II SA/Bd 65/07

II SA/Bd 65/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Grażyna Malinowska-Wasik /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 37 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2007r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 65/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 1, 8 ust. 1 pkt 2, 12, 16 ust. 2, 36 pkt 1 lit a, 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 102, 106 ust. 1 i 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593; ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta I. z dnia [...] 2006 r., nr [...] odmawiającą przyznania E. K. zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż warunki, w jakich mieszka wnioskodawczyni i jej mąż są komfortowe. Mąż E. K. jest wprawdzie bezrobotnym, ale zawód mechanika samochodowego powinien mu umożliwić utrzymanie siebie i żony. Z akt sprawy wynika ponadto, iż w dniu 8 sierpnia 2005 r. sprzedał on zabudowaną domem mieszkalnym nieruchomość za 160.000 zł, otrzymując w dniu sporządzenia aktu notarialnego 55 tysięcy złotych - resztę miał otrzymać po uzyskaniu przez nabywców nieruchomości kredytu bankowego. Na podstawie wywiadu środowiskowego organ ustalił, iż rodzina E. K. uzyskuje dochody w wysokości 500 zł miesięczne, zaś jej wydatki na utrzymanie rodziny i mieszkania o powierzchni ponad 100 m² przekraczają 900 zł. miesięcznie. Świadczy to, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wnioskodawczyni miała i ma inne nieujawnione dochody na pokrycie bieżących wydatków. Ponadto organ wskazał, że mimo niezbyt dobrego stanu zdrowia E. K., Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w I. orzeczeniem z dnia [...] 2006 r., określił jej stan niepełnosprawności jedynie jako umiarkowany na okres do 31 sierpnia 2008 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
na powyższą decyzję E. K. zakwestionowała ustalenia organu, podnosząc przy tym, iż pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym nie wziął pod uwagę, iż jej mieszkanie jest od podwórza, okna wychodzą na śmietnik i ze względu
na usytuowanie na parterze jest ono zimne i źle naświetlone oraz, że znajdują się
w nim 15 letnie meble i 12 letni popsuty telewizor. Skarżąca wskazała ponadto na swój zły stan zdrowia, problemy z chodzeniem i brak możliwości samodzielnej egzystencji, a także, iż kiepska sytuacja finansowa, w jakiej się znajduje powoduje, że nie stać ją na lekarstwa. Jej mąż w wyniku wypadku w dawnym zakładzie pracy ma chory kręgosłup.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, iż z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu określoną przez samą skarżąca a sytuacją majątkową jej rodziny. Wpływu na rozstrzygnięcie nie mogło mieć, zdaniem organu, to że mieszkanie położone jest na parterze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialno-prawną podstawą rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). W myśl tej ustawy warunkiem przyznania pomocy finansowej osobom lub rodzinom jest ich trudna sytuacja życiowa, której nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Miesięczny dochód osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc społeczną nie może być przy tym większy od kwoty określonej w ustawie - tzw. kryterium dochodowego.
Jedną z form udzielania pomocy społecznej jest zasiłek stały. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) świadczenie to przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl zaś art. 6 ust. 1 cyt. ustawy całkowita niezdolność do pracy to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Bezspornie skarżąca spełnia przesłankę całkowitej niezdolności do pracy określoną w wyżej wskazanym art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2006 r. zaliczył ją bowiem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W związku z tym, zdaniem Sądu, zbędnym jest analizowanie stanu zdrowia skarżącej.
Odnosząc się natomiast do drugiego z wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy warunków przyznania zasiłku stałego tj. osiągania dochodu poniżej kryterium dochodowego, wskazać trzeba, iż w świetle § 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych
oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950; ze zm.) kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie nie może przekraczać 351 zł.. Zgodnie zaś z oświadczeniem skarżącej złożonym w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego, jedynym dochodem jej dwuosobowej rodziny jest dochód osiągany przez męża, pracującego na wsi, w wysokości 500 zł. Uznanie za wiarygodne, powyższego twierdzenia, nie popartego żadnymi dokumentami, oznaczałoby, iż skarżąca spełniła przesłanki do przyznania zasiłku stałego. Jednakże nawet w sytuacji spełniania warunków wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy istnieje możliwość odmowy przyznania zasiłku stałego. Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości organ może odmówić przyznania świadczenia. Należy przy tym zaznaczyć, iż istnienie dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny musi zostać w sposób przekonujący wykazane.
Badając sytuację majątkową rodziny skarżącej, organy obu instancji słusznie zwróciły uwagę, iż w dniu 8 sierpnia 2005 r., jej mąż R. K. sprzedał zabudowaną domem mieszkalnym nieruchomość położoną w I.przy ul. [...] za 160 000 zł, otrzymując w dniu sporządzenia aktu notarialnego 55 tysięcy złotych. Resztę zaś, po odjęciu kwoty 8838,04 zł przelanej bezpośrednio na konto Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w I., miał otrzymać po uzyskaniu kredytu przez kupujących lub w terminie 7 dni od dnia sporządzenia niniejszej umowy. Ponieważ powyższe zdarzenie miało miejsce mniej więcej rok przed wystąpieniem przez E. K. z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego, a kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości stanowi wielokrotność przeciętnego rocznego wynagrodzenia brutto w naszym kraju, zasadnym było przyjęcie, iż dwuosobowa rodzina skarżącej jest w dalszym ciągu w posiadaniu zasobów finansowych, o których mowa w art. 12 cyt. ustawy.
Z pisma E. K. z dnia 13.09.2006 r. wynika jednakże, iż całość
pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży domu wykorzystała wspólnie z mężem na spłatę długów, remont mieszkania przy ul. S. oraz roczną egzystencję
rodziny. Przedstawiła przy tym zestawienie wydatków opiewające na łączną kwotę 154.733 zł., z którego wynika, iż wspólnie z mężem przeznaczyła 11.150 zł na sprzęt gospodarstwa domowego i meble, 67.845 zł na spłatę długów i 75.738 zł. na wydatki związane z mieszkaniem i inne. Znaczna część z tych wydatków nie została udokumentowana, a niektóre dotyczą okresu sprzed dnia sprzedaży nieruchomości. Większość zaś z przedłożonych przez skarżącą rachunków wystawiono na jej córkę D. K., co - jak wyjaśnia skarżąca - związane było z tym, iż mają oni jeszcze jeden dług do spłacenia i ściga ich komornik.
W przedstawionym rozliczeniu skarżąca podała, iż 60 tyś złotych z uzyskanych pieniędzy przeznaczone zostało na spłatę wierzytelności J. O.. Na dowód tego wyżej wymieniona przedłożyła zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w I. z dnia [...]2006 r. z którego wynika, iż w związku z wnioskiem wierzyciela J. O. prowadzone było postępowanie egzekucyjne przeciwko E. i R. K. na podstawie tytułu wykonawczego – postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]1993 r., sygn. akt. [...] (należność na rzecz wierzyciela na dzień wszczęcia egzekucji tj. 7.10.2004 r. wynosiła 58 618, 34 zł + odsetki). W aktach sprawy znajduje się jednakże pokwitowanie J. O. z dnia 14.07.2005 r., w którym wyżej wymieniony pokwitował odbiór uzgodnionej kwoty pieniężnej od R. K. związanej z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 1993r., wskazując, iż nie będzie występował o zwrot innej kwoty w ramach powyższego postanowienia sadu, o ile komornik nie obciąży go jakimkolwiek kosztem postępowania, nie zajmie rachunku bankowego czy jakichkolwiek źródeł dochodu. Oznacza to zatem, iż wskazana przez skarżąca spłata wierzytelności dokonana została faktycznie przez dniem sprzedaży nieruchomości, a więc nie powinna zostać ujęta w opracowanym przez nią rozliczeniu.
Podobnie sytuacja wygląda, jeśli chodzi o część z kwoty 1900 zł przeznaczonej na wykup zadłużenia od Biura Usług Finansowych [...] - jedynie rachunek opiewający na 1000 zł pochodzi z okresu po sprzedaży nieruchomości.
Również część z wskazanych przez E. K. opłat na rzecz Urzędu Miasta – dotyczy okresu sprzed sprzedaży nieruchomości – są to kwoty 805,15 zł uiszczone tytułem wieczystego użytkowania, 1600 zł przeznaczone na podatek od nieruchomości oraz 75 zł stanowiące koszty sądowe (wszystkie zapłacone w dniu 2.05.2005), a także 644,70 zł wpłacone w dniu 13.06.2005 r., tytułem wieczystego użytkowania.
Również żelazko w cenie 99 zł zakupione zostało przed datą sprzedaży nieruchomości.
Jak już wyżej wskazano znaczna część deklarowanych wydatków nie jest
w żaden sposób udokumentowana. Dotyczy to pralki (1600 zł), lodówki (1500 zł), odkurzacza (450 zł), kuchenki mikrofalowej (350 zł), wieży hi-fi (950 zł) oraz opłaty
za skorzystanie z pomocy prawnej (15.000 zł). Tym samym nie można ustalić
czy rzeczywiście skarżąca poniosła wskazane koszty, oraz w jakim okresie. Nawet przy uwzględnieniu tych nieudokumentowanych wydatków wśród tych pokrytych
ze sprzedaży nieruchomości, po odjęciu wcześniej wskazanych kwot, co do których
nie ma wątpliwości, iż dotyczą one okresu sprzed sprzedaży nieruchomości, otrzymana suma będzie znacznie niższa niż 160 000 zł, co może oznaczać z kolei, iż skarżący w dalszym ciągu powinni być w posiadaniu określonych zasobów finansowych.
Podnieść należy przy tym, iż w piśmie z dnia 3.10.2005 r. D. K. zobowiązała się do zwrotu rodzicom pożyczonych 43 200 zł. Nawet zaś jeśli nie oddała ona całości wyżej wymienionej sumy skarżącej i jej mężowi, to powinni oni odzyskać przynajmniej kwotę przeznaczoną na poręczenie majątkowe, które co do zasady ma charakter zwrotny.
Sąd podziela ponadto zastrzeżenia organu, co do wiarygodności oświadczeń E. K.. Z wywiadu środowiskowego wynika, iż stałe miesięczne wydatki rodziny sięgają ponad 900 zł, zaś dochód wynosi jedynie 500 zł. Mimo tego skarżąca
nie zdecydowała się na wynajęcie tańszego mieszkania, żądając jednocześnie zwrotu ewentualnych nakładów poczynionych na remont aktualnie zajmowanego mieszkania. Dodać należy również, iż choć skarżąca twierdzi, iż znajduje się w fatalnej sytuacji finansowej, z akt sprawy nie wynika by miała ona obecnie jakieś większe zaległości w opłatach związanych z wynajmem mieszkania (z pisma z dnia 4.01.2007r. wynika, iż zalega jedynie z czynszem za grudzień 2006). Wątpliwości co do faktycznej sytuacji majątkowej E. K. i jej męża wynikają również z tego, iż mimo, że żadne z nich teoretycznie nie pracowało (R. K. od 1.09.2005r. jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny), a stan ich zdrowia mógł utrudniać znalezienie pracy i do tego byli znacznie zadłużeni, tak dużo z uzyskanych pieniędzy wydatkowali na meble i sprzęt gospodarstwa domowego.
Zauważyć należy także, iż podawane przez skarżącą informacje były niekiedy sprzeczne. Z początkowej części jej pisma z dnia 13.09.2006 wynika, iż mąż nie pracuje i jest zarejestrowany jako bezrobotny w urzędzie pracy, zaś w dalszej części pisma podała, iż pracuje on na wsi i zarabia 500 zł miesięcznie.
Treść powyższego pisma czyni skarżąca mało wiarygodną również ze względu na to, iż oświadczyła w nim, że nie wie skąd mąż wziął pieniądze na zakup nieruchomości przy ul. [...] , nie zna jego dokładnego miejsca pobytu, ani też adresu teściów.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż strona skarżąca miała
i ma inne dotąd nieujawnione źródła dochodów. Potwierdzeniem tego jest chociażby zakup, za pieniądze pochodzące z bliżej nieokreślonego źródła, wskazanej wyżej nieruchomości. Świadczą o tym również dokumenty znajdujące się w aktach sprawy,
z których wynika, iż jeszcze przed sprzedażą tejże nieruchomości skarżąca i jej mąż dysponowali znacznymi środkami finansowymi, pozwalającymi m.in. na spłatę wierzytelności J. O., wykup części zadłużenia od Biura Usług Finansowych [...], czy zapłatę podatku od nieruchomości. Poza tym skarżąca winna dysponować jeszcze częścią środków finansowych ze sprzedaży domu.
W ocenie Sądu, organy administracji dokonały zatem prawidłowej oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny skarżącej, podając przy tym przekonujące argumenty, przemawiające za uznaniem, iż skarżąca z mężem są w stanie przezwyciężyć trudną sytuację wykorzystując własne zasoby majątkowe.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270
ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.