II SA/Bd 579/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-09-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowypomoc społecznabudynek niemieszkalnyzamieszkiwaniegospodarstwo domoweprawo administracyjneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego, a nie klasyfikacja budynku jako "niemieszkalny".

Skarżący J. U. domagał się przyznania dodatku węglowego, jednak organy odmówiły, uznając, że zamieszkuje w budynku o klasyfikacji biurowej, co wyklucza przyznanie świadczenia. Skarżący argumentował, że mieszka tam od lat, budynek jest ogrzewany węglem i ma funkcje głównie mieszkalne. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego, a nie klasyfikacja budynku, której organy nie miały prawa oceniać.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla J. U., który zamieszkuje w budynku oznaczonym jako biurowy. Organy administracji uznały, że zgodnie z ustawą o dodatku węglowym, świadczenie nie przysługuje osobom zamieszkującym w budynkach niemieszkalnych, ponieważ nie jest spełniony warunek "zamieszkiwania i gospodarowania". Skarżący podniósł, że jest zameldowany i mieszka pod wskazanym adresem, a budynek jest ogrzewany węglem, co potwierdza wpis do CEEB. Twierdził również, że budynek, choć kiedyś pełnił funkcje biurowe, obecnie ma głównie mieszkalny charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że ustawa o dodatku węglowym wymaga ustalenia, czy osoba faktycznie zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe pod wskazanym adresem oraz czy ogrzewa je zadeklarowanym źródłem. Sąd uznał, że organy błędnie odmówiły przyznania dodatku jedynie na podstawie klasyfikacji budynku jako "niemieszkalnego", naruszając tym przepisy k.p.a. dotyczące ustalania istotnych okoliczności faktycznych oraz przepisy ustawy o dodatku węglowym poprzez przyjęcie nieprawidłowej wykładni. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany, jeśli osoba faktycznie zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe pod wskazanym adresem oraz ogrzewa je zadeklarowanym źródłem, niezależnie od klasyfikacji budynku.

Uzasadnienie

Ustawa o dodatku węglowym definiuje gospodarstwo domowe przez pryzmat osoby fizycznej zamieszkującej i gospodarującej, a nie przez klasyfikację budynku. Organy nie są uprawnione do oceny zdatności budynku do funkcji mieszkalnej, a jedynie do ustalenia faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa o dodatku węglowym

Dodatek przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe wpisany lub zgłoszony do CEEB.

u.d.w. art. 2 § 2

Ustawa o dodatku węglowym

Przez gospodarstwo domowe rozumie się osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (jednoosobowe) lub osobę fizyczną i osoby z nią spokrewnione/niespokrewnione wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (wieloosobowe).

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość orzeczenia co do istoty sprawy lub uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

Pomocnicze

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i braku oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogów formalnych decyzji, w tym uzasadnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący faktycznie zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe pod wskazanym adresem. Budynek, w którym mieszka skarżący, ma funkcje głównie mieszkalne, a nie biurowe. Organy błędnie oceniły zdatność budynku do funkcji mieszkalnej, zamiast skupić się na faktycznym zamieszkiwaniu.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania dodatku węglowego z powodu klasyfikacji budynku jako biurowego.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca wskazał bowiem, że to "osoba" ma "zamieszkiwać" i "prowadzić gospodarstwo domowe" – a nie że to "budynek" według jakiś kryteriów ma nadawać się do zamieszkiwania albo do prowadzenia gospodarstwa domowego. W analizowanej ustawie brak przepisów, na podstawie których organy byłyby uprawnione do oceny zdatności budynku do wypełnienia funkcji mieszkaniowej. Odmowa przyznania Skarżącemu wnioskowanego dodatku jedynie na podstawie oceny, że zamieszkuje on w "budynku niemieszkalnym" stanowiło rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

przewodniczący

Jerzy Bortkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, zwłaszcza w kontekście budynków o niejednoznacznej klasyfikacji funkcjonalnej i faktycznego zamieszkiwania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkiem węglowym i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych świadczeń lub sytuacji prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne stan faktyczny nad formalną klasyfikacją, co jest częstym problemem w prawie administracyjnym i może być ciekawe dla szerszego grona odbiorców.

Czy mieszkanie w "biurze" pozbawia Cię prawa do dodatku węglowego? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 579/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1 w zw z  art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza S. z [...] stycznia 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Burmistrz S. działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz.1692 ze zm., zwanej w skrócie "u.d.w."), decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...] odmówił J. U. (tj. Skarżącemu) przyznania dodatku węglowego.
Burmistrz podniósł, że weryfikując wniosek o wypłatę dodatku węglowego ustalił, iż Skarżący zamieszkuje w budynku oznaczonym według klasyfikacji środków trwałych jako biurowy. Z kolei z oświadczenia wnioskodawcy z [...] stycznia 2023 r. wynika, że zamieszkuje on w budynku nr [...] na działce [...] w K. przy ul. [...]. W budynku zamieszkuje tylko rodzina Skarżącego, w pomieszczeniach zaadaptowanych jako mieszkalne. Wnioskodawca nie posiada przy tym dokumentacji potwierdzającej, że część budynku jest mieszkalna.
Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. świadczenie przysługuje osobie w gospodarstwie domowym zdefiniowanym w ust. 2 z użyciem określenia "zamieszkiwanie i gospodarowanie". Dodatek węglowy nie może być zatem przyznany wnioskodawcy deklarującemu prowadzenie gospodarstwa w budynku niemieszkalnym, ponieważ w takiej sytuacji nie jest spełniony warunek zamieszkiwania.
W odwołaniu Skarżący podniósł, że jest zameldowany i mieszka w K. przy ul. [...] od wielu lat, o czym świadczą dane w rejestrze PESEL. Pod tym adresem ma mieszkanie, które jest opalane piecem węglowym (odnotowanym w bazie CEEB), co można sprawdzić w trakcie wizji lokalnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza, że z treści art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w. wynika, że dodatek węglowy nie może być przyznany wnioskodawcy deklarującemu prowadzenie gospodarstwa domowego w budynku biurowym, niemieszkalnym, ponieważ nie jest w takiej sytuacji spełniony wskazany przez ww. przepis warunek "zamieszkiwania"
W skardze do sądu J. U. zarzucił organowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 oraz 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a."). Skarżący podniósł, że organy wiedzą, że mieszka i gospodaruje pod wskazanym we wniosku adresem oraz ogrzewa dom piecem węglowym. Skarżący wskazał, że przedmiotowy dom (dworek) nie jest biurowcem. Rzeczywiście kiedyś były w nim biura PGR, ale zawsze mieszkali w nim także jego pracownicy. Aktualnie budynek spełnia funkcje głównie mieszkalne, co łatwo sprawdzić poprzez wizję lokalną.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Z kolei przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe, art. 2 ust. 2 pkt 1 u.d.w.) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe, art. 2 ust. 2 pkt 2 u.d.w.).
W świetle powołanym przepisów ocena wniosku o dodatek węglowy sprowadza się do ustalenia, czy pod wskazanym we wniosku adresem wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi swoje gospodarstwo domowe oraz czy do jego ogrzania wykorzystuje jedno ze źródeł wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. Ustawodawca wskazał bowiem, że to "osoba" ma "zamieszkiwać" i "prowadzić gospodarstwo domowe" – a nie że to "budynek" według jakiś kryteriów ma nadawać się do zamieszkiwania albo do prowadzenia gospodarstwa domowego. W analizowanej ustawie brak przepisów, na podstawie których organy byłby uprawnione do oceny zdatności budynku do wypełnienia funkcji mieszkaniowej. Organy są jedynie uprawnione do ustalenia czy we wskazanym miejscu wnioskodawca faktycznie prowadzi własne gospodarstwo domowe i czy ogrzewa je zdeklarowanym źródłem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 24 sierpnia 2023 r. sygn. II Sa/Sz 428/23).
Odmowa przyznania Skarżącemu wnioskowanego dodatku jedynie na podstawie oceny, że zamieszkuje on w "budynku niemieszkalnym" stanowiło rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy sprowadzających się do stwierdzenia, czy we wskazanym miejscu Skarżący faktycznie zamieszkuje i prowadzi swoje gospodarstwo domowe, oraz z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w. poprzez przyjęcie nieprawidłowej wykładni.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") należało orzec jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu przez Sąd a w szczególności ustali rzeczywiste miejsce w którym Skarżący zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI