wyrok WSA w sprawie II SAB/Gl 24/23; wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 158/23; wyrok WSA w Szczecinie w sprawie II SAB/Sz 45/23 – opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W ocenie Sądu, ze zgromadzonego materiału dowodowego (ustalenia wywiadu środowiskowego oraz wyjaśnienia Skarżącego) wynika, że lokal, który zajmuje Skarżący, wydzielony jest trwałymi ścianami w obrębie budynku. Jest to osobny lokal na piętrze budynku jednorodzinnego, którego właścicielem jest teściowa Skarżącego. Mieszkanie posiada osobne wejście do lokalu, kuchnię, łazienkę. Skarżący deklaruje prowadzenie gospodarstwa domowego. Lokal ten stanowi miejsce zaspokajania potrzeb gospodarstwa domowego prowadzonego przez Skarżącego. Teściowa Skarżącego prowadzi odrębne gospodarstwo domowe na parterze budynku. Skarżący gospodaruje zatem odrębnie, a jedynie współdzieli źródło ciepła. Lokal zajmowany przez Skarżącego jest zatem lokalem odrębnym funkcjonalnie.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji błędnie zinterpretowały także przepis art. 2 ust. 3c u.d.w., uznając, że brak podjęcia kroków formalnych prowadzących do ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach w terminie do 30 listopada 2022 r. skutkuje odmową przyznania dodatku węglowego. W odniesieniu do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zauważyć należy, że ustawodawca nie wprowadził wymogu podjęcia przez stronę kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia własności lokalu lub ustalenia odrębnego adresu lokalu, a tym samym wymogu udokumentowania przez stronę faktu wszczęcia bądź zakończenia odpowiedniej procedury (np. poprzez przedłożenie zaświadczenia o samodzielności lokalu, wniosku o nadanie numeru porządkowego). Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że spełnienie wskazanej przesłanki może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c u.d.w. (por. wyroki WSA w Gliwicach w sprawach II SA/Gl 355/23 i II SAB/Gl 24/23). Ten sposób wykładni art. 2 ust. 3c u.d.w. potwierdzają także wyniki wykładni celowościowej. Wskazuje się, że kolejne nowelizacje u.d.w. świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do dodatku węglowego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Nie bez znaczenia dla interpretacji art. 2 ust. 3c u.d.w. pozostaje też okoliczność, że przepisy art. 2 ust. 3c-3e obowiązują od 3 listopada 2022 r., a brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach dotyczy maksymalnie terminu 30 listopada 2022 r. Uwzględniając konieczność przygotowania niezbędnej dokumentacji dla zainicjowania odpowiedniej procedury prowadzącej do ustalenia odrębnego adresu, poważne wątpliwości budzi obowiązek i realna możliwość dokonania powyższego w terminie do 30 listopada 2022 r.
Zgodzić się należy ze Skarżącym, że brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania może wynikać z obiektywnych przyczyn niezależnych od strony. W szczególności brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego. Fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy, sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy oświadczenie strony albo też zaświadczenie z urzędu (por. wyrok WSA w Łodzi w sprawie II SA/Łd 299/23).
Dokonanie błędnej wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia należy zakwalifikować jako naruszenie wyrażonej w art. 6 kpa zasady praworządności. Wskutek dokonania błędnej wykładni art. 2 ust. 3c u.d.w. w sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 kpa organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy winny kierować się zasadą prawdy obiektywnej co oznacza, że z urzędu powinny podejmować działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Ustanowiona w art. 80 kpa zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organy na przekonujących podstawach wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organy obu instancji na żadnym etapie postępowania nie informowały Skarżącego o możliwości wykazania spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3c u.d.w. poprzez złożenie oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Oświadczenie Skarżącego złożone w trakcie wywiadu środowiskowego dotyczyło kwestii niepodjęcia kroków prawnych w celu wyodrębnienia lokalu mieszkalnego, a nie tego, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, jak określa tę przesłankę art. 2 ust. 3c u.d.w. Organy tym samym naruszyły wynikającą z art. 9 kpa zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Uchybienie to również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przyczyny, z powodu których nie było możliwe ustalenie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu, wskazane zostały w skardze. Jak wskazuje Skarżący, nie było możliwe wykazanie do 30 listopada 2022 r. czynnego starania o ustalenie odrębnego lokalu, gdyż wniosek został złożony 30 listopada 2022 r. Lokal, w którym mieszka Skarżący, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe, mieści się w budynku, którego współwłaścicielką jest jego teściowa, zaś sam budynek stanowi masę spadkową i od wielu lat jego sytuacja prawna jest nieuregulowana. Brak jest możliwości ustalenia odrębnego adresu dla zajmowanego przez Skarżącego lokalu, gdyż zgodę na wszczęcie powyższej procedury muszą wyrazić wszyscy współwłaściciele po uprzednim dziale spadku.
Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów Skarżącego podniesionych w odwołaniu i nie przeanalizował kwestii możliwości ustalenia odrębnego adresu dla lokalu w kontekście uregulowań ustawy o własności lokali. W konsekwencji organ odwoławczy naruszył także art. 107 § 3 oraz art. 11 kpa. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania (por. wyrok NSA w sprawie I SA/Lu 21/98). Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA w sprawie V SA 1611/00).
Sąd doszedł do przekonania, że z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. oraz naruszenie wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, konieczne stało się zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Organ, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia, a rozpoznając wniosek Skarżącego, uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.