II SA/BD 731/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Sejmiku Województwa w sprawie podziału na okręgi wyborcze, uznając, że Sejmik nie wykazał konieczności zmian granic okręgów zgodnie z ustawą Ordynacja wyborcza.
Sprawa dotyczyła skargi Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Sejmiku Województwa w sprawie zmiany granic okręgów wyborczych. Sejmik argumentował, że zmiany były podyktowane przywróceniem więzi społecznych, uwarunkowaniami historycznymi oraz zmniejszeniem liczby mieszkańców. Wojewoda uznał uchwałę za rażąco naruszającą prawo, ponieważ nie wystąpiły przesłanki określone w art. 138 Ordynacji wyborczej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że Sejmik nie wykazał ustawowej konieczności dokonania zmian granic okręgów wyborczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Sejmiku Województwa dotyczącej zmiany podziału na okręgi wyborcze. Sejmik argumentował, że zmiany były uzasadnione przywróceniem więzi społecznych sprzed 1999 roku, uwarunkowaniami historycznymi oraz zmniejszeniem się liczby mieszkańców województwa, co wpłynęło na normę przedstawicielstwa. Wojewoda uznał uchwałę Sejmiku za podjętą z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 138 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, takie jak zmiana w podziale terytorialnym państwa, zmiana liczby mieszkańców, liczby radnych w radzie czy liczby radnych wybieranych w okręgach. Sąd administracyjny oddalił skargę Województwa, uznając, że Sejmik nie wykazał ustawowej konieczności dokonania zmian granic okręgów wyborczych. Sąd podkreślił, że przyczyny podane przez Sejmik (więzi społeczne, historia, petycje) nie mieszczą się w enumeratywnym katalogu przesłanek z art. 138 Ordynacji wyborczej. Sąd wyjaśnił również, że samo zmniejszenie liczby mieszkańców nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany granic okręgów, chyba że prowadzi do sytuacji, w której nie można wyłonić minimalnej liczby radnych w okręgu lub wymaga zmiany ogólnej liczby radnych w sejmiku, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiany w podziale na okręgi wyborcze mogą być dokonywane jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w art. 138 Ordynacji wyborczej, a przyczyny takie jak przywrócenie więzi społecznych, uwarunkowania historyczne czy petycje mieszkańców nie są wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Sejmik Województwa nie wykazał ustawowej konieczności dokonania zmian granic okręgów wyborczych, ponieważ podane przez niego przyczyny nie mieściły się w katalogu przesłanek określonych w art. 138 Ordynacji wyborczej. Samo zmniejszenie liczby mieszkańców nie stanowi wystarczającej podstawy do zmian, jeśli nie prowadzi do skutków prawnych uniemożliwiających funkcjonowanie dotychczasowego podziału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 164
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Ordynacja wyborcza art. 138 § 1
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Pomocnicze
Ordynacja wyborcza art. 136 § 2
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
u.s.w. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 82 § 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sejmik Województwa nie wykazał ustawowej konieczności dokonania zmian granic okręgów wyborczych. Przyczyny podane przez Sejmik (więzi społeczne, historia, petycje) nie mieszczą się w katalogu przesłanek z art. 138 Ordynacji wyborczej. Samo zmniejszenie liczby mieszkańców nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany granic okręgów, jeśli nie prowadzi do skutków prawnych uniemożliwiających funkcjonowanie dotychczasowego podziału.
Odrzucone argumenty
Zmiany granic okręgów wyborczych były uzasadnione przywróceniem więzi społecznych sprzed 1999 roku. Zmiany były podyktowane uwarunkowaniami historycznymi i ciążeniem społeczno-gospodarczym. Zmniejszenie liczby mieszkańców województwa stanowiło przesłankę do zmiany granic okręgów wyborczych. Organ nadzoru nie uzasadnił swojego stanowiska i nie wskazał konkretnych przepisów prawa naruszonych przez Sejmik.
Godne uwagi sformułowania
Przeprowadzenie jakichkolwiek zmian dokonanego już podziału na okręgi wyborcze nie może być oparte o dowolne przesłanki, lecz jedynie w oparciu o przepisy powyższej ustawy z 16 lipca 1998 r. Podział na okręgi wyborcze jest stały, a art. 138 tej ustawy dopuszcza zmianę jedynie w razie zaistnienia jej "konieczności" i to w enumeratywnie określonych przypadkach. Zmiana liczby mieszkańców danej gminy lub powiatu, wtedy tylko stanowi konieczność dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze, kiedy zwiększenie lub zmniejszenie liczby mieszkańców, wywołuje skutki prawne, w świetle których dotychczasowa regulacja podjęta w oparciu o przepis art. 164 w/w ustawy w przedmiocie podziału na okręgi wyborcze nie może nadal obowiązywać.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Piechowiak
sędzia
Ewa Kruppik-Świetlicka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących zmian w podziale na okręgi wyborcze, w szczególności przesłanek uzasadniających takie zmiany oraz roli zmniejszenia liczby mieszkańców jako podstawy do modyfikacji podziału."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Ordynacją wyborczą do sejmików województw i rozstrzygnięć nadzorczych. Orzeczenie może mieć mniejsze zastosowanie w sprawach dotyczących innych szczebli samorządu lub innych rodzajów wyborów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z organizacją wyborów samorządowych i kontrolą nad uchwałami organów samorządu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje mechanizmy prawne i argumentację stron w sporach administracyjnych.
“Czy Sejmik może dowolnie zmieniać granice okręgów wyborczych? Sąd wyjaśnia ograniczenia prawne.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 731/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2006-08-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Elżbieta Piechowiak Ewa Kruppik-Świetlicka Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 159 poz 1547 art. 136 Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - tekst jednolity Sentencja Dnia 29 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie podziału obszaru na okręgi wyborcze oddala skargę Uzasadnienie Uchwałą Nr [...] z [...] 2006 r. Sejmik Województwa [...], na podstawie art. 164 ustawy z 16 lipca 1998 r., Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547) i ust. 3 zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] z [...] 2006 r., w sprawie ustalenia liczby radnych wybieranych do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego w kadencji 2006-2010 na obszarze właściwości Komisarza Wyborczego w B. (Dz. Urz. Województwa [...]), zmienił uchwałę Nr [...] r., Sejmiku Województwa [...], z [...] 2002 r., w sprawie podziału obszaru Województwa [...], na okręgi wyborcze, ustalenia ich numerów i granic oraz liczby radnych wybieranych w tych okręgach wyborczych do Sejmiku Województwa [...], w ten sposób, że przeniósł obszar powiatu r. z granic okręgu wyborczego Nr 5 do granic okręgu wyborczego Nr 6, oraz przeniósł obszar powiatu r. z granic okręgu wyborczego Nr 6 do granic okręgu wyborczego Nr 3. W uzasadnieniu powyższej uchwały Sejmik stwierdził, że wprowadzone zmiany nie zmieniają: - ogólnej liczby radnych wybieranych do Sejmiku w liczbie 33, ilości i numerów okręgów wyborczych w liczbie 6, oraz ilości radnych wybieranych w poszczególnych okręgach wyborczych, ustalonych w/w uchwałą nr [...]. Sejmik wyjaśnił też, że wprowadzone przez niego zmiany są uwarunkowane przywróceniem więzi społecznych łączących wyborców zamieszkałych na terytorium łączonych powiatów z przed roku 1999, jak też uwarunkowaniami historycznymi, ciążeniem społeczno-gospodarczym, a w szczególności wnioskami i petycjami mieszkańców tych rejonów. Skutkiem podjęcia powyższej uchwały, Wojewoda [...] na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 o samorządzie województwa (Dz. U. z 2000 r., Nr 142, poz. 1590), wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności podjętej przez Sejmik uchwały, o czym zawiadomił Marszałka Województwa [...], wyjaśniając, że w ocenie organu nadzoru nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność zmian granic okręgów wyborczych, a w szczególności żadna z przesłanek przepisu art. 138 ust. 1 w/w ustawy z 16.07.1998 r., tj. - zmiana w podziale terytorialnym państwa, - zmiana liczby mieszkańców danej gminy lub powiatu (województwa), - zmiana liczby radnych sejmiku, lub też - zmiana liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Przewodnicząca Sejmiku Województwa [...], pismem z 8 czerwca 2006 r., skierowanym do organu nadzoru stwierdziła, że podjęta przez Sejmik uchwała z 15 maja 2996 r., nie narusza prawa. Przewodnicząca wyjaśniła, że w województwie nastąpiło zmniejszenie się liczby ludności, co w konsekwencji spowodowało zmianę normy przedstawicielstwa. Przytoczyła przepis art. 163 i 164 w/w ustawy z 16.07.1998 r., stanowiący, że okręgiem wyborczym jest powiat lub jego część, a w okręgu wybiera się od 5 do 15 radnych. W jej ocenie poza miastem B., w żadnym z powiatów, z uwagi na ilość mieszkańców i ustaloną normę przedstawicielstwa nie można wybrać minimalnej liczby 5 radnych; celem więc zapewnienia realizacji ustawowej zasady wynikającej z przepisów ordynacji wyborczej, gwarantującej zachowanie co najmniej 5 radnych w okręgu, podjęto uchwałę o zmianie granic okręgów. Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] r., z [...] 2006 r., wydanym na podstawie art. 82 ust. 1 w/w ustawy z 5 czerwca 1998 r., Wojewoda [...] stwierdził nieważność podjętej przez Sejmik Województwa [...] uchwały Nr [...] z [...] 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda stwierdził, że powyższa uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 136 ust. 2 zdanie pierwsze, w związku z art. 164 i 138 w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Podkreślił, że według przepisu art. 164 ust. 1 tej ustawy, podział na okręgi wyborcze, ich numery, granice oraz liczbę radnych wybieranych w okręgu wyborczym ustala, na wniosek marszałka, sejmik województwa według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców województwa przez liczbę radnych wybieranych do danej rady; jednocześnie zgodnie z ust. 2 tego artykułu, przy ustalaniu podziału na okręgi, należy odpowiednio stosować przepisy art. 136 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 oraz art. 137 -139 a, wskazanej ustawy, co oznacza zastosowanie jej przepisu art. 138 ust. 1, który stanowi, że zmiany w podziale na okręgi wyborcze mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji rad, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany liczby mieszkańców danej gminy lub powiatu, zmiany liczby radnych w radzie powiatu lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych. W ocenie organu nadzoru, nie wystąpiły żadne z wymienionych wyżej okoliczności uzasadniających konieczność zmiany granic okręgów wyborczych, w związku z czym zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności powyższej uchwały, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W skardze wniesionej do Sądu, reprezentujący Województwo [...], jego Marszałek, wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru, zarzucając, iż został podjęty z naruszeniem prawa, tj. art. 138 ust. 1 w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, przez błędną jego wykładnię oraz nie uwzględnienie wyjaśnień przedstawionych w odpowiedzi na zarzuty. Strona skarżąca wyjaśniła, że wprowadzone uchwałą Sejmiku zmiany są uwarunkowane przywróceniem więzi społecznych łączących wyborców zamieszkałych na terytorium łączonych powiatów z przed roku 1999, jak też uwarunkowaniami historycznymi, ciążeniem społeczno-gospodarczym ludności z przed reformy z 1998 r., a także wnioskami i petycjami mieszkańców tych rejonów. W ocenie strony skarżącej równie ważnym argumentem uzasadniającym podjęcie wskazanej uchwały jest fakt zmniejszenia się liczby ludności Województwa [...]; według stanu na dzień 31.12.2005 r., zmniejszyła się ona w stosunku do stanu na dzień 31.12.2001 r. o 17941 osób (31.12.2001 r. - 2086541 mieszkańców; 31.12.2005 r. 2068600 osób) i taki stan rzeczy powoduje zmniejszenie się normy przedstawicielskiej z 63228,515 w roku 2002 do 62684,848 w roku 2005. Strona skarżąca wywodziła też, że powyższe wyliczenia wskazują, iż zgodnie z art. 164 ust. 1 tej ustawy, należało dokonać ponownie obliczenia jednolitej normy przedstawicielstwa do Sejmiku Województwa [...]. Marszałek Województwa podkreślił też, że dokonanie zmiany granic okręgów było zgodne z normą art. 138 ust. 1 tej ustawy, która stanowi, że zmiany w podziale na okręgi wyborcze mogą być dokonywane między innymi, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany liczby mieszkańców danego województwa. Skarżący podkreślił, że ustawodawca nie określił jaki wzrost czy spadek liczby mieszkańców, winien stanowić podstawę do dokonania zmian, co oznacza wystąpienie przesłanki spadku liczby ludności, do dokonania zmian granic okręgów wyborczych. Strona skarżąca zarzuciła też, że organ nadzoru nie wskazał jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone i nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie i powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2000.01.05, III SA 2520/99, pub!. LEX nr 46300. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko, iż nie wystąpiły żadne ze wskazanych w przepisie art. 138 w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, okoliczności uzasadniające dokonanie zmian granic okręgów wyborczych. Organ powołał się również na okoliczność, iż Komisarz Wyborczy, nie widzi również podstaw do dokonania powyższych zmian, o czym poinformował pismem z 20 lutego 2006 r., Przewodniczącą Sejmiku Województwa [...] oraz Marszałka Województwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika przepisu art. 86 ust. 1 w/w ustawy z 5 czerwca 1998 o samorządzie województwa, rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące województwa, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem. Z uwagi na powyższe, zaskarżone rozstrzygnięcie podlegało ocenie Sądu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Badając pod tym kątem zaskarżony akt nadzoru, Sąd uznał, iż nie narusza on prawa, a tym samym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Uchwałą z [...] 2002 r., Nr [...] Sejmik Województwa [...], na podstawie art. 164 w/w ustawy z 16 lipca 1998 r., Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw i ust. 3 zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] z [...] 2002 r., w sprawie ustalenia liczby radnych wybieranych do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego na obszarze właściwości Komisarza Wyborczego w B., dokonał podziału obszaru Województwa Kujawsko-Pomorskiego na sześć okręgów wyborczych, ustalił ich numery i granice, oraz liczbę radnych wybieranych w tych okręgach do Sejmiku Województwa [...]. Z podjętej uchwały wynikało, że w skład okręgu wyborczego Nr 3 wchodziły powiaty: - b., g., - g., oraz w., a liczba wybieranych radnych, wynosiła w tym okręgu pięć osób. Uchwała ta przewidywała też, że w skład okręgu wyborczego Nr 5 wchodziły powiaty: - i., - m., - r., oraz – ż., przy czym wybierano w tym okręgu również pięciu radnych. Powyższa uchwała ustalała też, że w skład okręgu wyborczego Nr 6 wchodziły powiaty: a., - l., - r., oraz włocławski i wybierano w tym okręgu sześciu radnych. Przeprowadzenie jakichkolwiek zmian dokonanego już podziału na okręgi wyborcze nie może być oparte o dowolne przesłanki, lecz jedynie w oparciu o przepisy powyższej ustawy z 16 lipca 1998 r., Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Jej przepis art. 136 ust. 2, w zw. z art. 164 ust. 2 stanowi, że podział na okręgi wyborcze jest stały, a art. 138 tej ustawy, dopuszcza powyższą zmianę jedynie w razie zaistnienia jej "konieczności" i to w enumeratywnie określonych przypadkach. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że organ dokonujący takiej zmiany (w przedmiotowej sprawie - Sejmik Województwa [...]), obowiązany jest konieczność taką wykazać, a jej przyczyna musi wyczerpywać jedną z przesłanek, o której mowa w powyższym przepisie. Wskazany przepis art. 138 ust. 1 stanowi, że zmiany w podziale na okręgi wyborcze mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji rad, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany liczby mieszkańców danej gminy lub powiatu, zmiany liczby radnych w radzie powiatu lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych. Niewątpliwie podanych w uzasadnieniu uchwały zmieniającej z 15 maja 2006 r., przyczyn jej podjęcia, nie można było uznać za okoliczności wyczerpujące w/w przesłanki przepisu art. 138 ust. 1 w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ani bowiem przywrócenie więzi społecznych łączących wyborców, ani uwarunkowania historyczne, ani ciążenia społeczno-gospodarcze, ani też wreszcie wnioski i petycje mieszkańców nie wyczerpują przesłanek wskazanego przepisu, do dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze. Co więcej, podane w uzasadnieniu uchwały zmieniającej przyczyny, w ogóle nie ujmuje też w jakimkolwiek rozdziale, ani przepisie, powyższa ustawa, poza przepisem art. 163 ust. 3 "a", oraz przepisem art. 31. Przepis art. 163 ust. 3 "a" stanowi, że łączenie powiatów nie może naruszać więzi społecznych łączących wyborców należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, zamieszkujących na terytorium łączonych powiatów. W przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że Sejmik nie powoływał się na tego rodzaju sytuację, albowiem nie wskazał na pojawienie się owych mniejszości. Przepis natomiast art. 31 tej ustawy (który nie ma zresztą bezpośredniego zastosowania w sprawie wyborów do sejmików województw), stanowi, że wójt, (burmistrz, prezydent miasta) przedkłada radzie gminy wnioski w sprawie zmian w podziale na obwody głosowania, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian granic gminy, zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmian w podziale gminy na okręgi wyborcze. Z przepisu tego wynika, że wniosek lub petycja mieszkańców nie może stanowić samodzielnej przyczyny podjęcia uchwały zmieniającej, w oderwaniu od przyczyn enumeratywnie wymienionych przez ustawę. W kontekście powyższego, należało uznać, iż żadna z przyczyn dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze, wymienionych w uzasadnieniu uchwały zmieniającej, nie tylko nie stanowi przesłanki z art. 138 w/w ustawy, ale też nie nawiązuje do żadnej z nich. W tych warunkach trudno jest stawiać zarzut organowi nadzoru, iż szczegółowo nie uzasadnił z jakich to przyczyn uznał, iż Sejmik nie opał się o wskazane przesłanki powyższego przepisu, skoro Sejmik w sposób oczywisty nie oparł się o żadną z jego przesłanek. W konsekwencji nie można też poczynić zarzutu, że Wojewoda "nie wskazał jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone i nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie", skoro nie tylko wskazał naruszony w jego ocenie przepis prawa, tj. art. 138 ust. 1 w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, ale też przytoczył jego treść, przytoczywszy wcześniej treść przyczyn podjętych zmian, podanych uchwale Sejmiku, w świetle czego uznał, że nie wystąpiły żadne z wymienionych w tym przepisie okoliczności uzasadniających konieczność zmiany granic okręgów wyborczych. Co się zaś tyczy przytoczonego w skardze wyroku NSA z 2000.01.05, III SA 2520/99, to należy zauważyć, że wyrok ten został wydany przy odmiennym stanie faktycznym niż stan przedmiotowej sprawy. Po pierwsze dlatego, że zagadnienie prawne wskazanej sprawy, nie było tak oczywiste, a po wtóre, jak wskazał NSA w uzasadnienia powyższego orzeczenia: "organ nadzoru, mający z założenia stać na straży przestrzegania prawa przez samorząd terytorialny, winien, formułując treść aktu nadzoru, wskazać, jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone oraz stanowisko swoje w tym zakresie uzasadnić. Tymczasem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w swoim uzasadnieniu stwierdziło jedynie, że określone stwierdzenia są sprzeczne z prawem (pkt 1-3 uzasadnienia na str. 3)". Reasumując, zarzutu, że Wojewoda ograniczył się jedynie do stwierdzenia niezgodności z prawem uchwały zmieniającej, nie można więc skutecznie podnosić w świetle treści zaskarżonego aktu, szczególnie jeśli zważyć, że przytoczone w uzasadnieniu uchwały zmieniającej przyczyny jej podjęcia w sposób oczywisty nie stanowiły przesłanek dopuszczalności dokonywania zmian okręgów wyborczych, określonych wart. 138 ust. 1 w/w ustawy. Ustosunkowując się zaś do dodatkowego zarzutu skargi, w którym strona skarżąca powoływała się na zmniejszenie się liczby mieszkańców województwa, to w ocenie Sądu fakt ten nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia nadzorczego. Pomijając już, że okoliczności tej nie zawiera uzasadnienie uchwały zmieniającej, to w świetle przepisów w/w ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, fakt zmniejszenia się liczby ludności nie jest sam w sobie, wystarczającym powodem do dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze. Nie można tu się zgodzić z argumentacją skarżącego, iż skoro ustawodawca nie określił jaki wzrost czy spadek liczby mieszkańców, winien stanowić podstawę do dokonania zmian, to oznacza to , iż każdorazowe zaistnienie faktu zmiany liczby mieszkańców, stanowi ustawową przesłankę do dokonania zmian granic okręgów wyborczych. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na pełną treść przepisu art. 138 w/w ustawy, z której wynika, że każda z enumeratywnie wyliczonych przesłanek zmian w tymże podziale - w tym przesłanka zmiany liczby mieszkańców - musi stanowić przyczynę konieczności dokonania zmian granic okręgów wyborczych. Jest to bowiem przejaw konsekwencji ustawodawcy, który w przepisie art. 136 ust. 2, w zw. z art. 164 ust. 2 tej ustawy, wprowadził normę stanowiącą, że podział na okręgi wyborcze jest stały. Należy więc stwierdzić, że zmiana liczby mieszkańców danej gminy lub powiatu, wtedy tylko stanowi konieczność dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze, kiedy zwiększenie lub zmniejszenie liczby mieszkańców, wywołuje skutki prawne, w świetle których dotychczasowa regulacja podjęta w oparciu o przepis art. 164 w/w ustawy w przedmiocie podziału na okręgi wyborcze nie może nadal obowiązywać. Przykładem powyższej sytuacji może być takie zmniejszenie się liczby mieszkańców w danym okręgu wyborczym, iż nie będzie możliwym - w oparciu o jednolitą normę przedstawicielstwa - wyłonienie w okręgu tym liczby 5 radnych do sejmiku województwa (iloraz liczby mieszkańców okręgu i jednolitej normy przedstawicielstwa, wyniósłby mniej niż 4,5 - art. 136 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy). Wtedy sytuacja taka stałaby się sprzeczna z przepisem art. 164 ust.1 pkt 1, który stanowi, że w okręgu wyborczym wybiera się od 5 do 15 radnych. Wtenczas więc zmiana w podziale na okręgi wyborcze byłaby uzasadniona w oparciu o przepis art. 138 ust. 1 w zw. z art. 163 ust. 3 w/w ustawy, który stanowi, że łączenie powiatów w celu utworzenia okręgu wyborczego jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdyby liczba radnych wybieranych w danym powiecie do sejmiku województwa była mniejsza niż 5 radnych. Do podobnej sytuacji mogłoby dojść, kiedy liczba mieszkańców danego województwa zmniejszyłaby się w taki sposób, że wymagałaby zmniejszenia liczby radnych wchodzących do Sejmiku Województwa, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 3 w/w ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r., o samorządzie województwa, który stanowi, że w skład sejmiku województwa wchodzą radni wybrani w wyborach bezpośrednich w liczbie trzydziestu w województwach liczących do 2.000.000 mieszkańców oraz po trzech radnych na każde kolejne rozpoczęte 500.000 mieszkańców. W Województwie [...] nie wystąpiły jednak przesłanki do zmiany ogólnej liczby radnych do sejmiku Województwa, która wynosi 33, skoro liczba mieszkańców województwa zmniejszyła się ze stanu 2086541 na dzień 31.12.2001 do stanu 2068600 na dzień 31.12.2005 r. Tymczasem w strona skarżąca wskazała na okoliczność zmniejszenia się liczby ludności, która nie wywołuje takich skutków prawnych, w świetle których dotychczas obowiązująca uchwałą z [...] 2002 L, Nr [...] Sejmiku Województwa [...], wymagałaby dokonanej zmiany. Trzeba tu podkreślić, że powoływanie się strony skarżącej na konieczność ponownego obliczenia jednolitej normy przedstawicielskiej, nie wnosi nic do sprawy. Owa konieczność - zupełnie zresztą zrozumiała wobec naturalnego i stałego zjawiska niestabilności liczby mieszkańców - nie wiąże się z koniecznością dokonywania zamian w podziale na okręgi wyborcze - w szczególności na dokonaną zmianę ich granic. Wynika to w szczególności z pisma Komisarza Wyborczego z [...], w którym odnotowano aktualną liczbę mieszkańców każdego z sześciu okręgów wyborczych Województwa [...] (vide: k.26-27 akt administracyjnych). Z pisma tego wynika, że w oparciu o te dane ilościowe i przy zastosowaniu określonej w przepisie art. 164 ust. 1 w/w ustawy Ordynacji wyborczej, jednolitej normy przedstawicielstwa, wynoszącej aktualnie [...], liczbywybieranych radnych w poszczególnych okręgach wyborczych są takie same w obecnej kadencji wyborczej, obejmującej lata 2006-2010, z liczbą wybieranych radnych w poprzedniej kadencji wyborczej, obejmującej lata 2002-2006, gdzie stosowano poprzednią wartość jednolitej normy przedstawicielstwa, wynoszącą 63228,515. Z powyższego wynika, że zmniejszenie się liczby mieszkańców, które wpłynęło na zmniejszenie się wartości powyższej normy, nie powoduje, ani tym bardziej konieczności zmian dotychczasowej regulacji podjętej uchwałą Sejmiku Województwa z [...] 2002 r., Nr [...]. W świetle argumentacji strony skarżącej można odnieść wrażenie, że rozumie ona pojęcie jednolitej normy przedstawicielskiej, jako stałą, bezwzględną, wartość matematyczną, której modyfikacja - w zakresie zmiany jej wartości - stanowi przesłankę do zmiany w podziale na okręgi wyborcze. Tymczasem ustawodawca regulacji takiej nie zawarł. W przepisie art. 164 ust. 1 w/w ustawy ordynacja wyborcza, pojęcie to określił, nie jako "stałą" normę przedstawicielską, lecz jako "jednolitą" normę przedstawicielską, co oznacza, że w oparciu o określoną w niej wartość matematyczna (iloraz liczby mieszkańców województwa i liczby radnych), winien zostać ustalony podział na okręgi wyborcze z zastosowaniem zasad określonych w tym przepisie. Skoro podział ów został już ustalony w/w uchwałą z [...] 2002 r., a zmniejszenie się liczby mieszkańców i w konsekwencji zmniejszenie się wartości jednolitej normy przedstawicielstwa, nie powoduje i nie wymaga żadnych zmian w dotychczasowym podziale na okręgi wyborcze, w szczególności nie powoduje zmian w dotychczasowych liczbach radnych do Sejmiku Województwa, tak w skali całego województwa, jak i w żadnym z sześciu okręgów wyborczych, to należy wysnuć konkluzję, iż zmiana liczby ludności, na którą powołuje się strona skarżąca, nie stanowi zmiany, w rozumieniu przepisu art. 138 ust. 1 w/w ustawy, co powoduje, że nie może ona stanowić podstawy do dokonanej zmiany granic okręgów wyborczych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 151 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do zasądzenia na rzecz organu nadzoru zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, czego się domagał. W postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnym, obowiązuje zasada, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (z wyjątkiem sytuacji określonej wart. 201 w/w ustawy z 30.08.2002 r.). Nie jest więc możliwe zasądzanie kosztów postępowania na rzecz organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi od skarżącego, gdy skarga zostanie oddalona. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje bowiem zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, którą wprowadzono w postępowaniu przed NSA (art. 203, 204 p.p.s.a.) i która obowiązuje w postępowaniu cywilnym (art. 98 § 1 k.p.c.). _
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI