VII SA/Wa 2949/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnelegitymacja procesowaorgan administracjisprzeciwodrzucenie skarginieruchomościwzrost wartości nieruchomościPPSa

WSA w Warszawie odrzucił sprzeciw Wójta Gminy od decyzji SKO, uznając brak legitymacji procesowej organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw Wójta Gminy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sąd uznał, że Wójt, jako organ pierwszej instancji, nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu, ponieważ nie może jednocześnie występować jako organ i strona postępowania. W konsekwencji, sprzeciw został odrzucony jako niedopuszczalny.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu Wójta Gminy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. SKO uchyliło w całości decyzję Wójta dotyczącą ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wójt Gminy złożył sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie sprzeciwu. Sąd, analizując dopuszczalność sprzeciwu, powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 64b § 1, który stanowi, że do sprzeciwu stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Sąd podkreślił, że podstawową przesłanką odrzucenia skargi jest brak legitymacji procesowej strony. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., legitymację do wniesienia skargi ma podmiot posiadający interes prawny. Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo NSA i doktrynę, zgodnie z którą organ, który wydał zaskarżony akt w pierwszej instancji, nie ma przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie posiada legitymacji do wniesienia skargi. W tej konkretnej sprawie Wójt Gminy, wydając decyzję w pierwszej instancji, utracił uprawnienie do występowania jako strona. Wnosząc sprzeciw, działał jako organ administracji publicznej, a nie jako podmiot, którego interes prawny jest bezpośrednio zagrożony. W związku z tym, sąd uznał sprzeciw za niedopuszczalny z powodu braku legitymacji procesowej strony skarżącej i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. postanowił odrzucić sprzeciw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego w tej samej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na przepisy p.p.s.a. oraz utrwalone orzecznictwo NSA, stwierdził, że organ pierwszej instancji nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ nie może jednocześnie pełnić funkcji organu i strony. Brak legitymacji procesowej jest podstawą do odrzucenia sprzeciwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 64b § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlegająca odrzuceniu, w tym z powodu niedopuszczalności z innych przyczyn (pkt 6).

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, opierając się na kryterium interesu prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 32

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa strony postępowania przed sądem administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

organ, który wydał zaskarżony akt w pierwszej instancji (...) nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego w jednym postępowaniu nie może mieć miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania nie do przyjęcia jest stanowisko, aby ten sam podmiot zajmował pozycję raz organu, innym razem strony postępowania

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku legitymacji procesowej organu pierwszej instancji do zaskarżania decyzji organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań sądowoadministracyjnych wszczynanych sprzeciwem lub skargą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może być istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ nie może skarżyć własnej decyzji: WSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2949/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 października 2023 r. nr KOA/3387/Ar/23 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odrzucić sprzeciw.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Wójta Gminy P. z [...] maja 2023 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Wójt Gminy P., wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jego odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a") do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 1229/04, orzecznia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z tej regulacji wynika zatem, że złożenie skargi zostało oparte na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że przymiotu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma organ, który wydał zaskarżony akt w pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, lex nr 194374, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102). Tak samo w oparciu o art. 50 § 1 p.p.s.a. przyjmuje się, że legitymacji skargowej nie mają organy administracji publicznej, które orzekały w sprawie i to niezależnie w której instancji (postanowienie NSA z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, lex nr 197511, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05, lex nr 194022).
W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się przy tym, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego - chociażby - sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. Podkreśla się również, że w jednym postępowaniu nie może mieć miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści. Nie do przyjęcia jest stanowisko, aby ten sam podmiot zajmował pozycję raz organu, innym razem strony postępowania, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 - CBOSA).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że strona skarżąca działając jako organ administracji publicznej pierwszej instancji wydała w dniu 11 maja 2023 r. decyzję w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Tym samym utracił on uprawnienie do występowania zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. Wnosząc niniejszy sprzeciw nie działał więc jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz występował jako organ administracji publicznej w stosunkach publiczno-prawnych na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że z racji orzekania w sprawie w charakterze organu administracji publicznej I instancji, strona skarżąca nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu. Tym samym rozpoznawany sprzeciw jako wniesiony przez organ pierwszej instancji jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58
§ 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI