II SA/BD 63/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego o zadaszony taras i wiatę. PINB uznał roboty za samowolę budowlaną, ponieważ wymagały pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. WINB uchylił to postanowienie, uznając, że zgodnie z aktualnymi przepisami Prawa budowlanego, budowa przydomowych tarasów do 35 m2 i wiat do 50 m2 nie wymaga pozwolenia. Sąd administracyjny uchylił jednak postanowienie WINB. Głównym zarzutem Sądu było błędne zastosowanie przez WINB przepisów Prawa budowlanego obowiązujących po nowelizacji z 2020 r. do sprawy, która została wszczęta w 2019 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że roboty budowlane wykonane w latach 2010-2012 powinny być oceniane według stanu prawnego obowiązującego w tamtym okresie, a nie według aktualnych przepisów dotyczących tarasów i wiat. Sąd wskazał również, że WINB nie rozpatrzył wystarczająco materiału dowodowego dotyczącego połączenia nowej konstrukcji z istniejącym budynkiem, co mogło skutkować błędną kwalifikacją robót jako rozbudowy, a nie budowy wiaty. Sąd nakazał WINB ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2020 r. i dokładniejszą analizą materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady czasowości prawa w prawie budowlanym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów i oceny samowoli budowlanej.
Dotyczy spraw wszczętych przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i zastosowania przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może stosować przepisy Prawa budowlanego w nowym brzmieniu do sprawy wszczętej przed datą wejścia w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może stosować przepisów Prawa budowlanego w nowym brzmieniu do sprawy wszczętej przed datą wejścia w życie nowelizacji, jeśli nowelizacja nie stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 25 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2020 r. stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. WINB naruszył ten przepis, stosując nowe regulacje dotyczące tarasów i wiat.
Jak należy kwalifikować roboty budowlane wykonane przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. w kontekście przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roboty budowlane należy kwalifikować według stanu prawnego obowiązującego w dacie ich wykonania, a nie według prawa aktualnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena legalności robót budowlanych jest kategorią związaną z prawem obowiązującym w czasie podjęcia robót. Norma prawna nie działa wstecz. WINB błędnie ocenił wykonane roboty w świetle przepisów obowiązujących po 2020 r., ignorując stan prawny z lat 2010-2012.
Czy zadaszony taras i wiata przylegające do budynku mieszkalnego stanowią rozbudowę budynku, czy odrębną budowlę (wiatę)?
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja ta wymaga szczegółowego zbadania materiału dowodowego, w szczególności stopnia połączenia nowej konstrukcji z istniejącym budynkiem.
Uzasadnienie
Sąd zarzucił WINB, że nie rozpatrzył wystarczająco materiału dowodowego dotyczącego braku samodzielności konstrukcji i jej ścisłego połączenia z istniejącym budynkiem, co mogło prowadzić do wniosku o rozbudowie, a nie budowie wiaty. WINB powinien był zbadać tę kwestię, zanim uchylił postanowienie PINB.
Przepisy (19)
Główne
P.b. art. 48 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy wstrzymania robót budowlanych i samowoli budowlanej. W brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r. wymagał legalizacji lub przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
P.b. art. 48 § 5
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 83 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 1
Wprowadza zmiany w Prawie budowlanym, w tym dotyczące art. 29.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 25
Stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia zaskarżonego aktu.
P.b. art. 48 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
W brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. określa warunki legalizacji samowoli budowlanej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 48a § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy możliwości złożenia wniosku o legalizację.
P.b. art. 49 § 2a
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
P.b. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Zwalniał z obowiązku pozwolenia na budowę wolnostojące parterowe wiaty do 25 m2 (wymagały zgłoszenia). Wyłączenie nie miało zastosowania, gdy wiata przylegała do budynku.
P.b. art. 29 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
Aktualne brzmienie przepisu zwalnia z obowiązku pozwolenia budowę przydomowych tarasów do 35 m2 oraz wiat do 50 m2. Sąd uznał, że te przepisy nie miały zastosowania w sprawie z uwagi na datę wszczęcia postępowania.
P.b. art. 49f
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
P.b. art. 49i
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
P.b. art. 50
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy postępowania naprawczego.
P.b. art. 51
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy postępowania naprawczego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 19
Dotyczy odległości miejsc postojowych od granicy działki budowlanej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez WINB przepisów Prawa budowlanego obowiązujących po nowelizacji z 2020 r. do sprawy wszczętej przed tą datą. • Naruszenie art. 25 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2020 r. • Niewystarczające rozpatrzenie materiału dowodowego przez WINB w zakresie połączenia nowej konstrukcji z istniejącym budynkiem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach sprawy, nie będąc związany ani zarzutami skargi, ani wskazaną podstawą prawną. • Ocena legalności robót budowlanych jest kategorią ściśle związaną z pojęciem "samowoli budowlanej", które [...] zawsze musi być odnoszone do prawa obowiązującego w czasie podjęcia robót, a nie prawa aktualnego. • Norma prawna określająca wymogi wobec robót budowlanych nie działa wstecz i nie może być rozumiana jako sankcjonująca zachowania, które w chwili ich wystąpienia były sprzeczne z ustawą. • Organ odwoławczy (tj. WINB) formułując ocenę prawną działań organu I instancji dopuścił zatem naruszenia prawa materialnego tj. ww. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Brzezińska
sędzia
Mariusz Pawełczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady czasowości prawa w prawie budowlanym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów i oceny samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i zastosowania przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów w czasie, zwłaszcza po zmianach legislacyjnych. Jest to ważna lekcja dla inwestorów i organów administracji.
“Nowelizacja Prawa budowlanego nie działa wstecz – sąd wyjaśnia, jak oceniać samowole budowlane sprzed lat.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.