II SA/Bd 77/24

II SA/Bd 77/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GZ 474/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 338
art. 27 ust 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] listopada 2023 r. [...] w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania środków spożywczych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31.08.2023 r., nr 513/2023 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nakazał W. Ł., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: W. Ł. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe [...], ul. [...], [...] N. , oznakować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa produkty pn.: "Colostrum Siara bydlęca immunizowana zawiera antyciała do określonych patogenów (...)", "[...] - nutraceutyk immunizowany, Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium (200 g)", "Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% lgG+40% FAT (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane (200 g)" oraz umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej produktu pn.: "Cololipid Nutraceutyk Tłuszcz pozyskany z colostrum (200 g)".
Uzasadniając decyzję organ I instancji podniósł, iż w dniu 25.05.2022 r., przy udziale Funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy przeprowadzono kontrolę magazynu mieszczącego się przy ul. [...] w S. , podczas której zabezpieczono produkty znajdujące się w przedmiotowym magazynie. Według ustaleń poczynionych przez organ kontroli żywności, właścicielem wspomnianego magazynu (nieposiadającego zatwierdzenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. .) był M. Ł. (syn strony). W ramach wykonywanych czynności służbowych, dnia 25.05.2022r. Funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy przekazali Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w N. zabezpieczone próbki produktów opisanych wcześniej. Organ urzędowej kontroli żywności, w ramach swoich kompetencji dokonał oceny oznakowania ww. środków spożywczych.
W przeprowadzonej ocenie znakowania stwierdzono następujące nieprawidłowości:
I. Colostrum Siara bydlęca immunizowana zawiera antyciała do określonych patogenów - Rotawirus (Szczep UK - Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E. coli (K99), opakowanie 200 g:
1. na opakowaniu produktu nie umieszczono informacji o treści "suplement diety", nie podano ostrzeżenia, dotyczącego nieprzekraczania dziennej zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia, (podano nieprawidłową informację: "Brak ograniczenia dziennej zalecanej dawki", przy jednoczesnym wskazaniu dawkowania: "Profilaktycznie 5 g dziennie W stanach chorobowych 10-50 g dziennie"), co jest niezgodne z § 5 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 79), zgodnie z którym "Suplementy diety wprowadzane do obrotu znakuje się, umieszczając na opakowaniu następujące informacje: 1) określenie "suplement diety", (...) 4) ostrzeżenie dotyczące nieprzekraczania zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia";
2. brak na opakowaniu produktu informacji o zawartości witamin i składników mineralnych wyrażonych w % w stosunku do referencyjnych wartości spożycia, co jest niezgodne z § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 79), który mówi, że: "Informacje o zawartości witamin i składników mineralnych podaje się również w procentach w stosunku do referencyjnych wartości spożycia określonych w pkt 1 części A załącznika XIII do rozporządzenia nr 1169/2011";
3. na opakowaniu zawarto informacje sugerujące lecznicze właściwości ww. produktu o treści: "Colostrum Siara bydlęca immunizowana, zawiera antyciała do określonych patogenów - Rotawirus (Szczep UK-Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotypG6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E.coli (K99)," co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 pkt a) i pkt b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/1 O/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22.11.2011 r. z późn. zm. s. 18, dalej: rozporządzenie nr 1169/2011), który stanowi, że: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada" oraz z art. 7 ust. 3, zgodnie z którym: "Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego, informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości";
4. na opakowaniu produktu zamieszczono informację o nieprawidłowej treści: "produkt zakwalifikowano do kategorii suplementów diety", co jest niezgodne z § 5 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 79), który stanowi, iż: "Suplementy diety wprowadzane do obrotu znakuje się, umieszczając na opakowaniu następujące informacje: 1) określenie "suplement diety".
II. [...] - nutraceutyk immunizowany, zawiera antyciała do poniższych patogenów - Rotawirus (Szczep UK-Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) -Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E. coli (K99), w opakowaniu 200 g:
1. na opakowaniu produktu wymieniono składnik "colostrum immunizowane", na który przedsiębiorca nie przedłożył ogólnie przyjętych danych naukowych, że skład przedmiotowego produktu spełnia potrzeby żywieniowe osób, dla których jest przeznaczony, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz.U.L181 z 29.6.2013, s. 35, dalej: rozporządzenie nr 609/2013), który mówi, że: "Skład żywności, o której mowa w art. 1 ust. 1, musi być taki, by umożliwiać właściwe zaspokojenie wymogów żywieniowych dotyczących osób, dla których jest przeznaczona, i być odpowiedni dla tych osób, zgodnie z ogólnie przyjętymi danymi naukowymi";
2. na opakowaniu produktu brak informacji, że: produkt musi być stosowany pod nadzorem lekarza, produkt jest odpowiedni do stosowania jako jedyne źródło pożywienia, produkt przeznaczony jest dla określonej grupy wiekowej, w zależności od przypadku; brak stwierdzenia: "Do postępowania dietetycznego (...)" gdzie w wolne miejsce należy wpisać nazwę choroby, zaburzenia lub schorzenia, których dotyczy zamierzone zastosowanie produktu; brak w stosownych przypadkach stwierdzenia, dotyczącego odpowiednich środków ostrożności i przeciwwskazań, brak opisu właściwości lub cech, które czynią produkt użyteczny w związku z daną chorobą oraz brak informacji czy produkt nie jest przeznaczony do stosowania pozajelitowego, brak opisu właściwości lub cech, które czynią produkt użytecznym w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się zastosowanie produktu, w szczególności, w zależności od przypadku, właściwości lub cech odnoszących się do specjalnego przetwarzania i składu składników odżywczych, których zawartość została zwiększona, zmniejszona, wyeliminowana lub zmieniona w inny sposób oraz uzasadnienie stosowania danego produktu, brak w stosownych przypadkach ostrzeżenia, że produkt nie jest przeznaczony do stosowania pozajelitowego, brak instrukcji dotyczących właściwego przygotowania, stosowania i przechowywania produktu po otworzeniu opakowania, w zależności od przypadku, co jest niezgodne z art. 5 ust. 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/128 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz informacji na jej temat (Dz. Urz. UE. L 2016 Nr 25, str. 30, dalej: rozporządzenie 2016/128), który stanowi, że: "Oprócz obowiązkowych danych szczegółowych wymienionych w art. 9 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe w odniesieniu do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego są następujące: a) stwierdzenie, że produkt musi być stosowany pod nadzorem lekarza; b) stwierdzenie, czy produkt jest odpowiedni do stosowania jako jedyne źródło pożywienia; c) stwierdzenie, że produkt przeznaczony jest dla określonej grupy wiekowej, w zależności od przypadku; d) w stosownych przypadkach stwierdzenie, że produkt stanowi zagrożenie dla zdrowia, jeżeli jest spożywany przez osoby niemające określonej choroby, zaburzenia lub schorzenia, których dotyczy zamierzone stosowanie produktu; e) stwierdzenie: "do postępowania dietetycznego (...)", gdzie w wolne miejsce należy wpisać nazwę choroby, zaburzenia lub schorzenia, których dotyczy zamierzone zastosowanie produktu; f) w stosownych przypadkach stwierdzenie dotyczące odpowiednich środków ostrożności i przeciwwskazań; g) opis właściwości lub cech, które czynią produkt użytecznym w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się zastosowanie produktu, w szczególności, w zależności od przypadku, właściwości lub cech odnoszących się do specjalnego przetwarzania i składu, składników odżywczych, których zawartość została zwiększona, zmniejszona, wyeliminowana lub zmieniona w inny sposób, oraz uzasadnienie stosowania danego produktu; h) w stosownych przypadkach ostrzeżenie, że produkt nie jest przeznaczony do stosowania pozajelitowego; i) instrukcje dotyczące właściwego przygotowania, stosowania i przechowywania produktu po otworzeniu opakowania, w zależności od przypadku. Szczegółowe dane, o których mowa w lit. a) - d), są poprzedzone wyrażeniem "ważna informacja" lub wyrażeniem o równoważnym znaczeniu;
3. na opakowaniu produktu zamieszczono oświadczenie żywieniowe o treści: "zawiera antyciała do poniższych patogenów: - Rotawirus (Szczep UK-Cornpto.n, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E. coli (K99)", co jest niezgodne z art. 7 rozporządzenia nr 2016/128, który stanowi, że: "W odniesieniu do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego nie stosuje się oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych;
4. na opakowaniu produktu zawarto informację o treści: "Colostrum Siara bydlęca immunizowana, zawiera antyciała do określonych patogenów -Rotawirus (Szczep UK - Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E.coli (K99)," sugerującą właściwości lecznicze produktu, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 pkt a) rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji" oraz z art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia, stanowiącym, iż: "Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości";
5. brak na opakowaniu produktu informacji o sposobie użycia produktu, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. j) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: "(...) instrukcja użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione" oraz z art. 27 ust. 1 ww. rozporządzenia, stanowiącym, iż: "Instrukcje użycia danego środka spożywczego oznaczane są w taki sposób, aby umożliwić jego właściwe użycie".
III. Colostrum, Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG, 200 g:
1. podano wprowadzającą klienta w błąd informację o dawkowaniu zawartą na opakowaniu produktu o treści: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych" sugerując, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, co jest niezgodne z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1448, dalej: u.b.ż.ż), który mówi, że: "Oznakowanie środka spożywczego powszechnie spożywanego nie może zawierać określenia "dietetyczny" lub w inny sposób sugerować, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego" oraz z art. 7 ust. 1 pkt b) rozporządzenia nr 1169/2011 stanowiącym, że: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: (...) b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości których on nie posiada";
2. brak na opakowaniu produktu wykazu składników (w nagłówku wartości odżywczych użyto sformułowania "skład"), brak informacji czy produkt zawiera produkty wymienione w załączniku II rozporządzenia nr 1169/2011, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji oraz brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. b), c) i I) rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "Zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: (...) b) wykaz składników, c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie, (...) I) informacja o wartości odżywczej";
3. na opakowaniu produktu nie zamieszczono informacji o wartości odżywczej tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli, co jest niezgodne z art. 30 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011, stanowiącym, iż: "Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy: (...) b) ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. W odpowiednich przypadkach można zamieścić - bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej - komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu";
4. na opakowaniu produktu brak pełnego wykazu składników w odniesieniu do załącznika XV rozporządzenia nr 1169/2011, ilość składników odżywczych nie została wyrażona przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV ww. rozporządzenia (tj. w g); brak przeliczenia ilości składników odżywczych na 100 g lub 100 ml oraz brak na opakowaniu produktu komunikatu: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8400 kJ/2000 kcal)", co jest niezgodne z art. 32 ust. 1, 2, 3, 5 rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "1. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV, 2. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, 3. O ile jest podawana informacja o witaminach i składnikach mineralnych, jest ona również wyrażana, oprócz formy wyrażania, o której mowa w ust. 2, jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia określonych w załączniku XIII część A pkt 1, w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml (...) 5. Jeżeli podawane są informacje zgodnie z ust. 4, bezpośrednio w ich pobliżu zamieszcza się następujący komunikat dodatkowy: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8 400 kJ/2 000 kcal);
IV. Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy 200 g:
1. zamieszczenie na opakowaniu wprowadzającej w błąd konsumenta informacji o dawkowaniu o treści: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych", sugerującej, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, co jest niezgodne z art. 45 ust. 3, u.b.ż.ż), który stanowi, że: "Oznakowanie środka spożywczego powszechnie spożywanego nie może zawierać określenia "dietetyczny" lub w inny sposób sugerować, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego" oraz z art. 7 ust.1 pkt b) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: (...) b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada";
2. brak na opakowaniu produktu wykazu składników (w nagłówku wartości odżywczych użyto sformułowania "skład"), brak informacji czy produkt zawiera produkty wymienione w załączniku II rozporządzenia nr 1169/2011, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji oraz brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. b) i c), I) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Zgodnie z art.10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: (...) b) wykaz składników, c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie, I) informacja o wartości odżywczej";
3. na opakowaniu produktu nie zamieszczono informacji o wartości odżywczej tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli, co jest niezgodne z art. 30 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy: (...) b) ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. W odpowiednich przypadkach można zamieścić - bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej - komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu";
4. na opakowaniu produktu brak pełnego wykazu składników w odniesieniu do załącznika XV rozporządzenia nr 1169/2011, ilości składników odżywczych nie wyrażono przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV ww. rozporządzenia (tj. w g), brak przeliczenia ilości składników odżywczych na 100 g lub 100 ml oraz brak na opakowaniu produktu komunikatu: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8400 kJ/2000 kcal)", co jest niezgodne z art. 32 ust. 1, 2, 3, 5 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowiącym, że: 1. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV, 2. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, 3. O ile jest podawana informacja o witaminach i składnikach mineralnych, jest ona również wyrażana, oprócz formy wyrażania, o której mowa w ust. 2, jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia określonych w załączniku XIII część A pkt 1, w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, (...) 5. Jeżeli podawane są informacje zgodnie z ust. 4, bezpośrednio w ich pobliżu zamieszcza się następujący komunikat dodatkowy: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8 400 kJ/2 000 kcal)".
V. Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium, 200 g:
1. na opakowaniu zamieszczono wprowadzającą w błąd konsumenta informację o dawkowaniu o treści: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych" sugerując, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, co jest niezgodne z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości";
2. brak na opakowaniu produktu wykazu składników (w nagłówku wartości odżywczych użyto sformułowanie "skład"), brak informacji czy produkt zawiera produkty wymienione w załączniku II rozporządzenia nr 1169/2011 powodujące alergie lub reakcje nietolerancji oraz brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. b), c) i I) rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "Zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: (...) b) wykaz składników, c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie (...) I) informacja o wartości odżywczej";
3. na opakowaniu produktu nie zamieszczono informacji o wartości odżywczej tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli, co jest niezgodne z art. 30 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy: (...) b) ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. W odpowiednich przypadkach można zamieścić - bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej - komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu";
4. łatwousuwalny termin przydatności produktu, który znajduje się na denku środka spożywczego, co jest niezgodne z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowiącym, że: "Bez uszczerbku dla przepisów krajowych przyjętych na mocy art. 44 ust. 2 obowiązkowe informacje na temat żywności muszą być umieszczone w widocznym miejscu w taki sposób, aby były dobrze widoczne, wyraźnie czytelne oraz w stosownych przypadkach, nieusuwalne. Nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte, pomniejszone ani przerwane jakimikolwiek innymi nadrukami, ilustracjami czy innym materiałem".
VI. Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% igG+40% FAT 200 g:
1. na opakowaniu zawarto wprowadzającą konsumenta w błąd informację o dawkowaniu o treści: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych" sugerując, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, co jest niezgodne z art. 45 ust. 3 u.b.ż.ż. stanowiącym, iż: "Oznakowanie środka spożywczego powszechnie spożywanego nie może zawierać określenia "dietetyczny" lub w inny sposób sugerować, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego" oraz z art. 7 ust.1 pkt b) rozporządzenia nr 1169/2011 stanowiącym, iż: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: (...) b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada";
2. brak na opakowaniu produktu wykazu składników (w nagłówku wartości odżywczych użyto sformułowanie: "skład"), brak informacji, czy produkt zawierający produkty wymienione w załączniku II rozporządzenia nr 1169/2011 powodujące alergie lub reakcje nietolerancji oraz brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. b), c) i I) rozporządzenia nr 1169/2011, który mówi, że: "Zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: (...) b) wykaz składników, c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie (...) I) informacja o wartości odżywczej";
3. na opakowaniu produktu nie zamieszczono informacji o wartości odżywczej tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli, co jest niezgodne z art. 30 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011 stanowiącym, iż: "Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy: (...) b) ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. W odpowiednich przypadkach można zamieścić - bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej - komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu";
4. na opakowaniu produktu brak pełnego wykazu składników w odniesieniu do załącznika XV rozporządzenia nr 1169/2011, brak wyrażenia ilości składników odżywczych przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV ww. rozporządzenia (tj. w g), brak przeliczenia ilości składników odżywczych na 100g lub 100 ml oraz brak na opakowaniu produktu zapisu: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8400 kJ/2000 kcal)", co jest niezgodne z art. 32 ust. 1, 2, 3, 5 rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "1. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV", 2. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, 3. O ile jest podawana informacja o witaminach i składnikach mineralnych, jest ona również wyrażana, oprócz formy wyrażania, o której mowa w ust. 2, jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia określonych w załączniku XIII część A pkt 1, w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml (...) 5. Jeżeli podawane są informacje zgodnie z ust. 4, bezpośrednio w ich pobliżu zamieszcza się następujący komunikat dodatkowy: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8 400 kJ/2 000 kcal)".
VII. Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane:
1. zamieszczono na opakowaniu wprowadzającą w błąd konsumenta informację dotyczącą dawkowania o treści: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych", sugerując, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, co jest niezgodne z art. 45 ust. 3 u.b.ż.ż., który mówi, że: "Oznakowanie środka spożywczego powszechnie spożywanego nie może zawierać określenia "dietetyczny" lub w inny sposób sugerować, że jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego" oraz niezgodne z art. 7 ust. 1 pkt b) rozporządzenia nr 1169/2011, stanowiącym, iż: "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd w szczególności: (...) b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada";
2. brak na opakowaniu produktu wykazu składników, brak informacji czy produkt zawiera produkty wymienione w załączniku II rozporządzenia nr 1169/2011 powodujące alergie lub reakcje nietolerancji oraz brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. b), c) i I) rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "Zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: (...) b) wykaz składników, c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie (...) I) informacja o wartości odżywczej";
3. brak na opakowaniu produktu informacji o wartości odżywczej tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli, co jest niezgodne z art. 30 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, iż: "Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy: (...) b) ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. W odpowiednich przypadkach można zamieścić - bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej - komunikat wskazujący, że zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu";
4. na opakowaniu produktu brak pełnego wykazu składników w odniesieniu do załącznika XV rozporządzenia nr 1169/2011, ilość składników odżywczych nie została wyrażona przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV ww. rozporządzenia (tj. w g), brak przeliczenia ilości składników odżywczych na 100 g lub 100 ml oraz brak na opakowaniu produktu komunikatu: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8 400 kJ/2 000 kcal)", co jest niezgodne z art. 32 ust. 1, 2, 3, 5 rozporządzenia nr 1169/201, który mówi, że: "1. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana przy użyciu jednostek miary wymienionych w załączniku XV", 2. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1-5, jest wyrażana w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, 3. O ile jest podawana informacja o witaminach i składnikach mineralnych, jest ona również wyrażana, oprócz formy wyrażania, o której mowa w ust. 2, jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia określonych w załączniku XIII część A pkt 1, w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml (...) 5. Jeżeli podawane są informacje zgodnie z ust. 4, bezpośrednio w ich pobliżu zamieszcza się następujący komunikat dodatkowy: "Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8 400 kJ/2 000 kcal)".
Od powyższej decyzji W. Ł. złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. naruszenie art. 51 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 6.03.2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez uzyskanie dowodów będących podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku przeprowadzenia kontroli u innego przedsiębiorcy, poza jego siedzibą i bez jego zgody, w ramach kontroli przeprowadzonej u M. Ł. (syna strony) w dniu 25 maja 2022 r., która została następnie przez organ unieważniona;
2. naruszenie art. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 3 ust. 2 pkt 5 pdpkt a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego w związku z art. 4 i art. 12 u.b.ż.ż., poprzez wydanie decyzji przez organ nie posiadający kompetencji do kontrolowania wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego - w tym mleka w proszku, jakim jest Colostrum zwłaszcza, że w tym zakresie odbyły się już u odwołującego kontrole Inspekcji Weterynaryjnej;
3. naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 39 i 43 u.b.ż.ż. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, poprzez przyjęcie, iż produkty wymienione w zaskarżonej decyzji są suplementami diety oraz środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, podczas gdy nie zostały jako takie zarejestrowane, ani nie są zdaniem strony w ten sposób oznakowane i wprowadzane na rynek;
4. naruszenie zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. w związku
z zasadą udzielania informacji wyrażoną w art. 9 k.p.a., poprzez brak pełnego
ustosunkowania się do zarzutów, wniosków i twierdzeń skarżącego składanych
w trakcie trwania postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty, odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w całości.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 16.11.2023 r., nr 26/2023, znak sprawy: NHŻ.906.4.2023 wew. 1707, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego zarzut strony dotyczący uzyskania dowodów będących podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego "w wyniku przeprowadzenia kontroli u innego przedsiębiorcy, poza jego siedzibą, bez zgody przedsiębiorcy (...)", nie znajduje uzasadnienia, gdyż w przedmiotowej sprawie, która dotyczy błędnego oznakowania środków spożywczych, istotną kwestią decydującą o wszczęciu postępowania administracyjnego był fakt, iż na etykiecie kwestionowanych produktów znajdowały się dane firmy należącej do strony, tj. P.P.H.U. [...], ul. [...], [...], [...]. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 "Podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii". Natomiast ust. 2 ww. artykułu stanowi, iż: "Podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informacje na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz wymogami odpowiednich przepisów krajowych." W przedmiotowej sprawie fakt, że kwestionowane próby zostały pobrane do badań w trakcie kontroli przeprowadzanej u syna strony - M. Ł., poza siedzibą przedsiębiorcy oraz bez jego zgody nie ma znaczenia. Istotnym jest natomiast, że organ właściwie ustalił podmiot odpowiedzialny za kwestie znakowania przedmiotowych środków spożywczych, tj. W. Ł., prowadzącego Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe [...], ul. [...], [...] N. .
Decyzja na którą powołuje się strona w odwołaniu, tj. decyzja nr 355/2022 z dnia 02.09.2022 r., umarzająca postępowanie administracyjne wszczęte z dniem 27.05.2022r. wobec M. Ł. w związku z kontrolą magazynu w S. przy ul. [...], [...], umarzała postępowanie "w zakresie osoby, co do której prowadzone było przedmiotowe postępowanie". Organowi I instancji przedstawione zostały bowiem informacje świadczące o tym, że kontrolowane pomieszczenie magazynowe przy ul. [...] w S. zostało użyczone przez M. Ł. ojcu - W. Ł., który w tym obiekcie prowadził działalność gospodarczą. Można zatem stwierdzić, że kwestionowane próby środków spożywczych, oprócz tego, że zawierały w etykietowaniu dane świadczące o odpowiedzialności W. Ł., zostały także pobrane w zakładzie do niego należącym.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy nie zgodził się również z zarzutem strony w sprawie wydania decyzji przez organ nieposiadający kompetencji do kontrolowania wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego - w tym mleka w proszku, jakim jest colostrum. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest organem posiadającym właściwe kompetencje do oceny prawidłowości znakowania środków spożywczych zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego znajdujących się w obrocie handlowym. Jako organ urzędowej kontroli żywności, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest zobowiązana do podejmowania działań wynikających z zakresu kompetencji określonych m.in. w ustawie z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej czy w rozporządzeniu 1169/2011. Jednym z zadań określonych w wyżej przytoczonych aktach prawnych jest pełnienie przez Państwową Inspekcję Sanitarną nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności. Kontrola oznakowania produktów zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego jest ważnym aspektem stanowiącym niejednokrotnie o bezpieczeństwie zdrowotnym wprowadzanych do obrotu produktów spożywczych. Ponadto, jak wynika z zapisu zawartego w art. 1 ust. 3 rozporządzenia 1169/2011 "Ma ono zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, w tym do środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i do środków spożywczych przeznaczonych do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego".
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że oznakowanie kwestionowanych produktów wprowadzanych do obrotu handlowego przez W. Ł. nie wskazywało, iż mają one stanowić środki spożywcze powszechnego spożycia. Oznakowanie produktów sprzedawanych przez W. Ł. zawierało bowiem zapisy:
. "Colostrum Siara bydlęca immunizowana zawiera antyciała do określonych patogenów - Rotawirus (Szczep UK-Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E. coli (K99)",
. "[...] - nutraceutyk immunizowany, zawiera antyciała do poniższych patogenów";
. Rotawirus (Szczep UK-Compton, serotyp G6 P5 i TM-91, serotyp G6P1) - Koronawirus (szczep Mebus i C197) - E. coli (K99)";
. "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG, (200 g)";
. "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy (200 g)";
. "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium (200 g)";
. "Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% lgG+40% FAT (200 g)";
. "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane (200 g)".
Powyższe zapisy sugerują właściwości lecznicze ww. produktów, co w ocenie organu II instancji jest niezgodne z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011, który stanowi, że: "(...) informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości". Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt a) ww. rozporządzenia "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; (...)". Ponadto, niektóre z kwestionowanych środków spożywczych wprowadzanych do obrotu przez W. Ł. zawierały na etykiecie sformułowania odnoszące się do dawkowania: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych", "Profilaktycznie 5 g dziennie. W stanach chorobowych 10-50 g dziennie".
W opinii organu II instancji, zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 pkt 39 i 43 u.b.ż.ż. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety poprzez przyjęcie, iż produkty wymienione w zaskarżonej decyzji są suplementami diety oraz środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, nie jest zasadny, ponieważ w przypadku produktu pn. "Colostrum Siara bydlęca immunizowana", na etykiecie sam przedsiębiorca zamieścił informacje określające jego kwalifikacje, tj. "Produkt zakwalifikowano do kategorii suplementów diety", "Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety". Podobnie w przypadku produktu pn. "[...] - nutraceutyk immunizowany", jego oznakowanie wprost informowało o kwalifikacji produktu: "Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego do postępowania dietetycznego w celu wzmocnienia odporności". Wobec powyższych informacji zamieszczonych przez przedsiębiorcę, organ I instancji wskazał na brak w etykietowaniu poprawnych sformułowań właściwych dla zaproponowanej przez stronę kwalifikacji produktów, czyli w przypadku "Colostrum Siara bydlęca immunizowana" - suplementów diety, a w przypadku "[...] - nutraceutyk immunizowany"- żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.
Pozostałe produkty objęte decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. nr 513/2023 z dnia 31.08.2023 r., wprowadzane do obrotu przez W. Ł., pn.: "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium (200 g)", "Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% lgG+40% FAT (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane (200 g)", nie zawierały informacji o ich kwalifikacji do grupy suplementów diety czy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. ., wbrew temu co twierdzi przedsiębiorca, nie uznał ww. produktów za suplementy diety, czy środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Jednakże, ww. produkty zawierały w oznakowaniu nieprawidłowości, na które Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. . wskazał w wydanej decyzji Nr [...].
Przedstawione przez przedsiębiorcę pismem z dnia 17.01.2023 r. nowe projekty etykiet produktów pn. "Colostrum Siara bydlęca immunizowana" oraz "[...] -nutraceutyk immunizowany", nie posiadały już informacji o kwalifikacji tych produktów do grupy suplementów diety i żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, jednakże etykietowanie ww. środków spożywczych zawierało nieprawidłowości opisane przez organ w decyzji Nr 513/2023 z dnia 31.08.2023 r.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy nie zgodził się z zarzutem strony w sprawie naruszenia zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. w związku z zasadą udzielania informacji wyrażoną w art. 9 k.p.a. Skarżący zarzucił "brak pełnego ustosunkowania się do zarzutów, wniosków i twierdzeń skarżącego składanych w trakcie postępowania administracyjnego". Organ I instancji pismem, znak: NHŻ.9011.14.3.2023 z dnia 4.01.2023r. udzielił stronie obszernych wyjaśnień na skierowane do organu pismo z dnia 14.12.2022 r., znak sprawy: NHŻ.9022.26.5.7.2022. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. odniósł się w przedmiotowym piśmie do zawartych przez stronę wniosków i zastrzeżeń. Organ wyjaśnił m.in., że w ramach prowadzonego postępowania nie znajduje podstaw do wnioskowanego przez stronę zwrócenia się do Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. w celu uzyskania informacji w jakim zakresie W. Ł. pozostaje pod nadzorem tego organu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. wyjaśnił bowiem, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest organem posiadającym właściwe kompetencje do oceny prawidłowości znakowania środków spożywczych, zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego znajdujących się w obrocie handlowym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zakład należący do W. Ł. zatwierdzony został przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. w zakresie wprowadzania do obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez Internet m.in. środków spożywczych niewymagających warunków chłodniczych, preparatów do początkowego żywienia niemowląt, czy suplementów diety. Organ urzędowej kontroli żywności zobowiązany jest do nadzoru nad zakładami nie tylko w zakresie warunków zdrowotnych wprowadzanych do obrotu produktów, ale również ich znakowania. Ponadto, w piśmie z dnia 04.01.2023r. organ obszernie wyjaśnił stronie na jakiej podstawie dokonał kwalifikacji wprowadzanych do obrotu przez W. Ł. produktów. W. Ł. w piśmie z dnia 14.12.2022r. skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. . zawarł również prośbę do organu, aby ten zwrócił się do Głównego Inspektora Sanitarnego o "udzielenie informacji czy w rejestrach GIS znajdują się produkty wprowadzane na terytorium Polski jako colostrum (pierwsze mleko, młodziwo, siara) w formie mleka w proszku (bez innych dodatków)".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 5 u.b.ż.ż. Główny Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rejestr ten jest ogólnie dostępny i znajduje się na stronie internetowej Głównego Inspektora Sanitarnego w formie dokumentu elektronicznego. Dane zawarte w przedmiotowym rejestrze obejmują m.in. nazwę produktu, jego skład oraz postać w jakiej produkt ma być wprowadzany do obrotu. Na przedmiotowej stronie Głównego Inspektora Sanitarnego ujęte zostały produkty wprowadzane jako colostrum w postaci proszku. Nie było zatem zasadności, aby organ I instancji zwrócił się do Głównego Inspektora Sanitarnego z zapytaniem sugerowanym przez stronę.
Organ I instancji pismem z dnia 21.07.2023 r. znak: NHŹ.9011.14.56.2023 udzielił wyczerpujących wyjaśnień W. Ł. na skierowane do organu pisma z dnia 11.05.2023r. oraz 07.06.2023 r. W odpowiedzi na zapytanie strony, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. w ww. piśmie zawarł informacje m.in., że: "poza informacjami dotyczącymi produktu pn. Cololipid Nutraceutyk Tłuszcz pozyskany z colostrum (200 g), podtrzymuje swoje stanowisko w całości, w zakresie twierdzeń i uwag zawartych w piśmie tutejszego Organu z dnia 04.01.2023 r. (...)".
W przesłanym do strony piśmie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. wyjaśnił również, na podstawie jakich dokumentów dokonał oceny znakowania środków spożywczych oraz jakie okoliczności miały znaczenie, przy wszczęciu przez organ nowego postępowania administracyjnego.
Nadto, w ocenie organu II instancji istotnym jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. pismem z dnia 24.03.2023r., wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień na piśmie, jednakże W. Ł. na część z pytań organu nie odpowiedział, a na pozostałe udzielił jedynie bardzo ogólnych, niewystarczających wyjaśnień. Jednocześnie w piśmie z dnia 11.05.2023 r. W. Ł. zawarł prośbę skierowaną do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. o dołączenie do przedmiotowej sprawy akt postępowania z 2019r., dotyczącego nieprawidłowego oznakowania produktów.
W opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, prośba strony nie znalazła uzasadnienia ze względu na fakt, iż organ I instancji zobowiązany jest do orzekania na podstawie zgromadzonych w danej sprawie dokumentów i dowodów. Prowadzone w 2019r. postępowanie dotyczyło odrębnej sprawy i opierało się na innych dowodach wówczas zgromadzonych. Natomiast pismo W. Ł. z dnia 17.01.2023 r., o którym wspomina strona w odwołaniu, to zgodnie z zawartymi w tym piśmie informacjami: "Odpowiedź na wezwanie z dnia 4 stycznia 2023r.". W przedmiotowym piśmie W. Ł. nie udzielił jednak stosownych wyjaśnień, o które prosił organ w kwestii wprowadzania do obrotu zakwestionowanych środków spożywczych. W ww. piśmie strona zawarła stwierdzenia o np. braku konieczności zatwierdzenia magazynu przy sprzedaży internetowej, powołując się przy tym na zapisy art. 63 ust. 2 pkt 8 i 10 u.b.ż.ż. Zgodnie z ww. regulacją prawną, zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu m.in. do "zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż określenie: "pośrednictwo w sprzedaży na odległość" nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności w zakresie sprzedaży przez Internet, w trakcie której odbywa się magazynowanie środków spożywczych. W takiej sytuacji bowiem, wykorzystywane pomieszczenie magazynowe winno posiadać zatwierdzenie właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Natomiast pośrednictwo w sprzedaży przez Internet nie może wiązać się z magazynowaniem środków spożywczych, lecz oznacza działalność, w której przedsiębiorca np. reklamuje środki spożywcze, czy prowadzi sprzedaż internetową polegającą na przeniesieniu wysyłki towaru na dostawcę, który przesyła go bezpośrednio do klienta detalicznego.
W skardze do Sądu W. Ł. zarzucił decyzji organu odwoławczego:
1. naruszenie art. 6 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 - dalej zwaną kpa) w zw. z art. 51 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 221 - dalej: Prawo przedsiębiorców) - poprzez zaakceptowanie naruszenia art. 51 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez uzyskanie dowodów będących podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku przeprowadzenia kontroli u innego przedsiębiorcy, poza jego siedzibą przedsiębiorcy, bez zgody przedsiębiorcy, w ramach kontroli przeprowadzonej u M. Ł. w dniu 25 maja 2022 r., która została następnie przez Organ unieważniona (vide decyzja nr 335/2022 PPIS w N. z dnia 2 września 2022 r. oraz protokół pobrania próbek żywności z dnia 25 maja 2022 r. w S. ) - podczas gdy zgodnie z ust.4 cytowanego przepisu oznacza to, że dokumenty oraz informacje zebrane w toku czynności wykonywanych przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ust. 2-3a nie stanowią dowodu w postępowaniu kontrolnym. Tym samym, jakiekolwiek wykorzystywanie materiału dowodowego zebranego poza siedzibą przedsiębiorcy rodzi również skutki określone w art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców i uniemożliwia ich wykorzystywanie w jakimkolwiek postępowaniu;
2. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na niezasadnym przyjęciu, że produkty wymienione w punkcie I ppkt 1-7 sentencji zaskarżonej decyzji są suplementami diety oraz środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, podczas gdy nie zostały jako takie zarejestrowane, ani nie są w ten sposób oznakowane i wprowadzane na rynek, co uniemożliwia zastosowanie wobec nich przywołanych regulacji - natomiast z sentencji decyzji wynika jedynie, iż produkty mają zostać oznakowane zgodnie z obowiązującym prawem, co niewątpliwie ma miejsce;
3. a w konsekwencji naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 39 i 43 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. (tj.Dz. U. z 2023, poz. 1448) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety z dnia 9 października 2007 r. (tj. Dz.U. z 2023r. poz. 79):
. gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przez suplement diety należy rozumieć środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Produkty, których oznakowanie zostało zakwestionowane przez Organ nie spełniają ww. definicji - nie są skoncentrowanym źródłem witamin i minerałów, ani nie są wprowadzane w formie kapsułek, tabletek, drażetek, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierze. Tym samym, bezpodstawnym jest stosowanie wobec nich regulacji prawnych dotyczących suplementów diety;
. zaś zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 43 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przez środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego należy rozumieć środek spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych: osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych w żywności - taki środek spożywczy może być określany jako "dietetyczny"; oraz zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat; podczas gdy produkty, których oznakowanie zostało zakwestionowane przez Organ nie spełniają ww. definicji - nie są wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych, a tym samym bezpodstawnym jest stosowanie wobec nich regulacji prawnych dotyczących suplementów diety.
Zdaniem strony skarżącej, dowody będące podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego zostały uzyskane w wyniku przeprowadzenia kontroli u innego przedsiębiorcy, poza jego siedzibą przedsiębiorcy, bez zgody przedsiębiorcy, tj. w ramach rzekomej kontroli przeprowadzonej u M. Ł. w dniu 25 maja 2022 r., która została następnie przez Organ unieważniona (vide: decyzja nr 335/2022 PPIS w N. z dnia 2 września 2022 r. oraz protokół pobrania próbek żywności z dnia 25 maja 2022 r. w S. ). Skarżący nie brał udziału w czynnościach Organu, mimo, iż odbywały się one w jego sklepie internetowym. Natomiast ust. 4 cytowanego przepisu oznacza to, że dokumenty oraz informacje zebrane w toku czynności wykonywanych przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ust. 2-3a nie stanowią dowodu. Tym samym jakiekolwiek wykorzystywanie materiału dowodowego zebranego poza siedzibą przedsiębiorcy rodzi również skutki określone w art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców i uniemożliwia ich wykorzystywanie w jakimkolwiek postępowaniu.
Skarżący wskazał na treść postanowienia z dnia 15 lipca 2022 r. wydanego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie 4038.0.Ds.949.2022, gdzie zgromadzono materiał dowodowy jednoznacznie wskazujący, iż nie doszło do przeprowadzenia kontroli sanitarnej w dniu 25 maja 2022 r. w S. . Tymczasem dowody zebrane w trakcie ww. rzekomej kontroli (pobrane próbki produktów) stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
W przekonaniu skarżącego, wykazania wymaga naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 39 i 43 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety poprzez przyjęcie, iż produkty wymienione w punkcie I ppkt 1-7 sentencji zaskarżonej decyzji są suplementami diety oraz środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, podczas gdy, nie zostały jako takie zarejestrowane, ani nie są w ten sposób oznakowane i wprowadzane na rynek, co uniemożliwia zastosowanie wobec nich przywołanych regulacji. Produkty, których oznakowanie zostało zakwestionowane przez Organ nie spełniają ww. definicji - nie są skoncentrowanym źródłem witamin i minerałów, ani nie są wprowadzane w formie kapsułek, tabletek, drażetek, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem. Tym samym bezpodstawnym jest stosowanie wobec nich regulacji prawnych dotyczących suplementów diety.
Nadto - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 43 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przez środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego należy rozumieć środek spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych: osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych w żywności - taki środek spożywczy może być określany jako "dietetyczny"; oraz zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat. Tymczasem produkty, których oznakowanie zostało zakwestionowane przez Organ, zdaniem skarżącego nie spełniają ww. definicji - nie są wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych, a tym samym, bezpodstawnym jest stosowanie wobec nich regulacji prawnych dotyczących suplementów diety.
Skarżący wskazał, iż znajdujące się w obrocie produkty o analogicznym składzie i przeznaczeniu, jak te, będące przedmiotem zaskarżonej decyzji - nie są klasyfikowane jako suplementy diety oraz żywność specjalnego przeznaczenia. W rejestrze GIS znajdują się natomiast produkty wzbogacane, wprowadzane do obrotu w innej formie i o odmiennym składzie, jedynie dodatkowo zawierające colostrum.
Na marginesie skarżący zaznaczył również, iż wbrew stanowisku Organu zawartemu w zaskarżonej decyzji - przepisy prawa nie nakładają na przedsiębiorców prowadzących sklepy internetowe ich zatwierdzenia. Zgodnie z art. 63 ust. 2 pkt 8 i 10 ustawy o bezpieczeństwie żywienia i żywności zatwierdzenie magazynu nie jest wymagane przy sprzedaży przez internet. Prowadzącym ad abusrdum jest stanowisko Organu, z którego wynika, że sprzedaż przez internet oznacza jedynie reklamowanie produktów w Internecie lub zlecanie wysyłki towaru innemu podmiotowi. Nadto obowiązek zatwierdzenia magazynu nie dotyczy przedsiębiorców wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane, trwałe mikrobiologicznie; skarżący zaś sprzedaje produkty w puszkach, co niewątpliwie wypełnia przesłankę trwałości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja organu Inspekcji Sanitarnej nakazująca skarżącemu, jako przedsiębiorcy, producentowi, oznakowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa produktów pn.: "Colostrum Siara bydlęca immunizowana zawiera antyciała do określonych patogenów (...)", "[...] - nutraceutyk immunizowany, zawiera antyciała do poniższych patogenów (...)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG, (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium, (200 g)", "Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% lgG+40% FAT (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane (200 g)" oraz umorzenia postępowania administracyjnego w części dotyczącej produktu pn.: "Cololipid Nutraceutyk Tłuszcz pozyskany z colostrum (200 g)".
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 27 ust. 1 ustawy o PIS. Przepis ten określa, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 ust. 1 ustawy o PIS).
Należy również odwołać się do postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004.
Art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowi podstawę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Określa ono ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności. Ustanawia ono środki gwarantujące konsumentom prawo do informacji oraz procedury przekazywania informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia elastyczności wystarczającej do reagowania na przyszłe zmiany i nowe wymogi w zakresie informacji (art. 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Ma ono zastosowanie do podmiotów prowadzących przedsiębiorstwo spożywcze na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (art. 1 ust. 3).
Podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych (art. 3 ust. 1). Rzetelne informowanie jest zasadą przewidzianą w art. 7 ww. rozporządzenia. Zgodnie z jego art. 7 ust. 1, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności:
a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;
b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada.
Stosownie do art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.
Na mocy art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011, z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego, informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości.
Z powyższych przepisów wynika, że informacje dotyczące żywności przekazywane konsumentowi nie mogą wprowadzać w błąd. Regulacja ta dotyczy zarówno informowania na temat funkcji jak i ilości oraz nazwy poszczególnych składników środka spożywczego, co pozwala konsumentowi na ocenę danego produktu jak i porównywanie go z innymi produktami. Ponadto, jeżeli deklarowana jest określona cecha produktu, to musi ona w produkcie faktycznie występować, ponieważ tej cechy może oczekiwać klient.
Zdaniem Sądu, ujawnione w tej materii nieprawidłowości w informacji na produktach, zobowiązywały organy Inspekcji Sanitarnej - powołane do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru m. in. nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i produktów kosmetycznych (art. 1 pkt 6 ustawy o PIS) oraz sprawujące zapobiegawczy i bieżący nadzór sanitarny (w myśl art. 2 powołanej wyżej ustawy) – do podjęcia decyzji administracyjnej nakazującej w wyznaczonym terminie, zmiany w oznakowaniu przedmiotowych produktów.
Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego, nadzoru nad jakością zdrowotną żywności (art. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 3a).
Jak już zatem wskazano, (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011), informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości" a także (art. 7 ust. 1 pkt a ww. rozporządzenia) "informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (...)".
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 440/16 przyjęto, że: "przesłanką oznakowania wprowadzającego w błąd jest jego możliwy (potencjalny) wpływ na decyzję konsumenta co do nabycia towaru. Oznacza to, że błąd (błędne oznakowanie produktu) musi być istotny na tyle, by móc wpłynąć na określone preferencje konsumenta wobec danego produktu". Kolejnym istotnym elementem zdefiniowania pojęcia wprowadzana w błąd jest także to, że przekaz wprowadzający w błąd to nie tylko przekaz, który faktycznie myli nabywców, lecz także taki, który tylko potencjalnie może wywrzeć taki skutek. Oznacza to, że wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny, a jego stwierdzenie nie wymaga zaistnienia jednostkowej dezinformacji.
Zagadnienie, czy oznaczenie danego produktu wprowadza konsumenta w błąd, należy oceniać przez pryzmat tzw. przeciętnego konsumenta. Jest to tzw. metoda normatywna, która polega na ustaleniu hipotetycznego wzorca (modelu) zachowania przeciętnego konsumenta i jego reakcji na dany przekaz. Model przeciętnego konsumenta oznacza osobę, która jest dostatecznie dobrze poinformowana oraz dostatecznie uważna i przezorna, czyli wykazująca zaangażowanie (zainteresowanie) i odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 1998 r., sygn. akt C-210/96, ECR 1998/8/I-4657). Przyjąć zatem należy, że przesłanką oznakowania wprowadzającego w błąd jest jego możliwy (potencjalny) wpływ na decyzję konsumenta co do nabycia towaru. Oznacza to, że błąd (błędne oznakowanie produktu) musi być istotny na tyle, by móc wpłynąć na określone preferencje konsumenta wobec danego produktu.
Skarżący kwestionuje potrzebę zmiany oznakowania kwestionowanych produktów wprowadzanych do obrotu handlowego przez W. Ł..
Organ stwierdził jednak, że oznakowanie wymienionych produktów nie wskazywało, że są to produkty stanowiące środki spożywcze powszechnego spożycia. Oznakowanie produktów sprzedawanych przez W. Ł. zawierało bowiem zapisy sugerujące właściwości lecznicze produktów, co jest niezgodne z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011, jednocześnie znalazły się informacje mogące wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego i co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, co narusza art. 7 ust. 1 pkt a) ww. rozporządzenia. Jeśli przy tym wymienione znakowania produktów zawierały na etykiecie sformułowania odnoszące się do dawkowania: "profilaktycznie" oraz "w stanach chorobowych", "profilaktycznie 5 g dziennie, w stanach chorobowych 10-50 g dziennie, to wnioski i zastrzeżenia organu nie budzą wątpliwości w świetle naruszeń kwalifikowanych jako niezgodne z cytowanymi przepisami. Organ zwrócił też uwagę, że sam przedsiębiorca zamieścił na etykiecie np. produktu pn. "Colostrum Siara bydlęca immunizowana" informacje określające kwalifikacje, tj. "Produkt zakwalifikowano do kategorii suplementów diety". Podobnie w przypadku produktu pn. "[...] - nutraceutyk immunizowany", jego oznakowanie wprost informowało o kwalifikacji produktu: "Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego do postępowania dietetycznego w celu wzmocnienia odporności".
Wobec powyższych informacji zamieszczonych przez przedsiębiorcę na opakowaniach, organ zasadnie uznał wadliwość informacji i braków w etykietowaniu przez podanie poprawnych sformułowań, właściwych dla zaproponowanej przez stronę kwalifikacji produktów, czyli w przypadku "Colostrum Siara bydlęca immunizowana" - suplementów diety, a w przypadku "[...] - nutraceutyk immunizowany" - żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.
Nie można zatem podzielić zarzutów skargi, że doszło do naruszenia art. 3 ust. 3 pkt 39 i 43 u.b.ż.ż. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Pozostałe produkty objęte decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. . nr 513/2023 z dnia 31.08.2023 r., wprowadzane do obrotu przez W. Ł., pn.: "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% Bez Laktozy (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 45% IgG Premium (200 g)", "Colostrum Śmietankowe Tłuszcz wyłącznie z colostrum, bogate źródło naturalnych witamin 18% lgG+40% FAT (200 g)", "Colostrum Koncentrat Białek Immunoglobulinowych 30% IgG Liofilizowane (200 g)", jak podkreślił organ nie zawierały informacji o ich kwalifikacji do grupy suplementów diety czy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, zatem wbrew twierdzeniu skarżącego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nie uznał ww. produktów za suplementy diety, czy środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, jednakże produkty te zawierały w oznakowaniu nieprawidłowości, na które Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. wskazał w swojej decyzji.
Nie więc podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego, że oznakowanie produktu nie wprowadza konsumenta w błąd. W konsekwencji istniała potrzeba nałożenia na stronę obowiązku właściwego oznakowania produktu.
W ocenie Sądu, Organ należycie określił naruszenia i udowodnił, że oznakowanie sprzedawanych produktów nie było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 178/2002").
W rozpoznawanej sprawie organ nakazał skarżącemu oznakować wymienione produkty zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, słusznie podnosząc, że zamieszczone na etykiecie produktu oznaczenie może prowadzić konsumenta w błąd, co do właściwości środka spożywczego i jego składu, co stanowi naruszenie norm prawa żywnościowego odnoszącego się do oznakowania środków spożywczych. Takie postępowanie organu nie świadczy o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej (wyrażonej w art. 7 k.p.a.), czy też o działaniu wbrew przepisom regulującym postępowanie dowodowe (art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.).
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy wysnuł wnioski, które Sąd ocenił jako prawidłowe. Trzeba w tym miejscu podnieść, że właściwe znakowanie produktu leży w interesie społecznym i chroni słuszny interes obywateli.
Skontrolowany nakaz uwzględnia wartości, o których mowa w art. 7 k.p.a. Z art. 11 k.p.a. wynika, że organ prowadząc postępowanie powinien kierować się zasadą przekonywania nakazującą wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie organ sprostał temu obowiązkowi podając szczegółowe motywy leżące u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Dokonana przez organ ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona z poszanowaniem dyrektywy wynikającej z treści art. 80 k.p.a. Organ szczegółowo też opisał okoliczności wyjaśniania wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego w trakcie trwania postępowania. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów procedury mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W odniesieniu do zarzutów o naruszeniu ustawy Prawo przedsiębiorców, należy podkreślić, że pomimo szeroko ukształtowanej i mającej sprzyjać podmiotom gospodarczym regulacji prawnej, nie oznacza to i oznaczać nigdy nie może niczym nieskrępowanej dowolności w podejmowaniu i prowadzeniu aktywności gospodarczej i organizowaniu jej w sposób uniemożliwiający prowadzenie czynności kontrolnych. Ustawa ta nie może być widziana jako instrumentalnie traktowane narzędzie prawne, mające bezwarunkowo chronić przedsiębiorcę przed wszystkimi, także uzasadnionymi działaniami organów państwa, podejmowanymi w ramach sprawowanej funkcji kontrolnej.
Weryfikując prawidłowość poczynionych wyżej ustaleń, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które, organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji. W postępowaniu prowadzonym przez organy, obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k..p.a.). Od strony przedmiotowej pozyskane dowody są legalne. Także w ocenie Sądu w odniesieniu do miejsca ich pozyskania. Organ uzyskał dowody w postaci opisanych produktów w następstwie kontroli w siedzibie prowadzenia działalności gospodarczej syna skarżącego. Prawidłowość prowadzenia działań kontrolnych u innego podmiotu wykracza poza zakres interesu prawnego skarżącego. Skarżący nie ma własnego interesu prawnego w kwestionowaniu pozyskania dowodu z innego zakładu. Niezależnie jednak od tej okoliczności, w siedzibie przedsiębiorstwa należącego do syna skarżącego znalazły się produkty skarżącego. Nie należą one zatem do innego przedsiębiorcy, a niezależnie od tego, organ wskazywał na wyrażone przez syna skarżącego oświadczenie, że skarżący jest uprawniony do korzystania z pomieszczeń należących do jego syna. Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postępowaniu również z dowodu w postaci zabezpieczonych produktów w opakowaniach ujawnionych w siedzibie działalności prowadzonej przez syna skarżącego.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że wykorzystano nielegalnie pozyskane dowody. Nie są także zasadne zarzuty naruszenia w kontekście zabezpieczania materiału dowodowego. art. 51 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 221 - dalej: Prawo przedsiębiorców).
Mając powyższe na uwadze, skarga była niezasadna, co uzasadniało jej oddalenie w oparciu o art. 151 p.p.s.a.