II SA/Bd 720/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca spółka złożyła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta o ogłoszeniu przetargu na sprzedaż nieruchomości, twierdząc, że przysługuje jej prawo pierwszeństwa nabycia tej nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Podstawą tego roszczenia miały być przepisy art. 231 § 1 k.c. (roszczenie samoistnego posiadacza gruntu w dobrej wierze o przeniesienie własności) oraz art. 34 ust. 1 pkt 1 i art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Spółka argumentowała, że jej wspólnik, a następnie ona sama, byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości w dobrej wierze i poczynili na niej nakłady znacznie przewyższające wartość działki. Burmistrz zakwestionował jednak skuteczność umowy przeniesienia posiadania i cesji roszczeń, wskazując, że działka, na którą powoływała się spółka, nie istniała w dacie zawarcia umowy, a posiadanie było zależne (najem), co wykluczało dobrą wiarę i zastosowanie art. 231 § 1 k.c. Ponadto, organ podkreślił, że ogłoszenie przetargu jest czynnością proceduralną, a spory dotyczące prawidłowości przetargu należą do drogi sądowej cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego. Sąd podkreślił, że prawo do zaskarżania uchwał i zarządzeń organów gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje tylko tym, którzy wykażą konkretny interes prawny wynikający z normy prawa materialnego, a kwestie cywilnoprawne dotyczące posiadania i prawa pierwszeństwa są sporne i nie mogą być przesądzone w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odrzucenia skargi w sprawach dotyczących przetargów na nieruchomości, gdy skarżący nie wykaże naruszenia indywidualnego interesu prawnego oraz gdy sporne są kwestie cywilnoprawne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spór opiera się na ocenie okoliczności cywilnoprawnych, a nie na oczywistym naruszeniu prawa administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarżący wykazał naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego poprzez zarządzenie o ogłoszeniu przetargu na sprzedaż nieruchomości, podczas gdy twierdzi, że przysługuje mu prawo pierwszeństwa nabycia w trybie bezprzetargowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, ponieważ kwestie cywilnoprawne dotyczące posiadania, dobrej wiary i prawa pierwszeństwa są sporne i nie mogą być przesądzone w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący musi wykazać konkretny związek między zaskarżonym aktem a swoją indywidualną sytuacją prawną, wynikający z normy prawa materialnego. W sytuacji, gdy podstawowe przesłanki roszczenia (posiadanie, dobra wiara, prawo pierwszeństwa) są sporne i wymagają oceny cywilnoprawnej, skarżący nie wykazał legitymacji skargowej.
Czy zarządzenie o ogłoszeniu przetargu na sprzedaż nieruchomości stanowi akt, który może być zaskarżony do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli skarżący wykaże naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 101 ust. 1 u.s.g. daje prawo do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy, ale wymaga wykazania konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostało naruszone. Samo naruszenie obiektywnego porządku prawnego lub stan zagrożenia nie wystarcza.
Czy samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na nim budynek o wartości przenoszącej znacznie wartość działki, ma roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości na podstawie art. 231 § 1 k.c. w sytuacji, gdy nieruchomość jest własnością gminy i ma być zbyta w drodze przetargu?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta jest sporna i wymaga oceny cywilnoprawnej, a jej rozstrzygnięcie nie leży w kompetencji sądu administracyjnego w kontekście oceny legitymacji skargowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że spór o skuteczność umowy przeniesienia posiadania i cesji roszczeń, a także o charakter posiadania i dobrą wiarę, ma charakter cywilnoprawny. Brak jednoznacznego rozstrzygnięcia tych kwestii uniemożliwia wykazanie przez skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia o przetargu.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
u.g.n. art. 34 § 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości przysługuje osobie, której przysługuje roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie.
u.g.n. art. 37 § 2 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu zgodnie z art. 34.
k.c. art. 231 § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
Pomocnicze
u.g.n. art. 34 § 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, korzystają z niego, jeżeli złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w ustawie.
u.g.n. art. 37 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Grunty gminne są sprzedawane co do zasady w trybie przetargu.
k.c. art. 231 § 2
Kodeks cywilny
Nie nabywa się roszczenia wskazanego w art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącego nabycia nieruchomości z mocy przepisów odrębnych, co oznacza, że realizacja roszczenia właściciela o zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości zabudowanej na podstawie art. 231 § 2 k.c. wymaga zastosowania trybu przetargowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego. • Kwestie cywilnoprawne dotyczące posiadania, dobrej wiary i prawa pierwszeństwa są sporne i nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Zarządzenie o ogłoszeniu przetargu ma charakter proceduralny i nie rodzi skutków prawnomaterialnych wobec osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Skarżącej przysługuje prawo pierwszeństwa nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym na podstawie art. 231 § 1 k.c. i art. 34 ust. 1 pkt 1 u.g.n. • Umowa przeniesienia posiadania i cesji roszczeń była skuteczna. • Organ administracyjny naruszył prawo, ogłaszając przetarg mimo istnienia prawa pierwszeństwa skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazała istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu danego aktu • nie może być traktowane jako decyzja administracyjna wydana w indywidualnej sprawie • spory w tym zakresie tracą charakter cywilnoprawny • nie ma oparcia w przepisach prawa materialnego
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
członek
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący
Renata Owczarzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia skargi w sprawach dotyczących przetargów na nieruchomości, gdy skarżący nie wykaże naruszenia indywidualnego interesu prawnego oraz gdy sporne są kwestie cywilnoprawne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spór opiera się na ocenie okoliczności cywilnoprawnych, a nie na oczywistym naruszeniu prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa nieruchomości i prawa administracyjnego – możliwości zaskarżenia przetargu oraz przesłanek prawa pierwszeństwa. Pokazuje praktyczne problemy interpretacji przepisów.
“Czy można zaskarżyć przetarg na nieruchomość, gdy spór dotyczy prawa cywilnego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.