II SA/Bd 599/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę S. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich, która nakazywała przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – zarurowanego odcinka rowu melioracyjnego. S. P. kwestionował zastosowanie art. 191 Prawa wodnego, twierdząc, że sprawa powinna być rozpatrywana na podstawie przepisów dotyczących utrzymania urządzeń melioracji wodnych (art. 205 Prawa wodnego). Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych powodów niż podnosił skarżący. Kluczowym uchybieniem proceduralnym było wszczęcie postępowania na wniosek Gminy Ł. bez należytego wyjaśnienia jej statusu jako strony oraz bez precyzyjnego określenia przedmiotu jej żądania. Sąd podkreślił, że organ nie może samodzielnie precyzować żądania strony. Brak tych wyjaśnień mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdzenie braku statusu strony przez Gminę powinno skutkować umorzeniem postępowania. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne postępowanie z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad wszczynania postępowań administracyjnych na wniosek strony, obowiązków organu w zakresie precyzowania żądań oraz kontroli sądowej nad tymi kwestiami.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i postępowaniem administracyjnym, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie precyzować żądanie strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania strony, gdyż mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym w przypadku niejasnego żądania, jego uszczegółowienie należy do strony, a organ może jedynie udzielić informacji prawnej. Zmiana żądania wymaga czynności procesowej strony.
Czy brak wyjaśnienia statusu strony i przedmiotu jej żądania stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wyjaśnienia statusu strony oraz treści jej żądania, a także wszczęcie postępowania bez tych wyjaśnień, stanowi naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak dokumentów potwierdzających interes prawny Gminy Ł. oraz niejasność jej wniosku uniemożliwiają weryfikację jej statusu. Stwierdzenie braku statusu strony powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie wydaniem decyzji.
Czy w sprawie dotyczącej przywrócenia funkcji urządzenia wodnego właściwe jest zastosowanie art. 191 Prawa wodnego, czy też przepisów o utrzymaniu urządzeń melioracji wodnych (art. 205 Prawa wodnego)?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na wadach proceduralnych. Wskazał jednak, że organ odwoławczy uznał, iż warunki techniczne rurociągu nie zezwalają na wyznaczenie w jego obrębie odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntów, co wyklucza zastosowanie art. 205 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Sąd nie badał meritum sprawy, ponieważ uznał, że postępowanie zostało wadliwie wszczęte. Wskazał jedynie na argumentację organu odwoławczego dotyczącą braku możliwości zastosowania art. 205 Prawa wodnego.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia na wniosek strony, strona określa przedmiot swojego żądania. W razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od strony przegrywającej zwrot kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ umarza postępowanie, gdy odpadnie podstawa materialnoprawna, lub gdy przestaje istnieć interes prawny lub obowiązek strony.
k.p.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 135
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
Prawo wodne art. 188 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Nakazanie właścicielowi gruntu lub innemu posiadaczowi nieruchomości wykonania określonych czynności lub nakazanie zaniechania określonych działań, jeżeli są one niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego urządzenia wodnego.
Prawo wodne art. 191 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Organ może nakazać właścicielowi gruntu lub innemu posiadaczowi nieruchomości wykonanie określonych czynności lub nakazać zaniechanie określonych działań, jeżeli są one niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego urządzenia wodnego.
Prawo wodne art. 205
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek utrzymania urządzeń melioracji wodnych.
Prawo wodne art. 206
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Ustalanie przez właściwy organ, w drodze decyzji, szczegółowych zakresów i terminów wykonywania obowiązku utrzymania urządzeń melioracji wodnych.
Prawo wodne art. 240 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przekazanie sprawy według właściwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek Gminy Ł. bez wyjaśnienia jej statusu jako strony. • Nieprecyzyjne sformułowanie wniosku Gminy Ł. i brak jego uszczegółowienia przez stronę. • Organ nie jest uprawniony do samodzielnego precyzowania żądania strony.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 191 Prawa wodnego zamiast przepisów o utrzymaniu urządzeń melioracji wodnych (art. 205 Prawa wodnego) - sąd nie rozstrzygnął meritum w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • W przypadku wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. • Organ administracji publicznej nie może zmieniać przedmiotu postępowania. • Wydanie przez organ decyzji bez wyjaśnienia statusu i treści żądania wnioskodawcy było co najmniej przedwczesne.
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
sprawozdawca
Katarzyna Korycka
członek
Renata Owczarzak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wszczynania postępowań administracyjnych na wniosek strony, obowiązków organu w zakresie precyzowania żądań oraz kontroli sądowej nad tymi kwestiami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i postępowaniem administracyjnym, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty mogłyby być zasadne. Jest to ważna lekcja dla praktyków.
“Błąd formalny uchylił decyzję: jak niejasne żądanie strony może pogrzebać sprawę administracyjną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.