III SA/KR 1134/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-09-27
NSAnieruchomościWysokawsa
rozgraniczenie nieruchomościprawo geodezyjne i kartograficznepostępowanie administracyjneWSAuchylenie decyzjidowodyugodagranice nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, uznając, że organy administracji nieprawidłowo uznały brak podstaw do wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, uznając brak ugody i sprzeczność dowodów za wystarczającą przesłankę do umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne powinno dążyć do ustalenia granic na podstawie dostępnych dowodów, a nie tylko oceniać zgodność oświadczeń stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Skarżąca zarzucała organom błędną wykładnię art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, twierdząc, że brak zgodnych oświadczeń stron i rozbieżność między granicą w terenie a granicą ewidencyjną nie stanowiły podstaw do umorzenia postępowania. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Podkreślono, że postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia ma na celu ustalenie przebiegu granic na podstawie zebranych dowodów, a nie tylko ocenę zgodności oświadczeń stron. Sąd stwierdził, że organy błędnie przyjęły, iż brak ugody i sprzeczność dowodów automatycznie uniemożliwiają wydanie decyzji. Wskazano, że dowody podlegają ocenie, a ich sprzeczność nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak ugody i sprzeczność dowodów nie są wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeśli organ nie ocenił dowodów i nie wykazał, dlaczego nie może na ich podstawie ustalić przebiegu granicy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie administracyjne ma na celu ustalenie przebiegu granic na podstawie dowodów, a ich sprzeczność nie wyklucza możliwości wydania decyzji. Organ musi ocenić dowody i wykazać przyczyny, dla których nie może rozstrzygnąć sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.g.k. art. 34 § ust.2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 33 § ust.1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 31 § ust.2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

Kryteria rozgraniczenia nieruchomości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa Przepisy wprowadzające kodeks cywilny art. XXXVIII

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 5 ust.2 lit e

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 3

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 4

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 15 pkt 1 c

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 19 pkt 8

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 15 pkt 3

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej § § 23

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez organy administracji. Brak wystarczających podstaw do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego z powodu braku ugody i sprzeczności dowodów. Niewłaściwa ocena dowodów przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia ma charakter wstępny wobec zasadniczego w tej kwestii postępowania sądowego. Gdy ugody nie zawarto, a wszystkie zebrane dowody nie wskazują jednoznacznie i bezspornie przebiegu granicy, organ ma obowiązek umorzyć postępowanie i przekazać sprawę sądowi. Sama sprzeczność pomiędzy zebranymi dowodami, nie jest wystarczającą przesłanką, do uznania, że brak podstaw do wydania decyzji.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Halina Jakubiec

członek

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących postępowania rozgraniczeniowego, obowiązki organów administracji w przypadku braku ugody i sprzeczności dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania rozgraniczeniowego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy, prowadząc do nieuzasadnionego umorzenia postępowania. Jest to istotne dla zrozumienia granic kompetencji administracji w sprawach rozgraniczeniowych.

Czy brak ugody zawsze oznacza koniec postępowania administracyjnego w sprawie granic?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1134/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Halina Jakubiec
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2004 r. Nr[...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.S. kwotę [...],-zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 października 2004 r [...] , po rozpatrzeniu odwołania A.S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r znak : [...] orzekającą o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości A. D. stanowiącej działkę Nr [...] z nieruchomością A.S. stanowiącą działkę [...] , położonymi we Wsi [...] i o przekazaniu sprawy z urzędu Sądowi Rejonowemu. W podstawie prawnej swojej decyzji SKO powołało przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 34 ust.2 , 33 ust.1 i art.31 ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2000 z Nr 100 , poz. 1086 z późn.zm. ).
Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] 2002 r z powołaniem na przepis art.34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjnej kartograficzne , Wójt Gminy [...] umorzył wszczęte na wniosek A.D. jako właścicielki działki Nr [...] we wsi [...] , postępowanie o rozgraniczenie jej nieruchomości , od działki [...] stanowiącej nieruchomość własność A.S. oraz orzekł o przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu
Uzasadniając swoją decyzję Wójt wskazał , że strony nie zawarły ugody , ani nie wyraziły zgody na okazaną według dokumentacji geodezyjnej granicę.
Wyrokiem z dnia 15 marca 2004 r sygn. II SA/Kr 2403/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę A. S. uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2002 r Nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania A.S. od wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r.
W odwołaniu A.S. jako właścicielka działki Nr [...] obj. [...] - w uzasadnieniu ,, działki [...] przyznała , że w postępowaniu prowadzonym przez upoważnionego geodetę nie doszło do zawarcia ugody. Podnosiła jednak , że zgromadzony materiał geodezyjny jest niepełny i nie wyjaśniono szeregu istotnych okoliczności dotyczących mapy scaleniowej oraz poprzedniego protokołu granicznego.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze , uznało , że zaskarżona decyzja Wójta Gminy [...] jest zgodna z prawem , a argumenty odwołania nie mogą być uwzględnione .
Stanowisko swoje uzasadniło SKO w następujący sposób.
Przytaczając treść przepisów art.34 ust.2 w zw. z art.34 ust.1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne , organ odwoławczy przyjął , że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia Sądowi następujące wówczas , jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Natomiast organ jest obowiązany do wydania decyzji o rozgraniczeniu , jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody , ale ustalenia przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych w sprawie dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Za rozstrzygającą okoliczność uznał organ ustalenie faktu istnienia sporu , braku zawarcia ugody i zgodnych oświadczeń stron co do przebiegu granicy.
Analizując zebrany w postępowaniu przed organem l instancji materiał ustalił organ odwoławczy , że spór co do przebiegu granicy między działkami [...] i [...] istnieje , że strony w protokole granicznym z [...]. 2002 r i w protokole rozprawy administracyjnej z [...].2002r wyraźnie oświadczyły , że nie wyrażają zgody na zawarcie ugody oraz , że stanowisko stron co do przebiegu granicy znacznie się różni.
Wskazując na określone przepisem art. 31 ust.2 Prawo geodezyjnego i kartograficznego dowody jakie brane są pod uwagę przy ustaleniu granicy w postępowaniu administracyjnym , powołał się organ odwoławczy na sprawozdanie techniczne upoważnionego geodety M.M . Wynika z niego , ze przebiegu granic nie można jednoznacznie ustalić na podstawie zebranych dowodów , ponieważ są ze sobą sprzeczne , a konkretne punkty graniczne nie pokrywają się z granicą uwidocznioną na mapie ewidencji gruntów .
Zdaniem organu odwoławczego , gdy ugody nie zawarto , a wszystkie zebrane dowody , o których mowa w art.31 ust.2 prawa geodezyjnego i kartograficznego , nie wskazują jednoznacznie i bezspornie przebiegu granicy organ administracji ma obowiązek umorzyć postępowanie i przekazać sprawę sądowi. W przekonaniu Kolegium Odwoławczego postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia ma charakter wstępny wobec zasadniczego w tej kwestii postępowania sądowego , przy czym sąd jest upoważniony do ostatecznego wyjaśnienia przyczyn rozbieżności danych i rozgraniczenia według kryterium określonego art.153 kodeksu cywilnego.
Za podstawę rozgraniczenia na etapie postępowania administracyjnego organy mogą brać wyłącznie okoliczności wskazane ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy [...] , że wobec braku ugody , sprzeczności dowodów , które bierze się pod uwagę na etapie rozgraniczenia administracyjnego i braku zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granicy , nie zaistniały podstawy do rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu decyzją , a zatem umorzenie postępowania rozgraniczeniowego przed organem administracji i przekazanie sprawy sądowi było uzasadnione .
Wskazano też , że podnoszone w odwołaniu zastrzeżenia co do danych z ewidencji gruntów , mogą być przedmiotem innego postępowania - ewidencyjnego - przed organami właściwymi do prowadzenia ewidencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję , z wnioskiem o jej uchylenie wraz z utrzymaną w mocy decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r wniosła A.S. . Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art. 33 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez jego błędną wykładnię i przyjęcie , że brak zgodnych oświadczeń stron co do przebiegu granicy oraz rozbieżność pomiędzy przebiegiem granicy w terenie z granicą uwidocznioną w ewidencji uniemożliwiła wydanie decyzji w przedmiocie rozgraniczenia.
Zdaniem skarżącej , Wójt Gminy [...] za podstawę swojej decyzji przyjął ustalenie , że w sprawie brak zgodnych oświadczeń stron co do przebiegu granicy , oraz , że istnieje rozbieżność między faktycznym przebiegiem granicy na gruncie , a granicą ewidencyjną jako okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji - nie przewidziane przez przepisy - oraz , że organ odwoławczy akceptował to stanowisko.
W przekonaniu skarżącej - organ administracyjny winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami kpa oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Dopiero w oparciu o takie postępowanie mógł dojść do ustalenia , że nie ma podstaw do wydania decyzji.
Sama rozbieżność między granicą na gruncie a granicą według ewidencji nie była wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Okoliczność taka podlega tylko ocenie na tle zebranych dowodów , czy jest możliwe określenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych , utrwalenia ich na gruncie i sporządzenia odpowiednich dokumentów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi , wskazano , ze przebieg granicy na gruncie i w ewidencji gruntów są sprzeczne , co zdaniem Kolegium wyklucza możliwość prowadzenia dalszego postępowania dowodowego , gdyż art.31 ust.3 ustawy wyklucza możliwość prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tej sytuacji.
Wskazując na przepis § 5 ust.2 lit e rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości ( Dz.U. Nr 45 , poz. 453 ) podkreślono , że mapa ewidencji gruntów stanowi tylko jeden z dokumentów , stwierdzających przebieg granic nieruchomości, a geodeta nie może -z wyjątkiem zgody stron - ani zmieniać istniejących znaków granicznych by dostosować je do granicy na mapie , ani doprowadzić do zgodności mapy ze znakami i śladami granic.
Wskazano , że geodeta upoważniony dokonał analizy innych danych m.in. szkiców wymierzenia terenu , operatem 173-11130/88 i stwierdził , że istniejącej sprzeczności nie da się wyeliminować przez korektę mapy . Zdaniem Kolegium w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zamknięty katalog środków dowodowych określonych art.31 ust.2 ustawy. Organ wyraził stanowisko , że postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia ma charakter wstępny , a gdy istniej ,, wyraźny " spór graniczny , (a strony i tak mają prawo po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu , żądać przekazania sprawy sądowi ) , to niecelowe jest prowadzenie postępowania administracyjnego co do wszystkich aspektów przebiegu granicy .Ustalenia bowiem nie byłyby miarodajne dla sądu , który kieruje się innymi , wskazanymi w art. 153 k.c okolicznościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) , przedmiotem kognicji Sądu , jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem .W myśl art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji , że zapadła z naruszeniem przepisów , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
U podłoża rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonej decyzji leży stanowisko prawne Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w myśl którego , gdy ugody nie zawarto a wszystkie zebrane dowody nie wskazują " jednoznacznie i bezspornie " przebiegu granicy , organ ma obowiązek umorzyć postępowanie o rozgraniczenie i przekazać sprawę sądowi w trybie art. 34 ust.2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne .
Stanowisko to jest konsekwencją poglądu , że postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczania ma charakter " wstępny " , wobec zasadniczego w tej kwestii postępowania sądowego , przy czym sąd jest uprawniony do ostatecznego wyjaśnienia przyczyn rozbieżności danych i rozgraniczenia według kryterium określonego w art. 153 kodeksu cywilnego. Stanowisko to Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w odpowiedzi na skargę , akcentując , ze sprzeczność dowodów wyklucza możliwość prowadzenia dalszego postępowania dowodowego , a wobec możliwości - w wypadku rozgraniczenia decyzją - żądania przekazania sprawy sądowi . niecelowe jest prowadzenie postępowania administracyjnego co do wszystkich , aspektów " przebiegu granicy , zwłaszcza , że Sąd kieruje się innymi , wskazanymi w art. 153 k.c. okolicznościami.
Stanowiska powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela.
Od dnia wejścia w życie przepisów kodeksu cywilnego , tj. od dnia 1 stycznia 1965 r , stosownie do przepisu art. XXXVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny ( Dz.U. Nr 16 , poz. 94 z późn.zm. ) , materialnoprawną podstawę rozgraniczenia stanowi przepis art.153 k.c. regulujący , wyłączające się wzajemnie według ustalonej kolejności kryteria rozgraniczenia .
Zarazem przepis art.152 k.c. nakłada na właścicieli gruntów sąsiadujących obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymaniu stałych znaków granicznych .
Przepisy rozdziału 6 ( art. 29 in ) obowiązującej od dnia 1 lipca 1989 r ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne obecnie ( t.j. Dz.U. z 2005 r Nr 240 , poz. 2027 z późn.zm. ) - zwanej dalej ustawą - regulują dwa dwa rodzaje postępowań administracyjnych : postępowanie w sprawie rozgraniczenia i postępowanie w sprawie wznowienia znaków granicznych .
Celem postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 29 ust.1 i 2 ustawy jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych , utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów , przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Taka regulacja oznacza , że istotą sporu o rozgraniczenie jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości , obrazowany przez spór co do przebiegu granic , ( Por. St. Rudnicki , sąsiedztwo nieruchomości , Zakamycze 1998 r , str. 80) .Spór co do przebiegu granic nieruchomości zawiera w sobie spór co do elementów służących ustaleniu tego przebiegu w postaci usytuowania punktów granicznych , których położenie determinuje przebieg linii granicznych .
Zgodnie z art. 29 ust.3 organem właściwym do dokonania rozgraniczenia jest wójt ( burmistrz , prezydent miasta ) , a w wypadkach wskazanych w ustawie - na dalszym etapie postępowania - sąd powszechny.
Przepis art. 30 ust..1 stanowi , że postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony , przy czym ust.2 określa sytuacje , w której postępowanie organ wszczyna i przeprowadza z urzędu.
W świetle przepisów art.29 ust.1 i 3 , art.33 ust.3 i 34 ust.2 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , zasadą jest , że rozgraniczenie należy do wójtów ( burmistrzów , prezydentów miast ) rozpatrujących sprawę w postępowaniu administracyjnym , a kognicja sądów powszechnych w sprawach o rozgraniczenie ma miejsce tylko wówczas gdy ; 1/ strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy określonej decyzją o rozgraniczeniu , zażąda w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi (art.33 ust.3 ) oraz 2/ gdy organ administracyjny umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę sądowi ( powszechnemu ) z urzędu do rozpatrzenia ( art. 34 ust.2 ) jeżeli w sprawie nie zawarto ugody likwidującej spór co do przebiegu linii granicznych lub nie ma podstaw do wydania decyzji - t.j. wówczas gdy nie jest możliwe ustalenie przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Od zasady , że pierwsza faza postępowania rozgraniczeniowego stanowi postępowanie administracyjne ,a uruchomienie fazy drugiej następuje tylko w sytuacjach określonych art.33 ust.3 lub 34 ust..2 , ustawa w art. 36 przewiduje jeden wyjątek. W toczących się bowiem sprawach o własność lub wydanie nieruchomości lub jej części , jeżeli ustalenia przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia takiej sprawy , Sąd przed którym sprawa się toczy jest wyłącznie właściwy do rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu , tzn. nie jest dopuszczalne odsyłanie stron do rozstrzygnięcia sporu granicznego w postępowaniu administracyjnym.
O ile z uregulowań ustawy wynika zatem , iż zasadą jest , że sprawa o rozgraniczenie winna być na początku prowadzona w postępowaniu administracyjnym , a kognicja sądów ma miejsce w fazie drugiej w przypadkach ustawą wskazanych , o tyle przepisy prawa materialnego nie przydają postępowaniu administracyjnemu w sprawie rozgraniczenia charakteru postępowania " wstępnego " i w dodatku opartego na innych kryteriach rozgraniczenia , niż wskazane art.153 kodeksu cywilnego.
W świetle przytoczonego już przepisu art.29 ust.1 ustawy , przedmiotem czynności dowodowych organu ( dokonywanych przez upoważnionego geodetę - art.31 ust.1 ) jest ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych.Dalsze czynności upoważnionego geodety nawiązują do dokonanych w tym zakresie ustaleń .
Przepisy art.31 ust.2 i 3 określają rodzaj dowodów , które służyć mogą ustaleniu położenia punktów i linii granicznych jako wyznaczników przebiegu granicy , a zarazem wyznaczają wzajemną relację między dowodami. Należy zaakcentować , iż czynności dowodowe mają miejsce wówczas , gdy mimo nakłaniania stron do zawarcia ugody ( co jest obowiązkiem geodety - art. 31 ust.4 ) spór nadal istnieje i do ugody nie doszło. Wola właścicieli sąsiednich nieruchomości , wyrażona bowiem w ugodzie , mającej moc ugody sądowej może swobodnie określić przebieg granicy między tymi nieruchomościami.
Zgodnie z art. 31 ust.2 przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne , mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. W świetle przepisów §§ 3 , 4 i 5 Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości ( Dz.U. Nr 45 , poz. 453 ) , katalog dokumentów ( innych niż mapy ) , jest dość szeroki , przy czym jedne z nich służą stwierdzeniu stanu prawnego nieruchomości ( § 3 pkt 1 , § 4 ) , a inne określeniu położenia punktów granicznych i przebiegu granic ( § 3 pkt 2 , §5 ). Dopiero jeśli , brak jest danych o których mowa w ust..2 art. 31 , lub są one niewystarczające albo sprzeczne , zgodnie z art. 31 ust.3 ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego świadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.
Można się zatem zgodzić z poglądem , iż katalog środków dowodowych służących ustaleniu , w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym,, położenia punktów i linii granicznych jest zamknięty , nie jest to jednak równoznaczne z innymi kryteriami rozgraniczenia niż przyjęte w art. 153 k.c. Jednakże katalog środków dowodowych służących organom w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym wskazuje ( potwierdza to § 3 i § 15 pkt 1 c ) powołanego Rozporządzenia ) , że podstawę rozgraniczenia decyzją w istocie stanowią dokumenty obrazujące granice według stanu prawnego nieruchomości Dalsze kryteria rozgraniczenia przewidziane art. 153 kodeksu cywilnego tj. ostatni stan spokojnego posiadania , czy z tzw. ,, uwzględnieniem wszelkich okoliczności " , mogą być przedmiotem proponowanego stronom do ustalenia ugodą przebiegu granicy.
Przepisy ustawy nie mogą być jednak tak rozumiane , iż brak ugody , spór co do granic i brak zgodnego ( w rozumieniu art.31 ust.3 ) świadczenia stron co do przebiegu granicy , stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia braków podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu oraz do umorzenia postępowania administracyjnego w trybie art.34 ust.2 ustawy i przekazania sprawy sądowi.
Istotę decyzji o rozgraniczeniu stanowi rozstrzygnięcie sporu co do przebiegu granic sąsiednich nieruchomości. Brak zatem ugody , czy zgodnego w rozumieniu art. 33 ust. 3 ustawy oświadczenia o przebiegu granic , oraz spór stron w tym przedmiocie , nie przesądzają jeszcze o braku podstaw do wydania decyzji. Dla rozgraniczenia decyzją zbędne jest oczekiwanie od stron , by wskazaną przez geodetę granicę akceptowały. Decydujące dla powstania po stronie organu obowiązku rozgraniczenia nieruchomości decyzją, wobec nie zawarcia ugody jest to , czy w oparciu o zebrane dowody lub zgodne w rozumieniu art.31 ust. 3 ustawy oświadczenia stron możliwe jest ustalenie granic . Sama sprzeczność pomiędzy zebranymi dowodami , nie jest - zdaniem Sadu - wystarczającą przesłanką , do uznania , że brak podstaw do wydania decyzji .Dowody te podlegają ocenie geodety podlegającej uwidocznieniu w opinii ( § 19 pkt 8 i § 15 pkt 3 i § 23 ) i organu ( art. 33 ust.2 pkt 1 ) . Umarzając zatem postępowanie na podstawie art.34 ust.2 i przekazując sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi , organ winien dokładnie wskazać przyczyny , które uniemożliwiają rozstrzygniecie decyzją o rozgraniczeniu , a jak jest to sprzeczność między dowodami winien wskazać , na powody dla których nie może o niej rozstrzygnąć w ramach oceny dowodów.
Na tej płaszczyźnie organ l instancji w ogóle sprawy nie rozpatrywał , gdyż przyjął , że wystarczającą przesłanką umorzenia był brak zgody na okazaną przez geodetę granicę i brak ugody.
Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego implikowało płaszczyznę oceny zaskarżonej decyzji Wójta w oderwaniu od jej kontroli z punktu widzenia , zachowania w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji wymogów powołanego Rozporządzenia z 14 kwietnia 1999 r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości , a w szczególności , czy ( nawet przy przyjęciu stanowiska , że przebieg granicy nie może być ustalony na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron ) zachowane zostały wszystkie wymogi przewidziane § 15 Rozporządzenia .Odniesienie się dopiero w odpowiedzi na skargę do przepisów tego aktu , nie mogło sanować braków uzasadnienia organu II instancji ( art. 107 § 3 kpa ) .
Brak bowiem przesłanek do rozgraniczenia w drodze decyzji , nie zwalnia organu administracji publicznej od dokonania wymaganych prawem czynności i sporządzenia dokumentów poprzedzających przekazanie sprawy sądowi w trybie art. 34 ust.2 ustawy .
Z protokołu granicznego nie wynika czy i na jakich odcinkach i według jakiego przebiegu proponowano stronom zawarcie ugody w trakcie czynności w dniu [...] 2002 r , zwłaszcza w zestawieniu z protokołem rozprawy z [...] 2002 r zarządzonej wyłącznie w celu nakłaniania do ugody.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie l -szym sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ).Uwzględniając skutek procesowy zaskarżonego rozstrzygnięcia - przekazania sprawy sadowi orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art.151 w/w ustawy.
Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art.200 i 209 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI