II SA/BD 747/24

II SA/Bd 747/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Katarzyna Korycka /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z [...] czerwca 2024 r. nr [...].ML którą to decyzją Wójt odmówił T. B. (tj. Skarżącej) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mężem J. B..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
P. z [...] stycznia 2022 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wójta Gminy O. (zwanego dalej "Wójtem") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawnym mężem, z uwzględnieniem okoliczności pobierania przez Wnioskodawczynię emerytury rolniczej z KRUS i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego chociażby w części stanowiącej różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywaną emeryturą rolniczą ewentualnie o zobowiązanie Wnioskodawczyni do dokonania wyboru jednego z ww. świadczeń, zawieszenie postępowania do czasu przedłożenia przez Wnioskodawczynię decyzji organu rentowego o zawieszeniu prawa do emerytury rolniczej i przyznanie świadczenia po przedłożeniu decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury rolniczej.
Wójt decyzją z [...] lutego 2022 r. odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wójt stwierdził, że, posiadanie przez Skarżącą prawa do emerytury z KRUS stanowi negatywną przesłankę do wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał, że wśród osób nieuprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca w art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "u.ś.r."), wymienił m.in osobę posiadającą prawo do emerytury i nie przewidział możliwości wyboru przez stronę korzystniejszego dla niej świadczenia pielęgnacyjnego i zrezygnowania z już posiadanego prawa do emerytury np. jako mniej korzystnego.
Zdaniem Wójta przeszkodą do przyznania świadczenia są też okoliczności wynikające z art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] marca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] lutego 2022 r.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do ziszczenia się negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jak wyjaśniło Kolegium, celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury, renty powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata.
T. B. wniosła skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, którą to skargę sąd oddalił wyrokiem z [...] lipca 2022r. (sygn. II SA/Bd 456/22)
WSA podzielił linię orzecznictwa sądów administracyjnych opowiadającą się za ścisłym, literalnym rozumieniem normy określonej w art. 17 ust. 5 pkt. 1 u.ś.r., zwłaszcza w odniesieniu do świadczeń uzyskiwanych przez rolników.
W ocenie Sądu, biorąc przede wszystkim pod uwagę, że przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych należy zaakceptować stanowisko organu, że uzyskanie świadczeń wymienionych w tym przepisie stanowi przeszkodę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Dodatkowo Sąd zauważył, że Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika od momentu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik ma pełną świadomość konieczności wykazania okoliczności pozwalających skutecznie domagać się przyznania wnioskowanego świadczenia a więc wykazania przesłanek wynikających z obowiązujących przepisów. Aby doprowadzić do usunięcia przeszkody do uwzględnienia wniosku, Skarżąca mogła podjąć działania zmierzające do usunięcia kolizji w korzystaniu ze świadczeń i podjąć ryzyko związane z zawieszeniem świadczenia emerytalnego.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 stycznia 2024 r. uchylił wyrok WSA z 19 lipca 2022 r., zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z [...] lutego 2022 r.
NSA uznał, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
Stosownie do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
NSA stwierdził, że wprawdzie literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że osobom, które mają ustalone prawo do emerytury nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tym niemniej NSA podzielił wskazywany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o potrzebie uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i systemowej w zakresie zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego oraz możliwości dokonania wyboru przez uprawnionego, które świadczenie chce pobierać. NSA podzielił również pogląd i argumentację, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi do niedopuszczalnego i niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającego na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, w sytuacji, gdy świadczenie to jest niższe od świadczenia pielęgnacyjnego. NSA podzielił również przedstawiony w orzecznictwie sposób rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego, przychylając się tym samym do stanowiska o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury, jak i możliwości wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia.
W rezultacie NSA stwierdził, że ustalenie, iż zainteresowana pobiera emeryturę nie przekreśla jej prawa do dokonania wyboru świadczenia korzystniejszego, pod warunkiem jednak zawieszenia prawa do emerytury i spełnienia pozostałych przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
NSA uznał, że zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy bowiem Sąd I instancji nie dostrzegł, że organy administracji nie wywiązały się względem strony z ciążących na nich z mocy art. 9 i 79a Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") obowiązków informacyjnych.
Mianowicie NSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organy, pomimo zawartej przez skarżącą we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego informacji o pobieraniu przez nią emerytury rolniczej z KRUS, zaniechały poinformowania jej o przysługującej jej możliwości wyboru świadczenia. Organy nie zweryfikowały także (pomijając okoliczność pobierania emerytury) czy występują wszystkie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji ewentualne zawieszenie prawa do emerytury wprowadziłoby stronę w stan niepewności i obawę czy organ wyda decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne i umożliwi płynne przejście z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Skutkowało to przedwczesną odmową przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. W sytuacji braku zawiadomienia w trybie art. 79a k.p.a. wywodzenie skutków ujemnych dla skarżącej kasacyjnie z uwagi na brak zawieszenia przez nią świadczenia emerytalnego było nieuzasadnione.
W ponownym postępowaniu Wójt [...] kwietnia 2024 r. pisemnie pouczył Skarżącą o prawie wyboru korzystniejszego świadczenia oraz pismem z tej samej daty wezwał Skarżącą do przedłożenia brakującego dokumentu w postaci dokumentu organu rentowego (KRUS) stanowiącego o zawieszeniu emerytury.
Następnie postanowieniem z [...] maja 2024 r. Wójt na wniosek Skarżącej zawiesił postępowanie w związku z trwającą przed KRUS procedurą rozpatrzenia wniosku o zawieszenie wypłaty emerytury.
Po podjęciu postępowania Wójt decyzją z [...] września 2024 r. nr [...].ML odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wójt wskazując na wywiad środowiskowy z [...] lutego 2022 r. zaktualizowany [...] kwietnia 2024 r. stwierdził, że Skarżąca posiada prawo do emerytury rolniczej od 2008 r. Nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Opieka jest wykonywana w sposób ciągły, systematyczny, całodobowy. Mąż Skarżącej jest osobą niepełnosprawną, nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie, zaspokajać własnych codziennych potrzeb. Niepełnosprawny posiada troje dzieci: 3 córki posiadające zatrudnienie, mające własne rodziny. Dwoje z nich zamieszkuje w odległych miejscowościach. Jedna z córek mieszka z niepełnosprawnym mężem Skarżącej, ale prowadzi 32 ha gospodarstwo i wychowuje dzieci, nie jest w stanie pomagać ojcu na co dzień. Dzieci nie są w stanie alimentować ojca. Siostra niepełnosprawnego ma 88 lat, utrzymuje się z renty z KRUS.
Wójt stwierdził, że w odpowiedzi na wezwanie Skarżąca przedłożyła decyzję Prezesa KRUS z [...] maja 2024 r. [...] o wstrzymaniu, na wniosek złożony [...] kwietnia 2024 r., wypłaty emerytury rolniczej.
Wójt odmówił jednakże przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 63 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 1 ww. ustawy w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia [...] grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Wójt zauważył, że zawieszenie prawa Skarżącej do emerytury z KRUS nastąpiło od [...] czerwca 2024 r., nie mamy zatem do czynienia ze świadczeniem, do którego prawo powstało do [...] grudnia 2023 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] czerwca 2024 r.
Kolegium podkreśliło, że z dniem [...] stycznia 2024 r. nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego w zakresie zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Na mocy art. 43 pkt 4 ustawy z dnia [...] lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym zmieniono treść m.in. art. 17 ust. 1 u.ś.r. w ten sposób, że określono, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z opieką sprawowaną nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia. W niniejszej sprawie Skarżąca domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem, który urodził się [...] września 1946 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że z racji na wiek osoby wymagającej opieki świadczenie to w obecnym stanie prawnym nie mogłoby być przyznane.
Kolegium wskazało ponadto, że ze względu na to, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu I instancji w poprzednim stanie prawnym tj. [...] stycznia 2022 r. – konieczne jest sięgnięcie do przepisów intertemporalnych, w szczególności do art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis ten stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia [...] grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z regulacji tej zdaniem Kolegium wynika, że przepisy dotychczasowe należy stosować jedynie do spraw w których do [...] grudnia 2023 r. powstało prawo do świadczenia. W niniejszej sprawie do [...] grudnia 2023 r. prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało, gdyż do tej daty organ w drodze decyzji nie przyznał skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jako że w sprawie wydawane były jedynie negatywne rozstrzygnięcia, tj. odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok WSA W G. z dnia [...] stycznia 2024r., sygn. akt II SA/GI 1469/23). Negatywna przesłanka do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach obowiązujących do [...] grudnia 2023 r., została usunięta dopiero [...] czerwca 2024 r., z chwilą wstrzymania wypłaty emerytury rolniczej decyzją Prezesa KRUS z [...] maja 2024r. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogłoby być ustalone Skarżącej począwszy od [...] czerwca 2024r. (zob. ww. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2813/20), a zatem po [...] grudnia 2023 r.
Wobec tego Kolegium uznało, że w sprawie nie mogłyby znaleźć zastosowania dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji, lecz uregulowania obowiązujące od [...] stycznia 2024 r. W ich natomiast świetle okoliczność, że osoba niepełnosprawna wymagająca opieki jest osobą pełnoletnią powoduje że nie jest spełniony ustawowy warunek przyznania świadczenia.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium z [...] lipca 2024 r. T. B. wniosła o jej uchylenie zarzucając jej naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w związku z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż niniejsza sprawa – w której Skarżąca złożyła prawidłowy i kompletny wniosek o ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed [...] stycznia 2024 r., nie znajdują zastosowania przepisy regulujące prawo do tego świadczenia sprzed wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym.
Zdaniem Skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję zaniechał wykładni systemowej i celowościowej ww. przepisów. W szczególności nie powinno umykać uwadze organów, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wynika z tego, że wydając decyzję w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego organ jedynie potwierdza jego przysługiwanie (powstanie uprawnienia) od chwili wniesienia wniosku o ustalenie świadczenia.
Ponadto zdaniem Skarżącej stanowisko organów prowadziłoby do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.). Zaskarżona decyzja pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niejako wstecz, na podstawie przesłanek, które nie istniały (tym samym nie było podnoszone) w toku postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istotą sprawy jest wykładnia art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym tj. przepisu intertemporalnego regulującego jakie brzmienie ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie do określonego stanu faktycznego. Zagadnienie to ma kluczowe znaczenie dla sprawy, ponieważ aktualne (tj. obowiązujące od 1 stycznia 2024 r.) brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. zawęża krąg uprawnionych do tego świadczenia do osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Tymczasem wniosek Skarżącej o przyznanie świadczenia związany jest z opieką nad mężem, który przekroczył wskazaną przez ustawodawcę granicę wieku.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. w ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Tak jak podniosła Skarżąca, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że mając na względzie art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego – o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku. Tym niemniej Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 2 sierpnia 2024 r. (sygn. I OSK 1899/23, LEX nr 3752129), że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. Taką normą materialnoprawną jest zasada, że można posiadać prawo tylko do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r.)
Jak wskazał NSA w wyroku z 28 czerwca 2024 r. (sygn. I OSK 1383/23, LEX nr 3733379) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. określa zasadę, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż nie ma możliwości korzystania z kilku różnych form pomocy z u.ś.r. jednocześnie. Zasadnym jest również stwierdzenie, że art. 27 ust. 5 ustawy potwierdza, że uprawnionemu przysługuje jedno z tych świadczeń - zgodnie z jego wyborem - na okres, od którego wyeliminowany zostanie zbieg uprawnień. Z art. 24 ust. 2 u.ś.r, regulującego okresy zasiłkowe wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (...). Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania "nowego" świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanej na ten sam cel formy pomocy, okres na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany jedynie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale wiąże się też z terminem obowiązywania dotychczasowego, zbieżnego uprawnienia.
Powyższe stanowisko ma zastosowanie także do sytuacji, kiedy przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest posiadanie prawa do emerytury.
Jak wskazał NSA w wyroku 7 maja 2024 r. (sygn. I OSK 953/23, LEX nr 3724800) osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (w rozpatrywanej przez NSA sprawie - z emerytury). Źródłem takiego uprawnienia strony jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. odczytywany z uwzględnieniem wykładni prokonstytucyjnej (gdyż zawarta w art. 27 ust. 5 u.ś.r. regulacja umożliwiająca wypłatę świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną dotyczy tylko zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych). Ponadto jak wskazał NSA w ww. wyroku - skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie przy tym z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur.
Z powyższego wynika, że dokonywana stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym ocena czy do dnia [...] grudnia 2023 r "powstało prawo" do świadczenia pielęgnacyjnego nie może być utożsamiana wyłącznie z badaniem procesowego faktu złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, ale także ze spełnieniem do [...] grudnia 2023 r. przesłanek materialnoprawnych powstania świadczenia (nawet jeżeli okoliczność ich spełnienia przed [...] grudnia 2023 r. zostanie wykazana po [...] grudnia 2023 r.).
W przedmiotowej sprawie przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było zawieszenie prawa do emerytury. Przesłanka ta, stosownie do ww. decyzji Prezesa KRUS z [...] maja 2024 r., spełnia się dopiero [...] czerwca 2024 r., a więc już po [...] grudnia 2023 r.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zasadnym jest stanowisko Kolegium, iż w rozpatrywanej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji, lecz uregulowania obowiązujące od dnia 1 stycznia 2024 r. W ich świetle zaś okoliczność, że osoba niepełnosprawna wymagająca opieki jest osobą pełnoletnią (co w sprawie nie jest sporne), oznacza brak spełnienia ustawowego warunku uprawniającego do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W związku z tym, że w sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (w ww. wyroku z 5 stycznia 2024 r.) należy zaznaczyć, że co do zasady, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Ustawodawca dopuścił wyjątek od tej zasady, w sytuacji gdy uległy zmianie przepisy prawa (art. 153 in fine p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie, mając na względzie że sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień ich wydania, należy stwierdzić, że doszło do zmiany stanu prawnego w stosunku do tego stanu prawnego, który był wzorcem prawnym dla kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny względem ostatecznej decyzji Kolegium z [...] marca 2022 r. Co więcej zmiana ta jest tego rodzaju, że ani organy w ponownym postępowaniu, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny przy aktualnej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2024 r. nie formułowały oceny prawnej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 9 k.p.a. i art. 79a k.p.a. w zakresie wskazanym w wyroku NSA z 5 stycznia 2024 r. Obecnie bowiem oceny prawnej wymagał art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, który nie wchodził w zakres oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zakresie natomiast, w jakim wypowiadał się NSA, jego stanowisko było w sprawie respektowane.
Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.