II SA/Bd 658/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący, M. T. i J. T., domagali się ujawnienia działki nr [...] jako ich własności, opierając się na wpisach w księdze wieczystej. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując na rozbieżności w aktach własności ziemi z 1973 r. oraz błędne dołączenie części działki do ksiąg wieczystych w 1983 r. Sąd administracyjny uznał, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności. Podkreślono, że aktualizacja ewidencji może nastąpić na podstawie dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności, a nie na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do ich treści. Sąd stwierdził, że spory dotyczące własności i powierzchni nieruchomości powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a organ ewidencyjny nie jest do tego uprawniony. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów, podkreślająca deklaratoryjny charakter ewidencji i konieczność rozstrzygania sporów o własność w drodze postępowania cywilnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w dokumentach źródłowych i błędów w ewidencji. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie dokumentacja jest jasna i nie budzi wątpliwości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wpisów w księdze wieczystej, gdy istnieją rozbieżności w dokumentach źródłowych i wątpliwości co do własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych w oparciu o wpisy w księdze wieczystej, jeśli istnieją rozbieżności w dokumentach źródłowych i nie zostały one jednoznacznie wyjaśnione. Spory o własność i powierzchnię nieruchomości wymagają rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność. Aktualizacja danych wymaga udokumentowania nabycia prawa własności na podstawie aktualnych dokumentów, a nie powtórnej oceny archiwalnych, potencjalnie wadliwych dokumentów. W przypadku wątpliwości co do dokumentu źródłowego, konieczne jest wytworzenie nowego, poprawnego dokumentu lub rozstrzygnięcie sporu w drodze postępowania cywilnego.
Czy błąd w dokumentacji geodezyjnej z 1983 r., który doprowadził do błędnego wpisu w księdze wieczystej, może być skorygowany w drodze aktualizacji ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd wynikający z wadliwości dokumentu źródłowego nie może być korygowany w drodze aktualizacji ewidencji gruntów. Tego typu błędy wymagają wytworzenia nowego, poprawnego dokumentu lub rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Aktualizacja ewidencji gruntów w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczy jedynie błędów oczywistych, które nie wymagają postępowania wyjaśniającego. Błędy wynikające z wadliwości dokumentu źródłowego nie mogą być prostowane przez organ ewidencyjny w drodze własnego rozstrzygnięcia.
Przepisy (17)
Główne
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (z urzędu lub na wniosek).
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sposoby aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków (czynność materialno-techniczna lub decyzja administracyjna).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w przedmiocie skargi.
Pomocnicze
p.g.i.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja ewidencji gruntów i budynków jako systemu informacyjnego gromadzącego dane o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających.
p.g.i.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zakres danych dotyczących gruntów w ewidencji: położenie, granice, powierzchnia, rodzaje użytków, oznaczenia ksiąg wieczystych.
p.g.i.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wskazanie właściciela lub władającego gruntem w ewidencji.
p.g.i.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek zgłaszania zmian danych w ewidencji, z wyłączeniem zmian wynikających z aktów normatywnych, orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej.
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zwrot "wykrycie błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, nie wymagający szczegółowego postępowania dowodowego.
p.g.i.k. art. 24a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Postępowanie modernizacyjne.
p.g.i.k. art. 23 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dokumenty, na podstawie których następuje aktualizacja informacji w ewidencji.
p.g.i.k. art. 23 § ust. 7
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Niezwłoczne dokonywanie aktualizacji operatu ewidencyjnego po uzyskaniu odpowiednich dokumentów.
rozporządzenie w sprawie ewidencji art. 11
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Zakres danych objętych ewidencją (przedmiotowe i podmiotowe).
rozporządzenie w sprawie ewidencji art. 12
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wykazywanie danych dotyczących opisu prawa podmiotów do działek ewidencyjnych, budynków i lokali oraz daty uzyskania tego prawa i informacji o dokumentach stanowiących podstawę ujawnienia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność. • Aktualizacja ewidencji wymaga udokumentowania nabycia prawa własności na podstawie aktualnych dokumentów, a nie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. • Spory dotyczące własności i powierzchni nieruchomości powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. • Błędy wynikające z wadliwości dokumentu źródłowego nie mogą być korygowane w drodze aktualizacji ewidencji gruntów przez organ ewidencyjny.
Odrzucone argumenty
Możliwość aktualizacji informacji w ewidencji gruntów w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wpisów w księdze wieczystej (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b p.g.i.k.), mimo rozbieżności w dokumentach źródłowych.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga natomiast sporów o prawo. • Wpisy mają charakter deklaratoryjny. • Aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu w niej występującego może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. • Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego celem rozstrzygnięcia sporu co do własności nieruchomości oraz jej powierzchni. • W przypadku sporu co do tego kto jest właścicielem działki nr [...] powinno dojść w pierwszej kolejności do rozstrzygnięcia tego sporu w drodze postępowania cywilnego. • Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Brzezińska
sędzia
Katarzyna Korycka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów, podkreślająca deklaratoryjny charakter ewidencji i konieczność rozstrzygania sporów o własność w drodze postępowania cywilnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w dokumentach źródłowych i błędów w ewidencji. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie dokumentacja jest jasna i nie budzi wątpliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem prawny związany z ewidencją gruntów i rozbieżnościami między dokumentami, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Ewidencja gruntów a spory o własność: Kiedy sąd administracyjny odsyła do sądu cywilnego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.