II SA/Bd 654/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. odmawiającą przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych (SUO) dla córki Skarżącej, L. C., zdiagnozowanej z autyzmem atypowym. Skarżąca wnioskowała o 40 godzin SUO miesięcznie na okres od kwietnia do grudnia 2022 r., opierając się na zaświadczeniu lekarskim. Organy administracji przyznały jedynie 20 godzin miesięcznie na okres od kwietnia do maja 2022 r., argumentując, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, dziecko korzysta już z innych form wsparcia (szkoła, poradnia), a także powołując się na ograniczone środki finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy administracji, mimo że decyzja o przyznaniu SUO należy do uznania administracyjnego, nie wykazały należycie ograniczeń finansowych ani nie zbadały wyczerpująco potrzeb dziecka. Sąd podkreślił, że powołanie się na brak środków finansowych było gołosłowne, gdyż organy nie wykazały, czy podjęły działania w celu pozyskania dodatkowych środków z budżetu państwa, które finansuje zadania zlecone. Ponadto, organy nie odniosły się wystarczająco do treści zaświadczenia lekarskiego, które wskazywało na potrzebę 40 godzin SUO miesięcznie, a terapia w ramach SUO powinna odbywać się poza innymi formami wsparcia. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad wyjaśniania stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego i przekonywania strony, co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem granic uznania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie decyzji uznaniowych w sprawach pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie wykazywania ograniczeń finansowych, zasady postępowania przy przyznawaniu specjalistycznych usług opiekuńczych, subsydiarność pomocy społecznej.
Dotyczy specyfiki przyznawania specjalistycznych usług opiekuńczych w kontekście uznania administracyjnego i finansowania zadań zleconych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy administracji prawidłowo oceniły potrzebę i wymiar specjalistycznych usług opiekuńczych dla dziecka z zaburzeniami psychicznymi, uwzględniając subsydiarność pomocy, inne formy wsparcia oraz ograniczenia finansowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały należycie ograniczeń finansowych ani nie zbadały wystarczająco potrzeb dziecka, a także nie odniosły się do zarzutów dotyczących braku działań w celu pozyskania środków z budżetu państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący ograniczeń finansowych ani nie zbadały dogłębnie potrzeb dziecka, a także nie odniosły się do kwestii pozyskiwania środków z budżetu państwa, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Czy organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego, może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej wyłącznie z powodu ograniczeń finansowych, bez wykazania tych ograniczeń i bez podjęcia działań w celu pozyskania środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ może uwzględnić swoje możliwości finansowe, ale nie może działać dowolnie. Musi wykazać ograniczenia finansowe dokumentami i podjąć działania w celu pozyskania środków, a także rozważyć sytuację i potrzeby osoby wymagającej pomocy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Organ musi wykazać ograniczenia finansowe, a także podjąć działania w celu pozyskania środków z budżetu państwa, zwłaszcza gdy świadczenie jest zadaniem zleconym.
Przepisy (16)
Główne
ups art. 50 § 2, 5, 7
Ustawa o pomocy społecznej
Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina nie może jej zapewnić. Zakres, okres i miejsce świadczenia usług ustala ośrodek pomocy społecznej. Przyznanie świadczenia następuje w formie decyzji administracyjnej.
ups art. 18 § 1 pkt 3, 2
Ustawa o pomocy społecznej
Organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, realizowanym przez gminę. Środki na realizację zapewnia budżet państwa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
Określa rodzaje świadczonych usług, kwalifikacje osób je świadczących, zasady i tryb ustalania opłat oraz warunki zwolnienia z opłat.
Pomocnicze
ups art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (zasada subsydiarności).
ups art. 3 § 1, 2, 4
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności, a potrzeby osób i rodzin powinny zostać uwzględnione, mieszcząc się w możliwościach pomocy społecznej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany działać w sposób zapewniający uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
ups art. 47 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa podstawy prawne dla rozporządzeń dotyczących organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe art. 127 § 19
Określa podstawy prawne dla rozporządzeń dotyczących organizacji kształcenia oraz prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego art. 7 § 3
Określa zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Umożliwia rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach kryzysowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały należycie ograniczeń finansowych. • Organy nie zbadały wystarczająco potrzeb dziecka. • Organy nie odniosły się do zarzutów dotyczących braku działań w celu pozyskania środków z budżetu państwa. • Decyzje organów były ogólnikowe i nie pozwalały na kontrolę sądową.
Odrzucone argumenty
Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. • Dziecko korzysta z innych form wsparcia (szkoła, poradnia). • Ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej. • Przyznanie świadczenia należy do uznania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu administracji publicznej. • Organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy. • Brak środków na finansowanie specjalistycznych usług opiekuńczych jawi się w takim stanie rzeczy jako gołosłowne i nieuprawnione. • Ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie pozwala na poznanie motywów rozstrzygnięcia organu, a tym samym na jego kontrolę przez sąd administracyjny.
Skład orzekający
Jarosław Wichrowski
sprawozdawca
Joanna Brzezińska
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji uznaniowych w sprawach pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie wykazywania ograniczeń finansowych, zasady postępowania przy przyznawaniu specjalistycznych usług opiekuńczych, subsydiarność pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania specjalistycznych usług opiekuńczych w kontekście uznania administracyjnego i finansowania zadań zleconych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet tych opartych na uznaniu, oraz jak sąd administracyjny kontroluje działania organów w sprawach dotyczących wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
“Sąd: Brak środków to nie wymówka! Jak urzędnicy muszą uzasadniać odmowę pomocy dziecku z autyzmem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.