II SA/Bd 590/22

II SA/Bd 590/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Janiszewska - Ziołek
Katarzyna Korycka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Wójt [...] B., na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 40 ust. 2 i 3, art, 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm., dalej "ups") z uwzględnieniem Zasad udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych, podpisanych 21 czerwca 2021 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Zasad udzielania pomocy finansowej w formie zasiłków celowych"), odmówił przyznania skarżącemu A. S. na wniosek z dnia [...] lutego 2022 r. pomocy w formie zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem noszącym znamiona klęski żywiołowej.
W uzasadnieniu decyzji organ opisał zasady przyznawania wnioskowanej pomocy, podkreślając że ma ona charakter uznaniowy, nie jest odszkodowaniem za doznane straty i ma na celu pomoc dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych. Wskazał, że skarżący w dniu [...] lutego 2022 r. złożył za pośrednictwem posiadającego upoważnienie S. S. wniosek o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej w związku ze zdarzeniem noszącym znamiona klęski żywiołowej, jaka miała miejsce w nocy z [...] lutego 2022 r. w miejscowości R. [...], gmina D. B., zgłaszając uszkodzenia spowodowane silnym wiatrem dwóch obiektów na terenie [...]" (budynek oczyszczalni ścieków) oraz na terenie Gospodarstwa Rolnego A. S. w R. (budynek mieszalni pasz). Podniósł, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...] lutym 2022 r. ustalono, że A. S. nie zamieszkuje w gminie D. B., na terenie której mieszczą się ww. obiekty, lecz na terenie gminy I.. Ponadto wskazał na ustalenie, iż w wyniku ww. zdarzenia na mieszalni pasz w dwóch miejscach uszkodzeniu uległo poszycie ścian z blachy trapezowej emaliowanej wraz z obróbkami blacharskimi, a w budynek oczyszczalni ścieków zerwaniu uległo papowe pokrycie dachu, styropian oraz obróbki blacharskie, a także że w pomieszczeniach nie przebywały i nie przebywają zwierzęta i, że z mieszalni pasz żywność jest dostarczana do zwierząt. Podniósł też, że w dniu [...] marca 2022 r. S. S. poinformował, że ubytek blachy nie przeszkadza w funkcjonowaniu mieszalni oraz w dostarczaniu zwierzętom żywności.
W świetle powyższego organ stwierdził, że z ustalonego w wyniku postępowania dowodowego stanu faktycznego wynika, iż podstawowe potrzeby zwierząt były i są zaspokojone mimo wystąpienia skutków zdarzenia losowego. Organ powołał się również na informacje udzieloną przez S. S., iż źródłem utrzymania A. S. prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną są emerytury małżonków oraz dochody z działalności. Następnie wskazał, że z ww. ustaleń wynika, że mieszalnia pasz i oczyszczalnia ścieków nie są budynkami, które służą zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny.
Trudno bowiem uznać, jak podsumował organ, że remont dachu oczyszczalni ścieków oraz poszycia ścian mieszalni pasz, tj. budynków gospodarczych, a więc niemieszkalnych, wchodziłby w zakres realizacji niezbędnych potrzeb życiowych. Wobec tego organ stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Od powyższej decyzji A. S. wniósł odwołanie, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – dalej "kpa"), a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń dotyczących przesłanek materialnoprawnych. Skarżący podkreślił, że organ zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie wskazał jakie dowody przeprowadził i jakim dowodom dał wiarę. Podkreślił niejasną rolę procesową w sprawie S. S. i składnych przez niego oświadczeń. Wskazał też na powinność organu ustalenia zakresu uszkodzeń, charakteru i przeznaczenia przedmiotowych obiektów budowlanych, a także dokonania ich oględzin, przesłuchania świadków oraz zasięgnięcia opinii biegłego na okoliczności związane z zakresem uszkodzenia budynków i ich przeznaczania oraz tego czy przedmiotowe budynki były budynkami objętymi pomocą w formie zasiłku celowego. Skarżący zarzucił, że organ zaniechał poczynienia tych ustaleń i oparł całość rozstrzygnięcia jedynie na wywiadzie środowiskowym, którego istotą jest ustalenie sytuacji osobistej wnioskodawcy. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę decyzji poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazując w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie art. 101 ups właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, SKO stwierdziło, że stosownie do ustalenia organu I instancji, iż A. S. nie mieszka na terenie gminy, do której zwrócił się o przyznanie pomocy, przedmiotowy wniosek, zgodnie z art. 21 i art. 65 § 1 kpa, winien być przekazany do organu właściwego wraz z zawiadamianiem o tym wnoszącego podanie.
Na marginesie powyższego SKO podniosło, że w sprawie, zasadnym jest odmowa przyznania pomocy przez właściwy organ. W tym kontekście wskazało, że decyzja w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia ma charakter uznaniowy, że świadczenie to nie może być traktowane jako rekompensata, odszkodowanie czy zadośćuczynienie ze strony państwa za szkody powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub zdarzenia losowego, gdyż funkcją zasiłku jest wsparcie obywateli w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, gdy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. W sprawie zaś nie jest spełniony ww. warunek do udzielenia pomocy, która ma służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb wnioskodawcy, i która jest udzielana w sytuacji, gdy pomimo wykorzystania własnych zasobów i możliwości, dana osoba lub rodzina nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Odnosząc powyższe do przedmiotu sprawy, SKO wskazało, że trudno uznać, że remont uszkodzonych dwóch obiektów na terenie [...]" oraz na terenie Gospodarstwa Rolnego A. S. w R., a więc niemieszkalnych, wchodziłby w zakres realizacji niezbędnych potrzeb życiowych. Ocena w konkretnym przypadku pozostawiona została do decyzji organu.
Ponadto SKO podniosło, że w sprawie szkody zostały zgłoszone przez S. S., który nie posiadał upoważnienia do występowania w imieniu A. S. w tym zakresie. Upoważnienie dla S. S. udzielone przez A. S. dnia [...] lutego 2022 r. dotyczy tylko reprezentowania do oszacowania i kwalifikacji szkód losowych na obiektach: mieszalnia pasz i oczyszczalni ścieków. Wobec tego, jak podkreśliło SKO, wniosek złożony przez osobę nieuprawnioną, nie powinno być rozpatrywane, a organ właściwy powinien wystąpić z wnioskiem o dostarczenie prawidłowo wystawionego pełnomocnictwa do poszczególnych czynności, bowiem w każdej indywidualnej czynności pracownik winien legitymować się odpowiednim upoważnieniem, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę, w której domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucił naruszenie:
- art. 19 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie tych przepisów pomimo stwierdzenia przez organ II instancji, że zaskarżoną decyzję wydał niewłaściwy organ I instancji;
- naruszenie art. 33 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 64 § 2 kpa poprzez niezastosowanie tych przepisów i w konsekwencji nieuchylenie decyzji wydanej na skutek wniosku wniesionego przez nieumocowanego pełnomocnika, pomimo iż należało wezwać stronę postępowania do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie pełnomocnictwa;
- art. 39 ust. 1 ups poprzez błędne przyjęcie, iż uszkodzenie budynków niezamieszkałych nie może powodować ziszczenia się warunków niemożności zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, od którego to warunku zależy możliwość przyznania zasiłku;
- art. 7 i 77 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, jaki charakter prawny mają budynki, pomimo iż w odwołaniu wskazywano na konieczność powołania biegłego w tej sprawie.
Dodatkowo skarżący zarzucił w uzasadnieniu skargi, brak odniesienia się przez SKO do wszystkich zarzutów odwołania, i poprzestanie jedynie na teoretycznych wywodach co do istoty i zasad udzielania zasiłku celowego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podkreślając że w sprawie należało odmówić przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie w sprawie przesłanki udzielenia wsparcia dotyczącej niezbędnych potrzeb bytowych rodziny skarżącego oraz, że mieszalnia pasz i oczyszczalnia ścieków (tj. budynki gospodarcze, a więc niezamieszkałe) nie stanowią budynków służących zaspokojeniu takich potrzeb.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca dotknięte są kwalifikowanymi wadami prawnymi uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotową sprawę zainicjowało złożone przez S. S. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. B. w dniu [...] lutego 2022 r. zgłoszenie uszkodzenia dwóch obiektów - na terenie [...]" (budynek oczyszczalni ścieków) w R. oraz na terenie Gospodarstwa Rolnego A. S. w R. (budynek mieszkalni pasz) w związku ze zdarzeniem, tj. wichurą jaka miała miejsce w nocy z [...] lutego 2022 r. w miejscowości R., gmina D. B.. W zgłoszeniu wskazano, że ww. zgłoszenia dokonano w uzgodnieniu i z upoważnienia A. S.. W przedłożonym upoważnieniu z dnia [...] lutego 2022 r. A. S. upoważnił pracownika S. S. do reprezentowania go w oszacowaniu i kwalifikacji szkód losowych w ww. obiektach. W sprawie przeprowadzono też wywiad środowiskowy ze S. S. czyniąc ustalenie odnośnie sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, zawodowej, zdrowotnej i majątkowej A. S. oraz zakresu poniesionych strat w związku z wichurą jaka miała miejsce w nocy z [...] lutego 2022 r. S. S. złożył również do akt sprawy oświadczenia, w tym w trybie art. 75 § 2 kpa, dotyczące okoliczności związanych z zakresem uszkodzeń budynków, sposobu działania mieszalni pasz i źródeł utrzymania A. S. i jego żony. Z ustaleń organu I instancji, potwierdzonych przez skarżącego w skardze, wynika że A. S. nie mieszka na terenie gminy D. B., lecz na terenie gminy I.. Na terenie Gminy D. B. położone są zaś ww. uszkodzone obiekty.
Zgodnie z art. 21 § 1 kpa właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się:
1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości;
2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony;
3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
Z przytoczonego przepisu wynika, że kodeks postępowania administracyjnego wprowadza zasadę, że właściwość miejscowa organu administracji jest ustalana na podstawie kryterium miejsca zamieszkania strony (art. 21 § 1 pkt 3), chyba że sprawa dotyczy nieruchomości lub prowadzenia zakładu pracy. Zasady ustalania właściwości miejscowej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, mają zastosowanie do wszystkich postępowań, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, które to mogą wprowadzać swoiste kryteria ustalania właściwości miejscowej, odmienne od kryteriów kodeksowych. Takie szczególne rozwiązania przewiduje art. 101 ups. Trzeba jednak zaznaczyć, że wskazana regulacja nie zmienia podstawowej reguły ustalania właściwości miejscowej według miejsca zamieszkania strony, skoro stosownie do art. 101 ust. 1 ups właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia. Wprowadza ona jednak pewne modyfikacje dotyczące określonych kategorii świadczeniobiorców, w tym osób bezdomnych, przebywających w placówce zapewniającej całodobową opiekę, domu pomocy społecznej, osób korzystających z usług rodzinnego domu pomocy. Również w innych szczegółowych przepisach ups wprowadzone zostały w określonych przypadkach odstępstwa od ww. reguły ustalania właściwości miejscowej.
Przestrzeganie przepisów o właściwości miejscowej jest obowiązkiem organu administrującego. Rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem tych przepisów stanowi kwalifikowaną wadę decyzji, która skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 1 pkt 1 kpa.
Kontrolowane decyzje wydane zostały w sprawie, której przedmiotem jest udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Sprawa dotyczy zatem przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, a zatem nie zachodzi którykolwiek z określonych w kpa czy ups wyjątków dotyczących określonych kategorii spraw, dla których wprowadzone zostały odstępstwa od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej według miejsca zamieszkania strony. Tym samym właściwą miejscowo gminą jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia (art. 101 ust. 1 ups). W sprawie o świadczenie z pomocy społecznej wystąpił A. S. zamieszkały na terenie gminy I., a nie na terenie gminy D. B.. W związku z tym, mając na względzie ww. zasadę określenia właściwości miejscowej organu i ustalone w sprawie miejsce zamieszkania wnioskodawcy, organ I instancji, w sytuacji złożenia do niego wniosku o zasiłek celowy w związku ze zdarzeniem o znamionach klęski żywiołowej, powinien stosownie do 65 § 1 kpa złożony wniosek przekazać organowi miejscowo właściwemu do jego rozpatrzenia, a wnioskodawcę o tym zawiadomić. Organ, który nie jest właściwy miejscowo w sprawie, nie ma kompetencji do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji, mimo że wiedział, iż skarżący nie mieszka na terenie gminy D. B., co powoduje, że nie jest on w sprawie właściwy, wydał merytoryczne rozstrzygnięcie odmawiające przyznania zasiłku celowego. Dlatego też należy stwierdzić, że została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, to jest orzekał w sprawie organ niewłaściwy. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 kpa podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, jest wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości. Chodzi tu o każdego rodzaju właściwość: rzeczową, miejscową, instancyjną i funkcjonalną. Podstawą stwierdzenia nieważności jest więc jakiekolwiek (każde) naruszenie przepisów wyznaczających właściwość organów orzekających w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od zakresu, stopnia naruszenia, oraz prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia.
Ponadto pomimo stwierdzenia przez SKO okoliczności wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji przez organ niewłaściwy miejscowo, organ odwoławczy nie uchylił decyzji organu I instancji, celem zastosowania procedury z art. 65 § 1 kpa, lecz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że gdyby w sprawie orzekał organ właściwy to wnioskodawcy nie przysługiwałaby wnioskowana pomoc społeczna. Stanowi to o rażącym naruszeniu przez organ II instancji ww. przepisów tj. art. 65 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa i art. 138 § 2 kpa, co wyczerpuje przesłankę nieważnością określoną art. 156 § 1 pkt 2 kpa w postaci rażącego naruszenia prawa. SKO także rażąco naruszyło art. 32 i art. 33 ust. 2 i art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa, gdyż pomimo stwierdzania złożenia wniosku, który zainicjował przedmiotową sprawę przez osobą nieupoważnioną do dokonania tej czynności, nie uchyliło decyzji organu I instancji celem uzupełninia tego braku formalnego, lecz utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ II instancji utrzymał zatem w mocy decyzję organu I instancji, któremu to jednocześnie zarzucił rozpatrzenie wniosku złożonego przez osobę nieposiadającą upoważnionej do dokonania tej czynności w imieniu osoby wnioskującej o udzielenie pomocy finansowej. Tymczasem wniosek posiadający braki formalne, w tym dotyczące pełnomocnictwa, nie może być merytorycznie rozpatrzony. Stwierdzając zatem, że przedmiotowy wniosek zostały złożony przez osobę nieposiadającą upoważnienia do dokonania tej czynności, organ II instancji nie mógł wydać merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż rozstrzygnięcie o przedmiocie sprawy musi być poprzedzone uzupełnieniem stwierdzonego braku wniosku.
W sprawie rażącego naruszenie prawa (co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu art. 156 § 1 pkt 2 kpa) dopuścił się również organ I i II instancji na skutek oczywistego uchylenia się od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wykonania obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Należy przy tym zaznaczyć, jak zasadnie stwierdził to NSA w wyroku z dnia 24 sierpnia 2022 r. (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), że rażącym naruszeniem prawa może być również naruszenie przepisów postępowania, w sytuacji gdy naruszenie takie ma charakter sprzeczny z zasadą praworządności i pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Zgodnie z treścią przepisów art. 40 ust. 2 i 3 ups zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). W sprawie wniosek, w ramach którego zgłoszone zostały szkody dwóch obiektów spowodowane silnym wiatrem, rozpatrywany był z uwzględnieniem Zasad udzielania pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, precyzujących warunki przyznanie pomocy w związku ze zdarzeniem noszącym znamiona klęski żywiołowej. Zarówno w ups jak i w Zasadach udzielania pomocy finansowej w formie zasiłków celowych wskazano, że pomoc udzielana jest osobom albo rodzinie. W ww. Zasadach dodatkowo określone wymóg dotyczący posiadania przez wnioskodawcę określonego tytułu prawnego do budynku/lokalu mieszkalnego oraz budynku gospodarczego służącego zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej (mieszczącego się według ww. Zasad w zakresie pojęciowym budynku mieszkalnego), które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku zdarzenia klęskowego. Tymczasem orzekające organy w ogóle nie ustaliły, czy skarżący jest właścicielem (ewentualnie posiada inny tytuł prawny uprawniający do uzyskania pomocy) obu uszkodzonych obiektów, w szczególności czy jest właścicielem budynku oczyszczalni ścieków. Nie ustaliły również czy uszkodzone budynki stanowią obiekty kwalifikujące się w ogóle do uzyskania wnioskowanego wsparcia, zwłaszcza czy mieszalnia pasz i oczyszczalnia ścieków mogą w świetle ww. Zasad być uznane za budynki gospodarcze. Ponadto celem ustalenia sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, zawodowej, zdrowotnej i majątkowej A. S., nie został przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy ze skarżącym, jako podmiotem ubiegającym się o przyznanie pomocy finansowej, lecz pracownikiem skarżącego - S. S.. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ups decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Stosownie zaś do art. 107 ust. 1 ups rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. W aktach przedmiotowej sprawy nie ma jakiegokolwiek oświadczenia złożonego przez skarżącego, natomiast wszystkie oświadczenia i czynności w sprawie dokonywane były przez S. S.. S. S. złożył m.in. do akt sprawy oświadczenia, w trybie art. 75 § 2 kpa, a więc jako strona postępowania, które dotyczyło nie tylko okoliczności związanych z zakresem uszkodzeń budynków i sposobu działania mieszalni pasz, ale także źródeł utrzymania A. S. i jego żony. W stosunku do S. S. została również wydana tożsamo co do skarżącego, i wydana w tym samym dniu i o tym samym numerze, decyzja o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem noszącym znamiona klęski żywiołowej w związku z wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. Powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie organy nie poczyniły podstawowych ustaleń faktycznych odnoszących się do uszkodzonych obiektów (w szczególności czy i jaki tytuł prawnych posiada do nich skarżący, czy kwalifikujące się one w ogóle do uzyskania wnioskowanego wsparcia z uwagi na ich charakter i pełnioną funkcję) oraz wnioskodawcy i jego sytuacji majątkowej (tj. posiadanego majątku, wysokości dochodu, rodzaju prowadzonej działalności), co jest niezbędne w sprawach dotyczących pomocy społecznej, zaś czynione ustalenia faktyczne dokonywane były z oczywistym naruszeniem przepisów postępowania (przeprowadzono wywiad środowiskowy z pracownikiem skarżącego, a nie z osobą ubiegających się o świadczenie z pomocy społecznej, ustalano okoliczności w oparciu o oświadczenie pracownika skarżącego - S. S. złożone w charakterze strony postępowania). Stanowi to o rażącym naruszeniu w sprawie art. 7, art. 77 §, art. 75 § 2 kpa oraz art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ups.
Ze względu na powyższe, stwierdzając że zarówno odnośnie decyzji organu I jak też II instancji zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa (w stosunku do organu I instancji podstawa z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, zaś do organ II instancji podstawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ppsa stwierdził ich nieważność.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 ppsa.