II SA/Bd 730/06

II SA/Bd 730/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka /sprawozdawca/
Grażyna Malinowska-Wasik
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 920/07 - Wyrok NSA z 2008-08-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 62 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia .[...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W., decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...], na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) oraz w oparciu o art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanego dalej Kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) orzekł:
1. nakazać Prezydentowi Miasta W. przeprowadzenie okresowej kontroli wynikającej z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego;
2. przedstawić ekspertyzę stanu technicznego wiaduktu nad drogą krajową Nr [...] usytuowanego na działkach o nr [...] ( obręb [...]) we W. z zaznaczeniem, iż kontrola okresowa powinna być dokonana przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Wskazując, iż ekspertyzę stanu technicznego powinna opracować osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane i należąca do izby samorządu zawodowego.
3. Obowiązkom nałożonym w punkcie 1 i 2 nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia.
Organ, w uzasadnieniu decyzji przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał,
iż podczas oględzin wiaduktu ( z udziałem przedstawicieli Urzędu Miasta i Miejskiego Zarządu Dróg), przeprowadzonych w dniu 5 grudnia 2005 r. stwierdzono, iż jest on w tak złym stanie technicznym, że stanowi zagrożenie zdrowia i życia użytkowników. Ta sytuacja, zdaniem organu wypełniała przesłanki nakazujące zastosowanie przepisu art. 62 ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane, w myśl którego właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Organ nakazanym obowiązkom, nadał klauzulę natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność wyeliminowania zagrożenia zdrowia i życia użytkowników wiaduktu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutów Prezydenta zgłaszanych w trakcie postępowania administracyjnego, a dotyczących nieprawidłowego określenia adresata decyzji, wskazał, że w jego opinii stroną zobowiązaną do wykonania nakazanych obowiązków jest właściciel obiektu czyli Skarb Państwa, w imieniu którego działa Prezydent Miasta W.
Jako potwierdzenie przyjętego stanowiska organ wskazał okoliczność notarialnego zrzeczenia się praw do użytkowania gruntu i nakładów w postaci wiaduktu przez dotychczasowego użytkowania wieczystego gruntu – Z., na rzecz Skarbu Państwa ( akt notarialny z dnia 19 sierpnia 2004r. sporządzony w Kancelarii Notarialnej Notariusza P. M. i Notariusza I. W. we W. Rep. A Nr [...], gdzie przedmiotem zrzeczenia było użytkowanie wieczyste gruntu wraz z wiaduktem nad drogą krajową Nr [...] o nr inwentarzowym [...]).
Prezydent Miasta W., dniu [...] 2006r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i o umorzenie postępowania z udziałem Skarbu Państwa lub o uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy . Skarżący wydanej decyzji zarzucił:
* naruszenie art. 46 i 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej KC ( Dz. U Nr 16, poz. 93 ze zm.)
* naruszenie art. 36 ust. 2, w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.);
* błędną wykładnię prawa przez przyjęcie, że Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta W. jest właścicielem, zarządcą wiaduktu nad droga krajową Nr [...] o wymienionych działkach, co powoduje w opinii skarżącego:
* naruszenie art. 62 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane;
* wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkuje nieważnością decyzji;
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że z faktu usytuowania wiaduktu nad drogą krajową nr 1 w pasie drogi, które są we władaniu Skarbu Państwa, nie można wywieźć wniosku, że i wiadukt jest własnością Skarbu Państwa.
Organ powołał się na przepis art. 49 KC stanowiący wyjątek od zasady wskazanej w art. 46§ 1 KC, traktując wiadukt jak inne urządzenie podobne do służących do doprowadzania lub odprowadzania mediów (tj. gazu, energii elektrycznej , wody), które są częściami składowymi przedsiębiorstwa lub zakładu.
Zgodnie z tym wywodem, wiadukt w· opinii Prezydenta stanowi urządzenie służące Spółce A. do korzystania z drogi zakładowej (wewnętrznej), której to spółka, w myśl art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. ( Dz. U . z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 - j.t.) w opinii Prezydenta, jest zarządcą.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. , decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] na podstawie art. 104, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 cyt. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 81 ust.1 pkt 2, w związku z art. 83 ust. 2 cyt. ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2006r. Nr [...].
W uzasadnieniu przywołał stan faktyczny sprawy, w szczególności zły stan techniczny wiaduktu, zagrażający użytkownikom drogi krajowej Nr 1 oraz wiaduktu, podkreślając, iż ta bezsporna okoliczność zobligowała organ do zastosowania przepisu art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) na podstawie której organ I instancji nakazał właścicielowi obiektu wykonanie obowiązków, z nałożonym rygorem natychmiastowej wykonalności w postaci :
* przeprowadzenia okresowej kontroli wynikającej z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego;
* przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu nad drogą krajową Nr 1 usytuowanego na działkach o nr [...] ( obręb [...]) we W. z zaznaczeniem, iż kontrola okresowa powinna być dokonana przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Wskazując, iż ekspertyzę stanu technicznego powinna opracować osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane i należąca do izby samorządu zawodowego.
Organ odwoławczy odnosząc się do zgłoszonego Przez Prezydenta zarzutu nieprawidłowego ustalenia właściciela wiaduktu stwierdził, powołując się na aktualny wypis z rejestru gruntów, że stroną zobowiązaną jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta, gdyż jest on właścicielem działek Nr [...] na których przebiega odcinek drogi wewnętrznej wraz z jej częścią składową wiaduktem. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 8 ust. 2 cyt. ustawy o drogach publicznych - obowiązek w postaci przebudowy, remontu , utrzymania dróg wewnętrznych spoczywa na właścicielu terenu lub na zarządcy drogi. Z uwagi na fakt, że w wyniku postępowania nie ustalono zarządcy drogi to obowiązek ten przenosi się na właściciela terenu, którym w przedmiotowej sprawie jest Skarb Państwa.
Prezydent Miasta W. w skardze do Sądu wniósł o :
1. uchylenie decyzji I i II instancji;
2. zasądzenie kosztów postępowania;
3. wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa przez.
* niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy;
rozpatrzenie materiału w sposób nie pozwalający na obiektywne
wskazanie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków
wynikających z art. 62 ust.1 ustawy Prawo budowlane;
* braku wskazania przekonywujących podstaw do wydania zaskarżonego orzeczenia i jego uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 2 Kpa.
W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, a w szczególności tezę o uznaniu wiaduktu za część składową drogi zakładowej i przedsiębiorstwa A. Podważył skuteczność zrzeczenia się wiaduktu na rzecz Skarbu Państwa, odwołując się do przepisów KC ( art. 46 i art. 179 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności. Do sądu zatem należy ocena czy dane rozstrzygnięcie lub działanie jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa a zatem skarga niniejsza podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie spór zasadza się na prawidłowym ustaleniu właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego - wiaduktu, usytuowanego nad drogą krajową Nr [...],we W.
Kwestią bezsporną w sprawie jest to, że przedmiotowy wiadukt, usytuowany na działkach o nr [...] ( obręb [...]) we W. jest w złym stanie technicznym, że stanowi zagrożenie zdrowia i życia użytkowników. Fakt ten został potwierdzony podczas oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., przeprowadzonych w dniu 5 grudnia 2005r. w obecności stron: Urzędu Miasta i Miejskiego Zarządu Dróg. Ta kwestia nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Organ zatem zasadnie uznał, iż sytuacja ta , wypełniała przesłanki nakazujące zastosowanie przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 a i ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane, w myśl którego obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli elementów budynku
budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1 a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Ustawodawca wyraźnie w cytowanym powyżej przepisie art. 62 wskazał, że obowiązek dokonania kontroli obciąża właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Jak wynika z załączonego do akt wypisu z rejestru gruntów z dnia 31 marca 2006 r. sporządzonego przez Naczelnika Wydziału Geodezji i Kartografii wydanego z up. Prezydenta Miasta W. (akta administracyjne k - 31), wyłącznym właścicielem działek w [...] - Kawka o numerze ewidencyjnym [...] i na której jest usadowiony wiadukt wraz z wjazdem i zjazdem - jest Skarb Państwa.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego w kwestii niemożności zrzeczenia się wiaduktu wraz z gruntem, należy wyjaśnić, iż wiadukt zgodnie z przepisem art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) został przez ustawodawcę sklasyfikowany i wymieniony pod pojęciem" budowli", rozumianej jako obiekt budowlany - nie będący budynkiem. Skoro wiadukt nie jest budynkiem to organ mógł zasadnie uznać, że nie stanowi on przedmiotu odrębnej własności, będąc częścią składową gruntu. Do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Wiadukt jest trwale z gruntem związany (art. 48 Kc).
Art. 48 w powiązaniu z art. 191 k.c. kreuje zasadę superficies solo cedit co w niniejszej sprawie oznacza, że części składowe gruntu dzielą los prawny gruntu.
Jak wynika z akt sprawy użytkownik wieczysty – Z. aktem notarialnym z dnia [...] 2004r. Rep. A Nr [...] - jednostronnie zrzekł się na rzecz właściciela gruntu Skarbu Państwa, w oparciu o przepis art. 179 Kodeksu. Cytowany powyżej art. Kodeksu Cywilnego do dnia 15 marca 2005r. stanowił:
§ 1 Właściciel może wyzbyć się własności nieruchomości przez to, że jej się zrzeknie. Zrzeczenie się wymaga formy aktu notarialnego.
§ 2. Nieruchomość, której właściciel się zrzekł, staje się własnością gminy, na obszarze której nieruchomość jest położona, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej ... ). Należy zaznaczyć, że cyt. art. 179 k.c. uznany został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] 2005 r., K [...] (OTK-A Zb. Urz. 2005, nr 3, poz. 24) za niezgodny z art. 2 i 165 Konstytucji, ale Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej do dnia 15 lipca 2006 r. W dniu 19 sierpnia 2004r. przepis art. 179 k.c. obowiązywał. Poza sporem pozostaje problem związany z odpowiedzialnością gminy za obciążenia przejętych gruntów. Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl przepisu art. 11 ust. 1 organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Przy czym w myśl przepisu art. 4 ust. 9b 1 cyt. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. W przepisie art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało ustanowione przedstawicielstwo ustawowe Skarbu Państwa, co oznacza, że wszystkie czynności związane z zakresem gospodarowania nieruchomościami, obejmujące czynności faktyczne, jak i prawne związane z dokonywaniem obrotu i obciążeń, wchodzą w zakres umocowania ustawowego.
Reasumując należy stwierdzić, iż organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż Prezydent Miasta W. jest reprezentantem Skarbu Państwa a zatem obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją są jego obowiązkami.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż przywoływany przez Prezydenta przepis art. 36 ust. 1. 2 cyt. ustawy o drogach publicznych nie ma zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się do sytuacji zajęcia pasa drogowego, a jego treść nie odpowiada treści zacytowanej w skardze.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) , Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.