II SA/Bd 684/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy aplikacji przewozowej na nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Kierowca aplikacji przewozowej został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Skarżący argumentował, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą. Sąd uznał jednak, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji, nawet okazjonalnie i we własnym imieniu, stanowi transport drogowy podlegający przepisom ustawy.
Skarżący K. K. został ukarany karą pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowiło naruszenie art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Kara została nałożona na podstawie kontroli drogowej, podczas której stwierdzono, że skarżący przewoził odpłatnie pasażerów za pomocą aplikacji internetowej B., nie posiadając wymaganych uprawnień. Skarżący odwołał się, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej i że jego czynności nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, podkreślając, że skarżący wykonywał przewóz we własnym imieniu, na własny rachunek i ryzyko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji, nawet okazjonalnie i bez formalnego statusu przedsiębiorcy, stanowi transport drogowy podlegający przepisom ustawy. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, wskazując, że usługa pośrednictwa poprzez platformę informatyczną jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową i wchodzi w zakres usług w dziedzinie transportu. Sąd uznał również, że umowy zawarte przez skarżącego z partnerem flotowym miały charakter pozorny, a skarżący działał we własnym imieniu i na własne ryzyko.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, nawet jeśli przewóz jest okazjonalny, wykonywany we własnym imieniu i na własny rachunek, a podmiot nie posiada formalnego statusu przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usługa pośrednictwa poprzez aplikację mobilną jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową i stanowi transport drogowy w rozumieniu ustawy, podlegający wymogom licencyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
utd art. 92a § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem warunków podlega karze pieniężnej.
utd art. 5b § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji jest naruszeniem.
Pomocnicze
utd art. 4 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja krajowego transportu drogowego.
utd art. 4 § 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego.
utd art. 92a § 3
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § 7
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § 11
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 4 § 6a
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu drogowego.
utd art. 3 § 2
Ustawa o transporcie drogowym
Stosowanie przepisów ustawy do podmiotów niebędących przedsiębiorcami.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet okazjonalnie i we własnym imieniu, stanowi transport drogowy podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym. Umowy między kierowcą a partnerem flotowym mogą być uznane za pozorne, jeśli nie odzwierciedlają rzeczywistego stosunku prawnego. Działanie kierowcy aplikacji, polegające na świadczeniu odpłatnych usług przewozowych, nawet jeśli nie stanowi trwale prowadzonej działalności gospodarczej, podlega sankcjom ustawy. Usługa pośrednictwa poprzez aplikację mobilną jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową i wchodzi w zakres usług w dziedzinie transportu.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i nie jest przedsiębiorcą. Czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Stroną postępowania powinien być podmiot, w imieniu którego wykonywany był przewóz, a nie skarżący. Organy nie wyjaśniły zasad działania aplikacji B. i pominęły treść wyjaśnień skarżącego oraz przedłożone dokumenty.
Godne uwagi sformułowania
usługę przewozową należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres 'usług w dziedzinie transportu' wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego umowy zawarte między stronami miały charakter pozorny i zostały zawarte w celu zmniejszenia - podstawy opodatkowania oraz podstawy ustalenia kwot z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący
Joanna Janiszewska-Ziołek
członek
Katarzyna Korycka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o transporcie drogowym w kontekście działalności kierowców aplikacji przewozowych, w szczególności kwestii uznania takiej działalności za transport drogowy i odpowiedzialności za brak licencji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy korzystającego z aplikacji B. i partnera flotowego, ale jego zasady mogą być stosowane do innych podobnych platform i modeli biznesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych aplikacji przewozowych i kwestii prawnych związanych z pracą kierowców, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Kierowco Ubera/Bolt, czy wiesz, że możesz dostać 12 000 zł kary za brak licencji?”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 684/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-01-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Joanna Janiszewska-Ziołek
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1640/21 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1 i art. 5b ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ("WITD") nałożył na skarżącego K. K. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej powoływanej również jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "utd"), za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowi naruszenie art. 5b ust. 1 utd. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, w szczególności, że powyższe naruszenie stwierdzono w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] maja 2019 r. w B., do której zatrzymano kierowany przez skarżącego pojazd marki M. o nr rej. [...], którym skarżący przewoził odpłatnie dwóch pasażerów na trasie z ul. [...] na ul. [...] w B. (Dworzec PKP). Organ ustalił, że skarżący wykonywał przewóz drogowy osób (dwóch pasażerów) na obszarze B., niewyposażonym i nieoznakowanym jako taksówka pojazdem marki M. o nr rej. [...], przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 8 osób, a przewóz ten był odpłatny, miał charakter okazjonalny i został wykonany po zamówieniu przez jednego z pasażerów za pomocą aplikacji internetowej B. (kiedyś funkcjonującej pod nazwą T.). Jak ustalono, pasażer nie otrzymał od skarżącego dowodu wniesienia opłaty za przejazd i nie zawarł żadnej umowy ze skarżącym (pasażer za pośrednictwem aplikacji B. umowę zawarł z partnerem flotowym). W toku postępowania WITD ustalił ponadto, że skarżący zawarł z przedsiębiorstwem S. sp. z o.o. w P., tj. partnerem flotowym B., umowę zlecenia której przedmiotem było świadczenie przez skarżącego usług przewozowych za wynagrodzeniem w związku z zapewnieniem mu przez partnera flotowego dostępu do aplikacji B. oraz umowę najmu pojazdu, którym wykonywano przewóz. Na podstawie wykreowanego przez strony stosunku umownego skarżący świadczył usługę przewozu na rzecz pasażera jako osoby trzeciej. WITD podkreślił również, że w chwili kontroli skarżący nie legitymował się (gdyż go nie uzyskał) żadnym uprawnieniem do wykonywania tego rodzaju transportu drogowego, w tym licencji o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 utd. Organ uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący jest rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli przewozu drogowego, bowiem świadczył on we własnym imieniu oraz na własny rachunek i ryzyko na rzecz pasażera usługę zarobkowego przewozu (a nie tylko kierowania pojazdem). Przy czym, jak ustalono, świadczenie to nie wynikało z umowy zawartej z pasażerem, a usługa była świadczona w ramach umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z partnerem flotowym operatora platformy B. – tj. z przedsiębiorstwem S. sp. z o.o., które było stroną zlecającą usługę przewozu, lecz nie przedmiotem przewozu. Wskazana relacja umowna pomiędzy partnerem, a skarżącym zdaniem organu wykreowała stosunek na kształt świadczenia na rzecz osoby trzeciej. Przedmiotem tej umowy było przewiezienie pasażera (jako osoby trzeciej) na danej trasie w zamian za ustalone wynagrodzenie, pomniejszone o wynagrodzenie partnera za udostępnienie kierowcy dostępu do aplikacji B. (kierowca nie miał zawartej z B. umowy o korzystanie z aplikacji, a do korzystania z niej był uprawniony na podstawie umowy zawartej z partnerem) i obciążenia publicznoprawne. Partner zapewniał kierowcy dostęp do aplikacji, pośrednicząc tym samym przy zamówieniu zleceń transportowych za pomocą aplikacji B. pomiędzy pasażerem, a kierowcą. Kierowca za wykonane przewozy rozliczany był przez partnera, z tym że partner nie partycypował w żaden sposób w kosztach wykonywania przez skarżącego przewozów, nie płacił za najem pojazdu, a otrzymywane przez kierowcę wynagrodzenie odpowiadało wyłącznie kwotom zarobionym za wykonane usługi przewozu osób, pomniejszonym o prowizje i opłaty za dostęp do aplikacji. Organ przyjął, że przyczyną zdecydowania się skarżącego na pośrednictwo partnera było to, że wymogiem zawarcia umowy bezpośrednio z B. o dostęp do platformy jest spełnienie wymogu legitymowania się licencją transportową, której skarżący nie posiada. Dodatkowo WITD zaznaczył, że pojazd, którym wykonywany był przewóz nie był zgłoszony do licencji partnera. Organ wskazał również, że jak ustalono, kierowca sam decydował o czasie i miejscu wykonywania przewozów oraz o sposobie używania pojazdu. Skoro zatem pojazdu używa wyłącznie kierowca a nie pośrednik, to w ocenie WITD, wyłączonym jest przyjęcie, iż kierowca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu najmu pojazdu. Organ podkreślił także, że brak ujawnienia w CEiDG działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług przewozowych nie może mieć znaczenia dla kwalifikacji tej działalności jako gospodarczej, skoro w tym zakresie zostały wypełnione przesłanki jej prowadzenia. Wobec powyższego w ocenie WITD, w okolicznościach niniejszej sprawy, ww. partner flotowy występował jako podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym, o jakim mowa w art. 92a ust. 11 utd, natomiast to skarżący był rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli okazjonalnego przewozu drogowego osób, który to przewóz wykonywał samodzielnie, na własny rachunek i ryzyko, nie będąc zobowiązanym do stosowania się do poleceń partnera i wykonywania usług przewozu osób. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego za przypisane mu naruszenia.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") poprzez zaniechanie ustalenia czy czynności stwierdzone w protokole kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący takiej działalności nie prowadzi;
2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego i pominięcie umowy zlecenia zawartej pomiędzy skarżącym a partnerem flotowym;
3) art. 5b utd w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd,
4) art. 92a ust. 1 i ust. 6 utd w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu utd, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił w szczególności, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – m.in. podpisanego przez kierowcę protokołu kontroli, będącego dokumentem urzędowym, zeznań świadków (pasażerów), dokumentacji fotograficznej – że skarżący w dniu kontroli wykonywał odpłatnie okazjonalny przewóz drogowy osób we własnym imieniu, nie posiadając uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób i nie okazując podczas kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani stosownej licencji. Wyjaśnił przy tym, że wskazany przewóz realizowany był za pośrednictwem aplikacji B.. Skarżący korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował we własnym imieniu i samodzielnie zamówione za pośrednictwem tej aplikacji zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał za to wynagrodzenie za pośrednictwem partnera flotowego, który rozliczał przejazdy, pobierając za to zapłatę. Ponadto organ podkreślił, że wykonywanie transportu będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd. GITD wskazał również, że w sprawie nie zaistniały przesłanki dające możliwość zastosowania art. 92c utd.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W treści skargi skarżący powielił zarzuty wraz z argumentacją podniesione już na gruncie wniesionego w sprawie odwołania i dodatkowo zarzucił naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, aby dnia [...] maja 2019 r. wykonywał on transport drogowy, podnosząc jednocześnie, że organ pominął treść jego wyjaśnień oraz przedłożone przez niego dokumenty, które wskazują na to, że stroną niniejszego postepowania nie powinien być skarżący, ale podmiot w imieniu którego wykonywany był przewóz. Ponadto zarzucił organowi brak odniesienia się do zarzutów w zakresie konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji B..
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, a wydane rozstrzygnięcia odpowiadają normie prawnej zawartej w art. 107 § 3 kpa, czyniąc również zadość treści art. 8 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ani podniesione w niej zarzuty, ani analiza akt postępowania i treści decyzji nie dają podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny, że skarżący jest podmiotem, który w dniu przedmiotowej kontroli wykonywał transport drogowy w postaci odpłatnego okazjonalnego przewozu drogowego osób, bez wymaganej licencji lub bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2019 poz. 58 ze zm.), która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a utd). Jak stanowi art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, przy czym stosownie do ust. 7 tego artykułu, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie zaś z lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł.
W kontekście zarzutów skargi należy podkreślić, że okoliczności faktyczne, w których orzekające w sprawie organy przypisały skarżącemu naruszenie wymagań ustawy o transporcie drogowym, tj. przepisu art. 5b ust. 1 utd są niewątpliwe i zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w kpa i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący [...] maja 2019 r. samochodem osobowym marki M., stanowiącym jego własność, wykonał odpłatną usługę przewozu osób w B.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej B.. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze skarżącym jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej; jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Pasażer nie otrzymał od kierowcy żadnego paragonu, ani innego potwierdzenia wniesienia opłaty oraz że nie zawarł z nim żadnej umowy regulującej zrealizowaną usługę przewozową. Skarżący mając udostępniony przez partnera flotowego dostęp do aplikacji B. - który to partner pośredniczył w ten sposób w realizacji usług transportowych – przyjmując na zasadzie całkowitej dobrowolności zlecenie przewozu, wykonał usługę przewozu ww. pasażera - jak wynika z akt sprawy - na własny rachunek, koszt, ryzyko i odpowiedzialność, za którą to usługę otrzymał za pośrednictwem partnera flotowego - pobraną automatycznie przez aplikację B. z rachunku pasażera – zapłatę, pomniejszoną m.in. o prowizję partnera z tytułu dostępu do aplikacji. Bezsporne jest też, że skarżący nie dysponował zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Powyższe okoliczności stwierdzone zostały w szczególności na podstawie treści protokołu kontroli (k.24 akt administracyjnych) oraz protokołów z przesłuchania pasażerów (k. 5-9) oraz z przesłuchania skarżącego (k. 61), jak i "Ogólnych warunków dla kierowców" (k. 75-90) i "Deklaracji podpięcia się pod flotę S. " (k. 40-46).
Zdaniem Sądu, we wskazanych okolicznościach, organy prawidłowo uznały, że do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje, gdyż skarżący wykonywał odpłatny przewóz drogowy osób, oraz właściwie przyjęły, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego, lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznań pasażerów oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 utd zakwalifikowały przewóz jako okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżącego uznały za podmiot wykonujący przewóz drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd.
Na gruncie krajowym, podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta zawiera przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. jak wskazano podmiotów wykonujących przewóz drogowy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 utd, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Przepisy ustawy o transporcie drogowym znajdują więc zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. Z kolejnych przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że:
- krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);
- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);
- przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);
- przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11).
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny; nie był przewozem niezarobkowym. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji B., a skarżący otrzymał ją za pośrednictwem partnera flotowego, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierowcy) z aplikacji telefonicznej B., służącej do organizowania usług przewozu. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację B. ma charakter zorganizowany i ciągły, skarżący poprzez zawarte umowy z partnerem flotowym podjął działania mające na celu zapewnienie mu stałego dostępu do rynku usług przewozowych (w ten sposób organizując swoją działalność), a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona jako przez wykonawcę przewozu we własnym imieniu, samodzielnie, za którą był on odpowiedzialny.
Wymaga wskazania, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 434/15 (publ.: http://curia.europa.eu/juris) dokonał analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja B.. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.
W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, że usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji B., która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. B. na rzecz, której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Tak samo należy ocenić działalność S. za pośrednictwem której skarżący uzyskał dostęp do aplikacji B.. Aplikacja została też wykorzystana do pobrania opłaty za przewóz. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Skarżący wykonywał bowiem we własnym imieniu, samodzielnie, na własny rachunek i odpowiedzialność odpłatnie przewóz osób za pośrednictwem aplikacji B. i partnera flotowego, który zapewnił mu dostęp do aplikacji i rozliczał jego wynagrodzenie. Wobec tego, nie sposób podzielić zarzutów skargi, że stroną niniejszego postępowania powinien być, nie skarżący, tylko – jak wskazał skarżący - podmiot w imieniu, którego wykonywany był przewóz, skoro to właśnie skarżący w rzeczywistości świadczył usługę przewozu we własnym imieniu i na własne ryzyku, a aplikacja B. i w jej ramach usługi partnera flotowego zapewniły mu jedynie możliwość świadczenia tego rodzaju usług. Jednocześnie wskazać należy, że bez jakiegokolwiek wpływu na powyższe ustalenia, pozostają znajdujące się w aktach sprawy umowy zawarte przez skarżącego z partnerem flotowym w ramach "Deklaracji podpięcia się pod flotę S. ". Zarówno umowa zlecenie w zakresie świadczenia usług przewozowych za wynagrodzeniem, jak i umowa najmu pojazdu, zawarte między stronami miały bowiem w ocenie Sądu charakter pozorny i zostały zawarte w celu zmniejszenia - podstawy opodatkowania oraz podstawy ustalenia kwot z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, należnych od wynagrodzenia uzyskanego z tytułu wyświadczonych usług transportowych przez kierowcę. Ponadto partner w żadnym momencie nie decydował o użyciu pojazdu oraz umownie wyłączył swoją odpowiedzialność za szkody powstałe w związku z używaniem pojazdu przez kierowcę. To skarżący, a nie partner, decydował samodzielnie, kiedy i czy wykona usługę przewozu osób, nie będąc zobowiązanym do stosowania się do wskazówek i poleceń partnera. Skarżący był odpowiedzialny za przewóz i to on ponosił koszty przewozów i dostępu do aplikacji B., a jego wynagrodzenie stanowiły kwoty jakie zapłaci przewożeni pasażerowie, pomniejszone jedynie o prowizje i opłaty za dostęp do aplikacji oraz obciążenia publicznoprawne. W tym warunkach Sąd nie ma wątpliwości, że działanie skarżącego stanowiło wykonywanie we własnym imieniu transportu drogowego w zakresie przewozu drogowego osób, a rola partnera flotowego sprowadzała się do pośrednictwa przy realizowanym przez skarżącego przewozie osób. Skarżący nie wykazał aby został zatrudniony jako kierowca przez inny podmiot lub wykonywana wyłącznie usługę kierowania pojazdem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy i wskazane powyżej okoliczności nie pozwalają natomiast na przypisanie skarżącemu wyłącznie roli kierowcy pojazdu. Pasażer i skarżący korzystali z aplikacji B. i to skarżący posiadał indywidualne konto kierowcy założone w tej aplikacji za pośrednictwem S. i był odpowiedzialny za zrealizowanie zamówionego przez pasażera przejazdu. Stwierdzić zatem należy, że prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju – i to niezależnie od tego ile razy oraz w jakim okresie skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji B. , która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09 - dostępne jw.). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.
Podkreślić należy też, odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii konieczności wyjaśnienia przez organy zasad działania aplikacji B., że w aktach sprawy znajduje się dokument "Ogólne warunki dla kierowców", który (jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji) stanowił dowód w sprawie i podstawę ustaleń organów obu instancji. Warto też zauważyć, że zasady działania ww. aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była poza tym sporna między stronami. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer, który zamówił przejazd, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. To dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.
W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 kpa, a także naruszenia art. 107 § 3 kpa. Z uwagi na zaistnienie przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 12 000 zł za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI