II SA/Bd 626/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy stwierdził nieważność decyzji organu wojskowego dotyczącej dodatku do uposażenia żołnierza z powodu rażącego naruszenia prawa proceduralnego, w szczególności błędnego pouczenia o terminie wniesienia odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi żołnierza Adriana M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej obniżającą dodatek do uposażenia. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie złożone po terminie, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że błąd organu w pouczeniu o terminie zaskarżenia nie może szkodzić stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Adriana M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję obniżającą dodatek do uposażenia zasadniczego żołnierza. Skarżący zarzucał m.in. wydanie decyzji bez podstawy prawnej, naruszenie reguł państwa prawa, przewlekłość postępowania oraz brak wyjaśnienia istotnych kwestii. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, dostrzegł z urzędu błąd organu odwoławczego. Okazało się, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała błędne pouczenie co do terminu wniesienia odwołania. Odwołanie zostało złożone po terminie, jednak organ odwoławczy je rozpatrzył. Sąd uznał, że rozpatrzenie odwołania po terminie stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że błąd organu w pouczeniu nie może szkodzić stronie, a skarżący może ubiegać się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznał ją za niepodlegającą wykonaniu i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpatrzenie odwołania złożonego po terminie, wynikającego z błędnego pouczenia strony, stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie, które było wniesione po terminie. Termin ten był błędnie wskazany w pouczeniu decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że takie działanie organu odwoławczego jest rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błąd organu nie może szkodzić stronie, a decyzja wydana z naruszeniem tej zasady podlega stwierdzeniu nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (36)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 169
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.u.ż. art. 7 § ust. 2
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
rozp. MON art. 5 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy
rozp. MON art. 17 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy
u.s.w.ż.z. art. 169
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z.
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.u.ż. art. 9 § ust. 4
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w.ż.z. art. 169
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z.
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.u.ż.
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
rozp. MON
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierza
u.u.ż. art. 9 § ust. 4
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne pouczenie o terminie wniesienia odwołania przez organ pierwszej instancji. Rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego po terminie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące wydania decyzji bez podstawy prawnej, naruszenia reguł państwa prawa, przewlekłości postępowania, niewyjaśnienia kwestii posiadanej klasy pilota, uniemożliwienia czynnego udziału w postępowaniu oraz niewskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia (choć sąd nie był związany tymi zarzutami, rozstrzygnął sprawę z innych przyczyn).
Godne uwagi sformułowania
Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z urzędu dostrzegł błąd popełniony przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2005r., Nr [...] stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17.12.1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 2002r., Nr 76, poz. 693 ze zm.), powinna zawierać pouczenie o prawie wniesienia odwołania do organu II instancji w terminie 7 dni. W tych okolicznościach odwołanie złożone w dniu 26 kwietnia 2005r. było po terminie. W tych okolicznościach wzruszenie decyzji organu I instancji możliwe było jedynie w trybach przewidzianych dla decyzji ostatecznych. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że rozpatrzenie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] odwołania i wydanie na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 Kpa decyzji z dnia [...] 2005r. nr [...] stanowiło rażące naruszenie prawa. Uchybienie powyższe w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 Kpa, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Ów błąd organu nie może - stosownie do art. 112 Kpa - szkodzić stronie.
Skład orzekający
Wojciech Jarzembski
przewodniczący
Grażyna Malinowska-Wasik
członek
Anna Klotz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podkreślenie zasady, że błąd organu administracji w pouczeniu strony o terminie lub sposobie zaskarżenia decyzji nie może jej szkodzić, a rozpatrzenie środka zaskarżenia wniesionego po terminie z powodu takiego błędu stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji odwoławczej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ odwoławczy rozpatruje środek zaskarżenia wniesiony po terminie z powodu błędnego pouczenia przez organ niższej instancji. Kluczowe jest wykazanie, że błąd w pouczeniu faktycznie wpłynął na stronę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak proceduralne błędy organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne skarżącego nie były podstawą rozstrzygnięcia. Podkreśla to wagę prawidłowego pouczania stron.
“Błąd w pouczeniu kosztował organ nieważność decyzji. Sąd przypomina: błędy proceduralne nie mogą szkodzić obywatelom.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 626/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2005-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Anna Klotz /sprawozdawca/ Grażyna Malinowska-Wasik Wojciech Jarzembski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Dowódca Jednostki Wojskowej Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750 art. 169 Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 16 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 112 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Asesor WSA Anna Klotz ( spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Adriana M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia zasadniczego żołnierzy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. na rzecz skarżącego kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie II SA/Bd 626/05 UZASADNIENIE Adrian M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2005r. utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2005r., Nr [...]. Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i w oparciu o art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002r Nr 76, poz. 693) oraz § 5 ust. 1 pkt 2 i § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.10.2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy obniżył Adrianowi M. przyznany dodatek z tytułu posiadanej klasy z dodatku przysługującego za klasę drugą do wysokości dodatku przysługującego za klasę trzecią z dniem 1 stycznia 2003 roku. Organ I instancji pouczył skarżącego w decyzji o przysługującym prawie wniesienia skargi do Dowódcy [...] za pośrednictwem Dowódcy JW [...] w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. W dniu rozprawy pełnomocnik organu oświadczył do protokołu, że decyzja powyższa zawiera błędne pouczenie co do formy i terminu wniesienia środka zaskarżenia. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2005r. W dniu rozprawy skarżący oświadczył do protokołu, że odwołanie złożył w dniu 26 kwietnia 2005r. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił organowi przewlekłość postępowania. Zdaniem skarżącego głównym zarzutem jest to, iż decyzję wydano w oparciu o nieobowiązujące w chwili jej wydania przepisy. Adrian M. wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, w której zarzucił decyzji z dnia [...] 2005r. Nr [...] naruszenie: art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, art. 2 Konstytucji RP, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem reguł obowiązujących w państwie prawa, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, art. 7, art. 12, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie kwestii posiadanej przez niego klasy pilota, art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, w tym wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności obu decyzji ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu kosztów procesu. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W dniu rozprawy stawił się skarżący wraz z pełnomocnikiem. Ustanowiony w sprawie radca prawny wniósł o zasadzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje to, że początek sprawy zaistniał w dacie wydania decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]2002r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku dla personelu latającego za drugą klasę pilota wojskowego i przyznania skarżącemu dodatku dla personelu latającego z tytułu posiadania trzeciej klasy pilota. Dlatego stosownie do art. 169 ustawy z dnia 11.09.2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2003 Nr 179, poz. 1750 ze zm.)obowiązującej w dacie wydania decyzji organu I instancji zastosowanie miały przepisy: ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 1997r., Nr 10, poz. 55 ze zm.), ustawy z dnia 17.12.1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 2002r., Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.10.2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierza /Dz. U. 2000r., Nr 90, poz. 1005/. W rozpoznawanej sprawie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z urzędu dostrzegł błąd popełniony przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2005r., Nr [...] stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17.12.1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 2002r., Nr 76, poz. 693 ze zm.), powinna zawierać pouczenie o prawie wniesienia odwołania do organu II instancji w terminie 7 dni. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych dotyczących prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych, żołnierz może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a także skargę do sądu administracyjnego. W związku z tym, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2005r., to ostatnim dniem na wniesienie środka zaskarżenia był 21 kwietnia 2005r. (czwartek). W tych okolicznościach odwołanie złożone w dniu 26 kwietnia 2005r. było po terminie. Zgodnie z art. 16 § 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W tych okolicznościach wzruszenie decyzji organu I instancji możliwe było jedynie w trybach przewidzianych dla decyzji ostatecznych. Decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] ., Nr [...] w chwili wniesienia odwołania była już ostateczna. Nie przysługiwało od niej odwołanie. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że rozpatrzenie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] odwołania i wydanie na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 Kpa decyzji z dnia [...] 2005r. nr [...] stanowiło rażące naruszenie prawa . Uchybienie powyższe w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 Kpa, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Dlatego Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 134 P.p.s.a.). W kwestionowanej decyzji nie zamieszczono prawidłowego pouczenia o trybie jej zaskarżenia. Ów błąd organu nie może - stosownie do art. 112 Kpa - szkodzić stronie. Wobec tego, w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o wniesieniu odwołania po terminie, skarżący może zwrócić się do organu odwoławczego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 Kpa). W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji w całości, gdyż zaszły przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 152 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana oraz na podstawie art. 200 zasądził koszty postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI