II SA/BD 740/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-10-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowypostępowanie administracyjneodwołanieprzywrócenie terminuSKOWSAdoręczeniepełnomocnikzaniedbanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że strona ponosi winę za uchybienie terminowi z powodu zaniedbań osoby, której powierzyła odbiór korespondencji.

Skarżący J.M. wniósł odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy drogą elektroniczną, co zostało pozostawione bez rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy, wskazując na problemy z odbiorem korespondencji przez pracownika hotelu i błędne informacje o dacie doręczenia decyzji. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że strona ponosi winę za zaniedbania swojego pełnomocnika. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Bydgoszczy, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. ustalającej warunki zabudowy. Skarżący pierwotnie wniósł odwołanie drogą elektroniczną, co SKO pozostawiło bez rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 63 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, twierdząc, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy. Jako przyczynę podał problemy z odbiorem korespondencji przez pracownika hotelu, który wskazał jako adres do doręczeń, oraz błędne informacje dotyczące daty doręczenia decyzji. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżący ponosi winę za zaniedbania osoby, której powierzył odbiór korespondencji i wykonanie czynności procesowych, a także za niezachowanie właściwej formy wniesienia odwołania. WSA w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślono, że strona ponosi odpowiedzialność za działania osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a ocena należytej staranności działań tych osób jest powiązana ze starannością samej strony. Wskazane przez skarżącego okoliczności, takie jak zaufanie do pracownika hotelu, nie stanowiły wystarczającego usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi, zwłaszcza że decyzja została doręczona na wskazany przez niego adres.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu spowodowane zaniedbaniem osoby trzeciej, której strona powierzyła wykonanie czynności procesowych, obciąża stronę i nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, gdyż nie jest to uchybienie nastąpione bez winy strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona ponosi odpowiedzialność za działania osób trzecich, którym powierzyła odbiór korespondencji i wykonanie czynności procesowych. Wskazane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniły braku winy w niedochowaniu terminu, a jedynie zaufanie do osoby, która nie wywiązała się należycie z obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

k.p.a. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 63 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.

ustawa o COVID-19 art. 15 zzzzzn2 § ust. 3

Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ zasadnie uznał, że strona ponosi winę za uchybienie terminu do wniesienia odwołania z powodu zaniedbań osoby trzeciej. Wniesienie odwołania drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej organu nie wywołuje skutków prawnych. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego z powodu problemów z odbiorem korespondencji przez pracownika hotelu i błędnych informacji o dacie doręczenia. Organ naruszył art. 58 § 1 K.p.a. odmawiając przywrócenia terminu. Organ naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wadliwe rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Błędne działanie organu pierwszej instancji, polegające na przyjmowaniu podań wnoszonych w nieprawidłowej formie, nie może kreować dodatkowych uprawnień dla uczestników postępowania administracyjnego, sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa. Odpowiedzialność za działania osób, przy pomocy których strona dokonuje czynności procesowych, jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sędzia

Jarosław Szulc

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Wójcik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w K.p.a., odpowiedzialności strony za działania osób trzecich, oraz skutków prawnych wnoszenia podań drogą elektroniczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z organizacją odbioru korespondencji przez osobę fizyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, związane z terminowością i formą składania pism, co jest istotne dla praktyków prawa.

Uważaj na pełnomocników i pocztę elektroniczną – błąd może kosztować Cię termin do odwołania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 740/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Jarosław Szulc /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1395/23 - Wyrok NSA z 2024-07-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58 par. 1 i 2, art. 129 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO-4212/152/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 740/22
UZASADNIENIE
Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] marca 2022r., znak: [...], ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwudziestu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z drogą dojazdową na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. G..
Skarżący J. M. będący stroną postępowania, wniósł na adres poczty elektronicznej ([...]) odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] maja 2022r., doręczonym w dniu [...] maja 2022r,. zawiadomiło odwołującego o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Kolegium powołując się na treść art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.) wyjaśniło skarżącemu, że odwołanie zostało wniesione na adres poczty elektronicznej, zatem nie spełniało wymogów określonych w ustawie i nie wywołało skutków prawnych.
Następnie Skarżący pismem z dnia [...] marca 2022 r. zawnioskował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyjaśniając, że w dniu [...] maja 2022r. otrzymał informację o pozostawieniu bez rozpatrzenia pierwotnie wniesionego odwołania, a także wskazując, że z Urzędu Gminy G. powziął informację o prawdopodobnym niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż w jego ocenie niedopatrzenie to nie nastąpiło z jego winy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że na początku kwietnia 2022 r. upoważniony przez niego do działania w jego imieniu pracownik hotelu poinformował go o doręczeniu na wskazany adres do doręczeń przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2022r., znak: [...]. Pracownik jako termin odbioru listu wskazał dzień [...] marca 2022r. i w związku z powyższym, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w terminie 14 dni liczonym od wskazanej daty doręczenia Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy G..
Z uwagi na nieobecność w tej części [...], odwołujący poprosił pracownika o nadanie odwołania w jego imieniu. Po opatrzeniu pisma podpisem elektronicznym odwołującego pracownik nadał pismo tak, jak wszystkie uprzednie podania kierowane do Urzędu Gminy na adres poczty elektronicznej, tj. [...] w dniu [...] kwietnia 2022 r. Dodatkowo, w tym dniu pracownik otrzymał potwierdzenie mailowe wpływu odwołania do urzędu, a także telefonicznie uzyskał potwierdzenie, że w tej formie można wnieść pismo do urzędu. Wnioskodawca zaakcentował, że w takiej formie były wnoszone poprzednie pisma i zostały one rozpatrzone przez organ pierwszej instancji. Odwołujący z uwagi na powyższe okoliczności nie miał świadomości, że przyjęta przez niego forma nadania pisma nie zachowała przewidzianych ustawowo wymogów. Ponadto wyjaśnił, że po konsultacji z Urzędem Gminy w G. otrzymał informację, że jego odwołanie zostało wniesione po terminie, gdyż zaskarżona decyzja została odebrana nie jak wskazano mu pierwotnie w dniu [...] marca 2022r., lecz o dwa dni wcześniej, tj. [...] marca 2022 r. przez jednego z pracowników Hotelu.
Do odwołania dołączono oświadczenie pracownika, z którego wynikało, że podczas nieobecności innego pracownika zwyczajowo odbierającego przesyłki, odebrał on pocztę skierowaną do Skarżącego. Pracownik nie zapisał daty odbioru listu i pozostawił korespondencję na biurku. Po jakimś czasie po pocztę zgłosił się inny pracownik i wówczas został poproszony o wskazanie daty odbioru tego pisma. Z powodu dużej ilości listów i paczek przychodzących w tym okresie pracownik przyznał, że mógł podać inną datę odbioru decyzji.
Wskazując na powyższe okoliczności, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 58, Skarżący zwrócił się o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania z uwagi na fakt, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy. Nie tylko nie miał świadomości, że decyzja została doręczona w innym terminie, lecz również nie miał świadomości uchybienia sposobowi prawidłowego wniesienia pisma. O uchybieniu terminu dowiedział się w dniu [...] maja 2022 r., natomiast pismo od Samorządowego Kolegium Odwoławczego doręczono mu w dniu [...] maja 2022 r. i tym samym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniósł w terminie 7 dni od powzięcia przez niego pierwszej informacji o możliwym uchybieniu terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r., znak: [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...] oraz orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium po analizie właściwych przepisów wyjaśniło, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2022 r., znak; [...] została doręczona stronie postępowania w dniu [...] marca 2022r. na adres do korespondencji wskazany przez J. M.. Podkreślono również, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki korzysta z domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy. Warunkiem tego domniemania jest, aby adnotacje zostały prawidłowo sporządzone i podpisane, co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku.
Wobec powyższego organ uznał, że czternastodniowy termin do złożenia odwołania określony w art. 129 § 2 K.p.a. upływał z dniem [...] kwietnia 2022 r. Dzień ten nie był dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy. O obowiązującym czternastodniowym terminie na wniesienie odwołania organ pierwszej instancji prawidłowo poinformował stronę w treści zaskarżonej decyzji.
Odwołanie Skarżącego zostało natomiast wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pierwszej instancji ([...]) dopiero w dniu [...] kwietnia 2022 r., zatem dwa dni po upływie czternastodniowego terminu, a ponadto nie spełniało wymogów określonych w art. 63 § 1 K.p.a., w konsekwencji nie wywołało skutków prawnych i zostało pozostawione bez rozpoznania. Artykuł 63 § 1 K.p.a. stanowi jednoznacznie, iż podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Zdaniem organu, rozpatrzenie odwołania wniesionego w taki sposób stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Organ uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nadany w polskiej placówce operatora wyznaczonego w dniu [...] maja 2022 r. został złożony siedem dni po tym, gdy odwołujący dowiedział się, że odwołanie nie zostało skutecznie wniesione, a zatem w terminie ustawowym. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono odwołanie, zatem odwołujący dopełnił czynności, dla której był określony termin i wniosek ten mógł być rozpatrzony.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że art. 63 § 1 K.p.a. stanowiący podstawę prawną pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego na adres poczty elektronicznej organu został zmieniony z dniem [...] października 2021r. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Ustawodawca poza wyjątkami wyeliminował więc możliwość wnoszenia podań, w tym odwołań na adres poczty elektronicznej. Błędne działanie organu pierwszej instancji, polegające na przyjmowaniu podań wnoszonych w nieprawidłowej formie, nie może kreować dodatkowych uprawnień dla uczestników postępowania administracyjnego, sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa. W takiej sytuacji nieznajomość obowiązujących przepisów prawa zdaniem Kolegium nie może stanowić usprawiedliwienia dla uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że odwołanie wniesiono w dniu [...] kwietnia 2022 r., to i tak nastąpiło to z uchybieniem terminu.
Dalej SKO podało, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Ponadto, strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II SA/G1 848/21). W konsekwencji odwołujący podnosi odpowiedzialność za działanie pracownika, któremu powierzył nadanie odwołania. Opisane przez stronę zachowanie jego pracownika stanowi ewidentne zaniedbanie tej osoby, jednakże konsekwencje takiego zachowania obciążają adresata. SKO podkreśliło, że odwołujący sam wskazał adres do doręczeń, na który organ pierwszej instancji wysłał zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, że odwołujący nie zachował szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, dopuszczając się niedbalstwa przy wnoszeniu odwołania. Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła więc, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Odwołujący po raz pierwszy złożył odwołanie w sposób nieprzewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a dodatkowo zostało ono złożone w dniu [...] kwietnia 2022 r., zatem z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu [...] kwietnia 2022 r. Ponowne wniesienie odwołania nastąpiło dopiero w dniu [...] maja 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który jednak nie mógł być uwzględniony.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na to postanowienie strona zaskarżyła je w części, tj. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 58 § 1 K.p.a. poprzez:
- odmowę skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych ujawnionych we wniosku o jego przywrócenie wynika, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 58 § 1 K.p.a.,
- błędne przyjęcie przez organ, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi na wniesienie odwołania nie nastąpiło z jej winy, a w konsekwencji odmowę przywrócenia terminu do jego wniesienia,
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące i wadliwe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia w zaskarżonej decyzji przez organ, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz błędnego przyjęcia, iż jego niezachowanie przez stronę było wynikiem niezachowania szczególnej staranności oraz niedbalstwa przy wnoszeniu odwołania, przy jednoczesnym pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazując na powyższe wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty. Podniesiono m.in., że skarżący jako osoba aktywna zawodowo i stale podróżująca i zamieszkująca w B., chcąc aktywnie uczestniczyć w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie 24 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z drogą dojazdową na działce nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], mając na uwadze brak realnej możliwości samodzielnego, terminowego podejmowania korespondencji pod adresami zamieszkania czy zameldowania jako adres korespondencyjny wskazał przedsiębiorstwo hotelowe położone w [...], w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, której właścicielem pozostaje. Po uprzednim uzgodnieniu odbioru korespondencji z zarządem spółki będącej właścicielem Hotelu, wyznaczył również pełnomocnika do reprezentowania jego interesów, pracownika wskazanego przedsiębiorstwa. Osoba ta już od kilku lat rzetelnie sprawowała swoją funkcję, co doprowadziło do zbudowania zaufania względem niego po stronie Skarżącego. Nie bez znaczenia dla oceny stopnia winy w niedochowaniu terminu na wniesienie odwołania czy możliwości uznania jego działania Skarżącego za niedbalstwo pozostaje również fakt, iż ten bezpośrednio po powzięciu przezeń informacji o tym fakcie, w terminie ustawowo przewidzianym złożył stosowny wniosek o jego przywrócenie, powołując się m.in. na fakt braku świadomości o uchybieniu spowodowanym jego nieobecnością w tej części kraju oraz faktem polegania na osobach wyznaczonych do reprezentacji jego interesów na miejscu. Co
więcej, również w zakresie niezachowania właściwej formy przy pierwotnym wniesieniu odwołania, Skarżący podjął działania zmierzające do ochrony swoich praw również w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom organu, uchybienie terminowi ustawowo przewidzianemu na wniesienie odwołania - w szczególności w świetle okoliczności znanych organowi - wskazanych w treści wniosku o przywrócenie terminu, nastąpiło bez winy skarżącego, z przyczyn niezależnych od niego. W okolicznościach niniejszej
sprawy mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której Skarżący - pomimo podjęcia przez niego stosownych działań zmierzających do prawidłowego reprezentowania swoich interesów w postępowaniu administracyjnym, jak chociażby ustalenie adresu do korespondencji w miejscu, gdzie obieg dokumentów i odbiór poczty jest regularnym i odpowiednio (poza wyjątkową sytuacją, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie) dokumentowanym, czy wyznaczenie pełnomocnika do reprezentowania jego interesów w sprawie na miejscu w osobie pracownika przedsiębiorstwa położonego pod adresem korespondencyjnym, z przyczyn niezależnych od siebie uchybił terminowi na wniesienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO z dnia [...] maja 2022 r., znak: [...], zaskarżając je w części tj. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada skargowości, co oznacza, że sądy administracyjne mogą poddać kontroli określoną aktywność, bądź zaniechanie organów administracyjnych, jedynie na skutek skargi uprawnionego podmiotu. Istotny w tym kontekście jest wobec tego przedmiot zaskarżenia wskazany w skardze, którym sąd administracyjny jest związany.
Mając zatem na uwadze przedmiot skargi, kontrola Sądu obejmuje postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozstrzygające w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin ten jest terminem ustawowym, niepodlegającym przedłużeniu lub skróceniu. Czynność procesowa dokonana po terminie nie wywołuje związanych z nią skutków procesowych. W przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w myśl art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W powyższym postępowaniu rozważane są kwestie związane z wejściem do obrotu decyzji administracyjnej, ocenie podlega również kwestia terminowości wniesienia odwołania. Jedynie marginalnie zatem, odnosząc się do argumentacji skargi, należy podzielić stanowisko organu, który powołując się na 63 § 1 K.p.a. zasadnie stwierdził, że błędne działanie organu pierwszej instancji, polegające na przyjmowaniu podań wnoszonych w nieprawidłowej formie, tj. wnoszonych na adres poczty elektronicznej Urzędu Gminy nie może kreować dodatkowych uprawnień dla uczestników postępowania administracyjnego, sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa.
Natomiast, na podstawie art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z uwagi na obowiązujący na terytorium kraju w okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia i jego wniesienia stan epidemii (ogłoszony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.), zastosowanie w sprawie miał także przepis szczególny – art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jak natomiast wynika z art. 59 § 2 K.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Zatem, w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – jeżeli stwierdzono uchybienie terminowi do jego wniesienia – ocenie powinny podlegać przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu, a więc w szczególności kwestia zawinienia strony (v. wyrok NSA z 22 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 532/13).
W tym kontekście, nie jest zasadny zarzut podniesiony w punkcie pierwszym skargi. Przez uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a. należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć, nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda o której mowa musi mieć charakter nagły i zasadniczo niemożliwy do przewidzenia. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1110/21, a także z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 368/16). Odnośnie obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, w postępowaniu o przywrócenie terminu negatywnie oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo, a także wina nieumyślna.
Nie jest kwestionowane w sprawie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Spór dotyczy kwestii, czy uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącego. Na poparcie swego stanowiska strona wskazuje, że z racji swej aktywności zawodowej wyznaczyła, z uwagi na brak realnej możliwości samodzielnego, terminowego podejmowania korespondencji pod adresami zamieszkania czy zameldowania jako adres korespondencyjny przedsiębiorstwo hotelowe położone w [...], w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, której jest właścicielem. Po uprzednim uzgodnieniu odbioru korespondencji z zarządem spółki będącej właścicielem Hotelu, Skarżący wyznaczył również pełnomocnika do reprezentowania jego interesów, pracownika wskazanego przedsiębiorstwa. Osoba ta była odpowiedzialna za obieg korespondencji adresowanej do Skarżącego, a także przesyłanie mu jej treści, informowanie o terminach załatwienia spraw oraz kontakt z właściwymi organami i urzędami w jego sprawach. Skarżący podniósł, że dla oceny stopnia winy w niedochowaniu przez niego terminu na wniesienie odwołania, czy możliwości uznania jego działania za niedbalstwo, istotny pozostaje również fakt, iż bezpośrednio po powzięciu informacji o tym fakcie, w terminie ustawowo przewidzianym złożył stosowny wniosek o jego przywrócenie, powołując się m.in. na brak świadomości o uchybieniu spowodowanym jego nieobecnością w tej części kraju oraz polegania na osobach wyznaczonych do reprezentacji jego interesów na miejscu.
W ocenie Sądu, wskazane przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G.. Skarżący wprawdzie podjął pewne działania, które z uwagi na aktywność zawodową i częste podróże miały zagwarantować odbiór korespondencji i podejmowanie w jego imieniu odpowiednich czynności procesowych, jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy nie odniosły one oczekiwanych rezultatów. Skarżący zaufał osobie, która nie wywiązała się należycie z obowiązków. Decyzję doręczono Skarżącemu na podany przez niego adres, a okoliczności związane z niemożnością dokładnego ustalenia daty tego doręczenia, wprost wynikają ze sposobu, w jaki Skarżący zorganizował odbiór korespondencji pod podanym adresem. Negatywne skutki uchybień proceduralnych w takiej sytuacji, w całości obciążają Skarżącego. Rację należy przyznać organowi, że strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II SA/G1 848/21). W konsekwencji, to Skarżący ponosi odpowiedzialność za działanie osoby, której powierzył odbiór korespondencji i wykonanie czynności procesowych, a ostatecznie również za skutki jego zaniechań bądź zaniedbań.
Nie jest także uzasadniony drugi z podniesionych zarzutów. Zaskarżone postanowienie organ wydał po dokonaniu oceny okoliczności ujawnionych przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu. Należy przy tym podkreślić, iż ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z wnioskiem o jego przywrócenie. Organ natomiast ocenia przedstawione przez stronę okoliczności, w świetle przesłanek z art. 58 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie przyjął, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Rozważania w tym zakresie poczynione przez organ znalazły swe odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu prawnym oraz faktycznym zaskarżonego postanowienia.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI