II SA/BD 615/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę matki na decyzję odmawiającą przyznania pełnego wymiaru specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej syna z zaburzeniami psychicznymi, uznając przyznany wymiar 8 godzin tygodniowo za wystarczający i zgodny z prawem.
Skarżąca domagała się przyznania 40 godzin tygodniowo specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna z zaburzeniami psychicznymi, powołując się na zalecenia lekarskie. Organy administracji przyznały jedynie 8 godzin tygodniowo, wskazując na subsydiarny charakter pomocy, możliwości zapewnienia opieki przez rodzinę oraz ograniczenia budżetowe. Sąd administracyjny uznał stanowisko organów za prawidłowe, podkreślając, że przyznanie świadczenia następuje w ramach uznania administracyjnego, a przyznany wymiar 8 godzin tygodniowo jest wystarczający i uwzględnia obowiązki szkolne dziecka oraz inne dostępne formy pomocy.
Sprawa dotyczyła skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Z. odmawiającą przyznania pełnego wymiaru specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna skarżącej, K. B., z zaburzeniami psychicznymi. Skarżąca wnioskowała o 40 godzin tygodniowo, opierając się na zaświadczeniu lekarskim. Organy przyznały 8 godzin tygodniowo, argumentując subsydiarnością pomocy społecznej, możliwościami zapewnienia opieki przez rodzinę (skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne i ma kwalifikacje pracownika socjalnego) oraz ograniczonymi środkami budżetowymi. Podkreślono również, że dziecko korzysta już z terapii w szkole specjalnej i innych placówkach. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i dowolne ograniczenie wymiaru usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych następuje w ramach uznania administracyjnego, a przyznany wymiar 8 godzin tygodniowo jest wystarczający, realistyczny pod względem organizacyjnym i uwzględnia inne dostępne formy pomocy. Sąd wskazał również na zasadę subsydiarności, zgodnie z którą pomoc społeczna ma charakter uzupełniający wobec świadczeń z innych systemów (opieki zdrowotnej, oświaty) oraz możliwości rodziny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie 8 godzin tygodniowo jest zgodne z prawem, ponieważ decyzja o przyznaniu i zakresie usług opiekuńczych należy do uznania administracyjnego organu, który musi uwzględnić zarówno potrzeby beneficjenta, jak i możliwości rodziny oraz zasoby publiczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne, przyznając 8 godzin usług opiekuńczych. Wymiar ten jest wystarczający, realistyczny i uwzględnia inne dostępne formy pomocy oraz obowiązki szkolne dziecka. Zasada subsydiarności nakazuje uzupełnianie świadczeń z pomocy społecznej, a nie ich zastępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.s. art. 50 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić. Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy.
u.p.s. art. 50 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
Specjalistyczne usługi opiekuńcze to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
u.p.s. art. 50 § 7
Ustawa o pomocy społecznej
Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, kwalifikacje świadczących, zasady i tryb ustalania opłat określa rozporządzenie.
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Wyraża zasadę subsydiarności pomocy społecznej – pomoc jest udzielana, gdy własne zasoby i możliwości nie wystarczają.
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych art. 4
Określa zasady ustalania odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.p.s. art. 18 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez gminę.
u.p.s. art. 18 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
Środki na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej zapewnia budżet państwa.
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych art. 2 § 1
lit. a - uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia; lit. b - rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczenia z zakresu opieki zdrowotnej mają pierwszeństwo przed świadczeniami z pomocy społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie 8 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych jest wystarczające i zgodne z prawem. Decyzja organów mieści się w granicach uznania administracyjnego. Zasada subsydiarności nakazuje priorytetowe korzystanie z innych systemów wsparcia (opieka zdrowotna, edukacja) oraz możliwości rodziny. Wymiar 40 godzin tygodniowo jest nierealistyczny i nadmiernie obciążający dla dziecka.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego. Drastyczne ograniczenie liczby godzin usług opiekuńczych bez uzasadnienia. Niewłaściwe odniesienie się do zaleceń lekarskich. Niedostateczne uwzględnienie sytuacji rodzinnej i kosztów związanych z terapią. Bezzasadne zasłanianie się niedoborem środków finansowych.
Godne uwagi sformułowania
decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego zasada subsydiarności stanowi znaczne obciążenie dla niepełnosprawnego dziecka całkowicie nierealna od strony organizacyjnej i logistycznej
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji w sprawach o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, zwłaszcza w kontekście uznania administracyjnego, zasady subsydiarności i oceny potrzeb dziecka z zaburzeniami psychicznymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasady subsydiarności i uznania administracyjnego w kontekście pomocy społecznej dla dzieci z niepełnosprawnościami, co jest istotne dla prawników i rodziców.
“Czy 8 godzin opieki wystarczy? Sąd rozstrzyga o potrzebach dziecka z zaburzeniami psychicznymi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 615/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-10-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Mariusz Pawełczak Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 901 art. 50 ust. 2 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu [...] grudnia 2023 roku N. W. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek wraz z załącznikami o udzielenie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dla jej niepełnosprawnego syna K. B., tj.: 1) oligofrenopedagoga z TUS - 10 godzin tygodniowo; 2) specjalisty terapii i edukacji osób z autyzmem -10 godzin tygodniowo; 3) logopedy z oligofrenopedagogiką/neurologopeda -10 godzin tygodniowo; 4) zajęcia SI - fizjoterapeuty/terapeuty - 10 godzin tygodniowo - na okres od dnia [...] stycznia 2024 roku do dnia [...] grudnia 2024 roku zgodnie z wydanym oświadczeniem lekarza specjalisty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 roku, znak: [...], Wójt Gminy Z. orzekł o przyznaniu N. W. świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna K. B. świadczonych w miejscu zamieszkania w okresie od dnia [...] stycznia 2024 roku do dnia [...] grudnia 2024 roku w wymiarze 6 godzin w tygodniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2024 roku, znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Z. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność odniesienia się do zakresu specjalistycznych usług opiekuńczych zleconych w zaświadczeniu lekarskim, wyjaśnienia dotychczasowego zakresu pomocy świadczonej na rzecz K. B., wskazania, gdzie wymieniona osoba małoletnia może uzyskać świadczenia poza systemem pomocy społecznej i określenia, jakimi środkami dysponuje organ pierwszej instancji na realizację specjalistycznych usług opiekuńczych w konfrontacji do istniejących w tym zakresie potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawców. Decyzją z dnia [...] marca 2024 roku, znak: [...], Wójt Gminy Z. orzekł o: . przyznaniu N. W. świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna K. B. świadczonych w miejscu zamieszkania w okresie od dnia [...] kwietnia 2024 roku do dnia [...] grudnia 2024 roku w wymiarze 8 godzin w tygodniu, tj. zakres usług obejmuje współpracę z: oligofrenopedagogiem TUS w wymiarze 2 godzin tygodniowo; specjalistą z zakresu [...] sensorycznej (fizjoterapeuta, terapeuta SI) w wymiarze 2 godzin tygodniowo; neurologopedą/logopedą z oligofrenopedagogiką w wymiarze 2 godzin tygodniowo; specjalistą terapii i edukacji osób z autyzmem w wymiarze 2 godzin tygodniowo; . ustaleniu odpłatności N. W. za świadczone specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości 3,5% od kwoty [...]zł, tj. [...] zł za 1 godzinę usługi. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, iż K. B. od roku 2016 objęty jest pomocą w formie specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania, a w ostatnim okresie od dnia [...].01.2023 r. do [...].12.2023 r. w wymiarze 8 godzin w tygodniu, tj.: 1) oligofrenopedagog/terapeuta behawioralny - 3 godzin tygodniowo; 2) zajęcia [...] sensorycznej (fizjoterapeuta, terapeuta SI) - 2 godzin tygodniowo; 3) neurologopeda/logopeda z oligofrenopedagogiką/terapeuta behawioralny -3 godzin tygodniowo. Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami K., B. i H. B.. Jest osobą bierną zawodowo ze względu na potrzebę sprawowania opieki nad synem K. B.. Źródło utrzymania rodziny stanowi świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny - [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny - [...] zł oraz alimenty - [...] zł. Ponadto strona otrzymuje świadczenie wychowawcze (500+) w wysokości [...] zł miesięcznie. Z uwagi na to, że dochód rodziny w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł., co na osobę stanowi [...] zł, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra P. Społecznej z dnia [...] września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, odpłatność strony za 1 godzinę świadczonych usług wynosi 3,5 % od kwoty [...]zł, tj. [...] zł. Pozostałe koszty ponosi Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. . Na podstawie zebranych w sprawie materiałów ustalono, że synowi K. B. przysługuje pomoc dostosowana do szczególnych potrzeb wynikających z jego niepełnosprawności w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze ustalonym jak wyżej, których zakres, zgodnie z § 2 pkt 1 lit.a i pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra P. Społecznej z dnia [...] września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych obejmować będzie "uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia" oraz rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia [...] sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że K. uczęszcza do Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr [...] w G.-D., gdzie uczestniczy w zajęciach: usprawnianie manualne, zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, zajęcia logopedyczne, gimnastyka korekcyjna i [...] sensoryczna. Ponadto K. korzysta z rehabilitacji leczniczej dla dzieci i terapii logopedycznej w NZOZ WIMED Ośrodku Rehabilitacji w S., według terminów wyznaczonych przez ww. Ośrodek. Ustalając liczbę godzin przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, wzięto pod uwagę zarówno własne uprawnienia, zasoby i możliwości strony w tym realne możliwości dziecka uczestniczenia w terapii w domu po jego powrocie ze szkoły, jak również w okresie, kiedy ze względu na stan zdrowia (choroba) nie uczestniczy w zajęciach w szkole, okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy, a także możliwości pomocy społecznej. W ocenie organu I instancji suma 40 godzin tygodniowo wskazana przez lekarza specjalistę neurologii dziecięcej w zaświadczeniu, stanowi znaczne obciążenie dla niepełnosprawnego 9 letniego dziecka, który uczęszcza do Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr [...] w G.-D.. Przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla dzieci z zaburzeniami psychicznymi jest możliwe w wyjątkowych przypadkach pod warunkiem, że nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, w szczególności w przedszkolach, szkołach, palcówkach opiekuńczo - wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno - wychowawczych, w domach pomocy społecznej i podmiotach leczniczych, a także w domu rodzinnym. Wnioskodawczyni nie pracuje ze względu na potrzebę sprawowania opieki nad synem K. B. i z tego tytułu pobiera świadczenie pielęgnacyjne, w ramach którego może wspierać syna w procesie edukacji, leczenia i rehabilitacji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych: § 2 pkt 1 lit. a "uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza: a) kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych. Organ I instancji poinformował, że istnieje możliwość objęcia dziecka terapią psychologiczną, pedagogiczną oraz logopedyczną w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w G.-D. oraz wsparciem specjalistów wskazanych w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...].11.2023 r. w Centrum Terapii i Rozwoju [...] w G.-D.. Ponadto, zgodnie z informacją z N. F. Z. K.-P. O. W. w B., w przypadku zaburzeń związanych ze spektrum autyzmu, pomoc można uzyskać w poradniach logopedycznych, zdrowia psychicznego dla dzieci, poradniach psychologicznych dla dzieci lub zakładach/ośrodkach rehabilitacji dziennej dla dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego. Informacja dotycząca aktualnej dostępności do ww. świadczeń na terenie woj. kujawsko-pomorskiego, w tym na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego znajduje się pod adresem: [...] Ponadto organ I instancji wskazał, że środki finansowe na realizację specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi pochodzą z budżetu państwa i ich wysokość jest ograniczona. Przeznaczony budżet w roku 2024 na specjalistyczne usługi opiekuńcze wynosił [...] zł. Aktualnie z pomocy w formie usług opiekuńczych korzysta 3 dzieci, które mają łącznie przyznane 14 godzin tygodniowo (14 godzin x 4 tygodnie x [...] zł za jedną godzinę usługi = [...] zł). Jeżeli podzielić [...] zł na okres 12 miesięcy, otrzymujemy 1/12 w skali roku, tj. [...] zł miesięcznie. Z analizy wydatków wynika zatem, że przyznany limit środków na rok 2024 jest niewystarczający. W oparciu o ustalenia dokonane w trakcie wywiadu u wnioskodawczyni, przyznano pomoc w wysokości odpowiadającej aktualnym możliwościom w zakresie realizacji zadań zleconych gminy. W odwołaniu od powyższej decyzji N. W. zakwestionowała zakres przyznanej pomocy w łącznym wymiarze 8 godzin w tygodniu, jako niezgodny z zaleceniami lekarskimi. Ponadto strona stanęła na stanowisku, że organ pierwszej instancji limitując zakres pomocy, nie może zasłaniać się niedoborem środków finansowych na ten cel, gdyż w każdym czasie może wnioskować o zwiększenie dotacji celowej. Odwołująca podniosła również, że alternatywne podmioty, wskazane przez Wójta Gminy Z., nie są w stanie świadczyć właściwej pomocy na rzecz jej syna lub też korzystanie z tej pomocy jest zbyt kosztowne lub nieefektywne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2024 roku, znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ odwoławczy podniósł, iż K. B. uczęszcza do Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w G.-D., gdzie uczestniczy w następujących zajęciach: 1) usprawnianie manualne - 30 minut w tygodniu; 2) zajęcia korekcyjno-kompensacyjne - 45 minut w tygodniu; 3) zajęcia logopedyczne - 30 minut w tygodniu; 4) gimnastyka korekcyjna - 30 minut w tygodniu; 5) [...] sensoryczna - 45 minut w tygodniu (zajęcia grupowe). Ponadto, z zaświadczenia z dnia [...] listopada 2023 roku wynika, że dziecko korzysta z rehabilitacji leczniczej dla dzieci w ilości 0,5 godziny miesięcznie i terapii logopedycznej w wymiarze 0,5 godziny miesięcznie. W związku z powyższym Kolegium uznało, że realizacja specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 40 godzin tygodniowo, tj. średnio 8 godzin dziennie biorąc pod uwagę dni powszednie, jak wskazano w zaświadczeniu lekarskim, stanowi znaczne obciążenie dla niepełnosprawnego dziecka w wieku 9 lat. Dodatkowo jest ona całkowicie nierealna od strony organizacyjnej i logistycznej, mając na względzie chociażby obowiązki szkolne dziecka. W art. 50 ust. 2 u.p.s. wyraźnie wskazano na subsydiarny charakter pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, które mogą być przyznane wtedy, gdy stosownej pomocy nie może zapewnić rodzina. Słusznie w tym kontekście organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że N. W. nie pracuje zawodowo z powodu konieczności sprawowania opieki nad synem K. B.. Z tego tytułu pobiera ona świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym strona może wspierać syna w procesie edukacji, leczenia i rehabilitacji. N. W. posiada kwalifikacje w zawodzie pracownik socjalny, co w ocenie organu predysponuje ją do współdziałania w zakresie udzielania specjalistycznej pomocy na rzecz syna. Organ II instancji podkreślił, że osoby wnioskujące o pomoc społeczną winny wykorzystywać wszystkie możliwości i uprawnienia, jakie przysługują im z innych systemów, które w pierwszej kolejności są zobowiązane do działań na rzecz osób potrzebujących. Wójt Gminy Z. ustalił, że istnieje możliwość objęcia K. B. terapią psychologiczną, pedagogiczną oraz logopedyczną w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w G.-D. oraz wsparciem specjalistów wskazanych w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2023 roku w Centrum Terapii i Rozwoju [...] w G.-D.. Ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy pisma z N. F. Z. wynika z kolei, że w przypadku zaburzeń związanych ze spektrum autyzmu, pomoc można uzyskać w poradniach logopedycznych, zdrowia psychicznego dla dzieci, poradniach psychologicznych dla dzieci lub zakładach/ośrodkach rehabilitacji dziennej dla dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego. Informację dotyczącą aktualnej dostępności do takich świadczeń na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, w tym na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego, można znaleźć pod adresem internetowym: [...] (dostęp: [...].05.2024 r.). W zaskarżonej decyzji Wójt Gminy Z. podał cztery przykładowe jednostki, w których można uzyskać taką pomoc w T. i B., określając dokładnie ich dane adresowe. Odpłatny lub częściowo odpłaty charakter pomocy, którą można uzyskać w niektórych instytucjach, jak również ewentualne koszty, np. koszty dojazdów, związane z korzystaniem z pomocy w placówkach publicznych należy zdaniem Kolegium skonfrontować z sytuacją majątkową N. W. i jej rodziny. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami K., B. i H. B.. Pobiera świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]zł (wysokość od dnia [...] stycznia 2024 roku), zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł, alimenty w kwocie [...]zł, a także świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł (wysokość od dnia stycznia 2024 roku). Łącznie daje to kwotę [...]zł. Wydaje się więc, że strona posiada pewne możliwości partycypacji w kosztach związanych z zapewnieniem K. B. specjalistycznej pomocy. Co ważne, większość podanej kwoty łącznej, poza alimentami, pochodzi ze środków publicznych. Wskazano też, że Wójt Gminy Z. wyjaśnił, iż środki finansowe na realizację specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi pochodzą z budżetu państwa i są ograniczone, bowiem budżet na to zadanie w 2024 roku wynosi kwotę [...]zł i jest on niewystarczający w stosunku do zgłaszanych potrzeb. Z pisma Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] marca 2024 r., załączonego przez stronę do odwołania wynika, że zwiększenie zakresu dotacji celowej na przedmiotowe zadanie jest możliwe, ale każdorazowy wniosek jest poddany ocenie Wojewody. Kolegium wyjaśniło również, że zasady określenia odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze ustalono w § 4 rozporządzenia, dlatego też dochód rodziny N. W. w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. wynosi kwotę [...]zł, tj. kwotę [...]zł na osobę. Tym samym odpłatność za jedną godzinę usług wynosi 3,5% od kwoty [...]zł, tj. kwotę [...]zł. Pozostałe koszty ponosi Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. . W skardze do Sądu N. W. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 50 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 10, art. 77, art. 79a § 1. art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 189, poz. 1598 z późn. zm.), które to normy prawa obligują organ administracji do orzekania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji oraz do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca wskazała, że orzekające organy skupiając się na określeniu maksymalnego wymiaru godzin usług opiekuńczych, straciły z pola widzenia ustalenie wymiaru minimalnego, które Organ I instancji określił na 8 godzin z 40 godzin. W żaden sposób organy nie odniosły się do tak drastycznego ograniczenia liczby godzin oraz nie wiadomo na jakiej podstawie faktycznej liczba 8 godzin pozwoli osiągnąć cel terapii dziecka niepełnosprawnego zważywszy, że zbliża się okres wakacyjny, a co za tym idzie, zajęcia realizowane w szkole nie będą prowadzone w lipcu i sierpniu. Organy administracji, zdaniem skarżącej były zobowiązane do zestawienia całej otrzymywanej pomocy z ilością godzin z zaświadczenia lekarskiego o specjalistycznych usługach z pomocy społecznej i określenia ich na poziomie dającym efektywność, a tym samym nie przeciążające dziecka. Przyznanie 8 godzin z 40 godzin nie znajduje żadnego uzasadnienia i świadczy o przekroczeniu granic uznania administracyjnego. Skarżąca zwróciła uwagę, że oprócz syna autysty, posiada jeszcze dwójkę młodszych synów, którzy tak samo wymagają opieki i wyjazdów związanych z ich problemami zdrowotnymi, które wiążą się z potrzebą poświęcania im należytego czasu i zapewnienia środków finansowych. Należałoby również wziąć pod uwagę sytuację rodzinną wytyczając placówki związane z dojazdem oraz skupianie się na zajęciach prywatnych przez Organ I instancji. Skarżąca nie posiada własnego środka transportu, więc dojazdy z dziećmi związane są z korzystaniem z usług kierowcy. Niekiedy wspomaga skarżącą jej ojciec - w mniej odległe miejsca, jednak jest już człowiekiem starszym i nie jest w stanie w każdej sytuacji dojechać na wyznaczone miejsce. Oprócz dowozu syna K. na poszczególne wizyty z lekarzami (pediatra, psychiatra, neurolog, alergolog, kardiolog, chirurg), Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, opłacanie zajęć w ramach SUO, skarżąca ponosi również inne dodatkowe opłaty związane z leczeniem, edukacją młodszych dzieci (pomijając koszty codziennego utrzymania, opłat itp.). Syn B. ze względu na wskazania korzysta z zajęć przygotowujących do nauki w szkole dwa razy w tygodniu, które są płatne (cena jednych zajęć wynosi [...] zł), jest pod opieką poradni pulmonologicznej, jeździ również do logopedy oraz jest w trakcie diagnozy SI, więc w najbliższym czasie dojdą kolejne zajęcia płatne i co się z tym wiąże - dojazdy. Najmłodszy syn H. od wczesnego niemowlęctwa ma problemy z zębami (hipoplazja szkliwa). Od pierwszych miesięcy jest leczony prywatnie stomatologicznie. Dwukrotnie już miał leczone wszystkie zęby w prywatnej klinice we W. w wielu 1,5 roku i 3 lat w znieczuleniu ogólnym. Podczas pierwszego zabiegu usunięto również górne jedynki i dwójki, a w czasie drugiego, oprócz leczenia doszło również założenia koron stalowych na osiem zębów. Ostatnie leczenie z lipca 2023 r. wyniosło [...] zł, a poprzednie ze stycznia 2021 r. było nieznacznie mniejszą sumą. Poza tym, co trzy miesiące jeździ na lakierownie, którego koszt stanowi [...] zł. Czeka go jeszcze objęcie opieką ortodontyczną, aby dziecko mogło nosić aparat ortodontyczny związany z brakiem górnych jedynek i dwójek (który pełni rolę protezki). Ponadto jest pod opieką hematologa ze względu na wydłużony czas krzepnięcia krwi (niedobór czynnika XII), neurologa (epizod omdlenia z krótkotrwałą utratą przytomności przed ukończeniem 2 r.ż ), kardiologa (nieco poszerzona aorta, dwupłatkowość zastawki aortalnej), chirurga (stulejka). Syn K. ma częste infekcje i problemy jelitowe, co utrudnia mu regularne uczęszczanie na zajęcia w szkole i jest sporym utrudnieniem w dojazdach do placówek, które proponuje organ I instancji. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R. o przesłanie karty syna K., gdyż placówka do której obecnie uczęszcza znajduje się w G. - D.. Uzyskała informację, iż może skorzystać z terapii prowadzonej przez psychologa w wymiarze 30 minut w dniu 27.02.24 r. Jednak na miejscu okazało się, iż przyjmująca psycholog nie posiada uprawnień do pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu i nie ma dostosowanego gabinetu do pracy z dziećmi funkcjonującymi ma poziomie K. (syn wkłada przedmioty do buzi, gryzie, smakuje, podczas spotkania próbował zjeść klej). Informację tę skarżąca zawarła również w opisie załączonym do dokumentacji z przebiegu spotkania z psychologiem, która poinformowała, iż tylko jedna pani psycholog posiada uprawnienia do pracy z dziećmi z autyzmem oraz poinformowano o możliwości skorzystania z terapii pedagogicznej. Prowadzone zajęcia jednakże są organizowane w bardzo ograniczonym wymiarze (średnio raz w miesiącu po 30 min.). Nie są to regularne zajęcia, co jest istotą w procesie terapii autyzmu. Zaświadczenie potwierdzające korzystanie z oferty terapeutycznej poradni, będą w stanie wystawić, kiedy syn zacznie w pełni uczestniczyć w spotkaniach ze specjalistami, a na chwilę obecną tak nie jest. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem zawartym w decyzji GOPS w Z. , iż poradnia prowadzi zajęcia wskazane przez lekarza specjalistę. Będąc po pierwszych spotkaniach z terapeutami, sytuacja wyglądała w ten sposób, że zajęcia trwają ok. 30 minut i kolejne zapisy są bardzo odległe (kolejny miesiąc lub więcej), nie jest zapewniona regularność zajęć. Jeśli chodzi o spotkania z psychologiem to odnosi się to bardziej do objęcia pomocą psychologiczną w sensie poradnictwa i konsultacji psychologicznych. Jak ujęła Pani psycholog - nie prowadzi stricte terapii autyzmu. Na kolejną wizytę skarżąca została zaproszona sama, bez dziecka w celu wsparcia psychologicznego rodzica dziecka autystycznego, rozmowy o codziennych zmaganiach itp. Pani psycholog poinformowała, iż wizyty będą odbywać się w sposób naprzemienny raz z rodzicem (wsparcie psychologiczne), a potem z rodzicem i dzieckiem. Z kolei wizyta u logopedy i pedagoga nie przebiegała zbyt owocnie, ponieważ syn źle reagował na nowe miejsce i terapeutów. Nie chciał nawiązać współpracy. Biegał po gabinecie i rozrzucał proponowane pomoce do ćwiczeń. W chwilach trudnych emocji reagował silnym dociskiem, popłakiwał, próbował wkładać przedmioty do buzi. Wynikało to też z dużej potrzeby rutyny, niezaburzonego rytmu dnia, współpracy ze znanymi osobami. Syn preferuje zajęcia z terapeutami, których zna (z takimi osobami dużo lepiej wykonuje ćwiczenia, jest spokojniejszy) oraz w znanych mu miejscach, gdzie czuje się bezpiecznie. Skarżąca wyjaśniła też, że proponowana placówka Centrum Terapii i Rozwoju [...] prowadzi zajęcia w formie płatnej, komercyjnej. Pozostałe wskazane placówki w województwie są oddalone bardzo znacząco od miejsca zamieszkania (Toruń ok. 100 km i B. ok. 200 km w dwie strony) co stanowi brak możliwości korzystania z tych miejscowości ze względu na odległość, która po pierwsze kumuluje koszty, a także wpływa na dziecko niekorzystnie, biorąc pod uwagę plan dnia dziecka oraz zajęcia w tych miejscach trwających 1 godzinę, dlatego skarżąca ubiega się o specjalistyczne usługi w miejscu zamieszkania. Organ II instancji w ocenie skarżącej prawie milcząco odnosi się do pisma Wojewody i wywodzi jedynie o tym, że wnioski o zwiększenie środków są sprawdzane przez Wojewodę szczegółowo, niejako od razu negując otrzymanie środków finansowych oraz nie odnosząc się do stanowiska Wojewody o zwiększeniu środków. W związku z faktem, iż już w poprzedniej, uchylonej decyzji Organ I instancji wspomniał o ograniczonych środkach finansowania zadania zleconego, wobec przepisów odnoszących się do finansowania zadań zleconych, skarżąca wystąpiła na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej do K. - P. Urzędu Wojewódzkiego z zapytaniem w tym zakresie. W zaskarżonej decyzji organ podał, iż środki finansowe na zadanie zlecone, pochodzące z budżetu państwa są ograniczone i wynoszą 61 600 tyś zł na 2024 r. Organ dzieli tę kwotę na ilość dzieci korzystających, potem dzieląc tą kwotę przez koszt godziny i tyle godzin rozdziela na 3 dzieci. Z tego wynika, iż Organ nie udziela ustawowej pomocy ze względu na potrzeby tych rodzin w oparciu o materiał dowodowy, prowadząc postępowanie administracyjne. Wbrew twierdzeniom organu, zdaniem skarżącej odpowiedź Wojewody zaprzecza temu i wyjaśnia, że kwota [...]zł jest kwotą wpisaną do planu budżetowego w oparciu o realizację usług za poprzedni rok. Na każdym etapie Wojewoda analizuje wykorzystanie środków oceniając ich niedobór i zwiększając plan budżetowy. Wójt [...] może na każdym etapie wnioskować o zwiększenie dotacji celowej. Ponadto Wojewoda podał, iż nie istnieje górny limit finansowania zadania zleconego z czego wynika, iż Organ wydający decyzję zaniechał wnioskowania o zwiększenie dotacji celowej i udziela pomocy o plan budżetowy. Tak więc nie istnieje faktyczny niedobór tych środków, ponieważ pomoc jest udzielana na podstawie planu, a nie realnych potrzeb dzieci. Wynika z tego, iż twierdzenie Organu za ograniczeniem pomocy środkami finansowymi jest bezzasadne, a także niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Organ wydający zaskarżoną decyzję przekroczył granice uzasadnienia administracyjnego, gdyż nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia w sposób mogący przekonać stronę, iż wydane ograniczenie pomocy ma swoje faktyczne uzasadnienie. Ogólnikowe uzasadnienie, zdaniem skarżącej powoduje, iż decyzja, która została wydana w ramach uznania administracyjnego, nie spełnia wymogów co do konkretnego oraz rzetelnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, biorąc także pod uwagę dobro dziecka niepełnosprawnego (art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie organy odmówiły Skarżącej przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna, świadczonych w miejscu zamieszkania, w terminie od dnia 2 stycznia do dnia [...] grudnia 2024 roku w łącznym wymiarze 40 godzin tygodniowo, jednocześnie przyznały pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania w okresie od dnia [...] kwietnia 2024 roku do dnia [...] grudnia 2024 roku w wymiarze 8 godzin w tygodniu, tj. zakres usług obejmuje współpracę z: oligofrenopedagogiem TUS w wymiarze 2 godzin tygodniowo; specjalistą z zakresu [...] sensorycznej (fizjoterapeuta, terapeuta SI) w wymiarze 2 godzin tygodniowo; neurologopedą/logopedą z oligofrenopedagogiką w wymiarze 2 godzin tygodniowo; specjalistą terapii i edukacji osób z autyzmem w wymiarze 2 godzin tygodniowo; ustalając odpłatność wnioskodawczyni za świadczone specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości 3,5% od kwoty [...]zł, tj. [...] zł za 1 godzinę usługi - uznając, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanej pomocy w większym wymiarze. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 901, ze zm.; dalej: u.p.s.); oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 roku w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r., nr 189, poz. 1058, ze zm.; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 u.p.s.). Natomiast ich rodzaje świadczone dla osób z zaburzeniami psychicznymi, kwalifikacje osób świadczących takie usługi, zasady i tryb ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat określa rozporządzenie suo (art. 50 ust. 7 u.p.s.). Przyznanie ww. usług następuje w formie decyzji administracyjnej, w której określa się zakres, okres i miejsce ich świadczenia (art. 50 ust. 5 u.p.s.). Z przepisu art. 18 ust. 1 pkt 3 u.p.s. wynika zaś, że organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez gminę. Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet państwa (art. 18 ust. 2 u.p.s.). Jak słusznie zauważyły organy pomocowe w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji z treści powołanego art. 50 ust. 2 u.p.s. wynika, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej mają charakter decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek przyznania tego rodzaju świadczenia, nie przesądza o tym, że organ pomocy społecznej ma obowiązek orzec o jego przyznaniu, a tym bardziej, że zobowiązany jest przyznać świadczenie w wymiarze oraz w zakresie, w jakim domaga się tego wnioskodawca. Potwierdzeniem swoistej swobody organu w tym zakresie, jest przepis art. 50 ust. 5 u.p.s. stanowiący, że przyznanie, ustalenie zakresu, okresu i miejsca świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, należy do ośrodka pomocy społecznej. Orzekając w tym przedmiocie organ powinien z jednej strony wziąć pod uwagę potrzeby beneficjenta specjalistycznych usług opiekuńczych wynikające z jego schorzenia. Z drugiej jednak strony, zobowiązany jest kierować się zasadą pomocniczości, wyrażoną w art. 2 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którą pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie spornych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Istotne również jest, że sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje jednak poza kontrolą sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy zatem, że obowiązkiem organów orzekających na wniosek Skarżącej w przedmiocie świadczenia w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej syna było ustalenie, czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są niezbędne, ustalenie zakresu tych usług oraz miejsca i okresu ich świadczenia, a także rozważenia potrzeb indywidualnego przypadku Skarżącej i jej dziecka a także możliwości zaspokojenia potrzeb przez organ. W sprawie nie jest sporny fakt, że przyznanie Skarżącej wsparcia w tym zakresie jest zasadne. Od wielu lat korzysta ona bowiem z usług opiekuńczych przyznawanych na troje dzieci – w tym syna K.. Bez wątpienia wymaga tego stan zdrowia dzieci. Problem dotyczy jednak tego, jaka ilość godzin usług opiekuńczych powinna zostać stronie przyznana. Syn skarżącej od 2016 roku objęty jest pomocą w formie specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Co istotne, w poprzednim okresie, tj. od dnia [...] stycznia 2023 roku do dnia [...] grudnia 2023 roku pomoc ta wynosiła łącznie 8 godzin w tygodniu: 1) oligofrenopedagog/terapeuta behawioralny - 3 godziny; 2) zajęcia [...] sensorycznej (fizjoterapeuta, terapeuta SI) - 2 godziny; 3) neurologopedą/logopeda z oligofrenopedagogiką - 3 godzin. Tym samym w decyzji z dnia [...] marca 2024 roku Wójt Gminy Z. przyznał stronie pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w takim samym łącznym wymiarze godzinowym, w jakim pomoc ta była świadczona w 2023 roku. Zastosował się więc do wskazania lekarskiego w sprawie utrzymania dotychczasowej terapii. Ponadto uwzględnić należy, że K. B. uczęszcza do Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w G.-D., gdzie uczestniczy w następujących zajęciach: 1) usprawnianie manualne - 30 minut w tygodniu; 2) zajęcia korekcyjno-kompensacyjne - 45 minut w tygodniu; 3) zajęcia logopedyczne - 30 minut w tygodniu; 4) gimnastyka korekcyjna - 30 minut w tygodniu; 5) [...] sensoryczna - 45 minut w tygodniu (zajęcia grupowe). Ponadto, z zaświadczenia z dnia [...] listopada 2023 roku wynika, że dziecko korzysta z rehabilitacji leczniczej dla dzieci w ilości 0,5 godziny miesięcznie i terapii logopedycznej w wymiarze 0,5 godziny miesięcznie. W związku z powyższym należy zgodzić się z Wójtem Gminy Z., że realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 40 godzin tygodniowo, tj. średnio 8 godzin dziennie biorąc pod uwagę dni powszednie, jak wskazano w zaświadczeniu lekarskim, stanowi znaczne obciążenie dla niepełnosprawnego dziecka w wieku 9 lat. Dodatkowo jest ona nierealna od strony organizacyjnej i logistycznej, mając na względzie chociażby obowiązki szkolne dziecka. W ocenie Sądu nie ma podstaw do kwestionowania powyższych okoliczności. Przy ocenie zasadności wniosku Skarżącej organ musiał również kierować się racjonalnością podejmowanych działań oraz swoimi możliwościami finansowymi. Rozstrzygnięcia w tym zakresie są uznaniowe i w ocenie Sądu zostały uzasadnione w sposób spójny i przekonujący co nie pozwala ich uznać za dowolne. Podkreślić należy, że rehabilitacja syna Skarżącej w pierwszej kolejności powinna być świadczona na podstawie ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i przez rodzinę osoby niepełnosprawnej w ramach jej uprawnień, zasobów i możliwości, a następnie, gdy te możliwości zostaną wykorzystane - uzupełniona poprzez specjalistyczne usługi opiekuńcze z pomocy społecznej. Kolejność taka wynika wyraźnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. i § 2 pkt 3 rozporządzenia suo. Pierwszy powołany wyżej przepis wyraża zasadę subsydiarności pomocy społecznej, to jest udzielania świadczeń dopiero wówczas, gdy "własne uprawnienia, zasoby i możliwości" osób i rodzin nie wystarczają do przezwyciężenia "trudnych sytuacji życiowych", w jakich te osoby i rodziny się znajdują. Natomiast drugi ze wskazanych przepisów stanowi, że specjalistycznymi usługami opiekuńczymi może być rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - organ pomocy społecznej może przyznać usługi opiekuńcze na podstawie ustawy o pomocy społecznej tylko wtedy, gdy wnioskodawca wyczerpał możliwości wynikające z zakresu świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto uprawnienia do określonych usług, świadczeń i działań na rzecz dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo wynikają z innych przepisów, w tym: ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 917), ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 750 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 146 z późn. zm.). Zatem rehabilitacja i zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze świadczone na podstawie powyższej ustawy, wyprzedzają obowiązek świadczeń z systemu pomocy społecznej. W związku z powyższym całkowicie uprawnione jest stwierdzenie, że pomoc społeczna poprzez przyznanie świadczenia w formie specjalistycznych usług opiekuńczych jedynie dopełnia świadczenia, które są zagwarantowane na podstawie innych przepisów. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 5 lipca 2022r. w sprawie o sygn. akt I OSK 264520 (dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl): "W przypadku osób małoletnich upośledzonych umysłowo, i to bez względu na stopień upośledzenia, miejsce prowadzenia nauki, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz rehabilitacji zostało dookreślone w sposób zdeterminowany stanem zdrowia, przez wskazanie, że naukę i zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze organizuje się w placówkach oświatowych, opiekuńczo-wychowawczych, rehabilitacyjno-wychowawczych, w domach pomocy społecznej i podmiotach leczniczych". Z akt sprawy wynika, że Skarżąca ma możliwość uzyskania dla syna świadczenia zarówno z systemu ochrony zdrowia, jak i z systemu oświaty. Ustalono bowiem że syn Skarżącej korzysta z różnych zajęć w szkole. Istnieje też możliwość objęcia K. B. terapią psychologiczną, pedagogiczną oraz logopedyczną w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w G.-D. oraz wsparciem specjalistów wskazanych w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2023 roku w Centrum Terapii i Rozwoju [...] w G.-D.. Słusznie w tym kontekście orzekające w sprawie organy administracji zwróciły uwagę, że skarżąca nie pracuje zawodowo, z powodu konieczności sprawowania opieki nad synem K. i z tego tytułu pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym może wspierać syna w procesie edukacji, leczenia i rehabilitacji. Jak podaje Wójt Gminy Z. skarżąca posiada kwalifikacje w zawodzie pracownik socjalny, co predysponuje ją do współdziałania w zakresie udzielania specjalistycznej pomocy na rzecz syna. Ponadto, obserwując świadczoną pomoc specjalistyczną z pewnością może określone ćwiczenia wdrażać samodzielnie zwłaszcza, że grafik syna jest niezwykle napięty w związku z uczęszczaniem na zajęcia szkolne. Reasumując, w wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej oceny dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wbrew zatem temu, co zdaje się wywodzić Skarżąca, ograniczenie ilościowe przyznanego wsparcia było zrównoważone miernikiem oceny potrzeb i możliwości ich zaspokojenia przez organ tym bardziej, że Skarżąca została poinformowana przez organy pomocowe o możliwościach uzyskania pomocy w ramach systemu opieki zdrowotnej – tj. o placówkach udzielających wsparcia dzieciom z zaburzeniami psychicznymi. Należy również podkreślić, że dla przyznania omawianego świadczenia, nie ma decydującego znaczenia zaświadczenie lekarskie. Bez wątpienia treść zaświadczenia ma znaczenie dla ustalenia stanu zdrowia i na tej podstawie następuje określenie zakresu niezbędnych usług opiekuńczych, jednak to do organu należy podjęcie decyzji wydawanej w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył obowiązujących przepisów tj. przepisów postępowania art. 7, 7a, 8, 10, 77, 79a, 80, 107 k.p.a. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Z uwagi na fakultatywny charakter przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w oparciu o art. 50 ust. 2 u.p.s., organy administracji dokonały oceny spełnienia przesłanek z tego przepisu, mając na uwadze indywidualną sytuację skarżącej. Niewątpliwie syn Skarżącej z uwagi na swój stan zdrowia wymaga pomocy w formie terapii i rehabilitacji świadczonej przez wyspecjalizowane podmioty. Niewątpliwie również każda osoba wymagająca pomocy chce, aby zakres udzielanej jej opieki był jak największy, ale sam fakt spełniania kryteriów nie oznacza, że stronie musi być przyznane świadczenie w takim rozmiarze i formie, o jakie wnioskuje. Tym samym zarzuty podniesione przez Skarżącą należy uznać za niezasadne. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI