II SA/BD 195/25

II SA/Bd 195/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Saniewski /zdanie odrebne/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 810
art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] postępowanie [...].
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] kwietnia 2024 r. D. Z. Strużyna (dalej: "strona", "skarżąca") wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na małoletniego wnuka P. Z. na okres świadczeniowy 2023/2024 (od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.).
Decyzją z [...] maja 2024 r. [...] postępowanie [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie przyznania świadczenia wychowawczego na małoletniego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. wskazując, że nie należy ona do osób o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2023 r. poz. 810 dalej "u.p.p.w.d.").
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie powyższego przepisu przez nieprawidłowa wykładnię skutkująca uznaniem, że warunkuje on przyznanie opiekunowi faktycznemu świadczenia od wystąpienie do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Podniosła, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] października 2023 r. powierzono jej wykonywanie opieki faktycznej nad ww. małoletnim, który z nią zamieszkuje i pozostaje na jej utrzymaniu.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS decyzją z [...] stycznia 2025 r. (o tym samym znaku), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołując treść art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazał, że z dokumentacji wynika, że skarżąca zgłosiła 29.04.2024 r. wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko na okres świadczeniowy 2023/2024 wskazując, że jest opiekunem faktycznym dziecka, który wystąpił do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Do wniosku dołączono: postanowienie z dnia [...].10.2023 r. Sądu Rejonowego w G. Wydział III Rodzinny i Nieletnich sygn. III Nsm 1049/23 w którym powierzono jej opiekę faktyczna nad dzieckiem polegającą na wykonywaniu bieżącej pieczy – natychmiast wykonalne, postanowienie z dnia [...].06.2024 r. ustanawiające wnioskującą rodziną zastępczą oraz zaświadczenie z [...].07.2024 r. wydane przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w G. o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej od dnia 7.06.2024 r.
Organ wskazał, że piecza bieżąca to sądowe powierzenie pieczy nad dzieckiem na podstawie art. 96 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które nie jest równoważna pieczy zastępczej. Postanowienia Sądu o powierzeniu pieczy bieżącej dotyczą najczęściej osób spokrewnionych i związane z wyjazdem rodziców za granicę albo z ograniczeniem praw rodzicielskich obojga rodziców. Piecza ta ma charakter doraźny, Wobec faktu, że sprawowana przez stronę piecza nie została wymieniona w ustawie, jako warunek uprawniający do spornego świadczenia ZUs odmówił jego przyznania. Prezes ZUS stwierdził, że funkcję rodziny zastępczej powierzono stronie dopiero od czerwca 2024 r. tj. po zakończeniu okresu świadczeniowego, na który wystąpiono z wnioskiem tj. od 1.06.1023 r. do 31.05.2024 r. We wskazanym okresie strona nie zalicza się zatem do grona osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie wychowawcze według art. 4 ust. 2 ustawy.
D. Z. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji i uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
1) art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 72 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 kwietnia 1991 r. polegające na uznaniu, że osobie sprawującej pieczę bieżącą i opiekę nad dzieckiem nie przysługuje świadczenie wychowawcze.
2) art. 4 ust. 1 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie podczas gdy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka w tym z opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych, które to wydatki skarżąca ponosi jako opiekun faktyczny dziecka sprawując nad nim bieżąca pieczę w okresie objętym wnioskiem.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, oparcie rozstrzygnięcia na sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleniach, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez uznanie, że strona nie jest osoba uprawnioną do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko - P. Z..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności przyjdzie więc zaznaczyć, że w sprawach o świadczenie wychowawcze organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działają jako organy administracji publicznej w sposób władczy rozstrzygając o prawach i obowiązkach obywatela. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana prawa do tego świadczenia wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej, zaś z mocy art. 28 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku, gdy przepisy tego aktu nie regulują danej kwestii związanej z postępowaniem w sprawach o świadczenie wychowawcze stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W sprawie jest poza sporem, że postanowieniem z [...] października 2023 r. sygn. akt III Nsm 1049/23 Sąd Rejonowy w G. Wydział III i Rodzinnych w sprawie zmiany zarządzeń opiekuńczo wychowawczych, udzielił zabezpieczenia poprzez - powierzenie wykonywania bieżącej pieczy (opieki faktycznej) nad małoletnimi P. Z. (ur. [...].11.2009 r.) i M. Z. – ich babci D. Z. i upoważnił ją do reprezentowania małoletnich w sprawach urzędowych (...) oraz do odbierania świadczeń należnych małoletnim. Postanowienie stało się natychmiast wykonalne.
Organy nie zakwestionowały sprawowania przez skarżącą faktycznej pieczy w tym zakresie, jak również tego że dziecko z nią zamieszkuje i zapewnia mu ona utrzymanie.
Zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności mogących zaprzeczyć powyższym okolicznościom. Wyłączną przyczyną odmowy przyznania wnioskującej prawa do spornego świadczenia wychowawczego było przyjęcie przez organy ZUS założenia, że nie mieści się ona w kręgu osób uprawnionych, których katalog określono w art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Zgodnie z treścią przywołanego unormowania, świadczenie wychowawcze przysługuje:
1. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2. opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3. opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4. dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5. rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej .
Zdaniem organów obydwu instancji wnioskująca nie jest żadną z tych osób albowiem nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że jest opiekunem faktycznym dziecka, o którym mowa w ustawie lub, że dziecko zostało umieszczone u niej w pieczy zastępczej. Przy czym w tym zakresie uzasadnienie żadnej z decyzji nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Wskazać przyjdzie, że w myśl nieprzywołanego przez organy w decyzji art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pod pojęciem opiekuna faktycznego należy rozumieć osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jednak tylko wówczas, gdy wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.
Pozostaje poza sporem, że w okresie pobierania świadczenia skarżąca nie była dla wnuka rodziną zastępczą ani opiekunem prawnym. Kluczowe znaczenie ma natomiast zagadnienie, czy była dla tego dziecka opiekunem faktycznym w rozumieniu w art. 4 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy. Orzekające w sprawie organy udzieliły na to pytanie odpowiedzi przeczącej dokonując literalnej wykładni powyższej normy w powiązaniu z art. 2 pkt 10 cytowanej regulacji.
W ocenie Sądu, stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. Powyższa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i w zdecydowanej większości przypadków opowiadały się za potrzebą takiej wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która uwzględnia konstytucyjnie zagwarantowane prawa jednostki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2140/18, z 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2707/17, oraz z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 203/19, a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 984/23, z 15 stycznia 2025 r. sygn.. II SA/Bd 757/24w Łodzi z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 867/23, w Krakowie z 9 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1140/17, w Warszawie z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 833/16, w Gliwicach z 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 82/24, z 22 listopada 2024 r. sygn.. II SA/Gl 625/24).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychyla się do wyrażonego w tych orzeczeniach stanowiska, gdzie położono akcent na to, że świadczenie wychowawcze ma za zadanie częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb życiowych. Charakter i cel tego świadczenia powinny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Służy ono bowiem zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę, a co za tym idzie skierowane jest do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem sprawują. W tym kontekście, wykładnia językowa art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie da się pogodzić z celem świadczenia wychowawczego sformułowanym w treści ust. 1 tego przepisu. Do konkluzji takiej prowadzi także zakres obowiązków państwa wobec dzieci wyznaczony w art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdzie wskazano, iż Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka, a każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. W ustawie zasadniczej nie ograniczono się więc jedynie do zapewnienia dziecku ochrony, ale przewidziano nadto prawo żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd powołany art. 72 ust. 2 Konstytucji nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (patrz: W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Lex 2013 wyd. VII, uwagi do art. 72). Oznacza to, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tego państwa pomocy w sprawowaniu opieki, w tym również pomocy materialnej zmierzającej do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Formą sprawowania bieżącej pieczy wobec dziecka, nad którym nie sprawują pieczy jego rodzice, jest tzw. Piecza alternatywna wobec rodzicielskiej, a państwo powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Wszystko to prowadzi do wniosku, że niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego wyłącznie do tych spośród faktycznie opiekujących się dzieckiem, które wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, przy pominięciu tych, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Rozwiązanie takie koliduje również z postanowieniami Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526). Akt ten w art. 20 określa mianowicie, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Z kolei w art. 3 ust. 1 ustalono, iż wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W myśl art. 27 ust. 3 Konwencji, państwa, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań (Konwencji). Przepisy te, jako pochodzące z ratyfikowanej i należycie ogłoszonej umowy międzynarodowej, stanowią z mocy art. 91 ust. 1 Konstytucji RP część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane.
Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, za poglądami piśmiennictwa, w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 202/19, współstosowanie Konstytucji i ustaw stanowi słabszą wersję jej bezpośredniego stosowania, ale jest też najszerszą formą jej stosowania. Ma ono miejsce wtedy, gdy dana materia jest jednocześnie uregulowana w części w Konstytucji, a w części w ustawie i polega na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej. Należy podzielić pogląd, że Konstytucja ma tutaj zatem przede wszystkim znaczenie dla właściwej, prokonstytucyjnej wykładni ustaw, co m.in. oznacza, że gdy na gruncie logiki możliwe będzie przyjęcie kilku różnych sposobów wykładni ustawy, organ stosujący prawo będzie musiał dać pierwszeństwo takiemu wynikowi wykładni, który najpełniej będzie odpowiadać treściom wyrażonym przez przepis Konstytucji. Z taką wykładnią i z takim rozumieniem art. 8 ust. 2 Konstytucji RP Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.
Zważywszy treść wszystkich powołanych wyżej unormowań należy stwierdzić, że zawężająca literalna wykładnia art. 4 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w zakresie, w jakim wyznacza kryteria podmiotowe prawa do świadczenia wychowawczego, które w okolicznościach niniejszej sprawy nie gwarantują realizacji celów sformułowanych w tych regulacjach konstytucyjnych i konwencyjnych, nie daje zadowalających wyników. Interpretacja taka koliduje nadto z art. 2 oraz art. 32 ust. 2 ustawy zasadniczej określającymi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Nie budzi wątpliwości możliwość wprowadzenia odstępstwa od zasady równości podmiotów, które charakteryzują się wspólną istotną cechą. Owo zróżnicowanie, aby było jednak dopuszczalne, powinno opierać się o jasno sformułowane kryterium, które stanowi jego podstawę, przy czym kryterium takie musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest owa wartościująca norma. W ocenie Sądu wymogu tego nie spełnia norma prawna wyprowadzona w drodze wykładni językowej z przepisów art. 4 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż wykluczenie z grona uprawnionych do świadczenia wychowawczego tych osób, które sprawują faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy stosownego orzeczenia sądu, pozostaje w sprzeczności z celem świadczenia wychowawczego sprowadzającym się do częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Wypada dodać, że w judykaturze akcentuje się również, iż zakres działań podejmowanych względem dziecka w rodzinie biologicznej nie różni się od tego, który występuje w ramach pieczy ustanowionej przez sąd powszechny, a skoro tak, również uprawnienia osób sprawujących tę opiekę powinny być analogiczne. Powierzenie bowiem przez państwo bieżącej pieczy nad dzieckiem oznacza podjęcie w ramach tej opieki obowiązków w zakresie wychowania dziecka, zapewnienia mu bezpieczeństwa, zdrowia, wyżywienia, szkoły, utrzymania (a więc również dochodzenia należnych dziecku świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego), czyli wszystkiego tego, co łączy się z faktycznym, codziennym sprawowaniem bieżącej opieki na dzieckiem.
Zaprezentowany wyżej pogląd jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie tutejszego sądu, w tym między innymi w wyrokach: z 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 984/23, z 9 stycznia 2024 r, sygn. II SA/Bd 1100/23, z 17 stycznia 2024 r, sygn. II SA/Bd 1224/23, z 30 lipca 2024 r. sygn. II SA/Bd 461/24, z 30 września 2024 r. sygn. II SA/Bd 1429/23). Podzielając to stanowisko, skład orzekający uwzględnił skargę i przyjął jako wzorzec kontroli legalności kwestionowanego przez stronę aktu przepisy art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji o prawach dziecka, uznając za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań.
W związku z powyższym Sąd uznał, że pozbawienie przez organ dziecka, pozostającego pod faktyczną bieżącą pieczą D. Z., dostępności do świadczenia wychowawczego i tym samym odmowa przyznania jej wnioskowanego świadczenia w oparciu o literalną wykładnię art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 10 u.p.p.w.d., nie uwzględnia istoty świadczenia wychowawczego oraz praw wynikających z Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka, a tym samym stanowi naruszenie mających zastosowanie w sprawie przepisów u.p.p.w.d., które winny być interpretowane z uwzględnieniem Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka. Za nieuzasadnioną uznać należy taką wykładnię art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 10 u.p.p.w.d., której rezultatem jest ograniczenie dostępności osób odpowiedzialnych za utrzymanie dziecka i faktycznie się nimi opiekującymi do świadczenia wychowawczego, mającego na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. W związku z tym, obydwie decyzje wydane w sprawie, zdaniem Sądu, są wadliwe gdyż naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W tym miejscu wskazać jednak należy, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w dniu 29 kwietnia 2024 r. W myśl przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. Z tym że, jak stanowi
ust. 2 prawo to ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej albo w rodzinie zastępczej, (...).
Nadto ustawodawca zastrzegł, że, jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej lub w pieczy zastępczej, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, prawo to ustala się od miesiąca odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej lub pieczy zastępczej do końca okresu, o którym mowa w ust. 1. W przypadku złożenia wniosku po tym terminie prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1 (zgodnie z ust. 2a art. 18). Te przepisy będą zatem miały zastosowanie dla oceny od kiedy należy przyznać skarżącej prawo do spornego świadczenia za okres świadczeniowy 2023/2024.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Ponownie rozstrzygając sprawę przedmiotowego świadczenia wychowawczego organy administracji zobowiązane są uwzględnić ocenę prawną i wskazania zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Sądu, w świetle postanowień art. 153 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a., z uwagi na złożony przez skarżącego Prokuratora wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez organ i uczestniczkę postępowania wniosku o przeprowadzenie rozprawy.