II SA/Bd 728/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Rady Miejskiej w G. na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego T. M. w związku z jego rezygnacją. Wojewoda wydał zarządzenie, uznając, że pisemne zrzeczenie się mandatu przez radnego jest aktem konstytutywnym, a późniejsze cofnięcie rezygnacji nie ma znaczenia. Sąd pierwszej instancji pierwotnie uchylił zarządzenie, uznając, że cofnięcie rezygnacji jest skuteczne do momentu podjęcia uchwały przez radę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że wygaśnięcie mandatu następuje z chwilą złożenia rezygnacji, a cofnięcie jest nieskuteczne. NSA zakwestionował również stanowisko WSA co do charakteru prawnego uchwały o wygaśnięciu mandatu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Bydgoszczy oddalił skargę Rady Miejskiej. Sąd uznał, że zgodnie z wykładnią NSA, mandat radnego wygasa z chwilą złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu. Co więcej, sąd stwierdził, że istniała inna, niezależna podstawa do wygaśnięcia mandatu – naruszenie przez radnego zakazu łączenia mandatu z prowadzeniem działalności gospodarczej wykorzystującej mienie gminy. Nawet jeśli Wojewoda błędnie wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, to fakt istnienia innej, uzasadnionej podstawy do wygaśnięcia mandatu sprawił, że skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego, w szczególności skutków zrzeczenia się mandatu oraz możliwości cofnięcia rezygnacji, a także zakresu kontroli sądowej nad rozstrzygnięciami nadzorczymi organów administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Ordynacją wyborczą i ustawą o samorządzie gminnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pisemne zrzeczenie się mandatu radnego przez radnego powoduje jego wygaśnięcie z mocy prawa, czy też wymaga podjęcia uchwały przez radę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z chwilą złożenia przez niego oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu, które dotarło do organu właściwego do jego przyjęcia (np. przewodniczącego rady).
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 190 ust. 1 pkt 2 Ordynacji wyborczej wiąże wygaśnięcie mandatu bezwarunkowo z oświadczeniem radnego, a uchwała rady ma charakter jedynie stwierdzający (deklaratoryjny) zaistniały skutek prawny.
Czy radny może skutecznie cofnąć oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu przed podjęciem przez radę uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu przez radnego po jego złożeniu i doręczeniu jest nieskuteczne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że taka możliwość cofnięcia rezygnacji jest sprzeczna z wyraźną treścią art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej, który wiąże wygaśnięcie mandatu z samym oświadczeniem radnego.
Czy sąd administracyjny może uwzględnić inną podstawę prawną wygaśnięcia mandatu radnego niż ta, na którą powołał się organ administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny, rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez organ podstawą prawną, jeśli stwierdzi istnienie innej, uzasadnionej podstawy do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 134 § 1 p.p.s.a., stwierdzając, że błędne powołanie podstawy prawnej przez organ nie uzasadnia uchylenia rozstrzygnięcia, jeśli rzeczywiście istniała inna podstawa prawna do jego wydania.
Czy naruszenie przez radnego zakazu łączenia mandatu z prowadzeniem działalności gospodarczej wykorzystującej mienie gminy stanowi samoistną podstawę do wygaśnięcia mandatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zakazu określonego w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi przesłankę do wygaśnięcia mandatu radnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że T. M. naruszył ten zakaz, co stanowiło niezależną podstawę do wygaśnięcia jego mandatu, niezależnie od kwestii rezygnacji.
Przepisy (5)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 190 § 1
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Mandat radnego wygasa w przypadku zrzeczenia się go przez radnego. Uchwała rady gminy w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający zaistniały skutek prawny.
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zakazuje łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej wykorzystującej mienie gminy, w której sprawowany jest mandat.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Reguluje wydawanie zarządzeń zastępczych przez wojewodę w przypadku braku podjęcia uchwały przez radę.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez radnego zakazu łączenia mandatu z prowadzeniem działalności gospodarczej wykorzystującej mienie gminy stanowi samoistną podstawę do wygaśnięcia mandatu. • Sąd administracyjny może uwzględnić inną podstawę prawną wygaśnięcia mandatu niż ta, na którą powołał się organ.
Odrzucone argumenty
Skuteczność cofnięcia przez radnego rezygnacji z mandatu do momentu podjęcia uchwały przez radę. • Brak uchwały rady stwierdzającej wygaśnięcie mandatu jako przesłanka nieważności zarządzenia zastępczego.
Godne uwagi sformułowania
mandat wygasa na skutek zrzeczenia się • uchwała ma jedynie charakter deklaratoryjny • nie może to oznaczać – jak przyjął to WSA w B., że radny ma niczym nie skrępowaną możliwość odwołania swojej rezygnacji aż do czasu podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu • błędne powołanie podstawy prawnej i błędne uzasadnienie rozstrzygnięcia [...] jest jedynie nieistotnym naruszeniem przepisów postępowania
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący sprawozdawca
Anna Klotz
sędzia
Grażyna Malinowska-Wasik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego, w szczególności skutków zrzeczenia się mandatu oraz możliwości cofnięcia rezygnacji, a także zakresu kontroli sądowej nad rozstrzygnięciami nadzorczymi organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Ordynacją wyborczą i ustawą o samorządzie gminnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z mandatem radnego, a także pokazuje, jak sąd może korygować błędy organów administracji, opierając się na innych podstawach prawnych.
“Czy radny może wycofać się z rezygnacji? NSA i WSA wyjaśniają, kiedy mandat wygasa.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.