II SA/Bd 59/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego dotyczącą wpisu danych matki przysposabiającej zamiast biologicznych rodziców w skróconym akcie urodzenia.
Skarżąca kwestionowała wpisanie w skróconym akcie urodzenia danych matki przysposabiającej (B. O.) zamiast danych rodziców biologicznych (J. S. i J. O.) oraz niewpisanie danych ojca. Argumentowała naruszenie przepisów KPA i PASC. Sąd uznał, że wpis danych matki przysposabiającej jest zgodny z prawem, powołując się na przepisy dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego z 1955 r. oraz Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. dotyczące przysposobienia niepełnego. Oddalił skargę, uznając, że czynność organu była prawidłowa.
Skarżąca M. K. wniosła skargę na czynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego polegającą na wpisaniu w skróconym akcie urodzenia jako matki danych matki przysposabiającej (B. O.) i niewpisaniu danych ojca. Zarzuciła naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa o aktach stanu cywilnego, argumentując, że powinny być ujawnione dane rodziców biologicznych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, uznając skargę za dopuszczalną i wniesioną w terminie. Analizując stan faktyczny, sąd stwierdził, że skarżąca urodziła się w 1946 r. i została przysposobiona przez siostrę swojej matki, B. O., na mocy postanowienia z 1958 r. Sąd podkreślił, że przysposobienie miało charakter niepełny. Po migracji aktu urodzenia do Rejestru Stanu Cywilnego, Kierownik USC wpisał dane matki przysposabiającej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 40 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego z 1955 r. i art. 75 Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. Sąd uznał, że wpis danych matki przysposabiającej jest prawidłowy, ponieważ postanowienie sądu o przysposobieniu nie wyłączało skutków prawnych w tym zakresie, a przepisy dotyczące przysposobienia niepełnego nakazują ujawnienie danych przysposabiającego jako rodzica. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia prawa przez organ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W skróconym akcie urodzenia osoby przysposobionej niepełnie powinny być ujawniane dane matki przysposabiającej, zgodnie z przepisami dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego z 1955 r. i Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r., chyba że sąd wyłączył taki skutek w orzeczeniu o przysposobieniu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach dekretu z 1955 r. (art. 40) i Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. (art. 75), które w przypadku przysposobienia niepełnego nakazują ujawnienie danych przysposabiającego jako rodzica. Ponieważ postanowienie sądu o przysposobieniu skarżącej nie wyłączało tego skutku, wpis danych matki przysposabiającej był prawidłowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
Dz.U. 1955 nr 25 poz. 151 art. 40 § ust. 1, 3
Dekret z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
W przypadku przysposobienia niepełnego, w skróconych odpisach aktu urodzenia należy wymienić przysposabiających jako rodziców, chyba że sąd wyłączył ten skutek. W przypadku przysposobienia przez osobę niepozostającą w związku małżeńskim, jako imię drugiego rodzica wymienia się imię wskazane przez przysposabiającego, a jako nazwisko – nazwisko przysposabiającego.
p.a.s.c. art. 44 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja odpisu zupełnego i skróconego aktu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 124
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Przepis dotyczący przeniesienia aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami i czynnościami z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi.
p.a.s.c. art. 45 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Uprawnione osoby do uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 44 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja odpisu zupełnego aktu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Zawartość odpisu skróconego aktu urodzenia.
p.a.s.c. art. 75 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Przepisy dotyczące przysposobienia niepełnego w PASC.
p.a.s.c. art. 71 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Przepisy dotyczące przysposobienia niepełnego w PASC.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki ujawniania danych rodziców biologicznych.
p.a.s.c. art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Zarzut niezastosowania i niewpisania danych ojca do odpisu skróconego aktu urodzenia.
p.a.s.c. art. 71 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Zarzut niewpisania danych ojca zgodnie z art. 71 ust. 3 p.a.s.c.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. XII
Ocena ważności przysposobienia według przepisów obowiązujących w chwili jego dokonania.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. XIII § § 1
Skutki przysposobienia dokonanego przed wejściem w życie KRO.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w kontekście kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpisanie danych matki przysposabiającej w skróconym akcie urodzenia jest zgodne z przepisami prawa dotyczącymi przysposobienia niepełnego. Przepisy dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego z 1955 r. i Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. nakazują ujawnienie danych przysposabiającego jako rodzica, chyba że sąd wyłączył ten skutek.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki ujawniania danych rodziców biologicznych. Naruszenie art. 75 ust. 1 PASC poprzez niewpisanie danych ojca. Naruszenie art. 40 ust. 3 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez niewpisanie danych ojca. Zmiana danych rodziców w akcie urodzenia nie była przedmiotem orzeczenia sądu o przysposobieniu.
Godne uwagi sformułowania
przysposobienie niepełne czynność materialno-techniczna przeniesienie aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego zasada uzasadnionych oczekiwań nie może być rozumiana jako bezwzględna konieczność wydawania rozstrzygnięć powielających poprzednie rozstrzygnięcia, ponieważ mogłoby to prowadzić do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Jarosław Wichrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ujawniania danych rodziców w skróconych aktach urodzenia w przypadku przysposobienia niepełnego, a także dopuszczalność prawna zaskarżania czynności materialno-technicznych organów stanu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przysposobienia niepełnego i przepisów obowiązujących w dacie przysposobienia oraz aktualnie. Interpretacja przepisów dotyczących migracji aktów do Rejestru Stanu Cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z aktami stanu cywilnego i przysposobieniem, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i administracyjnym.
“Rodzice biologiczni czy przysposabiający? Sąd rozstrzyga, kto widnieje w akcie urodzenia po przysposobieniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 59/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-04-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jarosław Wichrowski Joanna Brzezińska /przewodniczący/ Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Akta stanu cywilnego Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1955 nr 25 poz 151 art. 40 ust. 1, 3 Dekret z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Dz.U. 2023 poz 775 art. 8 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2016 poz 2064 art. 44 ust. 1 i 3, art. 124 Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na [...] Burmistrz Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie wpisu w skróconym akcie urodzenia oddala skargę. Uzasadnienie 1. Pismem z dnia 19 grudnia 2023 r. M. K. (dalej: skarżąca, strona), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na czynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. z dnia 23 listopada 2023 r. polegającą na wpisaniu w skróconym akcie urodzenia skarżącej jako matki danych matki przysposabiającej tj. B. O. i niewpisaniu danych ojca. Zaskarżonej czynności strona zarzuciła naruszenie art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.") poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki ujawniania w odpisach skróconych aktów stanu cywilnego skarżącej danych rodziców biologicznych, tj. J. S. i J. O. bez uzasadnionej przyczyny, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także zasady trwałości aktów stanu cywilnego. Skarżąca zarzuciła ewentualnie naruszenie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1378 – dalej "p.a.s.c.") poprzez jego niezastosowanie i niewpisanie do odpisu skróconego aktu urodzenia skarżącej danych ojca, podczas gdy dane te powinny być wpisane zgodnie z art. 71 ust. 3 p.a.s.c., tj. imię wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Ponadto skarżąca zarzuciła ewentualnie naruszenie art. 40 ust. 3 dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 25, poz. 151 ze zm. – dalej "dekret") poprzez jego niezastosowanie i niewpisanie do odpisu skróconego aktu urodzenia skarżącej danych ojca, podczas gdy dane te powinny być wpisane zgodnie z art. 40 ust. 3 dekretu, a takie same dane powinny być wpisane w odpisie skróconym aktu małżeństwa skarżącej, co także nie nastąpiło. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca wskazała, że urodziła się 6 stycznia 1946 r. w R. jako M. S., córka biologiczna J. S. i J. O.. Po śmierci ojca skarżąca została przysposobiona przez siostrę matki – B. O.. Nazwisko skarżącej postanowieniem Sądu zostało zmienione na S. , a następnie w wyniku zawarcia małżeństwa na K. . Dalej wyjaśniła, że 23 listopada 2023 r. odebrała w Urzędzie Stanu Cywilnego w S. trzy dokumenty: odpis skrócony aktu małżeństwa, odpis skrócony aktu urodzenia i odpis zupełny aktu urodzenia. W odpisie skróconym aktu urodzenia jako matka skarżącej wpisana została B. O., zaś danych ojca nie wpisano. Kierownik USC poinformował, że odpisy skrócone aktu urodzenia wydawane wcześniej z danymi rodziców biologicznych były wydawane niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, jak i przepisami obecnie obowiązującymi. Następnie skarżąca podniosła, że w odpisie zupełnym aktu urodzenia została zamieszczona wzmianka dodatkowa niezgodna z treścią dotychczas wydawanych odpisów skróconych i wyciągów z aktu urodzenia. Ponadto w odpisie skróconym aktu małżeństwa skarżącej wpisani zostali jako ojciec i matka rodzice biologiczni skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że przez wiele lat wydawano jej odpisy skrócone aktu urodzenia i wyciągi z aktu urodzenia, w których jako rodzice wskazywania byli rodzice biologiczni. Na podstawie takich dokumentów przeprowadzono postępowanie spadkowe po B. O.. Zdaniem skarżącej zmiana danych rodziców w odpisie skróconym aktu urodzenia skutkuje tym, że dla wielu instytucji czy w świetle wielu aktów prawnych będzie ona postrzegana jako inna osoba. Podkreśliła, że na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w W. z dnia 17 czerwca 1958 r. zarządzono dokonanie wzmianki w jej akcie urodzenia odnośnie przysposobienia oraz zmianę jej nazwiska, natomiast w orzeczeniu tym nie ma mowy o jakichkolwiek zmianach dotyczących rodziców skarżącej. Zdaniem skarżącej w zaistniałych okolicznościach Kierownik USC w razie wątpliwości co do treści aktu urodzenia skarżącej powinien zwrócić się do właściwego sądu z wnioskiem o ich rozstrzygnięcie. Ponadto w ocenie skarżącej niewłaściwe było zastosowanie przez organ przepisów dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r., bowiem nawet jeśli należało zastosować art. 40 ust. 3 dekretu to organ powinien wpisać jako matkę skarżącej przysposabiającą, a jako ojca – osobę o tym samym nazwisku co przysposabiająca, we wszystkich odpisach skróconych aktów stanu cywilnego. Zdaniem skarżącej zastosowanie powinny mieć obecnie obowiązujące przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego, jednak z uwagi na sporządzanie przez wiele lat skróconych aktów stanu cywilnego zawierających dane rodziców biologicznych skarżącej zmiana taka jest niepotrzebna. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że przedmiot skargi wykracza poza granice kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, gdyż p.a.s.c. przewiduje możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie postępowania administracyjnego, a jeżeli nie jest możliwe sprostowanie w tym trybie sprostowania dokonuje sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym. Ponadto w ocenie organu skarżąca zaniechała wyczerpania właściwej procedury odwoławczej przed złożeniem skargi, gdyż dopiero ewentualne wniesienie odwołania i jego rozpatrzenie mogłoby otworzyć skarżącej drogę do skutecznego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Dalej organ wskazał, że na podstawie przepisów dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. sporządzając odpisy skrócone aktu urodzenia należy wymieniać matkę przysposabiającą, a nie rodziców biologicznych, chyba że sąd na wniosek przysposabiających, przysposobionego lub jego przedstawiciela ustawowego wyłączył powyższy skutek w orzeczeniu o przysposobieniu. Organ podkreślił, że takiego wyłączenia nie zawiera orzeczenie o przysposobieniu skarżącej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 ust. 3 dekretu organ wskazał, że nie ma wiedzy, aby przysposabiająca wskazała imię stosownie do tego przepisu. Kierownik USC nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 75 ust. 1 p.a.s.c., ponieważ art. 71-75 p.a.s.c. w jego ocenie nie dotyczą aktów sporządzonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. 1 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3. Na wstępie wskazania wymaga, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności. Kontrola ta - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, sąd uwzględniając skargę na czynność stwierdza jej bezskuteczność w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną czynność, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia, o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. 4. Przedmiotem skargi strona de facto uczyniła odmowę wydania jej odpisu skróconego aktu urodzenia o treści przezeń żądanej, tj. z wpisem w części 2 "Dane rodziców" jej rodziców biologicznych tj. J. S. oraz J. O. i w konsekwencji wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. z dnia 23 listopada 2023 r. polegającą na wpisaniu w skróconym akcie urodzenia skarżącej jako matki danych matki przysposabiającej tj. B. O. i niewpisaniu danych ojca. W pierwszej kolejności Sąd rozważał, czy skarga jest dopuszczalna, a w szczególności, czy taka czynność organu mieści się w pojęciu aktów lub czynnościach wymienionych w art. 3 p.p.s.a. oraz czy ewentualnie został zachowany ustawowy termin do jej wniesienia. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego reguluje zasady i tryb rejestracji stanu cywilnego oraz dokonywania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego (art. 1 p.a.s.c.). Stanem cywilnym stosownie do regulacji zawarte w art. 2 ust. 1 p.a.s.c. jest sytuacja prawna osoby wyrażona przez cechy indywidualizujące osobę, kształtowana przez zdarzenia naturalne, czynności prawne lub orzeczenia sądów, lub decyzje organów, stwierdzona w akcie stanu cywilnego. Rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego w formie aktów stanu cywilnego (ust.2). Aktem stanu cywilnego jest wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu (ust. 3). Akt stanu cywilnego jest sporządzony z chwilą dokonania wpisu o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego (ust. 4). Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innych niż akty stanu cywilnego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialno-technicznej (ust. 5). Odmowa dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego następuje w formie decyzji administracyjnej (ust. 6). Zgodnie zaś z art. 3 p.a.s.c. akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Podstawę prawną wydania odpisu z rejestru stanu cywilnego stanowią przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego zamieszczone w rozdziale 5 zatytułowanym "Wydawanie dokumentów z rejestru stanu cywilnego". W myśl art. 44 ust. 1 p.a.s.c. Kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego: 1) odpisy zupełne i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego; 2) zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby; 3) zaświadczenia o stanie cywilnym. Art. 44 ust. 2 p.a.s.c. definiuje pojęcie odpisu zupełnego, przewidując że dosłowne powtórzenie treści aktu stanu cywilnego oraz treści dołączonych wzmianek dodatkowych. Natomiast odpis skrócony aktu stanu cywilnego, zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu zawiera treść aktu stanu cywilnego uwzględniającą treść dołączonych wzmianek dodatkowych. Stosownie do treści 45 ust. 1 p.a.s.c. odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1, Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań. Natomiast w myśl ust. 2 art. 45 p.a.s.c. osoba, której akt dotyczy, jej małżonek, dzieci oraz rodzice mogą złożyć wniosek o wydanie z rejestru stanu cywilnego odpisu zupełnego lub odpisu skróconego aktu stanu cywilnego dotyczącego tej osoby lub pobrać zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby. Złożenie wniosku lub pobranie zaświadczenia następuje przy użyciu usługi elektronicznej udostępnionej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, po uwierzytelnieniu w sposób określony w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57). W świetle powyższych regulacji uznać należy, że wydanie skróconego odpisu aktu stanu cywilnego nie jest odmową dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, która następuje w formie decyzji administracyjnej, a zatem stanowi ono czynność zaskarżalną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to bowiem czynność z zakresu administracji publicznej jako, że regulowana jest przepisami, których przynależność do materii prawa administracyjnego jest oczywista, dokonuje jej organ administracji publicznej, dotyczy też ona uprawnienia wynikającego z mocy przepisów prawa jako, że cytowany wyżej przepisy art. 45 p.a.s.c. ustanawia prawo osoby, której stan cywilny został stwierdzony w stosownym akcie do uzyskania jego odpisu odpowiadającego wymogom określonym w art. 44 p.a.s.c. W ocenie Sądu także wydanie odpisu o treści nie aprobowanej przez skarżącą (stanowiące w istocie odmowę wydania skróconego odpisu o treści przezeń żądanej) stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto zdaniem Sądu skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu określonego w 53 § 2 p.p.s.a. w myśl którego jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jak wynika z akt sprawy odpis skrócony aktu urodzenia skarżącej został sporządzony w dniu 23 listopada 2023 r. Brak jest w aktach sprawy informacji kiedy powyższy odpis został skarżącej doręczony. Mając jednak na uwadze, że skarga wpłynęła do organu w dniu 19 grudnia 2023 r. to zestawienie powyższych dat jednoznacznie wskazuje na zachowanie 30-dniowego terminu o którym mowa w powołanym wyżej art. 53 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę nie zachodziły podstawy do jej odrzucenia. 5. Przechodząc do głównej osi sporu wskazania w pierwszej kolejności wymaga, że jak wynika z akt sprawy, w tym dokumentów dołączonych do skargi z których Sąd przeprowadził dowód bezspornym jest, iż skarżąca urodziła się 6 stycznia 1946 r. w R. jako M. S., biologiczna córka J. S. i J. S. nazwisko rodowe O. (akt urodzenia skarżącej - k. 32 akt sądowych). Po śmierci ojca (1956 r. – protokół z posiedzenia Sądu sygn. akt Ns.[...]), skarżąca na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w W. z dnia 17 czerwca 1958 r. sygn. akt Ns.[...] została przysposobiona przez siostrę swojej matki – B. O.. Ponadto na mocy ww. postanowienia skarżącej nadano nazwisko S. , które w wyniku zawarcia przez skarżącą małżeństwa w dniu 22 listopada 1969 r. zostało zmienione na K. . W tym miejscu wskazania wymaga, na co słusznie zwrócił organ w odpowiedzi na skargę, a czego nie kwestionuje strona skarżąca, że przysposobienie skarżącej miało charakter "przysposobienia niepełnego". Zgodnie bowiem z art. XII ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 60) ważność przysposobienia i rozwiązania stosunku przysposobienia, jak również ważność uznania dziecka oraz wszelkich innych czynności prawnych unormowanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a dokonanych przed dniem wejścia w życie tegoż kodeksu, ocenia się według przepisów obowiązujących w chwili ich dokonania. Ponadto, zgodnie z art. XIII § 1 wyżej wymienionej ustawy, przysposobienie dokonane przed dniem wejścia w życie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wywołuje skutki przewidziane w art. 124 tegoż kodeksu z którego wynika, że przysposobienie niepełne polega wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym, przy czym skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego. Ponadto jak wynika ze skargi oraz odpowiedzi na skargę wskutek złożonych przez skarżącą wniosków w dniu 23 października 2023 r. Urząd Stanu Cywilnego w S. przesłał do Urzędu Stanu Cywilnego w W. za pośrednictwem systemu informatycznego, zlecenie dokonania migracji do Rejestru Stanu Cywilnego aktu urodzenia skarżącej. Przed migracją aktu Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w W. przeprowadził analizę danych znajdujących się w akcie urodzenia (księdze urodzeń i aktach zbiorowych) oraz przepisów prawnych obowiązujących w chwili przysposobienia. W tym celu organ wystąpił do Archiwum Państwowego w T. o przesłanie odpisu wyroku Sądu Powiatowego w W. Sygn. akt Ns. [...] orzekającego o przysposobieniu skarżącej. Jak wskazał organ treść otrzymanej w dniu [...] listopada 2023 r. kopii wyroku była tożsama z treścią wzmianki dodatkowej znajdującej się w księdze urodzeń, jak również tożsama z odpisem wyroku, który znajdował się w aktach zbiorowych urodzenia. Wobec powyższego w dniu 21 listopada 2023 r. organ działając na podstawie art. 124 p.a.s.c. dokonał przeniesienia aktu urodzenia do Rejestru Stanu Cywilnego. W otrzymanym przez skarżącą skróconym akcie urodzenia, który jest obecnie kwestionowany jako matka skarżącej wpisana została B. O., zaś danych ojca nie wpisano. W myśl art. 124 ust. 1 p.a.s.c. akt stanu cywilnego sporządzony w księdze stanu cywilnego prowadzonej na podstawie przepisów dotychczasowych, przechowywanej przez kierownika urzędu stanu cywilnego, podlega przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Przeniesienie aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego polega na zamieszczeniu w rejestrze stanu cywilnego treści: 1) aktu stanu cywilnego z chwili jego sporządzenia w zakresie wymaganym w niniejszej ustawie; 2) wzmianek dodatkowych, przypisków oraz informacji zawartych w rubryce "uwagi" (ust. 2). Przeniesienie aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego jest czynnością materialno-techniczną, w wyniku której w akcie stanu cywilnego sporządzonym w księdze stanu cywilnego prowadzonej na podstawie przepisów dotychczasowych wpisuje się wzmiankę dodatkową o przeniesieniu tego aktu do rejestru stanu cywilnego, wraz z oznaczeniem aktu i datą przeniesienia, która nie podlega przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Wzmiankę dodatkową w księdze stanu cywilnego prowadzonej na podstawie przepisów dotychczasowych może zamieścić upoważniony przez kierownika urzędu stanu cywilnego lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) pracownik (ust. 3). Kierownik urzędu stanu cywilnego, dokonując przeniesienia aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego, może z urzędu uzupełnić jego treść w drodze czynności materialno-technicznej, na podstawie dotychczasowych akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, jeżeli informacje zawarte w tych aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego nie budzą wątpliwości, a uzupełnienie treści aktu stanu cywilnego następuje w zakresie informacji niewymaganych w przepisach dotychczasowych, a wymaganych niniejszą ustawą (ust.4). Z powyższych regulacji wynika zatem, że ustawodawca w powyższym przepisie uregulował zasady przenoszenia papierowych aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego prowadzonego w systemie teleinformatycznym, przy czym przeniesieniu do rejestru podlega akt stanu cywilnego z chwili jego sporządzenia wraz z treścią wzmianek dodatkowych, przypisków oraz informacji zawartych w rubryce "uwagi". Ponadto migracja papierowego aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego następuje w formie czynności materialno-technicznej. Oznacza to, że przeniesienie nie jest poprzedzone wykonaniem jakichkolwiek dodatkowych formalności związanych z zamieszczeniem treści aktu w rejestrze, tak jak to było przy wydawaniu decyzji, a w akcie papierowym sporządzonym w księdze na podstawie przepisów dotychczasowych zamieszcza się wzmiankę dodatkową informującą o przeniesieniu aktu do rejestru stanu cywilnego. Przeniesieniu podlega akt sporządzony zgodnie z ówczesnymi przepisami prawa z jednoczesną możliwością uzupełnienia tego aktu w zakresie danych wymaganych aktualnie obowiązującą ustawą. Odpis skrócony aktu urodzenia stosownie do przepisu art. 48 ust. 1 p.a.s.c. zawiera: nazwisko, imię (imiona) oraz płeć dziecka, kraj, datę i miejsce urodzenia oraz nazwiska rodowe i imiona rodziców, przy czym powyższy odpis zgodnie z art. 44 ust. 3 p.a.s.c. zawiera treść aktu stanu cywilnego uwzględniającą treść dołączonych wzmianek dodatkowych. 6. Zdaniem Sądu udzielając odpowiedzi na pytanie jakie dane powinny znaleźć się w otrzymanym przez skarżącą skróconym odpisie aktu urodzenia należy odwołać się również do regulacji prawnych obowiązujących w dacie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Powiatowego na mocy, którego skarżąca została przysposobiona przez siostrę swojej matki. Zgodnie z art. 40 dekretu w przypadku przysposobienia umieszcza się na marginesie aktu urodzenia wzmiankę dodatkową o przysposobieniu. Jeżeli przysposobienie zostało dokonane wspólnie przez małżonków, należy w odpisach skróconych aktu urodzenia, małżeństwa i zgonu oraz w wyciągach aktu urodzenia wymienić przysposabiających jako rodziców przysposobionego, chyba że sąd na wniosek przysposabiających, przysposobionego lub jego przedstawiciela ustawowego wyłączył powyższy skutek w orzeczeniu o przysposobieniu (ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku przysposobienia dziecka przez męża matki lub żonę ojca (ust. 2). Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku przysposobienia przez osobę nie pozostającą w związku małżeńskim, z tym że jako imię drugiego z rodziców wymienia się imię wskazane przez przysposabiającego, a jako nazwisko drugiego z rodziców wymienia się nazwisko przysposabiającego (ust. 3). Z powołanej powyższej regulacji wynika zatem, że w przypadku przysposobienia m.in. w skróconym odpisie aktu urodzenia przysposobionego jako jego rodziców należy wymienić przysposabiających, natomiast w przypadku - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - przysposobienia przez osobę nie pozostającą w związku małżeńskim jako matkę należy wymienić przysposabiającą, natomiast jako imię drugiego z rodziców wymienia się imię wskazane przez przysposabiającego, a jako nazwisko drugiego z rodziców wymienia się nazwisko przysposabiającego, chyba że sąd na wniosek przysposabiających, przysposobionego lub jego przedstawiciela ustawowego wyłączył powyższy skutek w orzeczeniu o przysposobieniu. Ponadto z art. 74 dekretu wynika, że w wyciągach i odpisach skróconych podaje się treść aktu w postaci ostatecznej z uwzględnieniem wzmianek dodatkowych oraz z pominięciem słów, zdań lub ustępów skreślonych. Podobne regulacje w zakresie przysposobienia niepełnego zawiera również obecnie obowiązująca ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego tj. art. 75 ust. 2 i 3 w zw. z art. 71 ust. 2 i 3 p.a.s.c. z tą różnicą, że w przypadku gdy osoba przysposabiająca nie pozostaje w związku małżeńskim i nie wskaże imienia drugiego z rodziców, jako imię drugiego z rodziców zamieszcza się imię wskazane przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu otrzymany przez skarżącą skrócony odpis aktu urodzenia zawiera prawidłowe dane w zakresie rodziców poprzez zamieszczenie w nim danych matki przysposabiającej tj. B. O. i niewpisaniu danych ojca. W tym zakresie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego przy migracji aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego, uwzględnił regulacje prawne zarówno obowiązuje w dacie przysposobienia skarżącej jak i obecnie mających wpływ na ustalenie treści skróconego odpisu, modyfikowanego wzmianką dodatkową z dnia 26 lipca 1958 r. dotyczącą postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 17 czerwca 1958 r. Skoro na mocy ww. postanowienia Sądu skarżąca została przysposobiona przez siostrę swojej matki B. O., to właśnie jej dane jako przysposabiającej winny być uwidocznione w skróconym akcie urodzenia, albowiem z postanowienia Sądu z dnia 17 czerwca 1958 r. nie wynika, że powyższy skutek został wyłączony stosownie do treści art. 40 ust. 1 dekretu. 7. W skardze skarżąca podnosi, że w zarządzeniu Sądu Powiatowego w W. brak było wskazania, że doręczenie odpisu postanawiania następuje także celem wpisania matki przysposabiającej jako matki dziecka w odpisie skróconym aktu urodzenia. Na rozprawie z kolei strona podniosła, że w dacie przysposobienia skarżąca miała już niemal 13 lat, była świadoma sytuacji i prawdopodobnie z tego powodu zarówno ówczesny kierownik stanu cywilnego jak i sąd dokonali właściwego wpisaniu danych w skróconym odpisie aktu urodzenia. Ponadto zdaniem strony skarżącej zmiana danych rodziców w ogóle nie miała być dokonana, bowiem sąd nie orzekał w tym zakresie. Zdaniem skarżącej skoro otrzymała nazwisko S. w ramach przysposobienia, to również zasadnym było uwzględnienie nazwisk jej rodziców biologicznych, a nie matki przysposabiającej. Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że obowiązek wymienienia m.in. w odpisie skróconym aktu urodzenia przysposabiających jako rodziców przysposobionego, czy też rodzica wynikał wprost z ustawy, a mianowicie z przywołanego wcześniej art. 40 ust. 1 i 3 dekretu, a zatem zamieszczanie takiej informacji w orzeczeniu sądu czy też zarządzeniu należało uznać za zbędne. Zatem nie sposób przyjąć założenia skarżącej, które w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że skoro w orzeczeniu/zarządzeniu Sądu Powiatowego w W. brak było wskazania, że doręczenie odpisu postanawiania następuje także celem wpisania matki przysposabiającej jako matki dziecka, to w odpisie skróconym aktu urodzenia winny znajdować się dane jej biologicznych rodziców. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność jakie nazwisko skarżąca otrzymała w ramach przysposobienia oraz, że w dacie przysposobienia skarżąca miała już niemal 13 lat, skoro w postanowieniu Sądu Powiatowego z dnia 17 czerwca 1958 r. skutek określony w art. 40 ust. 3 nie został wyłączony stosownie do treści art. 40 ust. 1 dekretu. 8. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, że zastosowanie regulacji zawartej w art. 40 ust. 1 i 3 dekretu winno doprowadzić do wpisania we wszystkich odpisach skróconych aktach stanu cywilnego skarżącej jako matki B. O., a jako ojca – O. . Uszło bowiem skarżącej z pola widzenia, że stosownie do regulacji art. 40 ust. 3 dekretu jako imię drugiego z rodziców wymienia się imię wskazane przez przysposabiającego. Skoro w aktach sprawy brak jest informacji, aby przysposabiająca podała imię drugiego rodzica to nie sposób przyjąć, aby w skróconym akcie urodzenia widniało samo nazwisko ojca "O. " jako nazwisko przysposabiającego. 9. Ponadto za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 p.a.s.c. poprzez jego niezastosowanie i niewpisanie do odpisu skróconego aktu urodzenia skarżącej danych ojca, podczas gdy dane te powinny być wpisane zgodnie z art. 71 ust. 3 p.a.s.c., tj. imię wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego. W tym zakresie Sąd podziela stanowisku organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że powyższe regulacje dotyczące przysposobienia mają zastosowanie przy sporządzaniu aktów urodzenia na podstawie orzeczeń sądowych podczas bieżącej rejestracji stanu cywilnego, a nie dotyczą natomiast sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed [...] marca 2015 r. W konsekwencji jako, że powołane przepisy nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, to nie sposób uznać jakoby organ dopuścił się ich naruszenia. 10. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wskazania wymaga, że zarówno z akt sprawy jak i wyjaśnień skarżącej nie wynika, aby pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego otrzymała skrócony akt urodzenia z wpisem w części 2 "Dane rodziców" jej rodziców biologicznych tj. J. S. oraz J. O., a ponadto zasada uzasadnionych oczekiwań nie może być rozumiana jako bezwzględna konieczność wydawania rozstrzygnięć powielających poprzednie rozstrzygnięcia, ponieważ mogłoby to prowadzić do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem. Nie może więc pozostawać w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego i być przeciwstawiana obowiązującym przepisom. "Postępowanie organu administracji pozostające w sprzeczności z przepisami prawa nie może prowadzić do powstania oczekiwań, których charakter byłby uzasadniony" (J. Lemańska, Uzasadnione oczekiwania w perspektywie prawa krajowego i regulacji europejskich, Warszawa 2016, s. 198). 11. Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z wnioskiem organu o zwrot kosztów postępowania, Sąd na marginesie informacyjnie wskazuje, że w przypadku oddalenia skargi nie ma podstaw prawnych do zasądzenia od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, ponieważ stosownie do przepisów działu V p.p.s.a., regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym I instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz strony skarżącej (art. 200 p.p.s.a).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI