II SA/BD 649/23

II SA/Bd 649/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Sygn. powiązane
III OSK 1147/24 - Wyrok NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] września 2022 r. Kierownik Nadzoru Wodnego w T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nałożył z urzędu na dokonującego zgłoszenie wodnoprawne I. Sp. z o.o. obowiązek wykonania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia ekspertyzy określającej wpływ robót budowlanych prowadzonych na dz. ew. nr [...] obręb [...] w T. na zmianę warunków wodno-gruntowych na działkach sąsiednich nr [...] obręb 44 w T., mogących być przyczyną osiadania gruntu i uszkodzenia istniejącej zabudowy kubaturowej. Organ jednocześnie zobowiązał do przedłożenia ww. ekspertyzy w formie papierowej oraz w formie elektronicznej zapisanej na informatycznym nośniku danych w terminie do [...] grudnia 2022 r.
Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że inwestor I. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2021 r. dokonał zgłoszenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód z wykopów budowlanych pod budowę budynku przy ul. [...] w T. na dz. ew. nr [...] Następnie A. sp. z o.o. (dalej: skarżąca) pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wystąpiła o podjęcie przez organ czynności wyjaśniających w zakresie działalności inwestora na działkach nr [...], tj. możliwości wystąpienia awarii miejskiej kanalizacji deszczowej w związku z bezpośrednim odprowadzaniem wody zawierającej piasek z głębokich wykopów bezpośrednio do kanalizacji miejskiej oraz obsunięcia ziemi i zniszczenia infrastruktury budowlanej na nieruchomościach skarżącej w związku z długotrwałym obniżeniem poziomu zwierciadła wody podziemnej.
Dalej organ wskazał, że skarżąca wykazała możliwość naruszenia jej interesów w związku z dokonaniem przez inwestora zgłoszenia wodnoprawnego, co w konsekwencji oznaczało, że na podstawie art. 424 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm. – dalej "p.w.") należało na inwestora nałożyć obowiązek wykonania przedmiotowej ekspertyzy.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi właściwemu z poleceniem wszczęcia postępowania w sprawie.
Skarżąca podniosła w szczególności, że prowadzone przez inwestora prace polegające na stałym odpompowywaniu wody obniżają zwierciadło wody podziemnej, co w jej ocenie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego od właściwego Dyrektora Zarządu Zlewni. Ponadto skarżąca podniosła, że Prezydent Miasta T. przekazał sprawę do rozpoznania zgodnie z właściwością rzeczową Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie – Zarządowi Zlewni w T., co nie uzasadniało przekazania jej dalej do Kierownika Nadzoru Wodnego. Wskazała również, że w związku z prowadzeniem odwodnienia wykopów budowlanych doszło do szkód w nieruchomości nr [...] polegających na osiadaniu gruntu i uszkodzeniu kubatury obiektów budowlanych. W jej ocenie odwodnienie wykopów prowadzone było bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, zaś w tej sytuacji właściwy Zarząd Zlewni powinien wszcząć postępowanie w sprawie obniżania zwierciadła wody bez posiadanej zgody prawnej.
3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Zarządu Zlewni w T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że działanie polegające na odwodnieniu wykopów budowlanych wymaga dokonania zgłoszenia wodnoprawnego. W związku z brakiem sprzeciwu Kierownika Nadzoru Wodnego w T. od zgłoszenia wodnoprawnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania organ II instancji uznał, że nie doszło w tym stanie rzeczy do samowoli wodnoprawnej. Ponadto organ wyjaśnił, że Kierownik Nadzoru Wodnego z mocy przepisów ustawy Prawo wodne uprawniony jest do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy określającej wpływ robót będących przedmiotem zgłoszenia na interesy osób trzecich. Zatem prawidłowo skierowano pismo skarżącego do Kierownika Nadzoru Wodnego w T. w celu zajęcia stanowiska w sprawie.
Dalej Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że zgłoszenie wodnoprawne dotyczące odprowadzania wód z wykopów budowlanych w celu wyeliminowania wód z terenu robót budowlanych nie musi oznaczać, że odprowadzane będą wyłącznie wody gruntowe, natomiast dotyczyć on może także odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Co więcej, jeżeli planowane działanie związane jest z prowadzeniem prac budowlanych to nie należy traktować zamierzenia jako trwałe obniżenie wód podziemnych, lecz jako odprowadzanie wód z wykopów budowlanych. Organ podkreślił, że merytoryczna analiza sprawy związana była z żądaniem określonym we wniosku.
4. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej skardze skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 64 c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm - dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej "k.p.a.") poprzez błędne pouczenie strony o przysługującym trybie odwoławczym w decyzji co przez skarżącą poczytywane jest jako celowe wprowadzenie jej w błąd co do trybu zaskarżenia i terminu zawitego do wniesienia środka odwoławczego;
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i poprzestanie jedynie na wskazaniu ogólnej normy kompetencyjnej organu do wydawania decyzji, tj. art. 14 ust. 5 p.w. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z zaniechaniem wskazania przez organ normy materialnoprawnej, co uniemożliwiło skarżącej merytorycznej polemiki z zaskarżonym rozstrzygnięciem;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Dyrektora Zarządu Zlewni w T. zawiadomienia skarżącej o zebraniu materiału dowodowego i udzielenia terminu do zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych czy stanowiska w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co pozbawiło stronę prawa do czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwiło złożenie dalszych wniosków dowodowych;
- art. 335 § 1 pkt 1 p.w. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ skutecznej kontroli gospodarowania wodami na przedmiotowej nieruchomości, tj. działania wbrew ustawowemu obowiązkowi przez organ, w sytuacji gdy pismem z dnia [...] maja 2021 r. do Zarządu Zlewni w T. wpłynęło podanie skarżącej z wnioskiem o pilne przeprowadzenie kontroli gospodarowania wodami, w którym wskazano na brak po stronie inwestora uzyskania decyzji w przedmiocie zgody wodnoprawnej oraz trwałe obniżanie lustra wody w wykopach głębokich na budowie;
- art. 138 § 2 w zw. z art. 234 ust. 4 p.w. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i w konsekwencji nie zastosowanie trybu przewidzianego w art. 234 ust. 4 p.w. w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazane przez skarżącą dostarczają wiedzy, że w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji powinno być prowadzone postępowanie w sprawie o wydanie decyzji w postaci zgody wodnoprawnej w miejsce nieprawidłowo zastosowanego przez organ trybu "na zgłoszenie";
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z. art. 424 ust. 4 p.w. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu a priori bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, że zastosowanie tzw. trybu "na zgłoszenie" jest działaniem "słusznym i właściwym", bo odwadnianie wykupów budowlanych wymaga zgłoszenia, w sytuacji gdy odwadnianie wykopów doprowadziło do trwałego obniżenia lustra wody w wykopie głębokim i spowodowało szkody na nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, a dodatkowo woda z wykopów głębokich była odpompowywana do miejskich studzienek na ulicę;
- art. 14 ust. 1 pkt. 5 p.w. poprzez wskazanie, że organem właściwym do zgłoszenia wodnoprawnego jest kierownik nadzoru wodnego, w sytuacji gdy kierownik nadzoru wodnego nie składa żadnych wniosków do organu w tym zakresie, a dodatkowo jest jedynie uprawniony do rozpoznania zgłoszenia zamiaru inwestora, zatem nie miał żadnej kompetencji do składania wniosku ze zgłoszeniem, a skoro wniosek do niego trafił miał obowiązek zgłoszenia sprzeciwu;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 335 ust. 1 pkt 1 p.w. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nieprawidłową wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że w świetle art. 240 ust. 3 pkt 14 p.w. w zw. z art. 335 ust. 1 pkt 1 p.w. organem właściwym do przeprowadzenia kontroli korzystania z wód jest dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w sytuacji gdy op. cit. przepisy prawa nie dostarczają takiej wiedzy;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 335 ust. 1 pkt 1 p.w. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nieprawidłową wykładnię polegającą na stwierdzeniu w uzasadnieniu, że w świetle art. 240 ust. 3 pkt 14 p.w. w zw. z art. 335 ust. 1 pkt 1 p.w. organem właściwym do przeprowadzenia kontroli korzystania z wód jest dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w sytuacji gdy organ sam w uzasadnieniu napisał, że próba lustracji w terenie pracowników Nadzoru Wodnego w T. nie powiodła się, co oznacza, że organ podejmował próby lustracji czy kontroli, a więc miał takie możliwości a mimo tego z nich nie skorzystał ze szkodą dla skarżącej spółki;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 336 ust. 1 pkt 1 p.w. poprzez jego niezastosowanie i de facto nie przeprowadzenie kontroli, oględzin, ani lustracji, w sytuacji gdy wykonujący kontrolę w oparciu o art. 335 p.w. uprawnieni są do wstępu z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym wyposażeniem na teren nieruchomości na której znajdują się urządzenia wodne lub prowadzona jest działalność polegająca na korzystaniu z wód całą dobę;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zawiadomienia skarżącej o planowanej lustracji nieruchomości;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a i b p.w. poprzez uznanie, że Dyrektor Zarządu Zlewni nie jest organem upoważnionym do kontroli przestrzegania warunków uzyskanych uprawnień do realizacji inwestycji, a wynikających z podania o zgłoszeniu, w sytuacji gdy nikt inny jak Dyrektor Zarządu Zlewni wydaje decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że zarzuty braku podjęcia wyjaśniających działań przez Dyrektora Zarządu Zlewni w przedmiotowej sprawie jest bezzasadny z tego powodu, że organ posiadł wiedzę, że toczy się postępowanie kontrolne w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej, w sytuacji gdy prawdopodobnie postępowanie kontrolne dotyczy postępowania służbowego ze skargi złożonej na działania Kierownika Nadzoru Wodnego.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
7. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została ocena legalności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2023 r., którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Nadzoru Wodnego w T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] września 2022 r. w przedmiocie nałożenia z urzędu na dokonującego zgłoszenie wodnoprawne I. Sp. z o.o. obowiązku wykonania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia ekspertyzy określającej wpływ robót budowlanych prowadzonych na dz. ew. nr [...] obręb [...] w T. na zmianę warunków wodno-gruntowych na działkach sąsiednich nr [...] obręb [...] w T., mogących być przyczyną osiadania gruntu i uszkodzenia istniejącej zabudowy kubaturowej.
W ocenie skarżącej spółki działania podjęte przez inwestora celem realizacji ww. robót budowlanych polegające na odprowadzaniu wód z wykopów budowlanych wymagały uzyskania decyzji w przedmiocie zgody wodnoprawnej, natomiast inwestor jedynie dokonał zgłoszenia wodnoprawnego. Stanowisko to skarżąca uzasadniła w ten sposób, że w wyniku odprowadzania wód z wykopów budowlanych na działkach nr [...] doszło do długotrwałego obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej, co stosownie do art. 389 pkt 3 p.w. wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 8 p.w. zgłoszenia wodnoprawnego wymaga m.in. odprowadzanie wód z wykopów budowlanych lub z próbnych pompowań otworów hydrogeologicznych. Jak wynika ze zgłoszenia złożonego przez inwestora w niniejszej sprawie, takie właśnie działanie – polegające na odprowadzaniu wód z wykopów budowlanych związanych z budową budynku – było celem zgłaszającej spółki. Na podstawie tak przedłożonego zgłoszenia organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych nie dopatrzył się żadnych uchybień ani przeciwskazań, które uzasadniałyby zastosowanie przez niego sprzeciwu w trybie art. 425 ust. 5 p.w., zatem inwestor upoważniony był do przystąpienia do wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych będących przedmiotem niniejszego zgłoszenia. Nie ulega wątpliwości, że czynności wskazane przez inwestora w przedmiotowym zgłoszeniu wypełniają przesłanki zgłoszenia wodnoprawnego uregulowane w art. 394 ust. 1 pkt 8 p.w.
Podkreślenia wymaga, że nawet jeśli inwestor w toku prac przyczynił się do długotrwałego obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej (co zgodnie z art. 389 pkt 3 p.w. wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego), w wyniku którego skarżąca spółka poniosła szkodę, to należy założyć, że zgodnie z jego zgłoszeniem czynność ta nie była jego intencją, natomiast jest to jedynie niepożądany skutek uboczny odprowadzania wód z wykopów budowlanych.
Słusznie organy orzekające w sprawie wskazały, że przepisy Prawa wodnego przewidują w art. 424 tej ustawy procedurę, którą należy zastosować w przypadkach potencjalnego wystąpienia niepożądanych skutków dla osób trzecich w wyniku wykonywania czynności w ramach zgłoszenia wodnoprawnego. W takiej sytuacji zgodnie z ust. 4 ww. przepisu należy zobowiązać inwestora do wykonania ekspertyzy dopiero na podstawie której organ można stwierdzić, czy dochodzi do przekraczania uprawnień przyznanych w ramach zgłoszenia wodnoprawnego. Ponadto zgodnie z tym przepisem organem właściwym w postępowaniu dotyczącym zobowiązania wykonania ekspertyzy jest organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych, a więc właściwy Kierownik Nadzoru Wodnego. W takich okolicznościach uznać należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane przez właściwe organy, które zastosowały procedurę przewidzianą przepisami ustawy.
Przepis powyższy przewiduje zatem możliwość nałożenia na inwestora, który dokonał zgłoszenia wodnoprawnego obowiązku obejmującego wykonanie ekspertyzy. Do wydania decyzji niezbędne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a osoby te powinny podnoszone naruszenia jedynie uprawdopodobnić. Przepis art. 424 ust. 4 p.w. w żaden sposób nie uzależnia jednak możliwości nałożenia obowiązku od okoliczności, czy urządzenie wykonane zostało zgodnie, czy niezgodnie z przedłożonym zgłoszeniem wodnoprawnym. Możliwość nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy wiąże się wyłącznie ze związkiem pomiędzy naruszeniem interesów osób trzecich, a wykonywaniem czynności wskazanych w zgłoszeniu wodnoprawnym.
Ustawa - Prawo wodne w art. 424 ust. 4 nie wskazuje ilu właścicieli gruntów sąsiednich powinno zgłosić zastrzeżenie naruszenia ich interesów i nie warunkuje w ten sposób podjęcia interwencji, o której mowa w tym przepisie. Oznacza to, że uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego może skutkować nałożeniem obowiązku sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. Ponadto wykonanie ekspertyzy będzie dopiero skutkowało koniecznością poczynienia dalszych ustaleń w przedmiocie ewentualnych zmian w zgłoszeniu wodnoprawnym. Ekspertyza powinna określić, czy rzeczywiście w związku z wykonywaniem zgłoszenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, a dostatecznie wysokie prawdopodobieństwo takiego naruszenia jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, bowiem "Bez wykonania takiej ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne, jednoznaczne ustalenie, że naruszenie interesów osób trzecich związane jest z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1461/19, LEX nr 3056049).
Celem tej regulacji jest usuwanie skutków "pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody" a także "wyrządzenia szkód". Zatem wykonywanie przez inwestora zgłoszenia wodnoprawnego może spełniać przesłanki z art. 424 ust. 4 p.w., jeżeli da się uprawdopodobnić związek pomiędzy skutkami wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, a naruszeniem interesów osoby trzeciej. Nie niweczy możliwości korzystania z tej instytucji fakt, że organ rozpatrujący zgłoszenie wodnoprawne nie dopatrzył się działania uzasadniającego wniesienie sprzeciwu.
8. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mają znaczenia zarzuty podniesione przez skarżącą spółkę według której działania podejmowane przez inwestora, których skutkiem jest obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej, wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z uwagi na to, że przedmiotem sprawy jest zgłoszenie wodnoprawne, nie zaś pozwolenie wodnoprawne, organ miał obowiązek zbadać czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 424 ust. 4 p.w., tj. czy na skutek wykonywania czynności wskazanych w zgłoszeniu wodnoprawnym doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a co za tym idzie, czy zachodzą podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania ekspertyzy i przedstawienia jej temu organowi w terminie określonym w decyzji. Skarżąca w treści pisma wszczynającego postępowanie wskazywała na naruszenia wynikające z wykonywania przedmiotowego zgłoszenia wodnoprawnego. Podkreślała, że doszło do osiadania gruntu i uszkodzenia istniejącej zabudowy kubaturowej na jej działkach. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ uznał, że potencjalnie mogło dojść do naruszenia interesów strony skarżącej. Poczynione przez organ ustalenia noszą charakter uprawdopodobnienia wymaganej przesłanki do zastosowania przepisu art. 424 ust. 4 p.w.
Dyspozycja art. 424 ust. 4 p.w. ma zastosowanie w sytuacjach, gdy podmiot wykonał obowiązki wynikające ze zgłoszenia wodnoprawnego, a mimo to doszło do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Wówczas na podstawie ww. regulacji organ administracji staje się uprawniony do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy mającej charakter dowodowy. Do nałożenia tego obowiązku jak już podkreślono, wystarczy uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby przez wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego. Fakt osiadania gruntu i uszkodzenia istniejącej zabudowy kubaturowej obrazują załączone zdjęcia i dokumenty. Oczywista zatem jest konieczność szczegółowego ustalenia przyczyn takiego stanu. Dopiero ekspertyza winna określić, czy rzeczywiście, w związku z wykonywaniem zgłoszenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich. Bez wykonania ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne, jednoznaczne ustalenie, że naruszenie to związane jest z wykonywaniem zgłoszenia wodnoprawnego przez stronę. Przepis art. 424 ust. 4 p.w. wyposaża organ w narzędzie dowodowe w sytuacji, gdy ocena stanu fatycznego przekracza wiedzę i doświadczenie pracowników organu, a jednocześnie istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że wykonywanie zgłoszenia wodnoprawnego (a więc sytuacja formalnie zgodna z prawem) prowadzi do naruszenia interesów osób trzecich (por. np. wyrok w sprawie II SA/Kr 1461/19). W sytuacji więc gdy skarżąca konsekwentnie wskazuje na naruszenie jej interesów i upatruje powodów tego stanu rzeczy w realizowaniu zgłoszenia wodnoprawnego, organy pozostają w obowiązku rozważyć wszczęcie postępowania w trybie art. 424 ust. 4 p.w. W przypadku tego postępowania ocenie podlegają okoliczności, które miały miejsce po wniesieniu zgłoszenia wodnoprawnego. Odpowiada to stanowi faktycznemu sprawy niniejszej. Rolą organów jest zatem ustalenie czy realizowane zgłoszenie wodnoprawne może prowadzić do skutków powodujących szkodę na działkach sąsiednich, której to sytuacji dotyczy przepis art. 424 ust. 4 p.w. Aby to jednak potwierdzić i zaproponować rozwiązanie problemu, wymagane jest wszczęcie postępowania dotyczącego obowiązku uzyskania przez inwestora ekspertyzy. Dopiero wyniki tak przeprowadzonych wyjaśnień pozwolą na określenie jakie są możliwe i dopuszczalne środki prawne wyeliminowania problemu.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że czynności podejmowane przez inwestora w związku z wykonaniem zgłoszenia wodnoprawnego mogły naruszyć interesy skarżącej spółki. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że przepisy ustawy – Prawo wodne, w szczególności art. 424 ust. 4, przewidują w takiej sytuacji nałożenie na inwestora w drodze decyzji obowiązku wykonania ekspertyzy i przedstawienia jej organowi właściwemu w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych. Na obecnym etapie postępowania nie sposób stwierdzić, czy doszło do przekroczenia przez inwestora uprawnień wskazanych w zgłoszeniu oraz czy jego działania wypełniają przesłanki dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu dopiero ekspertyza, do wykonania której inwestor został zobowiązany w drodze decyzji dostarczy wiadomości, czy inwestor wykonuje swoje uprawnienia zgodnie z wniesionym zgłoszeniem wodnoprawnym, czy też doszło do przekroczenia tych uprawnień.
9. Odnosząc się do kwestii błędnego pouczenia skarżącej o przysługującym jej trybie odwoławczym w decyzji organu II instancji, co w ocenie skarżącej było celowym wprowadzeniem jej w błąd co do trybu zaskarżenia i terminu zawitego do wniesienia środka odwoławczego wskazania wymaga, że organ odwoławczy w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji wskazał, że od tego rozstrzygnięcia przysługuje sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, złożony w terminie 30 dni od doręczenia decyzji, zaś należny wpis od środka zaskarżenia wynosi [...] zł. W przypadku niniejszego orzeczenia skarżącej przysługiwał środek odwoławczy w postaci skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który to wnieść należało w terminie 30 dni od doręczenia decyzji, zaś wpis wynieść powinien [...] zł. W ocenie Sądu błąd organu sprowadza się do omyłkowego użycia słowa "sprzeciw" zamiast "skarga", bowiem organ wskazał w pouczeniu termin do wniesienia środka zaskarżenia właściwy dla skargi. Ponadto wskazano niewłaściwą wysokość należnego wpisu. Stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w pouczeniu wskazano o prawie do wniesienia "sprzeciwu" zamiast "skargi", bowiem wskazano w pouczeniu termin właściwy dla wniesienia skargi i do tego terminu też zastosowała się skarżąca. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty typowe dla skargi. Co więcej, błędne pouczenie o wysokości wymaganego wpisu od skargi nie przyniosło skarżącej ujemnych skutków procesowych, bowiem błędnie uiszczony wpis stanowił jedynie brak formalny skargi, do którego uzupełnienia skarżąca została przez Sąd wezwana i które to wezwanie skarżąca w przysługującym jej terminie wykonała.
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie nie naruszało ani przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, bowiem decyzja wydana w sprawie oparta jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a nadto jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organy zastosowały właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowały oraz należycie wyjaśniły w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy dochował zasady z art. 15 k.p.a., bowiem dokonał ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając kompleksową ocenę całego zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Powyższe stanowi o prawidłowym przeprowadzeniu postępowania. Natomiast okoliczność, że ocena zgromadzonych dowodów doprowadziła organy do odmiennych wniosków od oczekiwanych przez skarżącą, w realiach rozpatrywanej sprawy, nie może uzasadniać zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem strona nie wykazała, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
10. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.