II SA/BD 551/25

II SA/Bd 551/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Mariusz Pawełczak
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej M. N. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia [...] maja 2025 r. Wójt Gminy (dalej także: Wójt, organ) odwołał M. N. (dalej: Skarżąca, Strona) z dniem [...] maja 2025 r., bez wypowiedzenia ze stanowiska wice dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...]. J. S. w K. , zastępującej dyrektora ww. Szkoły w okresie jej długotrwałej nieobecności.
W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, że Skarżąca nie dostosowuje działań Szkoły Podstawowej im. [...]. J. S. w K. do obowiązujących przepisów prawa. Rada pedagogiczna ww. szkoły, którą zarządza nie podejmuje wszystkich działań w ramach swoich kompetencji. Wicedyrektor nie sprawuje właściwego nadzoru pedagogicznego we współpracy z innymi nauczycielami i organem prowadzącym. W Szkole Podstawowej im. [...]. J. S. w K. brak jasno określonych zasad przyjmowania regulaminów i procedur, brak podpisów nauczycieli poświadczających zapoznanie się z zatwierdzonymi przepisami. Rada pedagogiczna przyjmuje jednocześnie wiele zmian, z protokołu wynika, że omówiono zmiany, ale brak informacji czego one dotyczyły. Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty w marcu br. wydał zalecenia, których realizację należało podjąć niezwłocznie. Tak się jednak nie stało. Organ prowadzący nigdy nie dostał żadnego powiadomienia o wykonaniu zaleceń pokontrolnych, w związku z tym nie jest znana sytuacja w zakresie przestrzegania prawa w Szkole Podstawowej im. [...]. J. S. w K. . Skarżąca wykonująca obowiązki Wice Dyrektora Szkoły Podstawowej nie respektuje poleceń służbowych organu prowadzącego. Placówka nie odpowiedziała na część kierowanej do niej korespondencji. W ocenie organu, brak odpowiedniego nadzoru zagraża bezpośrednio tej szkole, powoduje chaos i zakłócenie pracy, w tym bezpieczeństwa uczniów i psuje atmosferę w gronie pedagogicznym. Szkoła w K. nieracjonalnie wydatkuje środki publiczne, zlecając nagminnie godziny płatnych zastępstw doraźnych, również na pierwszej i ostatniej godzinie lekcyjnej. Skarżąca gro z tych godzin przyznaje swojej osobie, nie podając podstawy prawnej swoich działań. Przedstawiony arkusz organizacji pracy placówki na rok szkolny 2025/2026 jest niezgodny z przepisami prawa i nie może być zatwierdzony.
W skardze na ww. zarządzenie Wójta Gminy Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe – dalej: "u.p.o." – w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odwołaniu Zastępcy Dyrektora Szkoły ze stanowiska kierowniczego podczas gdy organ prowadzący szkołę (Wójt) nie posiada uprawnień do powoływania oraz odwoływania ze Stanowiska Wicedyrektora, a zatem zaskarżone zarządzenie zostało wydane bez podstawy prawnej;
b) art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. przez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że okoliczności wymienione w treści uzasadnienia zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] maja 2025 r. stanowią szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający organ do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego aktu, tj.:
a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. stosowane per analogiam przez zaniechanie podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz bezrefleksyjną analizę raportu kontroli kuratorium oświaty i bezpodstawne ukaranie Skarżącej za wyniki kontroli, a w konsekwencji błędne ustalenie, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający organ do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia;
b) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. per analogiam - przez brak pouczenia Skarżącej o możliwości wniesienia skargi sądowoadministracyjnej.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że została zatrudniona w Szkole Podstawowej im. [...]. J. S. w K. na podstawie umowy o pracę z dnia [...] września 2014 r. od [...] września 2014 r. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego poprzez mianowanie. Od dnia [...] września 2023 r. Skarżącej zostało powierzone stanowisko Zastępcy Dyrektora Szkoły na okres 1 roku, tj. do [...] sierpnia 2024 r. Od dnia [...] września 2024 r. Skarżącej ponownie zostało powierzone stanowisko Zastępcy Dyrektora Szkoły na okres 1 roku, tj. do [...] sierpnia 2025 r. Dyrektor Szkoły dobrze oceniała realizację przez Skarżącą powierzonych jej obowiązków Zastępcy Dyrektora Szkoły. Skarżąca sumiennie i rzetelnie wykonywała zlecone jej zadania, jak również zadania Dyrektora Szkoły w czasie nieobecności. Fakt wysokiej oceny pracy Skarżącej potwierdza także przyznanie jej nagrody Dyrektora Szkoły z okazji Dnia Edukacji N.. Przedmiotowa nagroda jest wyrazem docenienia całokształtu pracy pracownika szkoły w poprzedzającym roku szkolnym. Z uwagi na stan zdrowia Dyrektora Szkoły, w roku szkolnym 2024/2025 występowały powtarzające się okresy nieobecności Dyrektora Szkoły. W tych okresach Skarżąca realizowała powierzone jej obowiązki, jak również obowiązki zazwyczaj realizowane przez Dyrektora Szkoły. Od dnia [...] marca 2025 r. Dyrektor Szkoły pozostawała stale nieobecna w placówce, a całość obowiązków związanych z zarządzaniem Szkołą realizowała Skarżąca jako Zastępca Dyrektora Szkoły. Poza bieżącymi obowiązkami związanymi z zarządzaniem placówką Skarżąca wraz z Dyrektorem Szkoły realizowała także zalecenia pokontrolne Kuratorium Oświaty, jak również nadzorowała ich wdrażanie przez poszczególne komisje robocze składające się z nauczycieli. W lutym 2025 r. w placówce przeprowadzono kontrolę doraźną, prowadzona kontrola została przeprowadzona w związku z rozpoczęciem procedury oceny pracy Dyrektora Szkoły. W protokole wskazano na uchybienia w prowadzonej dokumentacji szkoły oraz wydano zalecenia. W maju 2025 r. w placówce przeprowadzono rekontrolę. W wyniku przeprowadzonej rekontroli wskazano, co w dalszym ciągu wymaga dokonania korekty, część zaleceń została zrealizowana a pozostała część pozostawała w trakcie realizacji. Wyniki przeprowadzonych kontroli wskazują na konieczność dokonania zmian w dokumentach placówki oraz wprowadzenia brakujących rozwiązań organizacyjnych, niemniej jednak żadne z ustaleń pokontrolnych nie wskazuje na zaistnienie szczególnych okoliczności, które winny skutkować odwołaniem Zastępcy Dyrektora Szkoły bez wypowiedzenia. Wręcz odwrotnie, współpraca Dyrektora Szkoły, Zastępcy Dyrektora Szkoły oraz nauczycieli i specjalistów była niezbędna celem realizacji zaleceń pokontrolnych.
Skarżąca zarzuciła, że poza wyliczeniem zarzutów, z których znaczna część nie dotyczy Skarżącej i które de facto stanowią powtórzenie twierdzeń zawartych w protokole kontroli doraźnej z dnia [...] marca 2025 r., uzasadnienie Zarządzenia nie przytacza żadnych konkretnych zdarzeń, które wskazywałyby na wystąpienie szczególnych okoliczności, które winny skutkować odwołaniem Zastępcy Dyrektora Szkoły. W ocenie Skarżącej, organ prowadzący szkoły nie jest uprawniony do odwołania Zastępcy Dyrektora Szkoły. Skarżąca stwierdziła, że treść uzasadnienia Zarządzenia organu prowadzącego zawiera całkowicie nieprecyzyjne twierdzenia, związane z organizacją pracy szkoły jako jednostki, a nie tylko i wyłącznie Zastępcy Dyrektora. Zarzuciła, że organ prowadzący nie wskazuje do jakich obowiązujących przepisów prawa Zastępca Dyrektora Szkoły nie dostosowuje działań Szkoły. Niezgodne z prawdą jest stwierdzenie, iż nie podjęto niezwłocznie realizacji zaleceń pokontrolnych. W protokole rekontroli zwrócono bowiem uwagę jakie zalecenia zostały wykonane, a jakie są w trakcie realizacji. Skarżąca zarzuciła, że organ prowadzący nie wskazuje jakich poleceń służbowych nie respektuje Zastępca Dyrektora Szkoły, kiedy takie polecenia zostały wydane oraz kiedy nastąpiło rzekome nierespektowanie poleceń. Podobnie nie wskazano na jaką korespondencję nie udzielono organowi prowadzącemu odpowiedzi oraz z czego wynika twierdzenie o braku odpowiedniego nadzoru. W ocenie Skarżącej, fakt niezgodności arkusza z przepisami prawa nie może stanowić argumentu uzasadniającego odwołanie z funkcji Zastępcy Dyrektora bez wypowiedzenia, tym bardziej, że problem ten wynikał z braku aktualizacji oprogramowania wykorzystywanego przez Szkołę do tworzenia arkuszy organizacyjnych. Problem ten został już rozwiązany.
Zdaniem Strony, zaskarżone Zarządzenie zostało wydane niezgodnie z przepisami ustawy Prawo Oświatowe, a treść uzasadnienia nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości. Żaden z przedmiotowych zarzutów nie stanowi również okoliczności, która winna skutkować natychmiastowym usunięciem Zastępcy Dyrektora Szkoły ze stanowiska. W jej ocenie, zaskarżony akt nie tylko nie wskazuje konkretnych przyczyn odwołania Skarżącej ze stanowiska, ale został wydany przez nieuprawniony organ. Organem odwołującym jest ten, który powierzył dane stanowisko. Dyrektora szkoły odwołuje organ prowadzący (wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu, zarząd województwa). Natomiast wicedyrektora odwołuje dyrektor szkoły. Skarżąca stoi na stanowisku, że wójt gminy nie ma kompetencji do odwołania wicedyrektora szkoły, co potwierdza treść art. 64 ust. 1 u.p.o., zgodnie z którym, jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. Wskazany przepis nie pozostawia wątpliwości, iż to dyrektor szkoły jest wyłącznie uprawniony do odwołania wicedyrektora, a organ prowadzący (wójt) nie posiada kompetencji do samodzielnego dokonania tej czynności prawnej. Tym samym działanie organu prowadzącego szkoły (wójta) stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ narusza zarówno przepisy o kompetencji, jak i o trybie podejmowania decyzji w sprawie odwołania Zastępcy Dyrektora.
W ocenie Skarżącej, odwołanie dyrektora (zastępcy dyrektora) na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, a zatem ze skutkiem natychmiastowym, jako środek szczególnie dotkliwy, powinno być stosowane wyłącznie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś wskazane w zaskarżonym zarządzeniu powody odwołania Skarżącej takiego charakteru nie posiadają. Zdaniem Strony, w uzasadnieniu [...]/2025 z dnia [...] maja 2025 r. nie przedstawiono żadnego konkretnego i indywidualnie uzasadnionego stanu faktycznego, który pozwalałby na zastosowanie tej podstawy prawnej, brak jest jakiejkolwiek oceny, w jaki sposób pełnienie funkcji przez daną osobę narusza interes szkoły, jak również brak zasięgnięcia wymaganych przez art. 64 u.p.o. opinii organu prowadzącego, rady szkoły i rady pedagogicznej. Nie sposób pominąć również, iż powierzona Skarżącej funkcja Zastępcy Dyrektora wygasłaby z dniem [...] sierpnia 2025 r., a zarządzenie zostało wydane niespełna miesiąc przed zakończeniem zajęć dydaktycznych w szkole i to w czasie przedłużającej się nieobecności Dyrektora Szkoły. Mając powyższe na uwadze, Skarżąca stoi na stanowisku, że wydając zaskarżone Zarządzenie organ naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, której okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w powołanym przepisie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wójt Gminy podniósł, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 64 ust. 1 u.p.o. odwołania ze stanowiska Wicedyrektora Szkoły dokonuje Dyrektor Szkoły. [...] w niniejszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której Skarżąca de facto pełniła obowiązki Dyrektora Szkoły w związku z przedłużającą się nieobecnością w pracy Dyrektor Szkoły. W tej sytuacji zasadne było podjęcie czynności odwoławczych ze względu na nieprawidłowości w zarządzaniu szkołą przez Skarżącą oraz brak perspektyw na rychły powrót do pracy Dyrektora, który nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. Ponadto, organ nadzoru pedagogicznego w odpowiedzi na wniosek o wydanie opinii w przedmiocie zamiaru odwołania Skarżącej ze stanowiska Wicedyrektora Szkoły również nie zgłosił w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Wskazując na dokumenty organ stanął na stanowisku, że zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] maja 2025 r. w sprawie odwołania Skarżącej są w pełni zasadne i odpowiadają stanowi faktycznemu. Wójt podał, że przed odwołaniem organ prowadzący uzyskał opinię Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w B. stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Przedmiotowa opinia była pozytywna. Organ nadzoru pedagogicznego uznał, iż w niniejszym przypadku jak najbardziej zachodzi przesłanka do natychmiastowego odwołania Skarżącej ze stanowiska Wicedyrektora Szkoły. Wójt podkreślił, że Skarżąca nie wykonywała na bieżąco i w pełni zaleceń organu nadzoru pedagogicznego, a także wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 55 ust. 6 u.p.o. nie informowała ani organu nadzoru o sposobie i terminie wykonania owych zaleceń, ani organu prowadzącego o otrzymanych zaleceniach oraz o sposobie ich realizacji. Odnosząc się do zarzutu braku zamieszczenia w treści ww. aktu pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego organ stwierdził, że brak ww. pouczenia nie spowodował (wskutek np. niedotrzymania terminu) utraty możliwości zaskarżenia omawianego aktu. Stąd ww. nieprawidłowość nie powinna skutkować stwierdzeniem jego nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi większych wątpliwości charakter aktu prawnego dotyczącego odwołania zastępcy dyrektora placówki oświatowej ze stanowiska kierowniczego. Zarządzenie o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty i ma charakter publicznoprawny. Skoro zarządzenie w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym, to także i zarządzenie o odwołaniu zastępcy dyrektora szkoły ma charakter administracyjnoprawny (por. postan. NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2030/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia.).
Oceniając zaskarżone zarządzenie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
W pierwszym rzędzie należy odnieść się do spornej w sprawie kwestii uprawnienia Wójta do odwołania Skarżącej z zajmowanego stanowiska wicedyrektora Szkoły.
W ocenie Skarżącej w świetle obowiązujących przepisów Wójt nie dysponował uprawnieniem do odwołania jej ze stanowiska wicedyrektora bez wypowiedzenia. Odmienne stanowisko prezentuje organ, który utrzymuje, że wprawdzie w myśl art. 64 ust. 1 u.p.o. odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły dokonuje dyrektor szkoły, jednakże z uwagi na fakt, że Skarżąca de facto pełniła obowiązki dyrektora, w związku z długotrwałą nieobecnością w pracy dyrektora szkoły, zasadne było podjęcie czynności odwoławczych przez organ.
W ocenie Sądu rację należy przyznać Skarżącej.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.p.o., jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. Jednocześnie w myśl art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Z treści powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że uprawnienie do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego - wicedyrektora szkoły przysługuje dyrektorowi szkoły po uzyskaniu stosownych opinii. Ma to miejsce także w sytuacji wystąpienia szczególnie uzasadnionych przypadków, o czym stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w poglądach prezentowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Obok powołanego w uzasadnieniu skargi prawomocnego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r. wydanego w sprawie II SA/Bk 578/18, analogiczny punkt widzenia przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 5 września 2014 r. (sygn. akt I OSK 2030/14) wskazując m.in., że "odwołania wicedyrektora szkoły, stosownie do art. 37 ust. 1 u.s.o., dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej". Wprawdzie NSA wypowiedział się na tle przepisu ustawy o systemie oświaty, jednakże w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę zbieżność przywołanych regulacji z obecnie obowiązującym Prawem oświatowym (art. 64 ust. 1 u.p.o.), należy przyjąć, że znajduje on zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
Jednocześnie należy zauważyć, że z przepisów nie wynikają żadne inne okoliczności umożliwiające odwołanie wicedyrektora szkoły przez inny organ w sytuacjach niewskazanych w obowiązujących przepisach, na przykład z powodów organizacyjnych, na które powołuje się organ.
W aktach sprawy znajdują się skierowane do Skarżącej pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...]. J. S. w K. o powierzeniu stanowiska zastępcy dyrektora szkoły (por. k. 10-11 akt sądowych). Nie budzi zatem wątpliwości, że powołania Skarżącej na stanowisko kierownicze, na podstawie art. 64 ust. 1 u.p.o., dokonała dyrektor szkoły M. K., a nie Wójt Gminy.
Ponadto w odniesieniu do trybu odwołania Skarżącej ze stanowiska kierowniczego w orzecznictwie wskazuje się, że użycie zwrotu "przypadek szczególnie uzasadniony" świadczy o tym, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Odnosi się to również do analogicznego do niego w brzmieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (por. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 658/16). Na gruncie rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że rozszerzająca wykładnia dotyczy nie tylko pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", ale także przejęcia przez organ uprawnień, które mu na podstawie literalnej wykładni przepisu nie przysługują. Jak zauważa Naczelny Sąd Administracyjny, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela: "(...) Każde działanie organu powinno mieć oparcie w przepisie prawa (zakaz domniemywania kompetencji). Obowiązek działania organów władzy publicznej w granicach i na podstawie wyraźnych przepisów prawa wywodzi się z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP oraz zasady podziału i równowagi władzy (art. 10 Konstytucji RP). Wykładnia przepisów kompetencyjnych zawsze wiąże się z dylematem między dwoma wartościami: skutecznością (sprawnością) instytucji publicznej w wykonywaniu jej zadań, z jednej strony, oraz przewidywalnością i racjonalnością (rzetelnością) rozstrzygnięć instytucji publicznej, z drugiej. U podstaw każdego domniemania kompetencji leży zarówno troska o efektywność działania instytucji publicznej, jak i obawa o interesy jednostek podległych jej władzy. Zaś zakaz domniemywania kompetencji w prawie publicznym, służy przede wszystkim dwóm celom: ochronie obywatela przed arbitralnymi i nieprzewidywalnymi działaniami władzy publicznej oraz zagwarantowaniu równowagi pomiędzy instytucjami publicznymi w ustroju opierającym się na podziale władzy (...). Istota zakazu domniemywania kompetencji sprowadza się do obowiązku językowej wykładni norm kompetencyjnych, czyli ustalenia treści uprawnienia organu władzy publicznej wyłącznie w oparciu o literalne brzmienie przepisu, w którym dana norma została wysłowiona. Co do zasady, wszelkie wątpliwości (niejasności) co do rozumienia norm kompetencyjnych należy rozstrzygać na rzecz ograniczenia jej skutków władczych. Zaś sięgnięcie do metod pozajęzykowej wykładni przepisu kompetencyjnego może prowadzić do potwierdzenia rezultatu wykładni językowej (...). Stosowanie wnioskowania z "celu na środki" do wykładni przepisów kompetencyjnych jest w zasadzie niedopuszczalne, w szczególności zakazane jest wywodzenie kompetencji z tzw. przepisów zadaniowych, czyli określających funkcję bądź zadania organu władzy publicznej, bez przypisania im uprawnień koniecznych dla ich realizacji (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 1470/22, wraz z powołanym tam orzecznictwem i literaturą). Z zakazem domniemywania kompetencji oraz zakazem wykładni rozszerzającej kompetencje organów publicznych zakaz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Wystąpienie jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia określonej kompetencji powinno być równoznaczne ze stwierdzeniem braku tej kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt III OSK 2020/22).
Mając to na względzie podstawy i uzasadnienia do odwołania przez Wójta [...] ze stanowiska wicedyrektora szkoły nie mogły stanowić okoliczności związane z długotrwałą nieobecnością dyrektora szkoły M. K..
Powyższe rozważania, mają także odniesienie do powołania w zaskarżonym zarządzeniu jako podstawy działania Wójta przepisów art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w sposób ogólny ujmującego zadania wójta oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Z kolei ten ostatni przepis stanowi, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego określone m.in. w art. 66 ust. 1 u.p.o. wykonuje m.in. wójt. Należy jednak zauważyć, że w odniesieniu do odwołania ze stanowiska kierowniczego wicedyrektora szkoły art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. uprawnienie do podjęcia tej czynności ma nie tyle organ prowadzący, co organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze. Organ prowadzący mógłby działać na podstawie powyższego przepisu, gdyby powierzył określone stanowisko, co miałoby miejsce w sytuacji opisanej w art. 63 ust. 1 u.p.o., czyli w odniesieniu do dyrektora szkoły. Niejako na marginesie należy wskazać, że podobnie należałoby się odnieść do analogicznego, jak w niniejszej sprawie działania wójta na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 u.p.o., w który wskazano na wykonywanie przez organ prowadzący uprawnień wymienionych w art. 64 ust. 1 u.p.o., gdyż przepis ten zastrzega dla organu prowadzącego jedynie zasięgnięcie jego opinii przed odwołaniem za stanowiska kierowniczego przez dyrektora szkoły.
Mając na uwadze powyższe rozważania, zbędne okazało się odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi koncentrujących się zasadniczo na wskazanych przez organ powodach uzasadniających wydanie zaskarżonego zarządzenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).