II SA/Bd 623/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowypomoc społecznaogrzewaniegospodarstwo domowewsparcieustawa o dodatku węglowymCEEBwspólny adresodrębne lokale

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem.

Skarżący I. M. złożył wniosek o dodatek węglowy, który został odrzucony przez Burmistrza W., a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że dodatek przysługuje tylko jednemu gospodarstwu domowemu pod jednym adresem, chyba że odrębne lokale zostały prawnie wyodrębnione do 30 listopada 2022 r. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, a cel ustawy o dodatku węglowym zakłada wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, nawet jeśli nie ma formalnie wyodrębnionych adresów, o ile istnieją odrębne gospodarstwa domowe.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla I. M., który złożył wniosek wskazując, że jego gospodarstwo domowe ogrzewane jest kotłem na paliwo stałe. Zarówno Burmistrz W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, powołując się na przepisy ustawy o dodatku węglowym, które w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, przewidują przyznanie jednego dodatku dla pierwszego wnioskodawcy, chyba że do 30 listopada 2022 r. ustalono odrębny adres dla poszczególnych lokali. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wybiórczą ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest wsparcie jak najszerszej grupy gospodarstw domowych. Stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy art. 2 ust. 3c i 3d ustawy, które nie nakładają na stronę obowiązku formalnego wyodrębnienia lokalu czy nadania odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Wystarczające jest wykazanie niemożności ustalenia takiego adresu. Sąd wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynikało istnienie dwóch oddzielnych gospodarstw domowych pod jednym adresem, co powinno skutkować przyznaniem dodatku, zgodnie z celem ustawy. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany, jeśli wykazano niemożność ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., a istnieją odrębne gospodarstwa domowe, nawet bez formalnego wyodrębnienia lokali.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 3c i 3d) nie wymagają formalnego wyodrębnienia lokalu lub nadania odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Wystarczające jest wykazanie niemożności ustalenia takiego adresu. Celem ustawy jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, a istnienie odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem, nawet bez formalnego wyodrębnienia, powinno być uwzględnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

u.d.w. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3a

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3b

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3c

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3d

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3e

Ustawa o dodatku węglowym

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Ustawa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organy, uwzględniająca nowelizacje z 15 września 2022 r. i 27 października 2022 r.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.w. art. 2 § ust. 15a

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 15b

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 15g

Ustawa o dodatku węglowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2 § i art. 17

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

Wprowadziła zmiany do ustawy o dodatku węglowym, dodając art. 2 ust. 3a i 3b.

Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych art. 26

Wprowadziła zmiany do ustawy o dodatku węglowym, dodając art. 2 ust. 3c, 3d i 3e.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące przyznawania dodatku węglowego w przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem. Cel ustawy o dodatku węglowym zakłada wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, co powinno być uwzględnione przy wykładni przepisów. Niemożność ustalenia odrębnego adresu dla lokalu do 30 listopada 2022 r. jest wystarczającą przesłanką do przyznania dodatku, bez konieczności formalnego wyodrębnienia lokalu. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest kluczowe dla ustalenia istnienia odrębnych gospodarstw domowych i przyznania dodatku.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że dodatek węglowy przysługuje tylko jednemu gospodarstwu domowemu pod jednym adresem, chyba że odrębne lokale zostały prawnie wyodrębnione do 30 listopada 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

organy naruszyły prawo materialne w postaci art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez ich nieprawidłową wykładnię dodatek węglowy ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali

Skład orzekający

Anna Klotz

sprawozdawca

Leszek Tyliński

przewodniczący

Renata Owczarzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście niemożności ustalenia odrębnego adresu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i stanu prawnego obowiązującego w okresie jego obowiązywania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak interpretacja przepisów przez sądy może wpłynąć na prawa obywateli, szczególnie w sytuacjach niejasnych prawnie lub faktycznie.

Dodatek węglowy dla dwóch rodzin pod jednym adresem? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe przepisy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 623/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Leszek Tyliński /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 3 - 3b, 3, 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] marca 2023 r. [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 2 ust. 1, ust. 3a, 3b, 3c i 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. Z 2022 r. poz. 1692 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2023r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego na wniosek I. M .
Z akt sprawy wynika, że I. M. w dniu [...] listopada 2022r. wystąpił z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, wskazując w jego części objętej pkt 3, dotyczącej źródeł ogrzewania na paliwo stałe, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków tzw. CEEB wprowadzone w dniu 9 sierpnia 2022r., w którym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe a stosowanym paliwem jest węgiel i paliwa węglopochodne, pellet drzewny oraz drewno kawałkowe. Zgłoszenie dotyczy budynku jednorodzinnego numer [...] położonego przy ulicy O. w W.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że Burmistrza W. odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku węglowego. Organ jako powód odmowy przyznania dodatku wskazał, że wcześniej świadczenie to przyznano na ten sam adres oraz, że nie została spełniona ustawowa przesłanka do przyznania dodatku węglowego, jaką jest konieczność podjęcia przez stronę działań zmierzających do ustalenia w terminie do 30 listopada 2022r., odrębnego adresu zamieszkania do zajmowanego lokalu.
Od tej decyzji w ustawowym terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. złożyła pełnomocnik strony, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy Burmistrzowi W. do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że jej klient zamieszkuje w odrębnym lokalu i spełnia przesłanki do otrzymania dodatku węglowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania . W decyzji utrzymującej w mocy orzeczenie organu I instancji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 cyt. ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3a w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, zaś ust. 3b wskazuje, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie wcześniej na ten sam adres ul. O. w W. przyznano i wypłacono dodatek węglowy. Ustawodawca wprowadził w art.2 ust. 3c ustawy taką możliwość, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
Art. 2 ust. 3d stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
Organ odwoławczy wskazał ,że z powyższych przepisów wynika, że dla budynków jednolokalowych (z jednym adresem) zasadą jest przyznawanie tylko jednego dodatku węglowego, dla osoby która pierwsza złożyła wniosek. Natomiast przyznanie dodatku innym gospodarstwom domowym w takich budynkach byłoby możliwe po prawnym ustanowieniu odrębnych lokali, względnie wystąpieniem do właściwego organu w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. i ewentualne uzyskanie informacji, że do 30 listopada 2022r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Dopiero po uzyskaniu informacji, że do 30 listopada 2022 r. nie można wyodrębnić lokali i nadać nowych numerów adresowych, organ winien przeprowadzić wywiad środowiskowy w budynku.
Kolegium wskazało , że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiono do właściwego organu w terminie do dnia 30 listopada 2022r. z wnioskiem o wyodrębnienie lokalu. W tej sytuacji organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzać wywiadu. Z aktu notarialnego z dnia [...] .06.2019r. jednoznacznie wynika, że I. M. nie jest samodzielnym właścicielem zamieszkiwanego lokalu, a jedynie współwłaścicielem z udziałem 1/2 w zabudowanej nieruchomości. Strona nie spełnia warunków do przyznania dodatku węglowego, a wydana decyzja jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym.
I. M. , działając przez pełnomocnika, radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] marca 2023r., [...], w której zarzucił :
1) art.6, art.7, art.7a, art.8, art.77 § 1 i § 3 oraz art.80 i art.81a § 1 kpa, poprzez brak wszechstronnego i należytego wyjaśnienia sprawy, dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, naruszenie obowiązującej zasady działania w granicach i na podstawie przepisów prawa, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie zasady postępowania w odpowiedni sposób prowadzący do pogłębiania zaufa-obywateli do organów Państwa i konieczności wydania decyzji bez naruszenia prawa, a także poprzez nie usunięcie przez Organ istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Skarżącego;
2) art. 11 kpa i 107 § 3 kpa w następstwie niedokonania przez Organ pełnej oceny materiału dowodowego i braku merytorycznego oraz kompletnego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych przez Skarżącego w toku postępowania, zarzutów wniosków dotyczących oceny stanu faktycznego, choć Organ administracji wydający decyzję w przedmiotowej sprawie był zobligowany na podstawie przepisów prawa do merytorycznej i wnikliwej oceny wszystkich dowodów, twierdzeń i zarzutów zebranych w sprawie.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze wniesiono o :
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie; art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto, wniesiono o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym , zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023r., poz.259).
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.") - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania I. M. dodatku węglowego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym usunięcie ich z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę wskazanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Ustawa ta weszła w życie z dniem 12 sierpnia 2022 r., jednakże od dnia 20 września 2022 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego wprowadzona ustawą z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967). W wyniku wskazanej nowelizacji do ustawy o dodatku węglowym dodane zostały art. 2 ust. 3a i 3b. W dniu 3 listopada 2022 r. weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o dodatku węglowym, wprowadzona art. 26 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) poprzez dodanie do niej m.in. art. 2 ust. 3c, 3d i 3e.
Burmistrz W. wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2023 r . o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku węglowego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzeczeniem z [...] marca 2023r. utrzymało w mocy decyzję perwszoistancyjną.
Powyższe dowodzi ,że organy orzekały w dacie obowiązywania przepisów ustawy o dodatku węglowym już po nowelizacji, w brzmieniu nadanym opisanymi wyżej ustawami zmieniającymi.
Według art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141, ze z.m) dalej jako : "u.d.w. " , obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Art. 2 ust. 3a u.d.w. stanowi, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 3b u.d.w. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d u.d.w. w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, że w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające m.in. z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Oznacza to, że organ rozstrzygający w sprawie przyznania dodatku węglowego musi zweryfikować informacje podane przez wnioskodawcę we wniosku (art. 2 ust. 15a i 15b u.d.w.).
Wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania m.in. art. 2 ust. 3a-3e oraz art. 2 ust. 15a-15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku węglowego od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Stanowisko przyjęte zarówno przez organy I i II instancji , stoi w sprzeczności z tak rozumianym celem ustawodawcy i nie może zostać zaakceptowane.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wypowiedział się czy na adres wskazany przez Skarżącego w jego wniosku z dnia [...] listopada 2022r. przyznany już został dodatek węglowy. Ustalenie powyższego ma znaczenie, ponieważ zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3b u.d.w. w razie niezaistnienia przesłanek z art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. wniosek o przyznanie dodatku węglowego należy pozostawić bez rozpoznania. W niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Tylko przyznanie dodatku węglowego na adres wskazany przez Skarżącego w jego wniosku mogło skutkować uznaniem przez organy, że wnioskodawca nie spełnia warunków ustawowych do przyznania dodatku węglowego. Jednak w tym wypadku organ winien pozostawić wniosek bez rozpoznania, a nie odmówić przyznania dodatku.
Akta sprawy zawierają natomiast oświadczenie Skarżącego, że zamieszkuje pod adresem ul. O. W., jest współwłaścicielem całości budynku w ½ oraz ,że posiada odrębny lokal z oddzielnym źródłem ciepła - kocioł na paliwo stałe opalane węglem.
W ocenie Skarżącego do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jego lokalu. Skarżący podjął ku temu działania formalne, jednak w piśmie z dnia [...] grudnia 2022 r. Urząd Miejski w W. poinformował, że nie ma możliwości nadania dla budynku kolejnego numeru porządkowego.
W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości i dołączenie kserokopii stosownego wniosku w tym przedmiocie oraz potwierdzenia jego złożenia do wniosku o przyznanie prawa do dodatku węglowego. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3-3e u.d.w., według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, co w niniejszej sprawie rzeczywiście miało miejsce. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23 dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej również jako: "CBOSA"). Nawet jednak podjęcie przez wnioskodawcę formalnych kroków w celu nadania odrębnego numeru ewidencyjnego zajmowanemu przez niego lokalowi i ustalenie, że nie jest to możliwe, nie uniemożliwia przyznania prawa do dodatku węglowego. W ocenie Sądu organy dokonały bowiem błędnej oceny przesłanki przyznania dodatku węglowego, o której mowa w art. 2 ust. 3c u.d.w. Dodatek węglowy ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby. W notatce służbowej z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w toku postępowania w niniejszej sprawie, wskazano zaś wprost, że pod adresem ul. O. w W. mieszkają dwa oddzielne gospodarstwa domowe. Przyjąć zatem należy, iż gospodarstwo domowe Skarżącego jest odrębnym, samodzielnym gospodarstwem domowym, zamieszkującym pod tym samym adresem co współwłaściciele budynku. Bez znaczenia dla tej oceny pozostają okoliczności, że obie rodziny posiadają jedno wejście do budynku mieszkalnego . Nie wpływa to bowiem na samodzielność gospodarstw domowych, prowadzonych przez obie rodziny, zamieszkujące pod tym samym adresem. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku węglowego, określonej w art. 2 ust. 3c u.d.w., winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły w przedmiotowej sprawie prawo materialne w postaci art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. w kontekście zamieszkania pod adresem Skarżącego dwóch odrębnych gospodarstw domowych, spełnienia przez Skarżącego ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia oraz wezmą pod uwagę cel ustawy o dodatku węglowym, jak i intencje, jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI