II SA/Bd 71/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-05-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckierepresje wojenneustawa o kombatantachIII Rzeszadeportacjapraca przymusowainterpretacja ustawyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich osobie urodzonej w III Rzeszy, uznając, że ustawa nie przewiduje takich podstaw.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania uprawnień kombatanckich K. Z. S., który urodził się w III Rzeszy i przebywał tam z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej. Organ administracji oraz WSA uznali, że ustawa o kombatantach nie obejmuje takich przypadków, a okoliczności te nie stanowią podstawy do przyznania uprawnień, nawet przy próbie zastosowania analogii. Sąd podkreślił, że ustawa dotyczy osób walczących o suwerenność Polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę K. Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy odmowę przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Skarżący argumentował, że urodził się w III Rzeszy i przebywał tam z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej, co jego zdaniem powinno być podstawą do przyznania uprawnień. Organ administracji oraz sąd administracyjny uznali jednak, że ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie przewiduje takich sytuacji. Sąd podkreślił, że ustawa dotyczy przede wszystkim osób, które walczyły o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, a okoliczności urodzenia się w III Rzeszy i pobytu tam z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej nie są objęte zakresem tej ustawy, ani nie pozwalają na stosowanie analogii. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o kombatantach nie przewiduje takich okoliczności jako podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o kombatantach dotyczy osób walczących o suwerenność i niepodległość Polski, a okoliczności urodzenia się w III Rzeszy i pobytu tam z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej nie są objęte jej zakresem ani nie pozwalają na stosowanie analogii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (2)

Główne

ustawa o kombatantach art. 1-4

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Ustawa dotyczy obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny. Nie obejmuje urodzenia i pobytu z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy.

Pomocnicze

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o kombatantach nie obejmuje przypadków urodzenia się i pobytu z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy. Nie można stosować analogii do przepisów ustawy o kombatantach. Preambuła ustawy wskazuje na osoby walczące o suwerenność i niepodległość Ojczyzny.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że urodzenie się w III Rzeszy powinno być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Próba zastosowania analogii do przepisów ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania uprawnień kombatanckich. Jakkolwiek preambuła do ustawy nie jest przepisem ustawy - wyraża intencje ustawodawcy, to jednakże rozważając jej treść trudno uznać, aby skarżący urodzony 14.04.1943 r. spełniał te wymogi. Przepisy te należy interpretować ściśle, a pierwszeństwo ma wykładnia językowa.

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

sędzia

Ireneusz Fornalik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach, zasady wykładni prawa, brak możliwości stosowania analogii w sprawach o uprawnienia kombatanckie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby urodzonej w III Rzeszy podczas deportacji rodziców do pracy przymusowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej grupy społecznej (kombatanci) i interpretacji przepisów dotyczących ich uprawnień, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.

Czy urodzenie w III Rzeszy daje prawa kombatanckie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 71/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik
Ireneusz Fornalik
Wiesław Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
art. 1-4
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Tezy
1. Ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymu do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania
uprawnień kombatanckich. Żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie przewiduje takiej sytuacji.
2. Już z treści preambuły do ustawy wynika, że dotyczy ona obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc
życia i zdrowia na polach walki zbrojnej. Jakkolwiek preambuła do ustawy nie jest przepisem ustawy - wyraża intencje ustawodawcy, to jednakże rozważając
jej treść trudno uznać, aby skarżący urodzony 14.04.1943 r. spełniał te wymogi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi K. Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 71/04
UZASADNIENIE
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2003 r. o odmowie przyznania K. Z. S. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na treść art. 1 - 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W ocenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pobyt skarżącego wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy nie jest represją w rozumieniu ww. ustawy i nie może być potraktowana jako działalność kombatancka. Nie można również stosować analogii do art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach. Zapis tego przepisu wskazuje, że ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania uprawnień kombatanckich.
W skardze na powyższą decyzję Z. S. wniósł o jej uchylenie i zmianę decyzji w kierunku przyznania mu uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu wskazał, że stanowisko Kierownika Urzędu sprowadzające się do stwierdzenia, że uprawnienia kombatanckie należą się tylko osobom urodzonym na terenie ZSRR jest ewidentnie sprzeczne z ustawą. Ustawa ta dotyczy tylko dzieci urodzonych w obozach III Rzeszy, o czym stanowi przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. abc. Jaskrawo błędnie Kierownik Urzędu uzależnia przyznanie uprawnień dzieciom, które po urodzeniu się w obozie przebywały następnie z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej. Ustawa nie zawiera takiego postanowienia, ponieważ istotą rzeczy jest tu sam fakt urodzenia się dziecka w warunkach obozowych. Kobiety polskie, gdziekolwiek pracowały były wywożone do "izb porodowych", przy czym powracały stamtąd najczęściej bez dzieci. Sytuacja ciężarnych była trudna i trudno sobie wyobrazić, aby ustawodawca mógł pominąć w ustawie tę grupę ludzi. Byłoby to co najmniej niehumanitarne.
Skarżący wnosi o zastosowanie analogi, tak jak to uczynił Urząd Kombatantów w stosunku do poszkodowanych przez były Związek Radziecki. Postaci rzeczy nie zmienia okoliczność, że dzieciom wywiezionym wraz z rodzicami na roboty przymusowe takie uprawnienia nie przysługują, gdyż nie są represją w rozumieniu ustawy. Nie dotyczy to sprawy skarżącego, gdyż nie był wywieziony do III Rzeszy, a tam się urodził.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Z. S. skierował do Sądu pisma otrzymane [...] 2004 r. i [...] 2004 r. w których wskazuje na okoliczności swoich urodzin. Uważa, że spełnia wszystkie wymogi aby otrzymać uprawnienia kombatanckie. Powołał się także na wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 28.5.2003 r. sygn. SA/Gd 3150/00.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zadaniem sądów administracyjnych jest m.in. zbadanie, czy zaskarżona decyzja albo inny akt poddany kontroli Sądu są zgodne z prawem.
Skarżący upatruje swoje uprawnienia do nabycia uprawnień kombatanckich z faktu urodzenia na terytorium III Rzeszy i pobytu tam od wiosny 1940 r. do końca wojny.
Warunki nabycia uprawnień kombatanckich są ściśle określone w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.)
Już z treści preambuły do ustawy wynika, że dotyczy ona obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc życia i zdrowia na polach walki zbrojnej. Jakkolwiek preambuła do ustawy nie jest przepisem ustawy, a wyraża intencje ustawodawcy, to jednakże rozważając jej treść trudno uznać, aby skarżący urodzony [...] 1943 r. spełniał te wymogi.
Art. 1 ustawy o kombatantach jednoznacznie definiuje, kto jest kombatantem. Kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słusznie uznał, że skarżący nie spełnia tych wymagań.
Art. 2 ustawy precyzuje, co uznaje się za działalność równorzędną z działalnością kombatancką, a art. 3 precyzuje, co uważa się za represje w rozumieniu ustawy.
Wbrew poglądom skarżącego nie jest tutaj możliwe stosowanie analogii. Przepisy te należy interpretować ściśle, a pierwszeństwo ma wykładnia językowa.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie twierdził, że uprawnienia kombatanckie należą się tylko osobom urodzonym na terenie ZSRR. Przytoczony został przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b). Z przepisu tego wynika, że represją w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłankach i deportacji w ZSRR.
Sąd podziela pogląd, że ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania uprawnień kombatanckich. Żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie przewiduje takiej sytuacji.
Z tego powodu skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), podlega oddaleniu.