II SA/Bd 594/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-08-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniedroga powiatowazasiedzenieprawo własnościpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzagadnienie wstępne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę, uznając potrzebę wcześniejszego ustalenia prawa własności przez sąd cywilny.

Skarżący domagali się odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę powiatową, twierdząc, że są jego właścicielami od 1921 r. Starosta zawiesił postępowanie, powołując się na brak dowodów własności po stronie skarżących i wystąpił do sądu cywilnego o stwierdzenie zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że ustalenie prawa własności przez sąd cywilny jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania odszkodowawczego.

Sprawa dotyczyła skargi J. i J. S. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę powiatową. Skarżący twierdzili, że są właścicielami nieruchomości od 1921 r. i przedstawili akty notarialne z 1934 i 1978 r. Starosta zawiesił postępowanie, ponieważ prawo własności w dniu 31 grudnia 1998 r. mogło przysługiwać Skarbowi Państwa, co wynikało z ewidencji gruntów, i wystąpił do sądu cywilnego o stwierdzenie zasiedzenia. Wojewoda podtrzymał tę decyzję, wskazując na brak dowodów własności po stronie skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Kluczowe było ustalenie, kto był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd podkreślił, że podstawowym dowodem jest wpis w księdze wieczystej, a jego obalenie wymaga wniosku do sądu cywilnego. Ponieważ brak było jednoznacznych dowodów własności po stronie skarżących ani wpisu potwierdzającego własność Skarbu Państwa w księdze wieczystej, sąd uznał, że zwrócenie się do sądu cywilnego o ustalenie prawa własności przez zasiedzenie było celowe. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Dlatego zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, w tym przypadku przez sąd cywilny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenie prawa własności nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania o odszkodowanie za zajęcie gruntu pod drogę. Brak jednoznacznych dowodów własności po stronie skarżących oraz wątpliwości co do własności Skarbu Państwa uzasadniały zwrócenie się do sądu cywilnego o stwierdzenie zasiedzenia, co zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obliguje organ administracji do zawieszenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872 art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pomocnicze

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją na podstawie tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie prawa własności przez sąd cywilny jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania odszkodowawczego. Organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie zależy od zagadnienia wstępnego.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdzili, że są właścicielami gruntu od 1921 r. i przedstawili akty notarialne. Skarżący zaprzeczyli twierdzeniom o zasiedzeniu i powołali się na mapę z 1947 r.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym dowodem dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest wpis prawa własności w księdze wieczystej. Aby obalić to domniemanie należy wykazać, że jest inaczej niż zapisano w księdze wieczystej, kierując stosowny wniosek do sądu cywilnego. Wynik tego postępowania jest w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. niewątpliwie zagadnieniem wstępnym dla postępowania o ustalenie odszkodowania za zajęcie części nieruchomości pod drogę powiatową.

Skład orzekający

Grażyna Malinowska-Wasik

przewodniczący

Wiesław Czerwiński

sprawozdawca

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku konieczności ustalenia prawa własności przez sąd cywilny, znaczenie ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejmowaniem gruntów pod drogi publiczne i koniecznością ustalenia stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących odszkodowań za nieruchomości i podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia stanu prawnego jako zagadnienia wstępnego.

Kiedy sąd cywilny decyduje o odszkodowaniu za Twoją ziemię: lekcja z prawa administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 594/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik /przewodniczący/
Krzysztof Gruszecki
Wiesław Czerwiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 ust. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. i J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] Starosta R. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania dla J. i J. S. za zajęcie gruntu pod drogę powiatową G. pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] i [...]. W motywach postanowienia wskazano, iż Państwo S. nie byli właścicielami nieruchomości w D. oznaczonej nr działki [...], a na dzień [...] grudnia 1998 r. prawo własności przysługiwało Skarbowi Państwa. W związku z powyższym Starosta R. wystąpił w dniu 20.03.2006 r. do Sądu Rejonowego w R. o stwierdzenie nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie, co uzasadniało zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. i J. S. zarzucili organowi nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty R., wskazując iż Państwo S. nie przedstawili żadnego dowodu świadczącego o tym, że byli właścicielami przedmiotowego gruntu. W aktach brak jest również dokumentów świadczących o tym, że grunty objęte postępowaniem stanowią własność Skarbu Państwa lub Powiatu R. Z tych względów organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny o stwierdzenie zasiedzenia własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb państwa, co uzasadniało zawieszenie postępowania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie J. i J. S. wskazali, iż przedmiotowy grunt jest własnością rodziny S. od 1921 r. zaprzeczyli jednocześnie twierdzeniom, iż droga została wydzielona z nieruchomości stanowiących ich własność. Powołali się w tym miejscu na mapę z roku 1947, na której przedmiotowa droga nie jest wydzielona z nieruchomości państwa S. Skarżący domagają się odszkodowania za bezprawne zabranie własności. Przy tym uważają, iż organ nie ma prawa powoływać się na zasiedzenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przy tym potwierdzenie przejęcia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego następuje na podstawie decyzji wojewody.
Rozpoznając wniosek państwa S. organ był zobowiązany w pierwszym rzędzie do ustalenia czy byli oni właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a co za tym idzie, czy przysługuje im przymiot strony w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za zajęcie części gruntu pod drogę powiatową.
Podstawowym dowodem dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest wpis prawa własności w księdze wieczystej. Korzysta się tu bowiem z domniemania prawdziwości wpisu w tejże księdze, w myśl którego prawa wskazane w księgach wieczystych uważa się za zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Tak samo uważa się, że prawo z księgi wykreślone nie istnieje. Aby obalić to domniemanie należy wykazać, że jest inaczej niż zapisano w księdze wieczystej, kierując stosowny wniosek do sądu cywilnego.
W niniejszej sprawie skarżący jako dowód na to, iż są właścicielami działki nr [...] położonej we wsi D. wskazali jedynie akty notarialne z roku 1934 i 1978. Starosta R. twierdząc natomiast, iż prawo własności tejże nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało Skarbowi Państwa powołał się na założoną w dniu 30.09.1966 r. ewidencje gruntów wsi D., gdzie jako osobę władającą przedmiotowym gruntem wpisany został Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych w R. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, iż w księdze wieczystej wspomnianej nieruchomości brak jest wpisu mogącego potwierdzać, iż państwo Smulscy czy też Skarb Państwa byli właścicielami tejże nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r . Mając powyższe na uwadze nie można było zatem jednoznacznie określić komu przysługiwało prawo własności spornej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r .
W związku z powyższym należy uznać, iż celowym było zwrócenie się przez organ administracji do sądu cywilnego w celu ustalenia kwestii prawa własności działki nr 73 położonej w D. Tak też zrobił Starosta R. występując w dniu 20 marca 2006 r. do Sądu Rejonowego w R. o stwierdzenie nabycia własności wspomnianej nieruchomości przez zasiedzenie.
Wynik tego postępowania jest w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. niewątpliwie zagadnieniem wstępnym dla postępowania o ustalenie odszkodowania za zajęcie części nieruchomości pod drogę powiatową. Może ono bowiem w sposób jednoznaczny przesądzić o tym kto był właścicielem przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r . Biorąc pod uwagę treść wspomnianego art. 97 § 1 ust. 4, zgodnie z którym organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, należy uznać iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] nie narusza prawa.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI