II SA/Bd 72/22

II SA/Bd 72/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 139/23 - Wyrok NSA z 2026-03-19
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] listopada 2021r., Znak sprawy: [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., po rozpoznaniu zażalenia J. S., reprezentowanej przez adwokata [...] (dalej "Skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] września 2021 r. ( [...]), w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Organ I instancji uznał za bezzasadne zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu przymuszenia Skarżącej do wykonania obowiązku szczepień ochronnych przeciwko : gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, małoletniego dziecka – W. S., urodzonego [...] kwietnia 2018r.
Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następujących okolicznościach sprawy:
Przychodnia "O." s.c. w B. [...] października 2019r. skierowała do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. formularz zgłoszenia rodziców – J. S. oraz M. S., jako uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych małoletniego dziecka – W. S. W zgłoszeniu poinformowano o braku szczepień ochrony dziecka z powodu odmowy rodziców. Podano daty spotkań edukacyjnych na temat szczepień z lekarzem: 08.05.2018r., 10.07.2018r., 16.04.2019r. oraz z pielęgniarką 16 .04.2019r. Z dokumentu wynika, że w dacie wizyty pielęgniarki środowiskowej w domu pacjenta pacjenci byli nie obecni w domu. W formularzu podano, że skierowano 4.03.2019r. i 19.09.2019r. wezwania na szczepienia i badania profilaktyczne za potwierdzeniem odbioru. Natomiast 16.04.2019r. podpisano oświadczenie o braku zgody na szczepienie.
Powiatowy Inspektor, [...] marca 2021 r. skierował do J. S. na podstawie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2020r., poz. 1426 ze zm.)- dalej jako : "upea", upomnienie nr [...] do wykonania obowiązku szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae u dziecka.
W odpowiedzi na wezwanie rodzice w piśmie z [...] marca 2021r. poinformowali , że przepisy prawa nie dają podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy też prowadzenia innych czynności przez Państwowego Inspektora Sanitarnego. Podali , że w dniu wystawienia upomnienia dziecko miało 2 lata i nie przekraczało podanego przedziału wiekowego dla żadnego ze szczepień. W ich ocenie nie ma podstaw do twierdzenia, że termin wykonania obowiązku upłynął i stał się wymagalny. Zdaniem rodziców Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym do wszczynania czy prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku obowiązku niepieniężnego jakim jest szczepienie ochronne. Podnieśli, że Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa , gdyż nie został wymieniony w art. 87 Konstytucji RP.
Organ nie uznał zarzutów zawartych w piśmie stron z [...] marca 2021r. za uzasadnione. Następnie w piśmie z [...] maja 2021r. Przychodnia O. s.c. w B. poinformowała organ, że rodzice dziecka nie zgłosili się do przychodni celem uzupełnienia zaległych szczepień ochronnych.
Powiatowy Inspektor [...] czerwca 2021r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i skierował do Wojewody [...] wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Wojewoda nałożył na J. S., grzywnę w celu przymuszenia i wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z [...] czerwca 2021r., nr [...].
W piśmie z [...] lipca 2021r. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając brak uprzedniego doręczenia upomnienia ( niewymienienie chorób), brak wymagalności obowiązku szczepień ( art. 33 § 2 pkt 6c upea) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka.
Wojewoda, postanowieniem z [...] września 2021r., Nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne i przekazał zgłoszone zarzuty do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w celu zajęcia stanowiska.
Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. postanowieniem z [...] września 2021r. nr [...] oddalił zgłoszone zarzuty w całości, wskazując ,że w treści upomnienia wymienione zostały szczepienia, których dotyczy postępowanie egzekucyjne. Wyjaśnił ,że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowy i aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym do rodziców lub opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka. Organ wskazał na niedopuszczalność samodzielnego przesuwania terminów szczepień, bądź kumulowanie ich wg. własnego uznania.
Skarżąca w piśmie z [...] października 2021r., działając przez pełnomocnika, złożyła zażalenia na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, zarzucając naruszenie:
1. Art. 124 § 2 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej w zakresie wymagalności szczepień u syna;
2. Art. 6 ,art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych , co miało wpływ na wynik postępowania – organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
3. Art. 8 , art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego;
4. Art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
5. Art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie , że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagany ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego,
6. Art. 33 § 1 pkt 2 upea w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie , że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia , a nie Główny Inspektor Sanitarny , co wskazuje, że skarżąca może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011r., tj. do ukończenia przez dziecko 6-tego, 15-tego i 19-tego roku życia;
7. Art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie , że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
Postanowieniem z [...] listopada 2021r., Znak sprawy : [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] września 2021r., nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wyjaśnił, że Skarżąca jako opiekun prawny dziecka nie wykonała obowiązku zaszczepienia. Wytłumaczył na przykładzie szczepień ochronnych przeciwko poliomyelitis, że dziecko w przypadku tego szczepienia powinno zostać zaszczepione w momencie przekroczenia 7 roku życia. Obowiązek ten powinien być spełniony w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe. Uzasadniając oddalenie zarzutów w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów organ II instancji stwierdził, że Skarżąca nie zastosowała się do wezwania lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej i nie stawiła się na badanie kwalifikacyjne. Przychodnia O. w B., poinformowała organ ,że rodzice małoletniego podpisali oświadczenie o braku zgody na szczepienie oraz nie zgłosili się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepień ochronnych w późniejszym terminie. Zdaniem organu II instancji nie doszło do naruszenia art. 87 Konstytucji RP, ponieważ organ I instancji odniósł się do podstawy prawnej nałożonego obowiązku. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że Komunikat GIS Programu szczepień ze szczegółowym schematem stosowania poszczególnych szczepionek nie stanowi źródła prawa, natomiast zawiera wskazówkę merytoryczno-techniczną dla przeprowadzających szczepienie ochronne. Finalnie to lekarz podstawowej opieki zdrowotnej decyduje o terminie szczepienia. Termin w komunikacie GIS nie jest jednoznacznie określony. Lekarz w wezwaniu do poddania się szczepieniom, z przyczyn zdrowotnych lub organizacyjnych, stwierdza czy istnieje konieczność przesunięcia terminu, czy zastosowania odmiennego – przygotowanego dla konkretnego pacjenta schematu szczepienia ( tzw. indywidualnego kalendarza szczepień).
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 33§ 1 pkt 2 upea w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, gdyż nie istnieje taki przepis. Organ, powołując się na omyłkę Skarżącej, odniósł się do zastosowania art. 33 § 2 pkt 2 upea. Powołał się na uprawnienia nadzorcze wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 marca 1995r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wyjaśnił, że obowiązek z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi dotyczy ogółu osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po myśli art. 5 ust. 2 obowiązek ten dotyczy osób sprawujących pieczę nad osobą małoletnią albo opiekuna faktycznego i jest egzekwowany w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka oraz naruszenia art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP.
J. S., działając przez pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2021r. , Znak sprawy: [...], wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] września 2021 r. ([...]), w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:
1. Art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. upea w zw. z §3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazując, że organ błędnie twierdzi, że szczepienia ochronne , wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego. Zdaniem Skarżącej akt ten nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny. Skarżąca podtrzymała stanowisko, że może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011r. , tj. do ukończenia przez dziecko 6 -tego, 15-tego i 19-tego roku życia.
2. Art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. upea
3. Art. 29 § 1 i § 2 upea poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, tytułu wykonawczego wystawionego przez PISS, mimo , że dziecko Skarżącej było w trakcie diagnostyki lekarskiej, mającej na celu ustalić dopuszczalność szczepienia , poprzez nie wydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej.
4. Art. 33 § 1 pkt 2 upea w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
5. Art. 119 § 1 upea , polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia. Skarżąca wskazał, że organ jako podstawę prawną postanowienia powołuje art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi , tym czasem ustawa w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia: a) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; b) osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby; c) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych – bez wskazania , że powyższe nastąpi w formie komunikatu GIS.
6. Art. 124 § 2 kpa – poprzez brak uzasadnienia- jakiegokolwiek odniesienia się do konsultacji, mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia, jak i zarzutów wskazujących na naruszenie Konstytucji RP.
7. Art. 10 § 1 oraz art. 81 kpa poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, złożenia dowodów.
8. Art. 27 § 1 pkt 6 upea poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
9. Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b , pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie, że powyższy przepis stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy nie konkretyzuje on obowiązku co do czasu i rodzaju szczepienia.
10. Art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi w zw. z art. 87 oraz art. 92 Konstytucji RP.
11. Art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
12. Art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności.
13. Skarżąca również zarzuciła nieważność, polegającą na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Ponadto, Skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją RP: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 , 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2,art. 30, art. 31 ust. 1 , 2 , 3 oraz art. 68 ust. 1 ,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP , w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień oraz o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 25 maja 2022r. , sygn. akt II SA/Bd 72/22 Sąd odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie zostało poddane postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2021r. Znak sprawy: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] września 2021r. ([...]) w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, które oddaliło jako nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022, poz.479) – dalej: "upea", egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 upea . Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 § 1 pkt 10 upea- dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021, poz.195).
Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 upea). W niniejszej sprawie jest to matka dziecka, co do której istnieje ustawowy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020,poz.1845)- dalej jako: " ustawa o zapobieganiu".
Z kolei stosownie do art. 26 § 1 upea organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wyniku wystawienia wobec Skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2021r. Nr [...], który został przesłany do Wojewody wraz z wnioskiem z [...] czerwca 2021. , złożonym na podstawie art. 20 oraz art. 26 § 1 upea.
Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 upea, organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda. Po myśli art. 26 § 1 zd. pierwsze upea postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Wojewoda wszczął postępowanie egzekucyjne, nakładając na Skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Ponieważ Skarżąca sprzeciwiła się powyższemu, organ egzekucyjny przekazał stosownie do art. 34 upea zgłoszone zarzuty wierzycielowi, o którym mowa w art. 1a pkt 13 u.p.e.a., celem zajęcia stanowiska.
Z powyższego wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organy uprawnione.
W związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień ochronnych Powiatowy Inspektor, po bezskutecznym upomnieniu, zainicjował wszczęcie postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie Skarżącej do wykonania ciążącego na niej obowiązku. W tym celu wystawił tytuł wykonawczy, który spełnia wszelkie wymogi art. 27 u.p.e.a.
Tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z obowiązującym wzorem TW-2, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2021, poz.176) i zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.
Treść obowiązku w tytule jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło stawienia się z małoletnim W. S. , urodzonym [...] .04.2018r. celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku szczepień ochronnych i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach programu szczepień ochronnych w punkcie szczepień u wybranego przez zobowiązanego świadczeniodawcy. Podano również wykaz obowiązkowych szczepień.
Należy uznać za nieuzasadniony zarzut braku w tytule klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § pkt 10 upea), ponieważ z brzmienia przepisu wynika, że klauzulę zamieszcza organ egzekucyjny a nie wierzyciel. Wynika to również z treści art. 26 § 1 zd. Drugie upea: "wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej." Poza tym klauzula nie jest postanowieniem organu egzekucyjnego lecz czynnością materialno – techniczną i oznacza, że właściwy jest tryb egzekucji administracyjnej do prowadzenia egzekucji danego obowiązku oraz ,że wskazany w niej organ administracji jest właściwy do prowadzenia obowiązku opisanego w tytule wykonawczym. Nadanie klauzuli przez organ egzekucyjny jest niezbędne do wszczęcia egzekucji , które następuje z chwilą wykonania przez organ egzekucyjny czynności opisanych w art. 26 § 5 upea i wykonywania kolejnych czynności egzekucyjnych. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma miejsce z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji.
W tytule wykonawczym w polu B. punkt 1 została podana podstawa prawna nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym; art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b , art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz art. 20 upea.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. osoba niepełnoletnia) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy , osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".
Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres krótszy niż trzy miesiące są zwolnione z obowiązku poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, z wyjątkiem szczepień poekspozycyjnych. Tak więc obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym dotyczy również każdego małoletniego dziecka.
Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.
Ponadto na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2020, poz.1845)), wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu.
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu). Komunikat ten jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Podkreślić należy , że podstawą do wydania takich komunikatów jest art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4. Z art. 17 ust. 4 tej ustawy wynika , że po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5).
W ocenie Sądu powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. zgromadził wystarczające dowody na potwierdzenie okoliczności całkowitego braku szczepień ochronnych dziecka Skarżącej – W. S. Z formularza zgłoszenia z [...] stycznia 2021r., przekazanego przez Przychodnię "O." s.c. w B. wynika, że dziecko nie zostało poddane szczepieniom. W zgłoszeniu podano daty spotkań edukacyjnych na temat szczepień z lekarzem: 08.05.2018r., 10.07.2018r., 16.04.2019r. , z pielęgniarką- 16 .04.2019r. Z dokumentu wynika, że nie odbyła się wizyta pielęgniarki środowiskowej w domu dziecka, ponieważ pacjenci byli nie obecni w domu. Wezwania na szczepienia i badania profilaktyczne skierowane za potwierdzeniem odbioru 4.03.2019r. i 19 .09.2019r. nie odniosły żadnego skutku. W formularzy zgłoszenia podano, że 16.04.2019r. podpisano oświadczenie o braku zgody na szczepienie. Dodatkowym dowodem potwierdzającym niezaszczepienie dziecka jest stanowisko Przychodni zawarte w piśmie z [...] maja 2021r. , informujące organ, że rodzice dziecka nie zgłosili się do przychodni celem uzupełnienia zaległych szczepień ochronnych.
Ustalenia organu nie budzą wątpliwości, w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego dziecko wbrew ustawowemu obowiązkowi , nie zostało poddane szczepieniom ochronnym oraz uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia.( art. 17 ust. 4 i ust. 5 ustawy o zwalczaniu). W przypadku dziecka Skarżącej lekarz nie wystawił skierowania do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5) , gdyż nie miał takiej możliwości z uwagi na zachowanie rodziców. Natomiast Skarżąca do akt sprawy nie przedstawiła dokumentacji medycznej o stanie zdrowia dziecka, która mogłaby podważyć stanowisko organu , co do wymagalności szczepienia.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej zarzuty, dotyczące naruszenia art. 17 ust. 2 oraz ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi nie są zasadne.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przepis art. 17 ww. ustawy reguluje prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku – podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08, LEX nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, LEX nr 852219, wykonanie tego obowiązku, z mocy prawa, zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że wskazane przepisy nie stanowią podstawy prawnej nałożenia obowiązku szczepień.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 3 pkt 1, 2, 3, 5 i 9, 11, 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, stwierdzić należy, że w art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu ministrowi właściwemu do spraw zdrowia została udzielona delegacja ustawowa celem określenia, w drodze rozporządzenia: 1) wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; 2) osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby. W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W jego § 3 uregulowano przedział czasu, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia. To, że został wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Należy bowiem uwzględnić § 5 ww. rozporządzenia, który wskazuje, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanych przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi . Fakt, że zgodnie z art. 17 ust. 11 tej ustawy, konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi złamania konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących, skoro podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi).
Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadnia pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18, LEX nr 2611262). Ponadto, w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi ustawodawca zawarł delegację ustawową dla Głównego Inspektora Sanitarnego do ogłoszenia w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, który powinien zawierać szczegółowe wskazania dotyczące stosowania poszczególnych szczepionek. Ogłoszenie tego Komunikatu nie ma jednak wpływu na istnienie obowiązku wynikającego z ustawy – Komunikat ten wskazuje jedynie, jakie szczepienia, i w jakim czasie, powinno się podać określonym osobom.
Podkreślić trzeba, że wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. W komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Poszczególne terminy określone w tym akcie nie powinny być rozumiane jako dające zobowiązanemu prawo do samodzielnego wyznaczenia momentu, w którym ma dojść do zaszczepienia dziecka, a tym bardziej, jak to błędnie postrzega skarżący, jako terminy, których upływ stanowi dopiero o wymagalności tego obowiązku. Niweczyłoby to cele, którymi kierował się ustawodawca, wprowadzając szczepienia obowiązkowe, tj. zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie.
W niniejszej sprawie niesporne pozostaje, że w świetle wieku syna skarżącej obowiązek określony w tytule wykonawczym miał charakter wymagalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wszystkim wymienionym w tytule chorobom. Natomiast niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest więc równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 upea, obowiązek istniał , wynikał z przepisów prawa, był wymagalny i nie został zrealizowany.
Nie zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. Wierzyciel nie był organem właściwym do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższy przepis, w oparciu o wymienione w nim przesłanki przyznaje kompetencje do umarzenia postępowania egzekucyjnego w całości albo w części organowi egzekucyjnemu, a nie wierzycielowi. Z tych samych względów niezasadny był zarzut naruszenia art. 29 § 1 i § 2 upea, ponieważ w przedmiotowej sprawie wierzyciel , czyli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, nie jest organem egzekucyjnym. Całkowicie nie trafiony okazał się zarzut oparty na naruszeniu art. 119 § 1 upea, ponieważ przedmiotem oceny Sądu było postanowienie dotyczące stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, a nie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane przez Wojewodę [...] lipca 2021r. , nr [...] .
Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o zapobieganiu. Kontrola sądowa zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia wykazała, że nie naruszają one prawa. To oznacza, że argumentacja jaką posłużył się organ jest prawidłowa.
Wbrew zarzutom Skarżącej organy, prowadząc postępowanie nie dopuściły się także naruszenia, art. 124 kpa. Zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy podjęły wszelkie czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i ustalić w jakich okolicznościach doszło do niepoddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Dokonana przez organ odmienna ocena dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie stanowi naruszenia art. 10 § 1 kpa oraz art. 81 kpa. To, że treść rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia nie odpowiada oczekiwaniom strony, w żaden sposób nie narusza zasad postępowania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Nie był usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 2 , art. 30, art. 31 ust. 1,2,3 i art. 68 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z przywołanymi przepisami. Z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP wynika obowiązek władz publicznych do zwalczania chorób epidemicznych oraz zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Obowiązek ten nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a zatem materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18; z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 739/19).
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zderzeniem się dwóch interesów – indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane również do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień dotyczy sfery zabezpieczenia społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Ponadto, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Tego rodzaju rozwiązanie nie prowadzi do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18, LEX nr 2611262).
W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji, ponieważ przy jego wykładni nie można pominąć art. 8 ust. 2 tej Konwencji. Stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego art. 8 ust. 2 Konwencji wyznacza granice, przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Do podstawowych wartości zapisanych w Konstytucji RP należy ochrona zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji RP). Na organach państwa ciąży obowiązek stosowania takich środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, a w to wchodzi obowiązek zapobiegania chorobom przez określenie obowiązków jednostki, w tym obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Warto przytoczyć stanowisko zawarte w wyroku Wielkiej Izby ETPCz z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vavřička i inni), zapadłego na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych. Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne, zdaniem Trybunału, realizują ważne cele społeczne, tj. ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. stadnej odporności całego społeczeństwa (zob. Warecka K., Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, opubl. LEX/el. 2021).
Mając powyższe na uwadze Sąd , działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), oddalił skargę.