II SA/KR 288/19

II SA/Kr 288/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Jacek Bursa
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 2582/21 - Wyrok NSA z 2023-11-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 234 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej G. G. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Burmistrz [...] i Miasta M. decyzją z dnia 25.10.2018 roku, nr: [...] orzekł o:
1. nakazaniu G. G. zabezpieczenie terenu swojej działki oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w M. przed gwałtownym odpływem wód opadowych/roztopowych na działkę sąsiednią oznaczoną nr [...] przy tej samej ulicy.
2. zabezpieczeniu działki sąsiedniej przed napływem wód opadowych/roztopowych które powinno być wykonane w sposób trwały, mieszczący się w granicach nieruchomości nr [...] i obejmować następujący zakres prac:
a) Odsunięcie dołu skarpy (wykonanego nasypu ziemnego) od lica ogrodzenia betonowego sąsiadów (Moniki i M. J.) na szer. min. 1,5m
b) Odsunięcie dołu skarpy od ogrodzenia wykonanego na działce [...] od strony ulicy [...] na szer. min. 1,5m,
c) Obniżenie wykonanego na działce [...] nasypu ziemnego przy obydwu ogrodzeniach do około 30cm poniżej górnej krawędzi murków ogrodzeniowych,
d) Ukształtowanie przestrzeni od murków ogrodzeniowych do podstawy nasypu ze spadkiem, co najmniej 5% w kierunku od ogrodzeń do nasypu,
e) Trwałe zamknięcie (zabetonowanie) istniejącego otworu w północnym- wschodnim narożniku ogrodzenia z działką nr [...]
f) W murku ogrodzeniowym od strony ul. [...] wykonanie 4 otworów o średnicy 50 mm w odstępach, co 3 m na zbliżonych poziomach. Oś otworów powinna być zlokalizowana 20cm pod powierzchnią gruntu z jego kontynuacją w kierunku skarpy przy pomocy sączka poprzecznego ze żwiru, całość zabezpieczona włókniną.
g) Szczegóły wykonania prac jak na rys. Nr 4 i Nr 5 stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji oraz określającej, że wykonanie w/w obowiązków nałożonych na Panią G. G. powinno nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna.
3. Wykonania w/w obowiązków nałożonych na stronę postępowania G. G. powinno nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna (prawomocna).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie została sporządzona opinia dotycząca zmiany stosunków wodnych na działkach ewidencyjnych [...] raz [...] obręb M.. Autorem opinii jest mgr inż. J. M., biegła z listy Wojewody [...] w zakresie postępowania wodnoprawnego nr [...]. Organ I instancji dokonał oceny przedmiotowej opinii, wskazując, iż identyfikuje ona naruszenia stanu wody, tak po wykonaniu nasypu ziemnego na działce nr [...], jak również stan przed i po zainwestowaniu właścicieli sąsiednich nieruchomości nr [...] i nr [...] w betonowe ogrodzenia działek. Wskazał, że biegła dokładnie określa również rozwiązanie, które ma na celu wyeliminowanie szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na działkę [...]. Opinia zwiera rysunki oraz przekroje proponowanego rozwiązania technicznego, co zdaniem organu I instancji pozwoli stronie zobowiązanej na wykonanie nakazu zawartego w decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez G. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 234 ust. 1 pkt.1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2018 poz. 2268) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej zmiany czy uchylenia. Wskazano na treść art. 234 ustawy Prawo wodne oraz na wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2014 r., II SA/Ke 373/14, dotyczący tego, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego, między innymi na okoliczność, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie, a szkodą (por. podane w przywołanym wyroku orzecznictwo). Orzecznictwo to nawiązuje do art. 84 § 1 k.p.a., w świetle którego "gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii."
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest zgodna z sporządzoną na potrzeby przedmiotowego postępowania opinia biegłego - mgr inż. J. M., biegłej z listy Wojewody [...] w zakresie postępowania wodnoprawnego nr [...]. Opinia ta została przez organ I instancji wnikliwie oceniona. Przeprowadzona ocena opinii nie budzi wątpliwości.
Po zapoznaniu się z treścią opinii (karta 92 do karta 102) Kolegium stwierdziło, że jest konkretna, szczegółowa i wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Proponowane przez biegłą rozwiązanie zawarte jest w pkt 7 opinii. Wykonanie urządzeń koniecznych do wykonania w celu przywrócenia stosunków wodnych przedstawiono na rysunku pn. sytuacja - przywrócenie stosunków wodnych - rysunek nr 4. Ponadto Burmistrz Gminy i Miasta M. przeprowadził własne oględziny w terenie w dniu 2.08.2018 roku, z których protokół wraz z obszerną dokumentacją fotograficzną znajduje się w aktach sprawy (karta 23 do karta 76).
Dokonując oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego Kolegium stwierdziło, że organ administracji publicznej dokonał wyczerpującej i merytorycznej oceny jego wyników. Ponadto, odnosząc się do zarzutów podniesionych w treści odwołania Kolegium wskazało, że Burmistrz Gminy i Miasta w M. pismem z dnia 04.10.2018 .r poinformował wszystkie strony postępowania o zebranych w sprawie dowodach i o przysługującym prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. G. G. nie wniosła zastrzeżeń do treści zebranych dowodów.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. G., zarzucając jej:
1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji pełnego wyjaśnienia istniejącego w sprawie stanu faktycznego w szczególności powielenie przez SKO w K. uchybień organu I instancji, poprzez nie wyjaśnienie przez organy obu instancji oraz powołanego w sprawie biegłego jaki wpływ na stan wody na działkach nr [...] i [...] położonych w M. ma okoliczność odsunięcia przez G. G. oraz jej męża nasypu ziemnego od muru ogrodzeniowego sąsiadów na odległość ok. 0,5 m oraz obniżenie nasypu na działce nr [...] na całej długości odsunięcia o 10-20 cm poniżej górnej krawędzi, a co ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż jak wynika z dotychczasowych obserwacji zaistniałego stanu rozwiązanie to jest wystarczające dla ograniczenia napływu wód,
2. naruszenie art. 7 k.p.a. w z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego, która jest niepełna i sprzeczna wewnętrznie, albowiem opinia ta nie zawiera wyliczenia ile na skutek uformowania nasypu - niwelacji podwórka przez G. G. - litrów (metrów sześciennych) wody więcej, oczywiście w proporcji do ilości opadów deszczu bądź śniegu, przepływa z działki nr [...] na działkę nr [...] jak również nie zawiera innych wyliczeń koniecznych do dokonania właściwych ustaleń faktycznych jak np. wyliczenia zwiększenia średniorocznego przepływu wody, a co ma istotne znaczenie dla ustalenia czy zmiana stanu wody na gruncie powstała i ewentualnie w jakiej skali, przedmiotowa opinia jest sprzeczna wewnętrznie, albowiem biegły wskazuje, iż odpływ wody z działki w innym kierunku nie jest możliwy, gdyż wynika to z ukształtowania terenu istniejącego poza ogrodzeniami działek - w tym spadku na drodze gminnej, zatem ciężko uznać za słuszny wniosek opinii, a następnie ustalenia uzasadnienia decyzji w tym zakresie.
3. sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowy poprzez ustalenie, iż nawet nakaz przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr [...] czyli całkowite zebranie wykonanego nasypu) nie rozwiązałoby obecnie istniejącego problemu, bez nakazu wykonania pewnych czynności przez stronę skarżoną (str. 8 uzasadnienia decyzji), a zatem uznać należy, że nawet przywrócenie stanu pierwotnego działki nr [...] tj. usunięcie nasypu nie spowodowałoby usunięcia tzw. zmiany stosunków wodnych na przedmiotowych działkach, zatem wnioski decyzji w postaci nakazania czynności opisanych w pkt od 1 do 3 zaskarżonej decyzji jest bezzasadne i bezprzedmiotowe, albowiem przywrócenie stanu pierwotnego poprzez usunięcie ziemi z działki nr [...] nie ma wpływu na rozwiązanie istniejącego obecnie problemu.
4. naruszenie art. 234 ust. 3 prawa wodnego poprzez brak ustalenia na czym polega zmiana stanu wód na działce nr [...], gdy organ za biegłym wskazuje, iż naturalnym kierunkiem odpływu wód z tej działki jest kierunek północno - wschodni tj. kierunek zlewni potoku C. , w którym to kierunku woda odpływa również w chwili obecnej, nadto organ nie dokonał ustalenia na czym polega szkodliwy wpływ rzekomej zmiany stanu wód z działki nr [...] na działkę nr [...], albowiem brak ustaleń, aby dochodziło do zalewania powierzchni tej ostatniej z działek, podniesienia stanu wody itp. zatem Organ I instancji, a za nim także Organ II instancji nie może stosować art. 234 ust. 3 Prawa wodnego bez ustalenia, czy zachodzą rzeczywiste przesłanki jego stosowania.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. skarżąca zakwestionowała, aby ziemia z jej działki spływała z deszczem na posesję uczestnika - wnioskodawcy. Podniosła, iż 2 dni temu podczas opadów zrobiła zdjęcia posesji wnioskodawcy i jak wynika z tych zdjęć, kostka brukowa przed posesją jest czysta. Przedłożyła zdjęcia, które okazano uczestnikowi i włączono do akt sprawy (k. 48-50). Uczestnik potwierdził, że zdjęcia są aktualne, tym niemniej kostka brukowa jest czysta, ponieważ on sam tę kostkę wyczyścił z napływającej ziemi, a to w związku z tym, że jego córka miała bierzmowanie i spodziewa się gości. Na pytanie Sądu, uczestnik oświadczył, że nie mył drogi zobrazowanej na zdjęciu nr 1. Skarżąca wyjaśniła, że jej dom jest posadowiony na szczycie wzniesienia. Zdjęcie nr 1 przedstawia spadek drogi w kierunku posesji uczestnika - wnioskodawcy, natomiast zdjęcie nr 2 przedstawia spadek drogi w przeciwną stronę wzniesienia.
Skarżąca oświadczyła też, że za jej domem znajduje się pole uprawne, a powyżej jej nieruchomości są działki budowlane, położone wyżej i do zamulania nieruchomości uczestnika może dochodzić na skutek spływu wody z ziemią z tych właśnie nieruchomości. Wskazała, że podjazd posesji uczestnika jest ukształtowany w ten sposób, że jest położony niżej niż droga. Woda nie może odpływać z tej nieruchomości, ale z drogi wpływa na ten podjazd. Uczestnik zaś oświadczył, iż woda z drogi nie spływa na podjazd jego posesji, ponieważ ukształtowana jest w ten sposób, że spadek drogi jest na stronę przeciwną, co też obrazują zdjęcia przedłożone przez skarżącą. Woda spływa na jego posesję nie z drogi, ale z nieruchomości sąsiedniej, należącej do skarżącej. Woda ta spływa wzdłuż ogrodzenia, a następnie kierowana jest na podjazd jego nieruchomości. Nadto na pytanie Sądu, uczestnik - wnioskodawca oświadczył, iż rurka w ogrodzeniu na zdjęciu nr 3 została wykonana przez niego i drugi wylot ma po drugiej stronie tego ogrodzenia. Miała ona odprowadzać wodę z tej części nieruchomości, ale nie jest to konieczne, gdyż wody tam się nie zbierają i rurka ta praktycznie nie pełni żadnej funkcji, tj. nie odprowadza wody z ogrodzonej części jego nieruchomości, ponieważ woda naturalnie wsiąka w glebę. Rurek zresztą wykonał więcej, ale nie są one potrzebne, gdyż nie odprowadzają wody z jego nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 234 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust.1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3).
Wskazać też należy, ze pomimo wejścia w życie nowej ustawy prawo wodne w dniu 1 stycznia 2018 r., zasadnicze poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego sformułowane na tle art. 29 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r., pozostały aktualne. Dotyczy to zwłaszcza zasad postępowania dowodowego w sprawach z zakresu zmiany stosunków wodnych na gruncie. Niewątpliwie rację ma Kolegium, że w postępowaniach tego rodzaju co do zasady konieczne jest sporządzenie opinii przez biegłego, zgodnie z art. 84 Kpa. Poza sporem pozostaje też konieczność dokonania przez organy oceny tak przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego, tak jak każdego innego dowodu, w kontekście pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie ulega też wątpliwości, że nadal pozostają aktualne przesłanki wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W dalszym ciągu decyzja ta musi zostać poprzedzona ustaleniem, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie, a nadto że zmiana ta wywołuje określone szkody na gruntach sąsiednich.
W sprawie przeprowadzona została opinia dotycząca zmiany stosunków wodnych przez mgr inż. J. M., biegłą z listy Wojewody [...] w zakresie postępowania wodnoprawnego nr [...].
Podkreślić należy, że nie zawsze biegły z zakresu hydrologii jest władny ocenić, czy szkody, na które wskazują wnioskodawcy postępowania są wynikiem zmiany stosunków wodnych na gruncie, czy też spowodowane są innymi okolicznościami. Tak jest np. w przypadku szkód w substancji obiektów budowlanych, gdyż nie zawsze biegły hydrolog musi mieć równocześnie wiadomości specjalne z zakresu budownictwa, zresztą w niniejszej sprawie nie do tego celu biegły został powołany.
W sporządzonej w niniejszej sprawie opinii biegła wskazała, że zmiana stosunków wodnych polegała nie tyle na zmianie kierunku spływu wody "tylko ich ilości, którą charakteryzuje parametr natężenia odpływu", a przyczyną tego było zasypanie niecki pomiędzy "szczelnymi" ogrodzeniami wykonanymi w latach 80 –tych, co z kolei doprowadziło do tego, że wody nie są retencjonowane na działce [...] (działce skarżącej).
Biegła wskazała też, że naturalny kierunek spływu wody został zmieniony pierwotnie przez budowę tych właśnie ogrodzeń szczelnych, które jak wynika z załączonych do akt fotografii w istocie pełnią funkcję muru oporowego zabezpieczającego przed napływem wody. Jednocześnie biegła podkreśliła, że niezależnie od czynności naprawczych, wody dalej będą spływały w kierunku nieruchomości [...] tj. w kierunku wjazdu na posesje M. J.. Inny odpływ wody nie jest możliwy, ze względu na ukształtowanie terenu. W tym kierunku spływają również wody z nieruchomości znajdującej się ponad działką [...] (skarżącej) na szczycie wzniesienia, nie będące przedmiotem sporu.
Jak wynika zatem z opinii i akt sprawy, sytuacja faktyczna nieruchomości skarżącej sprzed wykonania nasypu była zatem taka, że retencjonowała zarówno wody napływające z nieruchomości położnych ponad nią jak i wody zatrzymywane poprzez mur oporowy pomiędzy jej działką, a działką M. J. oraz ogrodzenie na podmurówce od strony drogi gminnej. Wody te naturalnie spływałyby na działkę wnioskodawcy oraz na drogę gminną. Innymi słowy szczelne ogrodzenia po raz pierwszy zmienił stosunki wodne w tym terenie, lecz były one w ten sposób ustabilizowane od lat 80 - tych ubiegłego wieku.
Biegła wskazał też, że tak utworzona sztuczna retencja nie zabezpieczała w czasie nawalnych deszczów w całości retencji dopływających do obniżenia wód opadowych. Również przed wykonaniem nasypu wody opadowe od strony działki [...] odpływały przez górę murka, ale w wyniku zaistniałej retencji były to raczej zdarzenia incydentalne (sporadyczne). Obecnie odpływ ten następuje strumieniem proporcjonalnym do natężenia deszczu, punktowo otworem w murze ogrodzeniowym praktycznie przy każdym deszczu. Powierzchnia zlewni z której spływają wody opadowe w kierunku rogu północno-wschodniego działki [...] to około 1 ha.
Biegła wskazała, że analizując stan z dnia zaskarżenia i z dnia wizji w terenie należy zaznaczyć, że właściciele działki [...] podjęli kroki w celu zminimalizowania skutków wywołanych wykonaniem nasypu. Odsunęli nasyp ziemny od ogrodzenia na odległość około 0,5m oraz obniżyli nasyp przy ogrodzeniu na szerokości odsunięcia około 0,l-0,2m poniżej górnej krawędzi murków ogrodzeniowych. Pozostawiony został jednak odpływ punktowy otworem w murze ogrodzeniowym.
Stwierdziła też, co potwierdzają również znajdujące się w aktach fotografie, że w 90% nasyp ten pokryty został już szatą roślinną i nie ma już efektu wynoszenia cząstek ziemi jak dla nasypu bez darni, oraz że "ograniczono odpływ zanieczyszczonej wody z ziemią z nasypu, gdyż nasyp ten jest już pokryty darnią".
Z zestawienia tego twierdzenia biegłej oraz zdjęć przedstawionych na rozprawie przez skarżącą wynika, że zarówno na samym podjeździe uczestnika, jak i na trawniku przed ogrodzeniem oraz na drodze gminnej brak jakichkolwiek widocznych namulisk spowodowanych niesioną wodą. Prowadzi to do wniosku, że szkody w postaci nanoszenia na nieruchomość uczestnika, a w szczególności na wjazd, mułu ze świeżo usypanej skarpy są co najmniej wątpliwe. Podkreślić należy, że zdjęcia nie są kwestionowane przez uczestnika, a wykonane zostały podczas ulewnych deszczy, które miały miejsce w małopolsce w maju 2019 r., a były tego rodzaju, że skutkowały lokalnymi podtopieniami i ogólnie zagrożeniem powodzią, co jest z urzędu wiadome Sądowi.
Nie zostały także w żadne sposób wykazane szkody w postaci uszkodzenia muru oporowego pomiędzy nieruchomościami skarżącej a uczestnika.
Organ I Instancji stwierdza w uzasadnieni swojej decyzji, że: "na wykonanych zdjęciach widoczne są liczne pęknięcia betonowego muru ogrodzeniowego, przy czym trudno określić, czy powstały one już wcześniej, czy w związku z naporem znacznych ilości ziemi przemieszczonej w jego sąsiedztwo przez właścicieli działki sąsiedniej" (str. 4 decyzji) oraz "poruszona przez skarżącego sprawa ewentualnego uszkodzenia muru oporowego jest zdaniem organu prawdopodobna" (str. 7 decyzji).
Zdaniem Sądu natomiast, dokonywanie oceny stanu technicznego muru oporowego na podstawie zdjęć, w tym w szczególności dokonywanie w ten sposób oceny przyczyn pęknięć muru, który istnieje od kilkudziesięciu lat i cały czas stanowi zaporę przed napływająca z góry wodą, a w konsekwencji ustalenie, że przyczyną pęknięć jest niedawne nawiezienie ziemi, jest co najmniej nieuprawnione i przedwczesne.
Organy nie wyjaśniły także, jak przedstawia się sytuacja stanu wody na nieruchomości skarżącego, a konkretnie jak nieruchomość ta jest odwadniana, czy i jaką funkcję pełnią rurki odwadniające w ogrodzeniu uczestnika, których wylot znajduje się nad podjazdem skarżącego. Jedna z nich widoczna jest na fotografiach znajdujących się na k. 50 akt sądowych, jednak zgodnie z oświadczeniem uczestnika złożonym na rozprawie, jest ich w ogrodzeniu więcej.
Podsumowując wskazać należy, że z opinii biegłej wynika niespornie, że miała miejsce zmiana stosunków wodnych, która polegała nie na zmianie kierunku spływu wody, ale zmianie natężenia tego spływu. Nie udowodniono natomiast, jak już to wyżej wskazano, wystąpienia szkód na nieruchomości sąsiedniej (uczestnika M. J.). Będzie to podstawowy obowiązek organu w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Jeżeli wyniki postępowania dowodowego bezspornie doprowadzą do wniosku, że szkody na nieruchomości uczestnika M. J., spowodowane zmianą natężenia odpływu wody z działki skarżącej w istocie mają miejsce, organ będzie obowiązany rozważyć jeszcze jedną okoliczność.
Otóż nakładając na skarżącą określone nakazy, polegające na wykonaniu robót częściowo przywracających stan poprzedni, a także wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, organ nie może nakazywać skarżącej wykonywania takich robót czy urządzeń, których zadanie sprowadzać się będzie do tego, że ciężar w tym również finansowy, uregulowania całej sytuacji hydrologicznej obszaru miałaby ponieść skarżąca. Organ będzie obowiązany wziąć po uwagę to, że gmina nie zapewniła odwodnienia swojej drogi, a w okolicach spornych nieruchomości nie ma rowów melioracyjnych. Zdaniem Sądu obecnie nałożone na skarżącą w decyzji obowiązki są zbyt dotkliwe i niewspółmierne do ustalonego stanu faktycznego w całym terenie otaczającym nieruchomości skarżącej i uczestnika. Organ nie może oczekiwać od skarżącej, że jej działka będzie służyła retencjonowaniu wód opadowych z całego wzgórza oraz zabezpieczała przed zalewaniem działkę uczestnika i drogę gminną. Być może wykonanie włącznie wielu odpływów w podmurówce ogrodzenia od strony drogi gminnej w miejsce usuwania części nadsypanej działki, będzie wystarczającym sposobem uregulowania zwiększonego natężenia odpływu. Zwłaszcza, że z opinii biegłej wynika, że nawet w poprzednim stanie faktycznym, przy ulewnych deszczach woda przelewał się "przez górę murka", był to zatem także ustabilizowany stan wody na gruncie.
Na koniec wskazać należy, że decyzja Kolegium istotnie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania tj. art.15 Kpa. Z uzasadnienia wynika, że organ nie prowadził postępowania (własnych ustaleń i ocen zgromadzonych dowodów), a jedynie niezwykle zwięźle ograniczył się w uzasadnieniu decyzji do wskazania, że wykonana została w sprawie opinia biegłego, która została prawidłowo skontrolowania przez organ I Instancji.
Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I instancji uchylona została na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 300 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu.