II SA/BD 665/06

II SA/Bd 665/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Elżbieta Piechowiak
Grażyna Malinowska-Wasik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 24 ust. 2, ust. 3a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz ( spr.) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 września 2006r. sprawy ze skargi Agnieszki G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
II SA/Bd 665/06
Uzasadnienie
Agnieszka G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] 2006 r. nr [...] o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem Karoliną G. w kwocie 420, 00 zł miesięcznie, na okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Organ I instancji orzeczenie oparł na podstawie art. 17 ust. 1-4 , art. 24 ust. 1 - 3 a, art. 26 ust. 1-6, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), art. 104 Kpa oraz art. 6 ust. 2a i art. 18 ust. 5a ustawy z dnia 28 listopada 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 228, poz. 225 ze zm.).
Z akt sprawy wynika, że decyzją Burmistrza J. z dnia [...] 2004 r. nr [...] zostało przyznane skarżącej świadczenie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 lipca 2004 r. w wysokości 420, 00zł.
Decyzja ta została wydana m.in. na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] 2002 r., nr [...], w którym to Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył do osób niepełnosprawnych Agnieszkę G.. W powyższym orzeczeniu stwierdzono, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Ważność orzeczenia została określona do dnia 31 lipca 2004 r. W punktach 2 i 4 dotyczących wskazań stwierdzono, że istnieje konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W dniu [...] 2004 r. po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wydał orzeczenie, w którym uznał, że nie ma aktualnie potrzeby do uznania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a istnieje konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.
Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Organ II instancji w dniu [...] 2004 r. wydał orzeczenie, które zostało zaskarżone do Sądu.
Na skutek powyższego Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] 2005 r. sygn. [...] rozpoznał odwołanie Agnieszki G. i zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w ten sposób, ż ustalił, iż Karolina G. wymaga długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na okres dalszych 5 lat od dnia badania przez biegłych, tj. do czerwca 2010 r. Wyrok Sądu został poprzedzony badaniem sądowo- lekarskim. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2006 r., stanowiącym aneks do badania sądowo - lekarskiego przeprowadzonego w dniu [...] 2005 r., we wnioskach orzeczenia stwierdzono, że po przeprowadzeniu badania sądowo - lekarskiego w dniu [...] 2005 r. zmieniono wnioski ustalone w dniu [...] 2005 r. W pkt 4 wniosków stwierdzono, że orzeczenie komisji Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu dla osób Niepełnosprawnych z dnia [...] 2004 r. nie jest zgodne z orzeczeniem biegłych sądowych i zostało uzupełnione o przedstawione dane.
W następstwie wyroku Sądu, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] 2005 r. wykonując prawomocny wyrok zaliczył Karolinę G. do osób niepełnosprawnych. Jako datę złożenia wniosku wskazał [...] 2004 r. stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia i wskazał na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i na istnienie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.
W pouczeniu stwierdzono, że orzeczenie z dnia [...] 2004 r. traci swoją moc prawną.
W dniu [...] 2005 r. Agnieszka G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Burmistrz J. w zw. z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r., przyznał świadczenie skarżącej od [...] 2005 r. kierując się przesłanką wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...] 2005 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zaleciło ,aby organ I instancji zbadał, czy w niniejszej sprawie występuje ciągłość orzeczenia o niepełnosprawności w oparciu również o orzeczenie z dnia [...] 2004 r., którego brak było w aktach.
W dniu 23 grudnia 2005 r. organ I instancji ponownie wydał orzeczenie o przyznaniu świadczenia skarżącej za okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., kierując się przesłanką wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...] 2006 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium tym razem zaleciło organowi I instancji, aby zbadał w jakim celu zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r. i wnioskom z poczynionych ustaleń dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Burmistrza J. przyznał skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem Karoliną G. w kwocie 420, 00 zł miesięcznie, na okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wywiodła, że świadczenie powinno zostać przyznane jej od dnia 1 sierpnia 2004 r. jako kontynuacja świadczenia przyznanego decyzją z dnia [...] 2002 r., a obejmującą okres od 1 sierpnia 2002 r. do 31 sierpnia 2004 r. W odwołaniu skarżąca powołała się na art. 24 ust. 3 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym to przepisem w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Z powyższego względu skarżąca uważa, że w związku z orzeczeniami o niepełnosprawności istnieje kontynuacja niepełnosprawności.
Organ II instancji utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] stwierdzając, że skoro orzeczenie z dnia [...] 2005 r. wydano jako wykonanie wyroku Sądu Rejonowego w B. ( sygn. akt [...]), który od czerwca 2005 r. uznał istnienie wskazania z pkt 7, to należy uznać, że brak jest kontynuacji.
W skardze do Sądu skarżąca powołała się na te same argumenty co w odwołaniu szerzej je uzasadniając.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując swoje stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ powołał się na zmianę przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a dokładnie art. 24 ust. 3a., który ogranicza prawo do świadczenia datą złożenia wniosku o świadczenie.
Skarżąca odnosząc się do stanowiska organu zawartego w udzielonej odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia [...] 2006 r. stwierdziła, że nowe brzmienie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinno mieć zastosowania w jej sprawie, a to dlatego, że wniosek o świadczenie złożyła ona do organu przed zmianą przepisów, tj. w dniu 31 października 2005 r. i to nie jest jej wina, że sprawa tak długo była prowadzona przez organy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm) - dalej P.p.s.a.
Zarzut skarżącej odnośnie błędnego zastosowania przez organy przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu uzależniającym początek prawa do świadczenia od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosek o świadczenie złożyła w dniu 31 października 2005 r. Powyższe wywołało taki skutek zgodnie z przepisami prawa, że miesiąc październik 2006 r. stał się początkowym terminem uprawniającym do przyznania świadczenia.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że świadczenia rodzinne przyznawane są na wniosek strony, a nie z urzędu.
Poprzednie świadczenie przyznane skarżącej na mocy decyzji z dnia [...] 2004 r. wygasło w dniu [...] 2004 r., a więc z dniem utraty ważności orzeczenia z dnia [...] 2002 r. O kolejne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca zwróciła się do organu Burmistrza J. we wniosku złożonym w dniu [...] 2005 r. załączając komplet dokumentów.
Mimo, iż w dacie złożenia wniosku przez skarżącą przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych posiadł następujące brzmienie:
"W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia", to nie miało to wpływu na przyznanie świadczenia za okres wcześniejszy w sytuacji, gdy wniosek o świadczenie złożony został w październiku 2005 r.
Przepis ten został następnie zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. (Dz.U.05.267.2260) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 14 stycznia 2006 r. Po nowelizacji przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymał brzmienie:
"W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego".
Przepis w zmienionej wersji wszedł w życie z dniem 14 stycznia 2006 r. i ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów przejściowych odnośnie trybu postępowania co do spraw wszczętych, a niezakończonych (art. 2 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych).
Nowelizacja przepisu uściśliła jedynie to, że wniosek o przyznanie świadczenia będzie decydował o przyznaniu uprawnienia przez organ.
W tej sytuacji należy przyjąć, że w dacie wydawania orzeczenia I instancji zastosowanie miał przepis art. 24 ust. 3 a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. (Dz.U.05.267.2260) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 14 stycznia 2006 r.
W związku z powyższym prawo do świadczenia rodzinnego może zostać przyznane nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Ze zgromadzonych akt w sprawie wynika, że skarżąca wniosek o kontynuację świadczenia złożyła w dniu 31 października 2005 r. Tak więc miesiąc październik 2005 r. wyznaczył w niniejszej sprawie początkowy bieg terminu od którego należało przyznać świadczenie skarżącej.
Organy I instancji rozpoznając sprawę na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa nie zwrócił uwagi na zasadę ogólną zawarta w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
W związku z powyższym organ winien przyznać świadczenie od dnia 1 października 2006 r., a nie od dnia 31 października 2005 r.
Przy powyższym stanie faktycznym i prawnym rozważania na temat kontynuacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie mają wpływu na wynik sprawy. Sąd jednak zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, że w niniejszej sprawie miała miejsce kontynuacja orzeczenia o niepełnosprawności. Okoliczność tą dokumentuje orzeczenie o niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r. Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w powyższy rozstrzygnięciu stwierdził, że orzeczenie z dnia [...] 2004 r. traci swoją moc prawną. Natomiast jako datę złożenia wniosku wskazał [...] 2004 r. stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia i wskazał na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i na istnienie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.
W ocenie Sądu powyższe świadczy o kontynuacji niepełnosprawności.
W świetle powyższego Sąd w niniejszej sprawie skorzystał z uprawnień wynikających z art. 134 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 u.s.a.) zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w piśmie procesowym. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego.
Na podstawie powyższego stanu faktycznego i prawnego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 oraz na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.