II SA/BD 736/24

II SA/Bd 736/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Korycka /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r., nr [...]
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2024 r., Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2023r. poz. 622), zwanej dalej: "u.k.p.", cofnął P. K. zwanemu dalej: "skarżącym" lub "stroną", uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B na podstawie orzeczonego w dniu [...].2024r. wyrokiem Sądu Rejonowego w Grudziądzu sygn. akt II W 681/23 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, obowiązującego od dnia [...].2024r. do dnia [...].2024r. włącznie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że w dniu [...].2024r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w [...] odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 13.03.2024r. sygn. akt IIW 681/23:
- uznającego skarżącego winnym tego, że w dniu [...] 2023r. ok. godz. [...] w G., ul. [...] na drodze publicznej, nie mając do tego uprawnień, kierował pojazdem marki [...] o nr rej. [...],
- orzekającego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, obowiązujący od dnia [...].2024r. do dnia [...].2024r. włącznie.
Wyjaśniono, że organ przesłał stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a strona prawidłowo zawiadomiona - nie wzięła udziału w postępowaniu.
Wskazano, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt. 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił, że decyzja organu I instancji wydana została niezgodnie z prawem, gdyż taka decyzja już obowiązuje, a nie można nałożyć na obywatela dwóch takich samych sankcji w myśl zasady ne bis In idem. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że ww. wyrok Sądu w [...] sygn. akt.: II K 24/11, mocą którego zatrzymano stronie prawo jazdy kat. B, uległ zatarciu z mocy prawa. Wyjaśniono, że skoro ww. wyrok trwał 2 lata, to strona wiele razy występowała do Starostwa w [...] o zwrot dokumentu prawa jazdy, lecz bezskutecznie.
Wskazano, że decyzją z [...].2013 r. nr [...], po 13 latach cofnięto stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, które wcześniej nie były cofnięte, lecz zatrzymane (skarżący wskazał błędną datę ww. decyzji, która w rzeczywistości została wydana [...].2023 r. – uwaga Sądu). Wyjaśniono, że dlatego też organ wprowadził w błąd Policję poświadczając, że strona nie posiadała uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Wywodzono, że nie można cofać czegoś czego nie ma.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 24 lipca 2024 r., na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej: "kpa", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Stosownie do treści art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: (...) orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Brzmienie przywołanego przepisu - "starosta wydaje decyzję" oznacza, że ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że starosta musi wydać decyzję określonej treści w przypadku przekazania przez sąd odpisu wyroku, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów.
Jak wynika z akt sprawy ww. wyrok z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt: IIW 681/23, Sądu Rejonowego w Grudziądzu został przekazany przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu do wykonania przez organ I instancji. Organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie i wydania decyzji zgodnej z orzeczonym przez ten sąd zakazem prowadzenia pojazdów.
Z akt sprawy wynika ponadto, ze decyzją z dnia [...] 2023 r., organ I instancji cofnął odwołującemu uprawnienia do kierowania pojazdami z uwagi na utratę kwalifikacji do kierowania pojazdami, w związku z negatywnym wynikiem egzaminu teoretycznego w zakresie uprawnień kat. B.
Wcześniejsza utrata uprawnień do kierowania pojazdami nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w związku ze skazaniem za opisane wyżej wykroczenie. Cofnięcie uprawnień w niniejszej sprawie powoduje, że w okresie, na jaki cofnięto uprawnienia odwołujący nie będzie mógł m.in. przystąpić do egzaminu państwowego na prawo jazdy.
W skardze złożonej do Sądu na powyższą decyzję, strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, że nie jest dopuszczalnym wydanie dwóch decyzji o cofnięciu uprawnień, tj. z dnia [...].2023 r. oraz z dnia [...].2024 r.. Ponadto wskazała, że w toku postępowania karnego, sąd karny był poinformowany o decyzji z [...].2023 r.
Skarżący przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt: III SA/Wr 392/11, w którym stwierdzono, że nie można dwukrotnie cofnąć kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami, nawet jeżeli przyczyny wydania obu decyzji są różne.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz.1267 t.j.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935 t.j.); dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu i materialnemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Poza sporem było, że wskazane przesłanki z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zaistniały, w postaci orzeczonego w dniu 13.03.2024r. wyrokiem Sądu Rejonowego w Grudziądzu sygn. akt II W 681/23 wobec skarżącego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Spór dotyczył natomiast rozstrzygnięcia, czy w sytuacji obowiązywania orzeczonego już wcześniej względem skarżącego cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B decyzją z dnia [...] 2023 r. (decyzja pierwsza), organ I instancji mógł orzec względem strony o ponownym cofnięciu uprawnienia do kierowania ww. pojazdami mechanicznymi.
Z akt administracyjnych wynika, że [...].2023 r., wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania wobec strony decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu uzyskania negatywnego wyniku egzaminu państwowego z zakresu uprawnień kat. B. Starosta [...] decyzją z [...].2023 r., [...] (decyzja pierwsza), na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c, u.k.p., cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B z powodu utraty kwalifikacji. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że przyczyną orzeczenia utraty uprawnień był fakt negatywnego wyniku egzaminu państwowego z zakresu uprawnień kat. B. (k. 73 ww. akt). Akta administracyjne nie zawierają danych, czy ww. decyzja jest ostateczna, lecz okoliczność ta wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i nie jest sporna.
Okoliczność istnienia decyzji Starosty [...] z [...].2023 r., [...] (decyzja pierwsza), wskazał skarżący w odwołaniu, kwestionując możliwość orzeczenia o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, w sytuacji wcześniejszego orzeczenia o tym właśnie ww. decyzją administracyjną z [...].2023 r., [...].
Organ odwoławczy w ustalonym przez siebie stanie faktycznym sprawy, wskazał na ww. decyzję i uznał, że fakt jej wydania nie może być przeszkodą do wydania zaskarżonej decyzji z tego powodu, że cofnięcie uprawnień w niniejszej sprawie powoduje, iż w okresie, na jaki cofnięto uprawnienia skarżący nie będzie mógł m.in. przystąpić do egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Dokonując analizy zaistniałego sporu, należało uznać za zasadne stanowisko skarżącego.
Jak wynika z decyzji z dnia [...] 2023 r., organ I instancji cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z negatywnym wynikiem egzaminu teoretycznego w zakresie uprawnień kat. B (art. 103 ust. pkt lit. c, u.k.p.). Z akt sprawy nie wynika, by skarżący, skutkiem pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy odzyskał uprawnienia, które zostały mu cofnięte ww. decyzją z dnia [...] 2023 r. (decyzja pierwsza). Skoro więc skarżący nie odzyskał utraconych ww. decyzją uprawnień do kierowania pojazdami, brak było podstaw do ponownego cofania względem niego tych samych uprawnień, a więc uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. Jakkolwiek inną podstawę prawną cofnięcia mu omawianych uprawnień wskazano w decyzji z [...] 2023 r. (art. 103 ust. pkt lit. c, u.k.p.), a inną podstawę zawierała decyzja z dnia [...] 2024 r. (art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p.), to jednak z obu ww. decyzji wynika tożsamy efekt w zakresie prawnych uprawnień, a ścisłej braku uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. W tej sytuacji decyzja z dnia [...] 2024 r. w istocie powiela już istniejące w obrocie prawnym rozstrzygnięcie wynikające z decyzji z dnia [...] 2023 r. (decyzji pierwszej). Co prawda decyzja z dnia [...] 2024 r., ustala węższy okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (tj. od dnia [...].2024r. do dnia [...].2024r. włącznie), niż decyzja z dnia [...] 2023 r. (decyzja pierwsza), która nie wskazuje ograniczeń czasowych, to jednak ta okoliczność nie usprawiedliwia wydania decyzji z dnia [...] 2024 r., ponieważ pierwotnie cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami, a więc decyzją z dnia [...] 2023 r., odnoszą skutek trwania zakazu prowadzenia pojazdu cały czas istnienia tej decyzji w obrocie prawnym, innymi słowy, aż do odwołania. Blokuje to więc prawną możliwość ponownego orzekania o cofnięciu omawianych uprawnień, nawet w sytuacji, kiedy orzeczono o nie tożsamym okresie cofnięcia tych uprawnień. Jest tak dlatego, ponieważ orzeczony okres w decyzji z dnia [...] 2024 r., zawiera się w okresie objętym decyzją z dnia [...] 2023 r. (decyzja pierwsza). Ponowne zastosowanie w istocie tej samej instytucji (cofnięcia uprawnienia wg tej samej kategorii B) czyni decyzję z dnia z dnia [...] 2023 r.,(decyzja pierwsza), utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r., niewykonalną. Uznać należy w konsekwencji postępowanie w tym przedmiocie za bezprzedmiotowe (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 1.12.2011 r., sygn. akt: III SA/Wr 392/11).
W kontekście powyższego nie jest zasadny pogląd organu odwoławczego, że przyczyną cofnięcia uprawnień w niniejszej sprawie jest przeciwdziałanie ewentualnemu przystąpieniu do egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Organ odwoławczy miał niewątpliwie na względzie, że skarżący mógłby łatwo ominąć konsekwencje wyroku karnego z dnia 13.03.2024r. sygn. akt IIW 681/23, poprzez uzyskanie uprawnień po pozytywnym złożeniu egzaminu na prawo jazdy wbrew temu wyrokowi. W ocenie Sądu nie jest to możliwe z uwagi na treść art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2024 r., poz. 706 t.j.), zwanej dalej: "k.k.w.", który zakazuje organowi wydania uprawnień w okresie obowiązywania zakazu ich posiadania nałożonego przez sąd karny. Ponadto zakaz ten wynika nie tylko z art. 182 § 2 k.k.w. in fine, ale również z art. 12 ust. 1 pkt 2, u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Dotyczy to także możliwości odzyskania cofniętych uprawnień i przystąpienia do egzaminu państwowego, co reguluje art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p.
W tej omawianej kwestii należy w pełni zgodzić się z poglądem wyrażonym przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23.10.2019 r., w sprawie o sygn.: VII SA/Wa 885/19. W ww. wskazano, że: "O ile więc organy administracji publicznej związane są prawomocnym wyrokiem karnym orzekającym zakaz prowadzenia pojazdów i nie są uprawnione do jego weryfikacji, o tyle nie oznacza to za każdym razem obowiązku wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Konieczność taka wiąże się bowiem nierozerwalnie z faktem posiadania przez daną osobę uprawnień do kierowania pojazdami. W razie ich braku, tak jak w sprawie niniejszej, zbędne jest orzekanie o ich cofnięciu, gdyż mówiąc wprost nie ma już czego cofać. Jednocześnie interes Państwa i bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest gwarantowany przez wskazane wyżej reguły działania organów mające zagwarantować to, aby osoba z zakazem prowadzenia pojazdów nie mogła nie tylko uzyskać tych uprawnień (po raz pierwszy lub po przywróceniu), ale nawet nie będzie mogła przystąpić do egzaminu".
W świetle powyższego zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a.