II SA/BD 609/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-03-01
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwokara pieniężnaprawo UErozporządzeniakontrola administracyjnaAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwasankcje

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę producenta rolnego na decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i nałożeniu kary pieniężnej, uznając prawidłowość zastosowania przepisów unijnych dotyczących niezgodności w deklarowanej powierzchni gruntów.

Producent rolny zaskarżył decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i nałożeniu kary pieniężnej, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów dotyczących ogłaszania prawa Unii Europejskiej oraz błędne zastosowanie sankcji. Skarżąca twierdziła, że sama poprawiła błędy we wniosku przed kontrolą, a przepisy unijne nie zostały należycie opublikowane w języku polskim. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozporządzenia UE mają bezpośrednie zastosowanie w polskim porządku prawnym od momentu przystąpienia do UE i że sankcje zostały nałożone prawidłowo na podstawie tych przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi producenta rolnego, B. M., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i uzupełniających, a także nałożeniu kar pieniężnych. Powodem odmowy było zgłoszenie we wniosku z dnia 15 czerwca 2004 r. zawyżonej powierzchni gruntów, do których skarżąca nie miała faktycznego tytułu prawnego do ich użytkowania. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 156 K.p.a. i art. 88 Konstytucji RP w związku z art. 29 b ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, twierdząc, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż przepisy unijne (rozporządzenia Komisji WE nr 2199/2003 i 2419/2001) nie zostały w należyty sposób ogłoszone i upowszechnione w języku polskim. Podkreśliła, że nie miała możliwości zapoznania się z tymi przepisami, a organy nie podawały miejsca ich publikacji. Dodatkowo, skarżąca powtórzyła argumentację, że sankcje nie powinny być stosowane, ponieważ sama poprawiła wniosek na etapie kontroli administracyjnej, a niezgodności nie zostały ujawnione w drodze kontroli na miejscu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że uzyskanie członkostwa w UE zobowiązuje Polskę do stosowania prawa wspólnotowego, w tym rozporządzeń, które mają bezpośrednie zastosowanie i są integralnym składnikiem krajowego porządku prawnego od momentu przystąpienia do UE. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 29b ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i art. 88 Konstytucji RP są nieuzasadnione, ponieważ przepisy te dotyczą prawa krajowego lub umów międzynarodowych, a nie rozporządzeń UE. Sąd podkreślił, że ogłoszenie rozporządzeń w Dzienniku Urzędowym UE jest wystarczające do ich obowiązywania w Polsce. Odnosząc się do kwestii sankcji, sąd uznał, że zostały one nałożone prawidłowo na podstawie przepisów rozporządzeń, które przewidują sankcje w przypadku stwierdzenia niezgodności między zadeklarowanym a rzeczywistym obszarem gruntów, niezależnie od tego, czy niezgodność została ujawniona w wyniku kontroli administracyjnej czy na miejscu, jeśli przekroczyła określone progi procentowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozporządzenia UE mają bezpośrednie zastosowanie w polskim porządku prawnym od momentu przystąpienia do UE i nie wymagają publikacji w języku polskim w krajowych publikatorach urzędowych, aby obowiązywać.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z Traktatem Akcesyjnym i prawem wspólnotowym, rozporządzenia UE są integralnym składnikiem krajowego porządku prawnego i podlegają bezpośredniemu stosowaniu. Ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym UE jest wystarczające do ich obowiązywania. Przepisy Konstytucji RP dotyczące ogłaszania prawa krajowego i umów międzynarodowych nie mają zastosowania do rozporządzeń UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. art. 5

Określa zasady przyznawania pomocy i sankcje w przypadku niezgodności obszaru zadeklarowanego z ustalonym, gdy różnica przekracza 30% lub 50%.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. art. 31 § 1

Stanowi, że pomoc obliczana jest na podstawie ustalonego obszaru, jeśli zadeklarowany obszar przekracza ustalony.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. art. 32 § 2

Określa zasady pomniejszania pomocy lub odmowy jej przyznania w zależności od wielkości różnicy między obszarem zadeklarowanym a ustalonym.

Pomocnicze

u.p.d.g.r. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Określa warunki, jakie musi spełnić producent rolny, aby ubiegać się o płatności bezpośrednie.

u.o.a.n. art. 29 § b

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Dotyczy obowiązku udostępniania przez terenowe organy administracji publicznej zbiorów Dziennika UE.

Konstytucja RP art. 88

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Mówi o pierwszeństwie prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 156 Kpa i art. 88 Konstytucji RP w związku z art. 29 b ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej na podstawie przepisów Komisji (WE) nr 2419/2001 i nr 2199/2003, które nie zostały w należyty sposób ogłoszone i upowszechnione obywatelom polskim. Argument, że sankcje nie powinny być stosowane, ponieważ niezgodności pomiędzy wnioskiem a rzeczywistym stanem rzeczy zostały ujawnione przez samą skarżącą poprzez poprawienie wniosku na etapie kontroli administracyjnej, a nie w drodze kontroli na miejscu.

Godne uwagi sformułowania

rozporządzenia, które są aktami normatywnymi generalnymi i abstrakcyjnymi o ponadnarodowym charakterze, powszechnie obowiązującymi w całości i podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu bez potrzeby ich inkorporowania do krajowego porządku prawnego. jedynym warunkiem obowiązywania rozporządzeń jest ich ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Grażyna Malinowska-Wasik

członek

Grzegorz Saniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad stosowania prawa UE w polskim porządku prawnym, w szczególności w zakresie obowiązywania rozporządzeń i stosowania sankcji w rolnictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z płatnościami bezpośrednimi i karami pieniężnymi w rolnictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla rolników - stosowania prawa UE i konsekwencji błędów we wnioskach o dopłaty. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego.

Czy przepisy UE, których nie ma po polsku, mogą Cię ukarać? Sąd rozstrzyga.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 609/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Grażyna Malinowska-Wasik
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. odmówił B. M. przyznania płatności na rok 2004 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej wymierzając jednocześnie karę pieniężną w wysokości [...] zł, która ma być potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny - B. M. jest uprawniona z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lata kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności oraz odmówił przyznania płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej wymierzając jednocześnie karę pieniężną w wysokości [...] zł, która ma być potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lata kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności.
W uzasadnieniu Kierownik wskazał, że B. M. wystąpiła o przyznanie płatności bezpośrednich wnioskiem z dnia 15 czerwca 2004 r. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że wnioskodawczyni nie ma legitymacji do uzyskania płatności do gruntów rolnych położonych w miejscowości R., oznaczonych jako działki nr [...], ponieważ nie jest faktycznym użytkownikiem tych gruntów. Ustalenie to zostało dokonane na podstawie oświadczenia złożonego przez B. M. w Biurze Powiatowym Agencji w dniu 15 lipca 2004 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie jednolitej płatności obszarowej Kierownik wskazała art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie sytemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier. Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Podstawą odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej był natomiast art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92.
Odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca przyznała, że w złożonym pierwotnie wniosku podała zawyżoną powierzchnię gruntów objętych płatnościami bezpośrednimi, uczyniła ta jednak wskutek błędnej informacji pracownika Biura Powiatowego Agencji w G., że grunty dzierżawione przez brata skarżącej - M. S. o powierzchni 7,95 ha mogą być dopisane do gospodarstwa skarżącej. W maju 2004 r. osoba wydzierżawiająca grunty sprzedała nieruchomość, a nowy właściciel - E. M., sam wystąpił o dopłaty od przedmiotowych gruntów w biurze Agencji w R.. Nowy właściciel nie wszedł w faktyczne posiadanie gruntów w chwili ich nabycia w maju 2004 r., a dzierżawca władał gruntami aż do końca zbiorów.
Niezgodności zostały ujawnione przez system ewidencji gospodarstw i wnioskodawczyni została telefonicznie wezwana do poprawienia wniosku, co też uczyniła. Wobec tego zdaniem skarżącej podstawę do naliczania płatności powinien stanowić wniosek zweryfikowany, a nie złożony wcześniej wniosek zawierający błędy. Ponadto zdaniem odwołującej się sankcje mają zastosowanie w przypadku kiedy niezgodności pomiędzy wnioskiem a rzeczywistym stanem rzeczy zostały ujawnione w drodze kontroli na miejscu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje ponieważ skarżąca sama poprawiła wniosek na etapie kontroli administracyjnej wniosku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6 poz. 40; z późn. zm.) producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne)
- grunty rolne utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz
- łączna powierzchnia działek rolniczych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha.
Zdaniem organu II instancji skarżąca nie spełnia tych warunków, gdyż w swoim wniosku z dnia 15 czerwca 2004 r. zgłosiła działki, do których nie była uprawniona. Przyznała to sama strona wskazując, że działki te znajdowały się we władaniu dzierżawcy. Jak wynika z posiadanych przez organ dokumentów, w szczególności z umowy dzierżawy z dnia 28 sierpnia 2003 r. zawartej pomiędzy K. Z. a M. S., dzierżawcą był M. S. Wobec zatem faktu, że skarżąca nie była osobą uprawnioną do występowania o przyznanie płatności bezpośrednich w stosunku do działek ewidencyjnych o numerach [...], nie mogły one zostać uwzględnione w procesie naliczania płatności.
Stwierdzając prawidłowość nałożenia sankcji Dyrektor wskazał, że ich podstawą były wymienione przez organ I instancji przepisy rozporządzeń Komisji (WE) nr 2199/03 z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. Z przepisów tych wynika, że sankcje są nakładane na producenta, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym zostanie ujawniona w wyniku kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej. Ponadto jeżeli różnica jest większa niż 50 %, producent nie otrzymuje płatności w danym roku, a także jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem (tj. obszarem rzeczywiście stwierdzonym w czasie kontroli). Kwota ta jest potrącana z płatności pomocowych do których producent jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono różnicę. Wspomniane przepisy nie dają Agencji możliwości uznaniowego stosowania sankcji, jeżeli zatem zostaną zrealizowane przesłanki wymierzenia sankcji - sankcje muszą być nałożone.
Organ uznał, że nie można uznać wycofania działek nr [...] przez skarżącą za dobrowolne. Wycofanie zostało bowiem złożone po wezwaniu skarżącej do wyjaśnień. Wezwanie z kolei zostało wystosowane na skutek nieprawidłowości wykrytych przez organ I instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Sankcje nie byłby nakładane w przypadku, gdyby skarżąca wycofała sporne działki przed wezwaniem jej do złożenia wyjaśnień.
W skardze do sądu administracyjnego B. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w zakresie nakładającym sankcje zarzucając im naruszenie art. 156 Kpa i art. 88 Konstytucji RP w związku z art. 29 b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej tj. na podstawie przepisów Komisji (WE) nr 2419/2001 i nr 2199/2003, które nie zostały w należyty sposób ogłoszone i upowszechnione obywatelom polskim.
Skarżąca podkreśliła, że organy administracji zastosowały w jej sprawie bezpośrednio przepisy ustanowione przez organy Unii Europejskiej. Nie kwestionując co do zasady dopuszczalności takiej praktyki skarżąca podniosła, że nie miała i nie ma nadal możliwości zapoznania się z zastosowanymi przepisami Unii Europejskiej, a znane są one jej jedynie z pośrednich przekazów na szkoleniach dla rolników oraz z nieoficjalnych broszur. Organy administracji nie podają w swoich decyzjach miejsca promulgacji powyższych przepisów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z podaniem numeru dziennika i pozycji publikacji. Wbrew dyspozycji art. 29 b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, w Kujawsko - Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim brak jest możliwości powszechnego wglądu do aktów prawa Unii Europejskiej opublikowanych w polskojęzycznej wersji Dziennika Unii Europejskiej. Na dzień wnoszenia skargi w Urzędzie Wojewódzkim znajduje się jedynie niekompletna baza tekstów prawa unijnego na płytach CD.
Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 88 Konstytucji RP warunkiem obowiązywania prawa jest ogłoszenie aktów prawnych w trybie określonych przez ustawę. Przepisy rozporządzeń Komisji WE, na których oparta była zaskarżona decyzja, na dzień jej wydania warunku tego nie spełniały. Istniały i nadal istnieją zaległości w dokonywaniu oficjalnych tłumaczeń przepisów UE, w tym wskazanych rozporządzeń. Powołane w decyzji rozporządzenia Komisji (WE) nie występują nawet w najszerzej z dostępnych bazie informatycznej programu LEX Omega. Na dzień przystąpienia do Unii Europejskiej tj. na dzień 1 maja 2004 r., a więc w czasie kiedy rolnicy składali wnioski o płatności do gruntów rolnych, brak było polskojęzycznych dzienników urzędowych Unii Europejskiej zawierających przedmiotowe przepisy.
Skarżąca ponadto powtórzyła w skardze przedstawioną uprzednio w odwołaniu od organu pierwszej instancji argumentację na rzecz tezy, iż sankcje nie mogły być na nią nałożone, gdyż niezgodności pomiędzy wnioskiem a rzeczywistym stanem rzeczy nie zostały ujawnione w toku kontroli na miejscu, ale zostały usunięte przez samą skarżącą poprzez poprawienie wniosku na etapie kontroli administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
Powołując się na treść Ogłoszenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. (M.P. Nr 20, poz. 359) Dyrektor stwierdził, że rozporządzenia Unii Europejskiej stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, co nastąpiło także w stosunku do rozporządzeń będących podstawą wydanych decyzji, a mianowicie rozporządzenia nr 2119/2001 zostało ogłoszone w Dz. Urz. WEL. 327 z dnia 12 grudnia 2001 r., natomiast rozporządzenie ogłoszono w Dz. Urz. WEL. 328 z dnia 17 grudnia 2003 r.
Dyrektor zwrócił też uwagę, że art. 9 oraz art. 91 § 3 Konstytucji RP mówią o przestrzeganiu przez Polskę prawa międzynarodowego, w związku z czym jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.
Skarżąca miała możliwość zapoznania się z przepisami Unii Europejskiej znajdującymi się w siedzibie Oddziału Regionalnego oraz w Biurach Powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dyrektor podtrzymał ponadto swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji, odnośnie podstaw zastosowanych wobec skarżącej sankcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Należy przede wszystkim zważyć, że uzyskanie przez Polskę z dniem 1 maja 2004 r. członkowstwa w Unii Europejskiej (UE) powoduje, że Polska zobowiązana jest do wykonywania prawa wspólnotowego stosownie do wymagań określonych w traktatach stanowiących UE.
Na prawo Unii Europejskiej składają się m.in. rozporządzenia, które są aktami normatywnymi generalnymi i abstrakcyjnymi o ponadnarodowym charakterze, powszechnie obowiązującymi w całości i podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu bez potrzeby ich inkorporowania do krajowego porządku prawnego. Rozporządzenia są integralnym składnikiem krajowego porządku prawnego. Adresatami rozporządzeń są nie tylko państwa członkowskie, ale wszyscy obywatele Unii Europejskiej.
Art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę UE, stanowiący część składową Traktatu Akcesyjnego, podpisanego 16 kwietnia 2003 r. w Atenach Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), który wszedł w życie 1 maja 2004 r. stanowi, że -Od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z zasadami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie". Z kolei z art. 58 powyższego Aktu wynika, że teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję lub Europejski Bank Centralny w językach przystępujących państw członkowskich są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach, a ponadto - teksty te zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były w ten sposób publikowane. Z przepisów art. 2 i 58 ww. Aktu można zatem wysnuć m.in. wniosek, że przepisy tegoż Aktu nie uzależniają obowiązywania rozporządzenia na terytorium Polski od jego ogłoszenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (por. A. Wróbel "Dopuszczalność stosowania rozporządzenia Komisji Europejskiej przez krajowe organy administracji publicznej i sądy" w "Europejskim Przeglądzie Sądowym" nr 1 z 2006 r. str. 48 i nast.) Także żadne z postanowień Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) nie wskazuje, aby warunkiem obowiązywania rozporządzeń na terytorium Polski było ich przetłumaczenie na język polski. Przy stosowaniu prawa wspólnotowego na terenie Polski mają zatem zastosowanie ogólne zasady tegoż prawa, ujęte w Traktacie o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, w tym wynikając z przepisu 249 TWE, który stanowi, że "rozporządzenie stosuje się bezpośrednio".
Takie stanowisko zostało zawarte w ogłoszeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej (M. P. Nr 20, poz. 359). Stwierdzono w nim m.in., że jedynym warunkiem obowiązywania rozporządzeń jest ich ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ogłoszenie aktów prawa Unii Europejskiej w języku polskim będzie miało miejsce w specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich.
W ocenie Sądu nie może budzić żadnych wątpliwości że rozporządzenia organów Unii Europejskiej są częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego.
W związku z tym nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia art. 29b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718). Przepis ten stanowi, że terenowe organy administracji rządowej na terenie swojego działania zapewniają udostępnienie do nieodpłatnego powszechnego wglądu zbiór Dziennika UE w języku polskim w wersji papierowej lub elektronicznej. Informacja o miejscu i terminach udostępnienia powinna być podana w urzędzie terenowego organu administracji rządowej. Przepis ten mówi o udostępnieniu tekstów aktów prawnych, a więc dotyczy sfery czynności faktycznej. Nie ma to wpływu na obowiązywanie rozporządzeń UE. Z kolei art. 13 cytowanej ustawy wskazuje, że zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych Unii Europejskiej oraz zasady i tryb wydawania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, określają przepisy Unii Europejskiej.
Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 88 Konstytucji RP. Art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji dotyczą tylko prawa krajowego stanowionego przez uprawnione organy Rzeczpospolitej Polskiej. Z kolei art. 88 ust. 3 Konstytucji RP dotyczy tylko umów międzynarodowych, do których nie można zaliczyć rozporządzenia wydawanego przez Komisję Wspólnoty Europejskiej.
Jak wynika z powyżej cytowanego art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) stanowiącego część Traktatu Akcesyjnego Polska zaakceptowała zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego. Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego ma także oparcie w treści art. 91 ust. 3 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Konsekwencją tego jest także przyjęcie zasad publikowania i obowiązywania prawa stanowionego przez organy Wspólnot, które w odniesieniu do rozporządzeń Komisji, jak wyżej wskazano, nie wymagają publikacji w języku polskim w polskich publikatorach urzędowych (np. "Dzienniku Ustaw" czy "Monitorze Polskim")
W skardze wskazano także na naruszenie art. 156 K.p.a. Wskazanie na naruszenie tego przepisu nie jest trafne, ponieważ nie miał on w sprawie zastosowania.
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie przeprowadza co do zasady postępowania dowodowego. Stąd też nie było potrzeby żądania wskazanych w skardze informacji.
Istotą sporu między stronami jest w istocie kwestia warunków do zastosowania sankcji, które skutkują obniżeniem dopłat.
Zaskarżona decyzja oparta jest m.in. o przepis art. 5 rozporządzenia Komisji (WE nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, który stanowi, że w wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 ("wyznaczony obszar" oznacza obszar, dla którego zostały spełnione wszystkie warunki ustanowione w regułach przyznawania pomocy) jest większa niż 30 % wyznaczonego obszaru, za dany rok nie przyznaje się rolnikowi większej pomocy. Jeśli różnica jest większa niż 50% wyznaczonego obszaru, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Kwota ta jest potrącana z płatności pomocowych, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono różnicę.
Z akt sprawy wynika, że wniosek został złożony 15 czerwca 2004 r. Błędy zostały dostrzeżone w wyniku wygenerowane stosownych raportów przez system komputerowy. Wobec tego skierowano do skarżącej wezwanie wskazujące na stwierdzone błędy, w następstwie czego w dniu 15 lipca 2004 r. złożyła ona stosowne oświadczenie. Nie budzi zatem wątpliwości, że zawyżenie obszaru zostało ujawnione w wyniku kontroli administracyjnej. Wskazana w skardze możliwość poprawy wniosku wydaje się być zarezerwowana dla sytuacji, kiedy jeszcze nie dokonano kontroli administracyjnej wniosku, a rolnik z własnej woli dokonał poprawy wniosku. Dopiero taka sytuacja może nie powodować sankcji.
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo powołał się na przepis art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. Art. 31 ust. 1 cytowanego rozporządzenia co do zasady ustanawia regułę, że jeżeli stwierdzi się, iż obszar należący do danej grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku o pomoc, zadeklarowany obszar stosowany jest do obliczania pomocy. Ust. 2 tego artykułu przewiduje, że bez uszczerbku dla obniżek i wyłączeń zgodnych z art. 32 - 35, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o pomoc przekracza ustalony obszar dla grupy upraw w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, pomoc obliczana jest w oparciu o obszar ustalony dla tej grupy upraw.
Z kolei zgodnie z art. 32 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 1, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica jest większa niż 30 % rolnikowi odmawia się udzielania pomocy, do jakiej byłby uprawniony na podstawie art. 31 ust. 2 w danym roku kalendarzowym. Natomiast jeżeli różnica jest większa niż 50 % rolnik jest ponownie wykluczony od otrzymania prawa pomocy do kwoty równej tej, która była przedmiotem odmowy zgodnie z akapitem pierwszym art. 32 ust. 2. Kwota ta podlega odliczeniu od wszelkich wypłat pomocy, określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia.
Dokonane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego w T. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyliczenie uwzględniają powyższe przepisy.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI