II SA/Bd 725/20

II SA/Bd 725/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska-Ziołek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1477/21 - Postanowienie NSA z 2025-02-13
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a, art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr) Sędzia WSA Joanna Janiszewska- Ziołek po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 - dalej "u.t.d.") oraz Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (K-PWITD) z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] o nałożeniu na F. B. (skarżącego) kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2019 r. w T. kontroli Inspekcji Transportu Drogowego poddany został pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez F. B.. W chwili kontroli skarżący dokonywał przewozu jednego pasażera, nie dysponował podczas kontroli żadnym dokumentem pisemnym potwierdzającym umowę zawartą z pasażerem. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony ani oznakowany jako taksówka. Przewóz był dokonywany przy pomocy aplikacji elektronicznej działającej ówcześnie pod nazwą Bolt. Organ ustalił, że kierowca zawarł z firmą [...] umowę zlecenia "o wykonywanie w sposób samodzielny przez kierowcę usług poprzez platformę Taxify w formie elektronicznej przez czas trwania umowy w czasie i miejscu wybranym przez zleceniobiorcę". Pojazd kierowany przez skarżącego był z kolei przedmiotem umowy najmu zawartej między pośrednikiem a ojcem skarżącego. Organ ustalił, że faktura za usługę została wystawiona przez U. sp. z o. o. sp. k. – partnera flotowego Bolt, pozostającego w relacji umownej z firmą [...] (pośrednikiem pomiędzy bezpośrednim partnerem Bolt, a kierowcą – osobą trzecią wykonującą przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek i ryzyko). Z uwagi na powyższe K-PWITD stwierdził:
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.),
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. (znak [...]) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł. za naruszenie art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a u.t.d., wyliczoną w oparciu o art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d w zw. z lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący takiej działalności nie prowadzi oraz czy doszło do wykonywania transportu drogowego, w szczególności umowy zawartej między skarżącym a [...];
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Opisaną na wstępie decyzją z [...] maja 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli skarżący okazał kopię umowy zawartej z [...], faktury za paliwo wystawioną na ww. podmiot, fakturę elektroniczną wystawioną przez Bolt B.V. w imieniu U. za wykonanie przedmiotowej usługi transportowej oraz kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej U. . Organ stwierdził, że zarówno z umowy zlecenia, jak i kopii licencji wynika, że wykonuje on samodzielny przewóz osób, nie współpracuje ze spółką ujawnioną na licencji nr [...] przy realizacji przewozów, zaś spółka [...] pośredniczy jedynie w dokonywaniu przez kierowcę rozliczeń wynagrodzenia i obsługi aplikacji; kierowca nie przedstawił też dowodów świadczących przeciwnie. Organ wskazał, że zgodnie z informacją uzyskaną z Urzędu Miasta B. w dniu kontroli skarżący nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób. GITD podzielił stanowisko dotyczące zakwalifikowania przedmiotowej usługi przewozowej, dokonywanej w oparciu o aplikację Bolt, jako mieszczącej się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. Organ, w oparciu o protokół z kontroli z [...] kwietnia 2019 r., protokół z przesłuchania świadka (pasażera) i skarżącego (kierowcy) oraz ustalenia wynikające z regulaminu platformy Bolt, stwierdził że wykonywana była odpłatna usługa, we własnym imieniu skarżącego, realizowana w ramach przedsięwzięcia ciągłego i zorganizowanego. W opinii organu II instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza wykonywanie przez skarżącego zarobkowych okazjonalnych przewozów osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
F. B., reprezentowany przez adwokata M. Ł., zaskarżył decyzję GITD z [...] maja 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając
3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak:
- ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której Skarżący takiej działalności nie prowadzi oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
- pominięcie umowy zlecenia zawartej pomiędzy Skarżącym, a firmą [...]
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego,
6) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Z tych powodów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu rozwinięto stawiane zarzuty podkreślając, że w dniu kontroli Skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Nie mógł zatem dopuścić się wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Podniesiono, że stroną postepowania nie powinien być skarżący, ale podmiot w imieniu którego wykonywany był przewóz. Skarżący nie wykonywał także przewozu okazjonalnego, którego immanentną cechą, jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W ocenie skarżącego, organ nie ustalił z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu, oraz że czynności skarżącego mieściły się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Zarzucił też brak odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów dotyczących konieczności wyjaśnienia zasad i działalności aplikacji Bolt.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w ramach tak określonych zasad wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (publ. jak wcześniej wskazano), która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 87 u.t.d, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Poza sporem pozostaje, że w dniu [...] maja 2019 r. skarżący, wykonując przewóz drogowy jednej osoby, nie dysponował zezwoleniem na wykonywanie krajowego transportu drogowego ani też licencją na wykonywanie transportu drogowego osób wydaną na jego rzecz. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżący w czasie kontroli poruszał się (jako kierowca) samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W chwili zatrzymania do kontroli wykonywał odpłatny kurs od ul. [...] do ul. [...] (Dworzec Główny PKP) w B., gdzie dokonano kontroli. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił opłatę w wysokości [...] zł (przed wykonaniem przewozu opłata za przejazd ustalona była na kwotę [...]zł). Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji telefonicznej o nazwie własnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony z kierującym, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej, uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na ww. trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą aplikacji telefonicznej i jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny); skarżący nie dysponował licencją wydaną na swoją osobę, ani zezwoleniem na wykonywanie transportu drogowego (vide: protokół z kontroli drogowej, protokół z przesłuchania kierowcy i świadka – k. 47, 32 i poprz. oraz 28 i poprz. akt adm.).
W kontekście stanowiska skarżącego dotyczącego braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, ani nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Bez znaczenia – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje więc okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu, pomimo tego, że skarżący nie zarejestrował prawnie działalności gospodarczej, to jego działanie, było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Z dokonanych przez organy prawidłowo ustaleń wynika, że skarżący świadczył usługę przewozu w imieniu własnym, jako wykonawca przewozu, za którą to on był odpowiedzialny. Skarżący jako kierowca oraz pasażer nie znali się, po raz pierwszy zetknęli się podczas przewozu. Zostali "skojarzeni" za pomocą aplikacji Bolt. Poza tym więc, że usługa nie została wykonana w ramach legalnej działalności gospodarczej, wszystkie elementy wykonania transportu drogowego zostały spełnione. Pasażer zlecił przewóz, kierowca zobowiązał się do wykonania usługi przewozu na określonej w aplikacji trasie, podał pasażerowi cenę za wykonaną usługę a pasażer ją uiścił.
Poddając analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną BOLT podkreślić należy, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-434/15 stwierdził, iż: "usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwieniu nawiązania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, stanowi usługę przewozową, a tym samym usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Trybunał wyjaśnił, że usługa ta polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy świadczą usługi. Administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, którą przedsiębiorstwo to pobiera od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą". Warto zauważyć, że przedstawiony przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości mechanizm działania aplikacji, takich jak BOLT jest zrozumiały, a dokonane przez organy ustalenia potwierdziły, że w sprawie mieliśmy do czynienia z takimi właśnie typowymi operacjami.
Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jego pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób.
Tym samym uznać należy, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie nawet od tego ile razy skarżący tego rodzaju usługi przewozu już świadczył.
Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Prawidłowe jest stanowisko organu, że okazana w czasie kontroli umowa zlecenia zawarta z [...] nie potwierdza faktu wykonywania transportu drogowego na rzecz tego podmiotu. Z umowy tej wynika jedynie (§1 ust. 1 i § 3 ust. 1 umowy), że skarżący zobowiązuje się do wykonywania w sposób samodzielny usług za pośrednictwem platformy Uber oraz Taxify (aktualnie Bolt), zaś spółka pośredniczy w przekazywaniu mu wynagrodzenia za zrealizowane przewozy, pomniejszonego o podatki i prowizję. Nie świadczy natomiast ona o wykonywaniu przez skarżącego w dniu kontroli okazjonalnego przewozu osób w imieniu i na rzecz tego podmiotu (potwierdzają to zresztą zeznania kierowcy oraz oświadczenie [...] – k. 31 i 80 akt adm.). Również przedstawiona przez skarżącego kopia licencji nr [...] udzielonej innemu podmiotowi (U. Sp. z o. o. sp. k.) nie stanowi dowodu posiadania licencji przez skarżącego, ani też nie może być uznana za dowód wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji. Ponadto skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, potwierdzającej fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu. Wpływu na ustalenie, że skarżący był osobą wykonującą transport drogowy we własnym imieniu i na własny rachunek, nie ma również okoliczność zawarcia umowy najmu pojazdu pomiędzy [...] a ojcem skarżącego – wynajmującym właścicielem pojazdu, albowiem odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego działalność sankcjonowaną przepisami u.t.d. niezależna jest od statusu prawnorzeczowego kierowanego przezeń pojazdu (z wyjątkiem opisanym w art. 18 ust. 4b, o czym niżej).
W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Zachowanie skarżącego (realizowanie transportu drogowego) wyczerpywało bowiem znamiona deliktu administracyjnego określonego w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Istotne jest to, że kara pieniężna została nałożona na kierującego nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji/zezwolenia.
Z uwagi na przypisanie skarżącemu ww. naruszenia organy w istocie musiały również ocenić, czy stwierdzony przewóz drogowy był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach. Przedmiotowego przewozu osób nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego
Organy zasadnie nadto przyjęły, że stwierdzony podczas kontroli przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego. Zasadnie zatem, w ocenie sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro zawarta w tym przepisie definicja przewozu okazjonalnego jest nieprecyzyjna, uzasadnione jest dokonywanie wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisy prawa wspólnotowego. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej :rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide - wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 149/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 271/19, dostępny jw.).
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W sprawie nie zaistniała okoliczność opisana w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., uzasadniająca odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a. Abstrahując od analizy wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a-c, wystarczy wskazać, że pojazd, którym posługiwał się skarżący przy wykonywaniu usługi przewozu, nie stanowił jego własności ani nie był przedmiotem jego leasingu (k. 44 akt adm.). Organy prawidłowo ustaliły zatem, iż skarżący wykonywał transport drogowy mający charakter okazjonalnego przewozu osób, pojazdem niespełniającym wymagań konstrukcyjnych do wykonywania takiego transportu – pojazd posiadał bowiem tylko pięć miejsc siedzących.
Zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. o czym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d.
W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a szczegółowe wyjaśnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do każdego z zarzutów w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy, w tym wyjaśniono dostatecznie zasady działania aplikacji Bolt, które są możliwe do poznania przez każdą osobę potencjalnie korzystającą z niej (w szczególności przez korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu smartfonów). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. W ocenie Sądu okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej zarówno kierowca jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy.
Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 12.000 zł za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.