II SA/Bd 766/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił sprzeciw strony od decyzji Wojewody, uznając, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji budowy chlewni, zwłaszcza w kontekście istniejącej już hodowli na sąsiedniej działce.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. Z. od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego dla trzody chlewnej. Wojewoda uznał, że Starosta nieprawidłowo ocenił wymogi dotyczące decyzji środowiskowej, zwłaszcza w kontekście planowanej inwestycji na działce sąsiedniej, gdzie już funkcjonuje chlewnia. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, podzielając stanowisko Wojewody, że organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego w zakresie oceny oddziaływania na środowisko i konieczne było wyjaśnienie istotnych okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprzeciw M. Z. od decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, która uchyliła decyzję Starosty T. o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego dla trzody chlewnej. Organ odwoławczy uznał, że Starosta nieprawidłowo ocenił, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, szczególnie w kontekście istniejącej hodowli trzody chlewnej na sąsiedniej działce należącej do ojca skarżącego. Wojewoda wskazał na potencjalne kumulowanie się oddziaływań na środowisko i konieczność zbadania tej kwestii przez właściwy organ. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa budowlanego, kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa własności. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej Wojewody, ocenił jedynie istnienie przesłanek do jej wydania zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo wykazał zaistnienie tych przesłanek, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że kwestia kumulowania się oddziaływań z sąsiednią hodowlą trzody chlewnej wymagała szczegółowego zbadania, a organ pierwszej instancji pominął tę istotną okoliczność. W związku z tym, sąd oddalił sprzeciw, uznając decyzję Wojewody za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do weryfikacji, czy planowana inwestycja nie jest inwestycją znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałującą na środowisko i czy wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Nie jest konieczne zwracanie się do organów środowiskowych w celu uzyskania opinii w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji powinien był samodzielnie ocenić potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej, a nie pomijać tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ architektoniczno-budowlany sprawdza zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego oraz z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1 pkt 104 lit. a i b
Kwalifikacja chlewni jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w zależności od obsady DJP.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 2 pkt 3
Kwalifikacja przedsięwzięć do oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji kumulowania się parametrów z innymi przedsięwzięciami.
Pomocnicze
u.i.o.ś. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.i.o.ś. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.p.z.p. art. 6 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r.
Wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Potencjalne kumulowanie się oddziaływań na środowisko z istniejącej hodowli na sąsiedniej działce wymagało szczegółowego zbadania. Organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa budowlanego, kodeksu cywilnego i konstytucji RP w kontekście prawa własności. Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej możliwość kumulowania się oddziaływań na środowisko pochodzących z poszczególnych inwestycji, o identycznym profilu, wymagać będzie przedłożenia decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel ww. dyrektywy nie zostanie zrealizowany
Skład orzekający
Mariusz Pawełczak
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko w kontekście budowy obiektów inwentarskich, zasady kumulowania oddziaływań oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach decyzji kasacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy chlewni i jej relacji z istniejącą hodowlą na sąsiedniej działce, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny oddziaływania na środowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i ochrony środowiska, a mianowicie oceny oddziaływania inwestycji rolnych na środowisko i potencjalnego kumulowania się tych oddziaływań. Wyjaśnia również specyfikę kontroli sądowej decyzji kasacyjnych.
“Budowa chlewni: Kiedy sąsiednia hodowla może zablokować inwestycję? Kluczowa rola oceny oddziaływania na środowisko.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 766/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Mariusz Pawełczak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono sprzeciw Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia: asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr ([...]), [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. Uzasadnienie 1. Starosta T. decyzją z [...] maja 2024 r. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił M. Z. (dalej: "skarżący", "strona") pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego dla trzody chlewnej wraz z pomieszczeniem socjalnym w zabudowie zagrodowej w gospodarstwierolnym, dwóch silosów na materiały sypkie o pojemności odpowiednio 26,7 t oraz 12,8 t oraz elementów zagospodarowania terenu, przewidzianych do realizacji na działce o nr [...] położonej w miejscowości Ł.. 2. W odwołaniu A. i D. Z., I. W. oraz [...], R. i P. T. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili, że ww. decyzja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie brakuje decyzji środowiskowej, a ponadto na działce sąsiedniej nr [...] (należącej do D. Z. – ojciec M. Z.) hoduje się trzodę chlewną w ilości 800 sztuk. 3. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2024 r. i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności opisał charakter inwestycji objętej wnioskiem oraz powołał treści przepisów art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 – dalej "p.b."). Dalej wskazał, że w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ocenę oddziaływania przeprowadza się jeżeli obowiązek taki zostanie stwierdzony w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 59 ust. 1 oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm. – dalej "u.i.o.ś." lub "ustawa środowiskowa"). Wojewoda wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają kompetencji do oceniania, czy w sprawie wymagana jest decyzja środowiskowa, dlatego też organy administracji winny występować o takie opinie do organów właściwych. Z analizy akt nie wynika, aby Starosta T. wystąpił do właściwego organu w celu zbadania, czy w sprawie nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast planowana powierzchnia budynku 663,49 m˛ sugeruje w ocenie organu odwoławczego, że może być tam więcej niż 39 DJP. Poza tym, na działce sąsiedniej nr [...] znajduje się już wybudowana chlewnia. Zatem w ocenie Wojewody Starosta T. winien przekazać komplet dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji jak i wszelkich inwestycji na tej działce oraz dokumentację dotyczącą wszelkich inwestycji na działce sąsiedniej nr [...] do organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej w celu zbadania, czy inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Ponadto w ocenie Wojewody z decyzji organu I instancji nie wynika na jakiej podstawie uznano, że projektowana budowa chlewni na działce nr [...] zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. ustalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy Ł. z dnia [...] września 2021 r. zawartymi w § 6 ust 8 pkt 4 i 5 tj., że inwestycja nie jest zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływująca na środowisko. Starosta T. nie wyjaśnił również w jaki sposób zbadał, czy inwestycja zgodna jest z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r., w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że w projekcie zawarte są rozbieżne informacje, a także organ I instancji nie podjął próby ustalenia spadkobierców zmarłej strony tj. P. W.. 3. W złożonym do tut. Sądu sprzeciwie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 4 w zw. z art. 35 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 p.b. poprzez ich niezastosowanie oraz uchylenie decyzji I w sytuacji gdy w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 p.b. organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany do udzielenia decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja ma charakter związany; 2) art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061) w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 – dalej: "u.p.z.p.") poprzez ich niezastosowanie oraz uniemożliwienie Inwestorowi skorzystania z konstytucyjnego prawa własności, pomimo dysponowania przez Inwestora tytułem prawnym do nieruchomości oraz złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę spełniającego wszelkie wymogi przepisów prawa, w tym uchwały nr [...] Rady Gminy Ł. z dnia [...] września 2021 r w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. dla sołectwa Ł. (dalej: "m.p.z.p."); 3) art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej: "k.p.a.") poprzez błędną interpretację zasady dwuinstancyjności oraz uznanie, że rolą organu odwoławczego jest jedynie kontrola decyzji w sytuacji, gdy organ obowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę, a w razie potrzeby przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Organ II instancji był uprawniony do decyzji merytorycznej, w szczególności mając na uwadze, że: - wbrew twierdzeniom organu II instancji, organ architektoniczno-budowlany jest uprawniony, a wręcz zobowiązany do weryfikacji czy planowana inwestycja nie jest inwestycją zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałującą i czy wymaga uzyskania decyzji środowiskowej i nie jest konieczne w tym zakresie zwracanie się przez organy architektoniczno-budowlane do organów środowiskowych; - zgodnie z projektem budowlanym - opisem technicznym zagospodarowania terenu - dla projektowanego budynku inwestorskiego współczynnik przeliczeniowy sztuk rzeczywistych zwierząt gospodarskich na DJP wynosi 39, co zostało przez Inwestora również szczegółowo wyjaśnione w toku postępowania. Sugerowanie przez organ II instancji, że "może być tam więcej niż 39 DJP" jest bezzasadne oraz ma charakter jedynie gołosłownego twierdzenia mającego na celu multiplikację rzekomych "wątpliwości" w sprawie; - zarzut organu II instancji polegający na podważeniu zgodności z m.p.z.p. jest jedynie parafrazą zarzutu dotyczącego oceny inwestycji w kontekście rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż rzekoma potrzeba zbadania zgodności Inwestycji z m.p.z.p. jest podnoszona przez organ II Instancji jedynie w tym kontekście - m.p.z.p. zakazuje realizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; - jeśli chodzi o rzekomą wątpliwości organu II instancji związane ze zgodnością inwestycji z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej to wskazuję, że pełna oraz wyczerpująca informacja w tym zakresie została umieszczona przez Inwestora w punkcie 5.2 "Przeznaczenie, program użytkowy i technologia" Opisu Technicznego, gdzie - wbrew twierdzeniom organu II instancji - inwestor szczegółowo wskazał czy świnie będą utrzymywane pojedynczo czy grupowo - w opisie technicznym wskazano, że trzoda będzie znajdowała się w kojcach, co wprost oznacza, że zwierzęta będą utrzymywane grupowo; - jeśli chodzi o kwestie związane z różnicą w wymiarach budynku inwestorskiego, to wskazuję, że prawidłowe wymiary wynoszą: część główna 16,56 x 40,90, wysokość 6,10 m, część socjalno-gospodarcza 7,37 x 5,90, wysokość 4,52 m, a w opisie znalazła się oczywista omyłka pisarska, właściwe wymiary wskazuje część rysunkowa projektu. Nie ulega żadnych wątpliwości, że organ II Instancji mógł i powinien zwrócić się do Inwestora w celu wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie; - jeśli chodzi o niezawiadomienie spadkobierców P. W., to informuję, że w ocenie inwestora - co zostało szeroko uzasadnione w piśmie Inwestora pt.: "Odpowiedź na odwołania" (Załącznik nr [...] do niniejszego pisma), że działki odwołujących się, w tym I. i P. W. leżą poza obszarem oddziaływania Inwestycji - organ w żaden sposób nie ustosunkował się do twierdzeń inwestora w tym zakresie podobnie jak do twierdzeń inwestora zawartych w ww. piśmie, że planowana inwestycja jest niezależna od przedsięwzięcia znajdującego się na sąsiadującej działce; 4) art. 35 ust. 3 p.b. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że inwestor nie wskazał w ramach opisu technicznego czy świnie będą utrzymywane pojedynczo czy grupowo - informacja ta znajduje się w punkcie 5.2 Opisu Technicznego oraz poprzez całkowite pominięcie pism inwestora "Odpowiedź na odwołania" oraz "Odpowiedź na odwołania 2", w których to pismach inwestor wskazuje m.in. na niewłaściwe określenie kręgu stron oraz kwalifikację prawną planowanej inwestycji przez pryzmat przepisów ochrony środowiska; 5) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie decyzji kasatoryjnej uchylającej decyzję organu I Instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast wydania decyzji utrzymującej decyzję I instancji w mocy. W uzasadnieniu sprzeciwu strona przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty. 4. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Sprzeciw nie jest zasadny. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tj. decyzji kasacyjnej. Ograniczony zakres kontroli decyzji objętej sprzeciwem jest zatem szczególną cechą odróżniającą postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu od zwykłego postępowania skargowego, w którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się bowiem jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. Podczas kontroli prawidłowości zastosowania tej regulacji procesowej przez organ odwoławczy, sąd nie może zatem dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast ziszczenie się w sprawie przesłanek do wyjątkowego odstąpienia przez organ odwoławczy od obowiązku ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jak wyjaśnił przy tym NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Jak to już wyżej wskazano, wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie obie ww. przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a.: po pierwsze gdy decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Druga z ww. przesłanek ma, w przeciwieństwie do pierwszej, charakter ocenny, wymagający każdorazowej interpretacji na tle zaistniałych okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować z zastosowaniem art. 136 k.p.a. (tj. w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego). Dokonując zatem kontroli decyzji kasacyjnej, sąd ocenia, czy organ odwoławczy nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a., a więc, czy organ odwoławczy, na niego się powołujący, wykazał w sposób przekonywujący istnienie opisanych tam przesłanek. Dokonanie oceny wymaga jednak uwzględnienia treści przepisów prawa materialnego, w oparciu o które sprawa powinna zostać rozstrzygnięta, bowiem bez tego nie byłoby możliwe ustalenie, czy istota sprawy została rozpoznana przez organ I instancji, a tym samym, czy decyzja organu odwoławczego zawiera uzasadnione podstawy. W tym przypadku normy prawa materialnego stanowią jedynie kryterium oceny przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., a nie przedmiot merytorycznego rozpoznania. Reasumując, w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej sąd ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie, czy też zaszła konieczność wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania, wynikającej z art. 15 k.p.a. - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. 6. Dokonując oceny w niniejszej sprawie Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo Wojewoda wykazał zaistnienie powyższych przesłanek uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, bowiem zasadnie dostrzeżono luki, które nie pozwalały na ocenę w sposób niebudzący wątpliwości, czy rzeczywiście przedmiotowa inwestycja nie wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego dla trzody chlewnej wraz z pomieszczeniem socjalnym w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym, dwóch silosów na materiały sypkie o poj. odpowiednio 26,7t oraz 12,8 t oraz elementów zagospodarowania terenu, przewidzianych do realizacji na działce o nr [...] położonej w miejscowości Ł.. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektuje się budowę budynku inwentarskiego na planie dwóch prostokątów, część główna o wymiarach 16,56x40,90m i wysokości 6,10m do kalenicy oraz część socjalno-gospodarczą o wymiarach 7,37x5,90m i wysokości 4,52m. Wskazano również, że maksymalna obsada cyklu wyniesie 39 DJP. Działka inwestycyjna nr [...] położona jest na terenie, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i znajduje się na terenie oznaczonym symbolem E-34RM przeznaczonym na cel zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. Wskazania w tym miejscu wymaga, że z ogólnych ustaleń planu wynika, że obowiązuje zakaz realizacji inwestycji mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z wyłączeniem infrastruktury technicznej oraz inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej zgodnych z przepisami odrębnymi (§ 6 ust 8 pkt 4 i 5 m.p.z.p.). Zgodnie z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Przy czym w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b ww. ustawy organ ma też obowiązek sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa w niniejszej sprawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, ze zm. – dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a i b rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt (innych niż norki) w obsadzie nie mniejszej niż 40 DJP, a jeśli jest równa lub większa tej wartości – tylko w sytuacji szczegółowo opisanego w tym przepisie położenia inwestycji (m.in. przy terenach mieszkaniowych, na obszarach form ochrony przyrody). A zatem w przypadku gdy chów lub hodowla zwierząt innych niż wymienione w punkcie 103 (norki) będzie mniejsza niż 40 DJP – przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane nawet jako potencjalnie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie zaś do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. Skarżący wskazuje, że zgodnie z projektem budowlanym - opisem technicznym zagospodarowania terenu - dla projektowanego budynku inwestorskiego współczynnik przeliczeniowy sztuk rzeczywistych zwierząt gospodarskich na DJP wynosi 39 co oznacza, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze ani potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie strony sugerowanie przez organ odwoławczy, że może być tam więcej niż 39 DJP jest bezzasadne oraz ma charakter jedynie gołosłownego twierdzenia. Zauważyć zatem należy, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 60 u.o.ś. i ma charakter aktu wykonawczego wydanego na podstawie i w celu wykonania ustawy. Wobec tego w pierwszej kolejności to przepis ustawy, na podstawie której wydano rozporządzenie stanowi podstawę do wykładni pojęć w nim zawartych. Rozporządzenie w pkt 1 § 1 posługuje się wyłącznie pojęciem "przedsięwzięcia". Zgodnie zaś z definicją ustawową zawartą w ustawie środowiskowej przedsięwzięcie oznacza zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1165/17). W definicji ustawowej omawianego pojęcia wyraźnie wskazano, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Brak jest ustawowej definicji pojęcie powiązania technologicznego, jednak należy przyjąć, że jest nim taki związek pomiędzy przedsięwzięciami, który powoduje, że wspólnie tworzą zorganizowaną całość ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Przedsięwzięcia mieszczą się w ramach tak sformułowanej definicji, jeżeli stanowią spójną całość oraz są przeznaczone do realizacji jednego celu (por. wyrok z dnia 11 maja 2022 r., sygn. II OSK 1736/19). Z akt sprawy wynika, że działka [...], na której ma zostać zrealizowana sporna inwestycja została wydzielona z działki nr [...]. W wyniku podziału powstały 2 działki o nr [...] Działka nr [...] należy do ojca skarżącego na której znajduje się już wybudowana chlewnia i odbywa się chów trzody chlewnej. Powyższa okoliczność została całkowicie pominięta przez organ I instancji. Tymczasem skoro planowane przez skarżącego przedsięwzięcie realizowane ma być obok już istniejącego podobnego na działce należącej do jego ojca, a zatem mają znajdować się w bliskiej odległości od siebie, to trafnie przyjął organ odwoławczy, że możliwość kumulowania się oddziaływań na środowisko pochodzących z poszczególnych inwestycji, o identycznym profilu, wymagać będzie przedłożenia decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu. W przypadku budynków inwentarskich i zjawiska kumulacji ich oddziaływania § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2019 r. należy rozumieć jako również taką sytuację, w której dochodzi do budowy nowego (kolejnego) tego typu budynku w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jedną osobą bądź w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez kilka osób, ale mogącego być potraktowanym jako jedno przedsięwzięcie (np. gospodarstwa rodziców i dzieci, gdy jeden budynek należy do rodziców a drugi do dzieci) – por. np. wyroki w sprawach II OSK 2301/20 z 22 czerwca 2023 r. oraz II OSK 2643/20 z 17 grudnia 2020 r. Również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczące wykładni przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2012 r.) wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13).W wyroku z 25 lipca 2008 r. C-142/07 Trybunał stwierdził ponadto, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel ww. dyrektywy nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdy rozpatrywane łącznie stanowiłyby przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Według ETS niedopuszczalne jest, by podział przedsięwzięcia na mniejsze części doprowadził do tego, że choćby jedna z wydzielonych w ten sposób części uniknęła przeprowadzenia oceny - np. przez to, że znajdzie się poniżej progu wielkościowego określonego w przepisach. Co prawda powyższe orzeczenia dotyczą dzielenia przedsiębiorstw, jednak zawierają uniwersalny przekaz co do konieczności zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może oddziaływać na środowiskowo, nie zostało wyłączone spod oceny na nie wpływu. Z tego względu poszczególne inwestycje nie mogą być w tym przypadku oceniane w oderwaniu od tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących czy mających funkcjonować obok. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć należy uwzględnić nie tylko treść normatywną definicji ustawowej przedsięwzięcia, a także, zgodnie z zasadą prewencji, uwzględnić oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć planowanych czyli takich, które dopiero będą realizowane. W konsekwencji uznać również należy, że organ I instancji nie dokonał prawidłowo oceny rzeczywistej skali oddziaływania planowanej inwestycji na tereny sąsiednie. Zdaniem Sądu ocena przedmiotowej sprawy musi opierać się na ustaleniu rzeczywistej wielkości wskaźnika DJP planowanej inwestycji, które jednoznacznie przesądzi, jaki jest krąg stron postępowania w niniejszej sprawie oraz czy zamierzone przedsięwzięcie zgodne jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w kontekście zawartych w sprzeciwie zarzutów wyjaśnić należy, że prawo własności, choć podlegające konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym i może ono doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa, a do takich norm prawnych należą między innymi przywołane powyżej przepisy ustawy środowiskowej oraz akt wykonawczy do tej ustawy. 7. Reasumując rację miał organ odwoławczy stwierdzając, że organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego, w tym nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Podkreślenia wymaga, że wszelkie ustalenia faktyczne powinny być dokonywane z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wojewoda w swej decyzji wskazał, jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i wyjaśniło w sposób poprawny, dlaczego decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że wskazane w zaskarżonej decyzji wady postępowania organu I instancji nie były możliwe do usunięcia przez organ odwoławczy przy zastosowaniu art. 136 § 1 k.p.a., gdyż dotyczyły okoliczności mających decydujące znaczenie dla subsumpcji prawnej i treści rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby organ odwoławczy we własnym zakresie przeprowadził postepowanie dowodowe co do okoliczności niezbadanych przez Starostę Toruńskiego, to działałby jak organ I instancji, naruszając tym samym art. 15 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo do tego, aby istotne dla niej ustalenia z zakresu swobodnej oceny dowodów dokonane były przez dwa organy, a nie tylko przez organ odwoławczy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI