II SA/Bd 689/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-09-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdywymiana prawa jazdykategoria Eprawo o ruchu drogowympostępowanie administracyjneinterpretacja przepisówkierowca zawodowysamorządowe kolegium odwoławcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wymiany prawa jazdy z kategorią E, uznając błędną wykładnię przepisów przez organy administracji.

Skarżący Stanisław S. wniósł o wymianę prawa jazdy, domagając się uwzględnienia posiadanej kategorii E. Organy administracji odmówiły wydania tej kategorii, powołując się na brak dokumentów potwierdzających szkolenie i zdanie egzaminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące uzyskiwania kategorii E, dopuszczając możliwość jej uzyskania na podstawie praktyki zawodowej.

Sprawa dotyczyła wniosku Stanisława S. o wymianę prawa jazdy, w tym o uwzględnienie posiadanej kategorii E. Starostwo Powiatowe w A. odmówiło wydania prawa jazdy kategorii B+E i C+E, wskazując na brak w aktach kierowcy dokumentów potwierdzających odbycie szkolenia i zdanie egzaminu na te kategorie. Organ odwoławczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący argumentował, że posiada 35-letnią praktykę zawodową jako kierowca, w tym zdobył kategorię E w 1972 roku po odbyciu służby wojskowej i zdaniu egzaminu na kategorię C, a następnie po uiszczeniu opłaty uzyskał kategorię E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji dokonały błędnej wykładni § 198 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Przepis ten dopuszczał możliwość uzyskania kategorii E albo poprzez odbycie rocznej praktyki z kategorią C lub D, albo poprzez spełnienie innych warunków, w tym zdanie egzaminu. Sąd podkreślił, że organ niezasadnie przyjął, iż konieczne było spełnienie wszystkich przesłanek, ignorując alternatywę "albo". W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisów, nie uwzględniając alternatywy rozłącznej "albo" w § 198 ust. 2 rozporządzenia, co skutkowało niezasadną odmową wydania prawa jazdy z kategorią E.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis § 198 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r. dopuszczał uzyskanie kategorii E na podstawie odbycia rocznej praktyki z kategorią C lub D, a nie tylko poprzez spełnienie wszystkich wymienionych warunków łącznie. Organy błędnie zinterpretowały ten przepis, co stanowiło naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.r.d. art. 150

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych § § 198 ust. 2

Sąd uznał, że przepis ten dopuszczał uzyskanie kategorii E na podstawie odbycia rocznej praktyki z kategorią C lub D, a nie tylko poprzez spełnienie wszystkich wymienionych warunków łącznie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami § § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami § § 7 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych § § 194 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych § § 194 ust. 2 pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji dokonały błędnej wykładni § 198 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 1968 r., nie uwzględniając alternatywy rozłącznej "albo", co skutkowało niezasadną odmową wydania prawa jazdy z kategorią E. Skarżący posiadał wymaganą praktykę zawodową, która zgodnie z przepisami mogła stanowić podstawę do uzyskania kategorii E.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na braku dokumentów potwierdzających szkolenie i zdanie egzaminu na kategorię E, bez uwzględnienia innych podstaw prawnych. Stanowisko organów, że uzyskanie kategorii E było możliwe tylko po spełnieniu wszystkich przesłanek z § 198 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne (...) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, co do zgodności z prawem. Zatem do sądów należy ocena czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie. W przepisie tym zastosowana została alternatywa rozłączna. Oznacza to, że do zyskania uprawnienia wystarczało spełnić tylko jeden z wymienionych warunków na przykład: odbyć co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca z kategorią C lub D. Zatem należy stwierdzić, iż organ niezasadnie przyjął, iż uzyskanie kategorii E możliwe było tylko po spełnieniu wszystkich przesłanek, o których mowa w § 198 ust. 2, nie zauważając iż ustawodawca poprzez użycie słowa "albo" dopuścił dwie możliwości zdobycia uprawnień w zakresie kategorii praw jazdy.

Skład orzekający

Wojciech Jarzembski

przewodniczący

Elżbieta Piechowiak

sędzia

Ewa Kruppik-Świetlicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany praw jazdy i uzyskiwania kategorii E, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych i alternatywnych podstaw prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów obowiązujących w momencie wydania decyzji (rozporządzenie z 1968 r.) i specyficznego stanu faktycznego. Może mieć mniejsze znaczenie dla obecnych regulacji, ale stanowi przykład wykładni sądowej przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak błędna wykładnia przepisów przez organy administracji może prowadzić do krzywdzących decyzji, a sąd administracyjny pełni rolę kontrolną i korygującą.

Czy brak dokumentów zawsze oznacza brak uprawnień? Sąd wyjaśnia zasady wymiany prawa jazdy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 689/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Ewa Kruppik-Świetlicka /sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 150
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi Stanisława S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w A. z dnia [...] 2006 r., [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Starostwo Powiatowe w A., po rozpatrzeniu wniosku Stanisława S. z dnia [...] 2006r. o wymianę prawa jazdy, na podstawie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz w oparciu o § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy - orzekło o wymianie prawa jazdy kat. A.B. i C oraz odmówiło wydania prawa jazdy kategorii B+E i C+E.
Uzasadniając odmowę wydania prawa jazdy kategorii B+E i C+E organ wskazał, iż podczas weryfikacji akt kierowcy stwierdzono brak dokumentów potwierdzających uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na kategorię E oraz brak potwierdzenia odbycia szkolenia na wyżej wymienioną kategorię.
Organ wskazał ponadto , iż w czasie wydania skarżącemu pierwszego prawa jazdy obowiązywało rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. Nr 27, poz. 183 ze zm. ) określające w § 198 ust. 2 warunki, jakie należało spełnić aby otrzymać kategorię E prawa jazdy. Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem § 198 ust. 2 kategorię E prawa jazdy mogła otrzymać osoba, która odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca z kategorią C lub D albo odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca mający kategorię B oraz odpowiada warunkom określonym w § 194 ust. 2 pkt 3 i 5 tego rozporządzenia.
Zdaniem organu skarżący nie spełniał powyższych warunków ( nie legitymował się zdanym egzaminem i nie przeszedł szkolenia) i dlatego odmówiono mu wydania prawa jazdy z wnioskowaną kategorią E.
Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i złożył odwołanie do organu II instancji, wskazując, iż posiada odpowiednie kwalifikacje, w tym również sporną kategorię E, czego potwierdzeniem jest fakt, że organy aż czterokrotnie wydawały mu prawo jazdy z tą kategorią. Skarżący podniósł, iż ma 34 letnią praktykę zawodową jako kierowca. Skarżący winą za brak dokumentu w teczce kierowcy obciążył organy administracji, które jego zdaniem bezprawnie, z naruszeniem art. 77 KPA, przerzuciły na niego ciężar dowodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...], utrzymało w mocy w całości decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ po raz kolejny przywołał stan faktyczny sprawy oraz podstawę prawną wydanej decyzji. Dodatkowo organ podkreślił, iż w jego ocenie organy obu instancji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy w sprawie, który zdaniem organu jest kompletny. To zdaniem organu pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie spełnia warunków do wydania prawa jazdy kategorii E, ponieważ nie posiada w aktach potwierdzenia o zdaniu egzaminu na tę kategorię.
Skarżący w skardze złożonej do Sądu podniósł te same argumenty jak w odwołaniu i po raz kolejny podkreślił, iż posiada kwestionowane uprawnienia, które zdobył po roku 1971 r. , pracując zawodowo przez 34 lata jako kierowca.
Wskazał, iż organy administracji wydały mu czterokrotnie prawa jazdy z uwidocznioną kategorią E, po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających, potwierdzających uprawnienia.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ podniósł, iż celem ustawodawcy było uporządkowanie spraw związanych z prawem jazdy, w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej I koniecznością ujednolicenia dokumentów.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., organy obu instancji prawidłowo, wbrew twierdzeniom skarżącego, przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zwracając się miedzy innymi do Urzędu Wojewódzkiego w B. o wszelkie informacje nt. zdobytych uprawnień przez skarżącego i w ten sposób uzyskały kompletne materiały dowodowe, z których zdaniem organu jednoznacznie wynika, że skarżący kategorię E posiada bez uprawnień.
Na rozprawie, w dniu 12 września 2006r. skarżący potwierdził, iż pracuje jako kierowca od 35 lat. Oświadczył, iż praktykę zawodową odbył w czasie pełnienia służby wojskowej - jako kierowca mechanik. Egzamin na kategorię prawa jazdy C zdał w grudniu 1971 r., a następnie po uiszczeniu dodatkowej opłaty bez składania wniosku mógł wystąpić o kategorię E, którą uzyskał przy wydaniu prawa jazdy w styczniu 1972 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, co do zgodności z prawem. Zatem do sądów należy ocena czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący Stanisław S. zgodnie z wymogiem ustawowym, wynikającym z obowiązywania przepisu art. 150 ustawy z dnia 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ), w dniu 15 marca 2006r. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy, wnosząc o wydanie takiej kategorii, jaką posiadał do tej pory tj. A,B,C, E.
Przywołany przepis art. 150, który jest podstawą prawną wydanych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, stanowi:
" Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane".
Organ I instancji, załatwiając sprawę - wydał prawo jazdy z kategorią A, B, E jednocześnie odmówił wydania prawa jazdy z kategorią E.
Zdaniem organu odmowa wydania prawa jazdy z kategorią E została uzasadniona brakiem w aktach kierowcy, dowodów potwierdzających uzyskanie tej kategorii - takich jak: odbycie szkolenia i zdanie egzaminu.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący jest kierowcą zawodowym od 35 lat. Pierwsze prawo jazdy zdobył w roku 1968 z kategorią czwartą, potem trzecią i drugą. Praktykę w zawodzie nabierał w latach 1969 - 1971, pełniąc służbę wojskową, którą odbywał jako kierowca- mechanik ( k - 13, akta administracyjne zaświadczenie z sierpnia 1971 r.) . Następnie po skończeniu służby wojskowej i po odbyciu szkolenia, skarżący złożył w dniu [...] 1971 roku (k-8) egzamin w celu uzyskania uprawnień w zakresie kategorii E. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. Nr 27, poz. 183 ze zm. ) określające w § 198 ust. 2 warunki, jakie należało spełnić aby otrzymać kategorię E prawa jazdy.
Zgodnie z zacytowanym powyżej przepisem § 198 ust. 2 prawo jazdy kategorii E może otrzymać osoba, która:
1. odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca z kategorią C lub D albo
2. odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca mający kategorię B oraz odpowiada warunkom, określonym w § 194 ust. 2 pkt 3 i 5. Przy czym w § 194 ust. 2 w punkcie 3 jest mowa o wymaganiach co do stanu zdrowia a w punkcie 5 mowa jest o obowiązku zdania egzaminu.
W przepisie tym zastosowana została alternatywa rozłączna. Oznacza to, że do zyskania uprawnienia wystarczało spełnić tylko jeden z wymienionych warunków na przykład: odbyć co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca z kategorią C lub D.
Zatem należy stwierdzić, iż organ niezasadnie przyjął, iż uzyskanie kategorii E możliwe było tylko po spełnieniu wszystkich przesłanek, o których mowa w § 198 ust. 2, nie zauważając iż ustawodawca poprzez użycie słowa "albo" dopuścił dwie możliwości zdobycia uprawnień w zakresie kategorii praw jazdy. Jedną z nich było posiadanie praktyki z kategorią prawa jazdy C lub D.
W tym kierunku organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe zwłaszcza, że z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżący te warunki mógł spełnić.
Uznając zatem, że organy administracji publicznej obu instancji dokonały błędnej wykładni § 198 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 1968 r. ( cyt. powyżej ), co stanowi naruszenie prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI