II SA/Bd 74/24
Podsumowanie
WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając, że niezłożenie dokumentów legalizacyjnych w terminie uzasadnia nakaz rozbiórki, a postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego.
Skarżący J.S. i M.S. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek, wzniesiony około 1993 roku, nie został zalegalizowany w wyznaczonym terminie, mimo nałożenia takiego obowiązku przez PINB. Skarżący argumentowali, że postępowanie powinno zostać zawieszone z uwagi na złożony wniosek o zasiedzenie części działki, na której posadowiono budynek. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie o zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu k.p.a. i nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania legalizacyjnego. Niezłożenie wymaganych dokumentów legalizacyjnych skutkuje nakazem rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J.S. i M.S. na decyzję WINB, która uchyliła decyzję PINB i nakazała rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek, o wymiarach 6m x 3m, został wybudowany około 1993 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po kontroli PINB nałożono na Skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, co zostało utrzymane w mocy przez WINB. Skarżący nie przedłożyli dokumentów, powołując się na złożony wniosek o zasiedzenie części sąsiedniej działki, na której budynek częściowo się znajdował. PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a WINB utrzymał ją w mocy, korygując jedynie oznaczenie działki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie uzasadnia zawieszenia postępowania legalizacyjnego. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi bezwzględnie uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej. W przypadku postępowania legalizacyjnego, niezłożenie wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki zgodnie z art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. Sąd uznał, że postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty skargi są niezasadne.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego, które bezwzględnie uzależniałoby rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym związek przyczynowy między postępowaniem cywilnym a administracyjnym musi być ścisły i uniemożliwiać wydanie decyzji administracyjnej. Samo złożenie wniosku o zasiedzenie jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, nie blokującym postępowania legalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 49g § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek nałożenia postanowieniem na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w określonym terminie.
p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi.
Pomocnicze
p.b. art. 49f § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa warunki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w tym wymóg upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy.
p.b. art. 49f § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Reguluje prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, na żądanie właściciela lub zarządcy.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym wystąpienie zagadnienia wstępnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia organowi odwoławczemu wydanie decyzji reformatoryjnej.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki, w których sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie dokumentów legalizacyjnych w terminie uzasadnia nakaz rozbiórki. Postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania legalizacyjnego. Postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w oparciu o aktualny stan prawny i faktyczny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 w zw. z art. 140 k.p.a.). Niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 k.p.a. i nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania. Brak analizy w uzasadnieniu kwestii związanej z zagadnieniem wstępnym (wniosek o zasiedzenie). Wybiórcza ocena materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.). Niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenia, nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. zdarzenie przyszłe niepewne nie może być traktowane jako kwestia prejudycjalna w postępowaniu legalizacyjnym.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Brzezińska
sędzia
Grzegorz Saniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu k.p.a. i nie wstrzymuje postępowania legalizacyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Potwierdzenie konsekwencji niezłożenia dokumentów legalizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowoli budowlanych na podstawie przepisów Prawa budowlanego (art. 49f-49i).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i próby jej legalizacji, a także konfliktu między postępowaniem administracyjnym a cywilnym (zasiedzenie). Wyjaśnia ważne kwestie proceduralne.
“Złożyłeś wniosek o zasiedzenie? To nie wstrzyma rozbiórki Twojego samowolnie wybudowanego obiektu!”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bd 74/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-06-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Joanna Brzezińska Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 49g ust. 1 i 2 w zw. z art. 49i ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. S., M. S. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2023 r. nr WINB-WOP.7721.122.2023.MW w przedmiocie rozbiórki oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2023 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "PINB") z [...] października 2023r. nr [...] i na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023r., poz. 682 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.b.") nakazał M. i J. (dalej także: "Skarżący") rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 6m x 3m, parterowego, konstrukcji stalowej, usytuowanego na działce nr ew. [...] przy granicy z działką nr [...] położonej w miejscowości S. K. - ze względu na nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. PINB [...] lipca 2022r. przeprowadził kontrolę zabudowy znajdującej się na działce ew. nr [...] w S. K., podczas której ustalono, że na działce tej między innymi usytuowany jest budynek o konstrukcji metalowej o wymiarach w rzucie 6m x 3m i wysokości 2,10 m - ze spadkiem dachu do granicy z działką ew. nr [...]. Budynek posadowiony jest na 6 bloczkach betonowych, został zbudowany ok. 1993r. i służył pierwotnie do przechowywania materiałów budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego. Pismem z [...] sierpnia 2022r. M. i J. S. zwrócili się do PINB z wnioskiem o umożliwienie legalizacji powyższego budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej. Po wszczęciu postępowania PINB postanowieniem z [...] października 2022r. nałożył na Skarżących, na podstawie art. 49g ust. 1 i 2 p.b., obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni (od daty doręczenia postanowienia) dokumentów legalizacyjnych: - oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., - geodezyjną inwentaryzację powykonawczą, - ekspertyzę techniczną. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WINB, który decyzją z [...] stycznia 2023r. rozpoznał zażalenie wniesione przez M. S. (właściciela działki nr [...] w S. K.). Skarżący zostali następnie wezwani przez PINB do wykonania postanowienia z [...] października 2022r. W odpowiedzi Skarżący złożyli wniosek o zawieszenie postępowania legalizacyjnego. Wyjaśnili, że w wyniku inwentaryzacji geodezyjnej okazało się, że przedmiotowy budynek gospodarczy częściowo został posadowiony na sąsiedniej działce nr [...] i w związku z tym został złożony wniosek o stwierdzenie zasiedzenia w części tej nieruchomości. Skarżący przedstawili nadto kopię tego wniosku, opatrzoną prezentatą Sądu Rejonowego w B. (data wpływu wniosku – [...] czerwca 2023r.). PINB postanowieniem z [...] czerwca 2023r. zawiesił postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w B. wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Postanowienie to zostało uchylone przez WINB orzeczeniem z [...] sierpnia 2023r. Wobec niezłożenia dokumentów legalizacyjnych PINB decyzją z [...] października 2023r. nakazał Skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] położonej w miejscowości S. K.. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez Skarżących od powyższej decyzji WINB wydał zaskarżoną decyzję, opisaną na wstępie. W jej uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczono brzmienie przepisów art. 49f ust. 1 -2, 49g, 49 h i 49 i ust. 1 p.b. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy budynek został zbudowany w warunkach samowoli co najmniej 20 lat temu (oświadczenia inwestorów oraz załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego z 2001r.). W ocenie WINB okoliczności te uzasadniały wszczęcie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 49 f p.b., a także nałożenie na Skarżących obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Wobec tego, że termin do ich przedstawienia (określony postanowieniem PINB z [...] października 2022r.) upłynął bezskutecznie dalsze prowadzenia postępowania legalizacyjnego stało się niemożliwe. WINB uznał zatem, że prawidłowo orzeczono o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego, jednakże z uwagi na niepoprawne wskazanie w sentencji organu I instancji numeru działki, na której sporny budynek został posadowiony, zaistniała konieczność wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Decyzję zaskarżono w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie, - art. 8 w zw. z art. 140 k.p.a. wyrażających zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, - art. 94 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 k.p.a. poprzez niezastosowanie ich i nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania i pominięcia okoliczności złożenia wniosku o zasiedzenie nieruchomości jako zagadnienia wstępnego, - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak analizy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia kwestii związanej z zagadnieniem wstępnym jakim jest skierowanie do Sądu wniosku o zasiedzenie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], - art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcza ocenę zebranego materiału dowodowego, - art. 138 §2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 49g ust. 1 i 2 w zw. z art. 49i ust. 1 p.b. Przypomnieć należy, że na skutek nowelizacji przepisów Prawa budowlanego, które weszły w życie z dniem 19 września 2020 r. organ nadzoru budowlanego I instancji może przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne o którym mowa w art. 49f - 49i p.b. w stosunku do tzw. "starych samowoli budowlanych". Zgodnie z art. 49f p.b.: ust. 1. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne; ust. 2 W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego; ust. 3 W przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne: 1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz 2) usunięcie stanu zagrożenia; ust. 4 Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, przysługuje zażalenie; ust 5 Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa wart. 48 ust. 1". Art. 49g: "1. W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. 2. Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: ?) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. 3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie". Przywołana wyżej regulacja prawna wprowadza etapowość w postępowaniu zmierzającym do likwidacji skutków samowoli budowlanej, polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Pierwszy etap dotyczy ustalenia, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi zaś etap sprowadza się do oceny, czy właściciel samowolnie wybudowanego obiektu ma prawo do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane oraz do weryfikacji stanu technicznego samego budynku. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ wydaje decyzję o legalizacji, która stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego. Z kolei nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 49g ust. 1 i ust. 2 lub art. 49h ust. 2 p.b. obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ustawodawca z mocy art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. nie pozostawia bowiem właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia w sytuacji nieprzedłożenia kompletu dokumentów legalizacyjnych. Należy zauważyć, że postępowanie legalizacyjne dla obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. może być prowadzone w dwóch trybach: z urzędu na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 p.b., lub na żądanie właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w trybie uproszczonym wynikającym z art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 pkt 1 p.b. W rozpatrywanej sprawie organy zastosowały wskazany powyżej wnioskowy, uproszczony tryb postępowania legalizacyjnego. W myśl art. 49f ust. 1 p.b., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2) - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Zgodnie z art. 49f ust. 2 p.b., w przypadku obiektów budowlanych o których mowa w art. 103 ust. 2, to jest obiektów których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Poza sporem pozostaje, że sporny budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, od zakończenia jego budowy upłynęło 20 lat (jak ustalono w toku postępowania, został wybudowany ok. 1993r.), a Skarżący wystąpili ze stosownym żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zatem wobec spełnienia powyższych wymogów zastosowanie trybu uproszczonego było właściwe. Konsekwencją wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego był obowiązek nałożenia na Skarżących, jako inwestorów, obowiązku wynikającego z art. 49g p.b., tj. obowiązku przedstawienia wymienionych w tym przepisie dokumentów legalizacyjnych, w tym m.in. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej. W tym miejscu należy podkreślić, że wbrew stanowisku Skarżących, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w badanej sprawie pozostaje podnoszona w skardze kwestia wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie zasiedzenia części działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy wniosek o zasiedzenie prawa własności części działki nr [...] został złożony w Biurze Podawczym Sądu Rejonowego w B. [...] czerwca 2023r. (k.70 akt adm. organu I instancji). W ocenie Sądu, orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenia, nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przeważająca linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, że w przypadku trwającego postępowania o zasiedzenie nieruchomości organ nadzoru budowlanego nie może zawiesić postępowania administracyjnego, ponieważ pomiędzy postępowaniem dotyczącym samowolnie wykonanych robót budowlanych a postępowaniem o zasiedzenie nie istnieje taki związek przyczynowy, który uniemożliwiałby wydanie rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie. Jak zauważył NSA w wyroku z 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16 (dostępny w bazie CBOSA – strona internetowa:www.orzeczenia.nsa.gov.pl): "istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji." (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2023 r. II OSK 1086/20 – dostępny jw.). Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r. II OSK 530/19 podnosząc, że: "wytoczenie w toku postępowania administracyjnego sprawy cywilnej, nie zawsze będzie przeszkodą tamującą bieg prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego, bowiem związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem aktu administracyjnego wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania rozstrzygnięcia w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje lub jest jedynie hipotetyczny (jak w niniejszej sprawie), nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zatem nie ma żadnych powodów, aby zwlekać z zakończeniem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia wniesionego przez skarżącego powództwa cywilnego. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego sprawdzana jest zgodność realizacji obiektu budowlanego z prawem budowlanym. To, czy inwestor posiada ukształtowane prawo do zabudowy nieruchomości ma znaczenie przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, ale okoliczność ta ma również znaczenie dla skutecznego zakończenia procesu legalizacji. Jeśli jednak sprawca samowoli budowlanej nie potrafi wykazać się prawem do zabudowy nieruchomości oznacza to, że nie mógłby w tych warunkach uzyskać pozwolenia na budowę. Tym bardziej nie ma podstaw do tego, aby prawo chroniło go w sytuacji, gdy samowolnie wykonał obiekt, na który nie mógłby uzyskać pozwolenia. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić swoje postępowanie w oparciu o aktualny stan prawny nieruchomości." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on odpowiednie zastosowanie również w niniejszej sprawie. Konieczność oczekiwania na zakończenie postępowania przed sądem powszechnym, w celu ewentualnego przedłożenia dokumentów, niezbędnych do legalizacji samowolnych robót budowlanych, nie może stanowić przeszkody do egzekwowania obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Okoliczność samego złożenia wniosku o zasiedzenie do sądu powszechnego stanowi jedynie potencjalną możliwość dysponowania nieruchomością na cele budowalne w przyszłości (w zależności od wyniku postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym) i tym samym nie może stanowić zagadnienia wstępnego w postępowaniu legalizacyjnym oraz podstawy do jego zawieszenia. Tym samym zdarzenie przyszłe niepewne nie może być traktowane jako kwestia prejudycjalna w postępowaniu legalizacyjnym. Jak już to wyżej zostało zauważone, w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zobligowany jest bowiem do zawieszenia postępowania tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Sprawa cywilna zainicjowana przez Skarżącą może bowiem rzutować wyłącznie na wynik postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, a ta okoliczność, jak to już wyżej zostało podniesione pozbawiona jest doniosłości procesowej z punktu widzenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Już nie jako końcowo podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie podejmowania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną. Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie, mając na uwadze zasadniczo istniejący stan prawny i faktyczny, a nie inny stan, w szczególności przyszły. Jeżeli znany jest właściciel nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania, to brak jest podstaw do zawieszenia tego postępowania z uwagi na możliwość przejścia tytułu prawnego do nieruchomości w przyszłości na inny podmiot lub obciążenia jej ograniczonym prawem rzeczowym. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym powyższy wniosek interpretacyjny nie budzi zastrzeżeń (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r. II OSK 530/19; wyrok NSA z 18 lutego 2021 r., II OSK 3226/19; wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II OSK 635/17; wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r., II OSK 440/17; wyrok NSA z 5 grudnia 2017 r., II OSK 374/17; wyrok NSA z 6 czerwca 2014 r., II OSK 1459/14 – dostępne jw.). Niezależnie zatem od przyczyn, z powodu których Skarżący nie mogą złożyć oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niewypełnienie obowiązku przedstawienia oświadczenia uzasadnia zakończenie postępowania legalizacyjnego wydaniem nakazu rozbiórki. W przedmiotowej sprawie postępowanie legalizacyjne przed organami obu instancji trwa od sierpnia 2022 r., a ostateczny termin do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych upływał z dniem [...] kwietnia 2023r. Na dzień wydania decyzji organu II instancji dokumenty te nie zostały przedłożone. W świetle art. 49i ust. 1 pkt 2b p.b. organy obu instancji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanej budowy obiektu. Końcowo przypomnieć należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o legalizacji obiektu. Brzmienie art. 49i p.b. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. Żaden przepis ustawy - Prawo budowlane nie przewiduje w sytuacji niezłożenia wszystkich dokumentów legalizacyjnych odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 78 k.p.a., zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego ( w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę