II SA/Bd 714/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą opłatę za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Organy administracji uznały R. K. za sprawcę wyłączenia, stwierdzając, że na działce postawiono halę namiotową i utwardzono teren bez uzyskania stosownego zezwolenia. W odwołaniu i skardze skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego, pominięcie istotnych faktów (np. decyzji o warunkach zabudowy, wniosku o przekształcenie terenu) oraz naruszenie praw R. K. poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania w sprawie jego osoby i traktowanie go początkowo jako świadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazano na istotne uchybienia proceduralne, takie jak brak jasnego zawiadomienia R. K. o zmianie jego statusu procesowego ze świadka na stronę oraz oparcie ustaleń głównie na jego zeznaniach. Sąd podkreślił również, że organy nie w pełni rozważyły dowody dotyczące przeznaczenia gruntu, takie jak decyzja o warunkach zabudowy, które mogłyby wpłynąć na kwalifikację prawną i wysokość nałożonej sankcji. Nakazano organom ponowne rozpatrzenie sprawy z poszanowaniem praw strony i dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie procedury administracyjnej w sprawach dotyczących wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, zwłaszcza w kontekście zmiany statusu procesowego świadka na stronę oraz znaczenia decyzji o warunkach zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji i naliczenia opłaty sankcyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji prawidłowo ustalił sprawcę niezgodnego z prawem wyłączenia gruntu rolnego z produkcji i nałożył opłatę sankcyjną, nie naruszając przy tym przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez niezawiadomienie R. K. o jego statusie strony w odpowiednim czasie i oparcie ustaleń głównie na jego zeznaniach złożonych w charakterze świadka. Konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich dowodów i zapewnieniem czynnego udziału strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania, nie zapewniając R. K. czynnego udziału w postępowaniu od momentu ustalenia go jako potencjalnego sprawcy wyłączenia. Traktowanie go początkowo jako świadka, a następnie oparcie decyzji na jego zeznaniach bez formalnego zawiadomienia o zmianie statusu procesowego, stanowi istotne naruszenie prawa do obrony. Ponadto, organy nie rozważyły w pełni dowodów dotyczących przeznaczenia gruntu, które mogłyby wpłynąć na kwalifikację prawną i wysokość sankcji.
Czy decyzja o warunkach zabudowy wydana dla nieruchomości rolnej wpływa na obowiązek uzyskania zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej i na wysokość opłaty sankcyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja o warunkach zabudowy nie wyłącza obowiązku uzyskania zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej, jednakże może mieć wpływ na kwalifikację prawną i sposób naliczenia opłaty, zwłaszcza w kontekście art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie rozważyły dostatecznie znaczenia decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości rolnej, która mogła rzutować na wysokość opłaty sankcyjnej, szczególnie w kontekście możliwości legalizacji wyłączenia z produkcji na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Brak analizy tych dowodów stanowił naruszenie przepisów postępowania.
Przepisy (23)
Główne
u.o.g.r. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie z produkcji użytków rolnych klas I-IIIb oraz gruntów leśnych wymaga wydania decyzji zezwalającej.
u.o.g.r. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W razie stwierdzenia wyłączenia gruntów z produkcji niezgodnie z przepisami, ustala się opłatę w wysokości dwukrotności należności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
Pomocnicze
u.o.g.r. art. 4 § pkt 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.
u.o.g.r. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dotyczy legalizacji wyłączenia gruntów przeznaczonych w planie miejscowym na cele nierolnicze lub nieleśne, bez wymaganej decyzji, z podwyższeniem należności o 10%.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądowej.
u.o.g.r. art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Określa stawkę za wyłączenie 1 ha gruntów ornych klasy IIIb.
u.o.g.r. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dotyczy rekultywacji i zagospodarowania gruntów.
u.o.g.r. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dotyczy wydania decyzji o rekultywacji i zagospodarowaniu.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego.
u.g.n. art. 92 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne.
k.c. art. 46a
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości rolnej.
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniu do postępowania przed sądem administracyjnym.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Wprowadzenie Działu IVa k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych.
k.p.a. art. 96a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość mediacji.
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, w szczególności poprzez niezawiadomienie R. K. o jego statusie strony w odpowiednim czasie i oparcie ustaleń głównie na jego zeznaniach złożonych w charakterze świadka. • Niewłaściwe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i pominięcie istotnych dowodów, takich jak decyzja o warunkach zabudowy, które mogłyby wpłynąć na wysokość sankcji. • Brak zapewnienia czynnego udziału R. K. w postępowaniu od momentu ustalenia go jako potencjalnego sprawcy wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien wysłuchać skarżącego jako stronę i dać możliwość swobodnego przedstawienia własnego stanowiska. • wydając zaskarżoną decyzję zobowiązującą do uiszczenia opłaty, organ w drastyczny sposób naruszył przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. • opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych lub leśnych z produkcji jest sankcją administracyjną - administracyjną karą pieniężną mającą charakter prewencyjno-represyjny.
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Brzezińska
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej w sprawach dotyczących wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, zwłaszcza w kontekście zmiany statusu procesowego świadka na stronę oraz znaczenia decyzji o warunkach zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji i naliczenia opłaty sankcyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jakie mogą być konsekwencje ich naruszenia, nawet w sprawach dotyczących ochrony gruntów rolnych. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i rzetelnego postępowania.
“Sąd uchylił karę za "samowolne" przekształcenie działki. Kluczowe okazało się naruszenie procedury przez urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.