II SA/BD 641/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę spółki T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która nałożyła na spółkę karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) w ustawowym terminie. Organ administracji uznał, że naruszenie jest istotne, ponieważ ma znaczenie dla skutecznej implementacji unijnych przepisów antypraniowych i finansowania terroryzmu, a także ze względu na profesjonalny charakter działalności spółki. Podkreślono, że kara ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu kompletności rejestru, co jest ważne dla interesu publicznego. Spółka argumentowała, że brak zgłoszenia był przeoczeniem, a obowiązek został już wykonany, a nałożona kara jest nieadekwatna do wagi czynu i stopnia winy, grożąc zachwianiem jej sytuacji finansowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił sprawę w kontekście zasady proporcjonalności i adekwatności kary. Sąd wskazał, że organ powinien ponownie rozważyć, czy istnieją podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary zgodnie z art. 189 f KPA, a jeśli nie, to należy szczegółowo uzasadnić wysokość kary, uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy, w tym potencjalne skutki naruszenia, postawę spółki oraz jej sytuację finansową, a także wpływ pandemii na działalność gospodarczą. Sąd podkreślił, że kara za formalne uchybienie nie powinna być automatyczna i musi być proporcjonalna do wagi naruszenia, a nie opierać się na hipotetycznych zagrożeniach związanych z praniem pieniędzy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wysokości kar administracyjnych, zasada proporcjonalności w prawie administracyjnym, ocena wagi naruszenia formalnego obowiązku, analiza celów regulacji antypraniowych.
Dotyczy głównie spraw związanych z karami pieniężnymi za naruszenia formalne, gdzie organ nie wykazał należycie proporcjonalności i adekwatności kary.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ocenił sprawę w kontekście zasady proporcjonalności i adekwatności kary, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż nałożenie kary było konieczne do realizacji jej celu, a analiza sprawy w kontekście zasady proporcjonalności i adekwatności kary była wadliwa. Wskazano na potrzebę ponownej analizy możliwości odstąpienia od wymierzenia kary oraz właściwego uzasadnienia jej wysokości, uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy.
Czy naruszenie obowiązku zgłoszenia do CRBR, mające charakter formalny, może być uznane za znikome w świetle celu regulacji antypraniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sam cel regulacji antypraniowych nie wyklucza uznania, że waga naruszenia prawa miała charakter znikomy. Organ powinien analizować indywidualne okoliczności sprawy, a nie opierać się wyłącznie na ogólnych celach regulacji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kara za brak rejestracji jest formalnym uchybieniem, które utrudnia wykrywalność, a nie bezpośrednio zapobiega praniu pieniędzy. Organ powinien ocenić, czy ze strony spółki płynęły konkretne zagrożenia, a nie tylko odwoływać się do ogólnego znaczenia rejestru w walce z praniem pieniędzy.
Czy wysokość nałożonej kary pieniężnej jest adekwatna do wagi naruszenia i stopnia winy spółki, uwzględniając zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał, że nałożenie kary w ustalonej wysokości było konieczne do realizacji jej celu, a analiza w kontekście zasady proporcjonalności była wadliwa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał konieczności nałożenia kary w ustalonej wysokości i że element represyjny wysunął się na pierwszy plan. Konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności indywidualizujących wymierzenie kary i jej wymiar.
Przepisy (33)
Główne
p.p.p.f.t. art. 153 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Podmioty, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia lub aktualizacji informacji o beneficjentach rzeczywistych w terminie, podlegają karze pieniężnej do określonej wysokości.
p.p.p.f.t. art. 153 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Podmioty, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia lub aktualizacji informacji o beneficjentach rzeczywistych w terminie, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1 000 000 zł.
Pomocnicze
K.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, które organ bierze pod uwagę.
K.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
p.p.p.f.t. art. 58
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Wskazuje podmioty zobowiązane do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych.
p.p.p.f.t. art. 59
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Szczegółowo określa rodzaj informacji podlegających zgłoszeniu do CRBR.
p.p.p.f.t. art. 60 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Określa termin na zgłoszenie informacji do CRBR.
p.p.p.f.t. art. 57 § 2
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Podstawa nałożenia kary pieniężnej.
p.p.p.f.t. art. 71a
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189f § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odstąpienie od nałożenia kary przy znikomej wadze naruszenia i zaprzestaniu naruszania prawa.
K.p.a. art. 189f § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wyznaczenia terminu do usunięcia naruszenia.
K.p.a. art. 189f § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189d § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Waga i okoliczności naruszenia prawa, czas trwania naruszenia.
K.p.a. art. 189d § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku.
K.p.a. art. 189d § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uprzednie ukaranie za to samo zachowanie.
K.p.a. art. 189d § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia.
K.p.a. art. 189d § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Działania podjęte dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia.
K.p.a. art. 189d § 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Wysokość korzyści osiągniętej lub straty unikniętej.
K.p.a. art. 189d § 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Warunki osobiste (dotyczy osób fizycznych).
ustawa o COVID art. 15zzs(4) § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie o kosztach.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.
K.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ wadliwie ocenił sprawę w kontekście zasady proporcjonalności i adekwatności kary. • Organ nie wykazał, że nałożenie kary było konieczne do realizacji jej celu. • Analiza organu w zakresie możliwości odstąpienia od wymierzenia kary była niepełna. • Kara za formalne uchybienie nie może być automatyczna i musi być proporcjonalna do wagi naruszenia.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu o istotności naruszenia ze względu na cel regulacji antypraniowych i profesjonalny charakter spółki, bez indywidualnej analizy zagrożeń. • Argument organu, że kara ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu kompletności rejestru, bez wykazania konkretnych negatywnych skutków naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
kara jest skierowana do konkretnego podmiotu a obowiązek i skuteczność implementacji dyrektywy jest skierowany do kraju członkowskiego • kara za brak rejestracji jest jednorodzajową czynnością o charakterze formalnym i jej brak nie wywołuje jeszcze rzeczywistych negatywnych zjawisk • nie można wprowadzić jako zasady, oceny prowadzenia działalności gospodarczej jako nastawionej na omijanie przepisów i naruszanie prawa • zasada proporcjonalności musi być odnoszona również - a nawet w szczególności - do wymierzania sankcji administracyjnych
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Janiszewska-Ziołek
sędzia
Jarosław Wichrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wysokości kar administracyjnych, zasada proporcjonalności w prawie administracyjnym, ocena wagi naruszenia formalnego obowiązku, analiza celów regulacji antypraniowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z karami pieniężnymi za naruszenia formalne, gdzie organ nie wykazał należycie proporcjonalności i adekwatności kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zakwestionować automatyczne nakładanie kar za formalne uchybienia, podkreślając znaczenie zasady proporcjonalności i indywidualnej oceny sytuacji. Jest to ważne dla przedsiębiorców obawiających się wysokich sankcji.
“Czy kara za formalne przeoczenie może zrujnować firmę? Sąd mówi 'sprawdzam!'”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.