II SA/Bd 55/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowymiejsce zamieszkaniaRODustawa o dodatku węglowymprawo administracyjnepostępowanie administracyjneCEEBstowarzyszenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy obu instancji nie zbadały wystarczająco statusu prawnego miejsca zamieszkania skarżącego.

Skarżący T.R. złożył wniosek o dodatek węglowy, który został odrzucony przez Wójta Gminy, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Główną przyczyną odmowy było uznanie, że skarżący zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD), co zgodnie z przepisami wyklucza możliwość przyznania dodatku. Skarżący argumentował, że mieszka na terenie prywatnego stowarzyszenia, które wykupiło grunt od osoby fizycznej, a nie na terenie ROD, i płaci podatek od nieruchomości. Sąd uchylił decyzję SKO, wskazując na brak wystarczających ustaleń organów co do faktycznego statusu prawnego miejsca zamieszkania skarżącego i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu T.R. dodatku węglowego. Organ pierwszej instancji, Wójt Gminy B.B., odmówił przyznania dodatku, wskazując, że wpis do CEEB został dokonany zbyt późno, a co ważniejsze, skarżący zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD), gdzie zgodnie z ustawą o ROD (art. 12) obowiązuje zakaz zamieszkiwania. Organ odwoławczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko, że ogródek działkowy nie może być uznany za miejsce zamieszkania. Skarżący w swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucił organom niewłaściwą wykładnię przepisów, w szczególności ustawy o dodatku węglowym i ustawy o ROD. Podkreślał, że nie zamieszkuje na terenie ROD, lecz na terenie prywatnego stowarzyszenia, które wykupiło grunt od osoby fizycznej, jest współwłaścicielem tego terenu, płaci podatek od nieruchomości i posiada stałe zameldowanie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Sąd wskazał, że organy obu instancji nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących statusu prawnego miejsca zamieszkania skarżącego. W szczególności, nie odniosły się do przedstawionych przez skarżącego dokumentów (m.in. aktu notarialnego zakupu gruntu przez stowarzyszenie), które mogły podważać ustalenia organów o zamieszkiwaniu na terenie ROD. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) i nie mogły poprzestać na domniemaniach czy danych z rejestrów bez ich udokumentowania i weryfikacji. Brak rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów skarżącego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności. Sąd nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich zarzutów skarżącego i dokonaniem jednoznacznych ustaleń co do statusu prawnego miejsca zamieszkania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli status prawny miejsca zamieszkania nie został jednoznacznie ustalony jako teren ROD, a skarżący przedstawi dowody na prywatny charakter nieruchomości i możliwość zamieszkiwania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych co do statusu prawnego miejsca zamieszkania skarżącego. Brak było weryfikacji dokumentów przedstawionych przez skarżącego, które wskazywały na prywatny charakter terenu i możliwość zamieszkiwania, co było kluczowe dla przyznania dodatku węglowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

udw art. 2 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, jeśli głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe wpisany do CEEB. Kluczowe jest zamieszkiwanie i gospodarowanie w budynku mieszkalnym.

Pomocnicze

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania osoby fizycznej to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (corpus i animus).

urod art. 12

Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych

Na terenie działki ROD obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej.

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § ust. 1

Reguluje kwestie związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków (CEEB).

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy materialnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco statusu prawnego miejsca zamieszkania skarżącego. Skarżący przedstawił dowody wskazujące na prywatny charakter terenu i możliwość zamieszkiwania. Organy nie odniosły się do zarzutów i dokumentów skarżącego, naruszając przepisy postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Ogródek działkowy nie może być uznany za miejsce zamieszkania. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Organ rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do świadczenia [...] zobligowany jest do podjęcia stosownych czynności w celu ustalenia przesłanek istotnych z punktu widzenia sprawy. Zasada prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący

Elżbieta Piechowiak

sędzia

Katarzyna Korycka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie statusu prawnego miejsca zamieszkania w kontekście świadczeń publicznych, obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych, zwłaszcza gdy strona przedstawia dowody podważające stanowisko organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i interpretacją przepisów o ROD, ale zasady postępowania są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak strona może skutecznie bronić swoich praw, przedstawiając dowody. Dotyka problemu interpretacji przepisów w kontekście nietypowych sytuacji mieszkaniowych.

Czy mieszkanie na prywatnym gruncie, wykupionym od osoby fizycznej, wyklucza dodatek węglowy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 55/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Wójt Gminy B. B., po rozpoznaniu wniosku skarżącego T. R., odmówił mu przyznania dodatku węglowego. Wyjaśniając przyczyny odmowy organ wskazał, że wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB) został dokonany przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2022 r., co nie spełnia warunków przyznania wnioskowanego dodatku. Ponadto powołując się na przepisy art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm., dalej jako "udw"), na definicję miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego oraz na treść art. 12 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz.U. 2 2021 r. poz. 1073, dalej jako "urod") wskazał, że skarżący zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych (ROD), przy czym od strony formalnej domek lub altana na działce nie może stanowić miejsca zamieszkania. Dodatek węglowy, jak wskazał Wójt, nie może być więc przyznany wnioskodawcy deklarującemu prowadzenie gospodarstwa w budynku przeznaczonym do wypoczynku i rekreacji, który uznawany jest za niemieszkalny. W sytuacji tej nie pozostaje bowiem spełniony warunek zamieszkiwania.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc że uzasadnienie decyzji odmownej jest niezgodne ze stanem faktycznym, a informacje w nim zawarte są błędne. Podkreślił, że nie jest wraz z rodziną członkami PZD ani ROD i nie zamieszkują na ich terenie, a co za tym idzie nie podlegają pod regulaminy tych instytucji. Od kilku lat, jak wskazał, zamieszkują bowiem na terenie prywatnego stowarzyszenia "[...]" które jest pod tym samym adresem co "[...]". Stowarzyszenie to jest jednak, jak podkreślił, terenem prywatnym po odłączeniu (wykupieniu od osoby prywatnej) od ROD "[...]". Podniósł jednocześnie, że wraz z rodziną są współwłaścicielami terenu Stowarzyszenia, na którym stoi ich prywatny budynek, za który od kilkunastu lat płacą podatek od nieruchomości. Zaznaczył, że są osobnym gospodarstwem domowym, w którym realizują swoje cele życiowe i mają meldunek na pobyt stały oraz że regulamin stowarzyszenia "[...]" nie zabrania zamieszkiwania na swoim terenie. Ponadto skarżący wyjaśnił, że deklarację dotyczącą źródeł ciepła zgłosił w dniu
[...] czerwca 2022 r., a w późniejszym terminie zrobił jedynie korektę z powodu małego błędu.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w jego ocenie skarżący składając swoją deklarację dnia [...] sierpnia 2022 r. dopełnił obowiązku wynikającego z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Jednakże. przedmiotowy dodatek zdaniem SKO nie mógł zostać przyznany skarżącemu, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów, ogródek działkowy nie może być uznany za miejsce zamieszkania, a budynek na nim usytuowany za mieszkalny. Nawet gdyby zatem przyjąć, że skarżący przebywa na stałe w domu na działce, to zgodnie z art. 12 urod na terenie działki obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia obydwu wydanych w sprawie rozstrzygnięć i zarzucając naruszenie:
- art. 2 ust. 1 i ust. 2 udw poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie; - art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów poprzez błędne przyjęcie, że nie dotrzymał on terminu, bliżej nieokreślonego przez organ; - art. 12 urod poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; a także art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie podlega regulacjom prawnym wskazanym przez organ, gdyż nie zamieszkuje na terenie ROD. Podkreślił, że jak już wcześniej wykazywał, mieszka na terenie stanowiącym własność prywatnego podmiotu, zamieszkuje budynek pełniący funkcje mieszkalne, wraz z rodzina jest w nim zameldowany i płaci od niego podatek od nieruchomości. Wobec tego, w ocenie skarżącego, skoro przebywa on w przedmiotowym miejscu z zamiarem stałego pobytu i jest tam zameldowany to tym samym spełnia warunki miejsca zamieszkania, wskazane w treści art. 25 Kodeksu cywilnego. Podkreślił także, że deklarację dotyczącą źródeł ciepła zgłosił w wymaganym terminie tj. [...] czerwca 2022 r. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego nie zachodzą w stosunku do jego osoby przesłanki negatywne powodujące odmowę przyznania wnioskowanego dodatku. Tym samym, zdaniem skarżącego decyzja SKO jest nieprawidłowa, oparta na błędnej wykładni przepisów prawa i świadczy o tym, że organ nie zapoznał się z materiałem dowodowym złożonym do akt sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Istota sporu w sprawie w następstwie decyzji wydanej przez SKO sprowadza się wyłącznie do oceny legalności odmowy przyznania skarżącemu dodatku węglowego przez organy obu instancji, opartej na stanowisku, iż skarżący zamieszkuje na terenie rodzinnych ogródków działkowych, który to teren w .świetle art. 12 urod, nie może być uznany za miejsce zamieszkania, a budynki na nim usytuowane za mieszkalne, co wyklucza tym samym możliwość przyznania dodatku węglowego.
Materialnoprawną podstawę działania organów w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przy czym, przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Wskazać należy zatem, że aby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku mieszkalnym. Należy więc odpowiedzieć na pytanie, czy w sprawie orzekające organy prawidłowo i zgodnie z prawem ustaliły, że wskazany we wniosku o przyznanie dodatku węglowego budynek znajdująca się pod adresem [...] nie może być uznana za miejsce zamieszkania skarżącego, w którym prowadzi on wraz z rodziną gospodarstwo domowe.
Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Należy więc uwzględnić treść art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe (por. wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 56/23; orzeczenie dostępne na stronie). Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Podkreślenia wymaga, że każdorazowo trzeba jednak uwzględniać obiektywną możliwość (lub jej brak) uznania danego miejsca za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc, wynikającą np. z przepisów szczególnych, które niekiedy możliwość tę mogą ograniczać. W tym miejscu - z uwagi na okoliczności rozpatrywanej sprawy - odnieść należy się do przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, która w art. 12 stanowi, że na terenie działki obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej. Działką w rozumieniu tej ustawy jest zaś podstawowa jednostka przestrzenna rodzinnego ogrodu działkowego. Szczególną uwagę zwrócić należy jednocześnie, że powyższa ustawa określa precyzyjnie zasady i funkcjonowanie rodzinnych ogrodów działkowych (ROD), wskazując m.in. na to, że ROD zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 urod). Przez stowarzyszenia ogrodowe rozumie się zaś stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Z powyższego wynika więc, że dla uznania danego terenu/działki/nieruchomości za ROD w rozumieniu urod, musi on spełniać szereg wskazanych przez ustawodawcę kryteriów, w tym m.in. znajdować się na gruntach stanowiących własność konkretnie wskazanych podmiotów. Należy przy tym wskazać, że w art. 8 urod zawarte zostały regulacje dotyczące tworzenia rodzinnych ogródków działkowych. Natomiast art. 9 urod stanowi, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie ROD - w trybie określonym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815).
Mając zatem na uwadze wskazane powyżej regulacje, ustanawiające procedurę zakładania i funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych, dostrzec należy, że ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, aby wpisane do wniosku o przyznanie dodatku węglowego miejsce zamieszkania skarżącego miało status ROD. Analiza akt w tym zakresie nasuwa poważne wątpliwości - w szczególności w świetle twierdzeń skarżącego, że teren na którym zamieszkuje został wykupiony przez stowarzyszanie od osoby fizycznej ([...]), co potwierdza przedłożony przez skarżącego akt notarialny ([...] (umowa sprzedaży nieruchomości). W sprawie organ I instancji uznał, że skarżący zamieszkuje na terenie ROD, gdzie formalnie nie można mieć miejsca zamieszkania, powołując się na informacji uzyskanych z wniosku skarżącego, jego deklaracji CEEB oraz dane pozyskanych z rejestrów publicznych tj. Zarządu Okręgowego [...] w B. - przy czym tego ostatniego nie odzwierciedlają nawet akta sprawy w postaci dokumentu potwierdzającego przedmiotowe dane z rejestru, czy też chociażby notatki urzędowej o wystąpieniu do danego rejestru o udzielenie informacji oraz otrzymanej informacji zwrotnej. Wymaga podkreślenia, że skarżący jeszcze przed wydaniem decyzji w dniu [...] września 2022 r. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, w którym wskazał, że jest współwłaścicielem ziemi, na której stoi budynek, oraz że w 2019 r. stowarzyszenie wykupiło ten grunt i oddzieliło się od struktur "[...]". Organ I instancji w żaden sposób się do tego oświadczenia nie odniósł, pomimo iż odmówił przyznania dodatku węglowego w oparciu o zajęte stanowiska, iż skarżący mieszka na terenie ROD. W następstwie wydaniu decyzji odmownej przez Wójta, skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował stanowisko organu I instancji, iż miejsce jego zamieszkania stanowi ROD, przedstawiając argumentację popartą załączonymi do odwołania kserokopiami poszczególnych dokumentów, mających dowodzić, że zamieszkany przez niego teren może być uznany za miejsce zamieszkania. Przede wszystkim podniósł, że nie zamieszkuje na terenie ROD i tym samym nie podlega pod regulacje dotyczące tej instytucji; że mieszka na terenie prywatnym stowarzyszenia "[...]", odkupionym od osoby fizycznej; oraz że na terenie tym nie ma zakazu zamieszkiwania, gdyż taki zapis nie znajduje się w regulaminie porządkowym stowarzyszenia, który to dokument załączył do odwołania. Należy również zwrócić uwagę na przedłożony przez skarżącego akt notarialny z dnia [...] grudnia 2019 r. (Rep. A nr [...]), z którego wynika, że Stowarzyszenie "[...]" zakupiło nieruchomość rolną w [...] od osoby fizycznej. Podniesione przez skarżącego zarzuty, poparte przedłożonymi kserokopiami dokumentów odnoszą się zatem do kluczowej w sprawie przesłanki (statusu prawnego miejsca, w którym skarżący mieszka), będącej przyczyną odmowy przyznania mu dodatku węglowego, a zatem organ odwoławczy zobligowany był się do nich ustosunkować.
Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że do powyższych zarzutów i wyjaśnień skarżącego, SKO nie odniosło się w żaden sposób, uznając wydaną przez organ I instancji decyzję za prawidłową, poprzestając jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że ogródek działkowy nie może być uznany za miejsce zamieszkania zgodnie z art. 12 urod i nie przedstawiając w zakresie statusu prawnego miejsca, w którym skarżący mieszka żadnych szczegółowych ustaleń i wyjaśnień. Tym samym, nie sposób stwierdzić czy organ odwoławczy pochylił się w ogóle nad dokumentacją przedłożoną przez skarżącego i czy zweryfikował status prawny stowarzyszenia "[...]" i należącego do niego terenu oraz budynku, w którym mieszka skarżący, a więc czy przeprowadził w tym zakresie analizę i w następstwie tego uznał, że miejsce zamieszkania skarżącego nie spełnia kryteriów umożliwiających przyznanie skarżącemu dodatku węglowego, czy też w ogóle pominął argumenty i dokumenty przedstawione przez skarżącego, nie weryfikując statusu prawnego miejsca, w którym mieszka skarżący.
Podkreślić należy w tym miejscu, że organ rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do świadczenia takiego jak dodatek węglowy, zobligowany jest do podjęcia stosownych czynności w celu ustalenia przesłanek istotnych z punktu widzenia sprawy. Istotnym jest ponadto, że wyrażoną w art. 7 kpa zasadę prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań (M. Wierzbowski, Zasady ogólne (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne. Warszawa 2000, s. 19). Organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Przy czym w sprawie - wobec zaistniałej w toku postępowania wątpliwości co do kwestii statusu prawnego miejsca, w którym zamieszkuje skarżący - za niewystarczające w tym zakresie uznać należy poprzestanie w ustaleniach wyłącznie na danych zaczerpniętych przez organ I instancji z wniosku, deklaracji CEEB oraz rejestru publicznego, którego danych w istotnym w sprawie zakresie nie udokumentowano w aktach. Jeśli bowiem w toku postępowania pojawiła się istotna wątpliwość, która doprowadziła ostatecznie do wydania decyzji negatywnej, to tym bardziej koniecznym było wnikliwe ustalenie stanu faktycznego, a ponadto odniesienie się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów, celem wyjaśnienia mu powodów podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Wspomniana zasada prawdy obiektywnej koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 kpa, wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić należy ponadto, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego winna mieć charakter wszechstronny i nie może w przypadkach niejasnych czy nasuwających wątpliwości polegać jedynie na sprawdzeniu danych widniejących we wniosku o przyznanie dodatku, w ewidencji emisyjności budynków, czy też w rejestrach publicznych, bez ich - w tym ostatnim przypadku - udokumentowania w aktach sprawy, i bez wysłuchania, zweryfikowania i odniesienia się do stanowiska wnioskodawcy - do czego doszło de facto w niniejszej sprawie. Katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak jednoznacznego ustalenia i udokumentowania w aktach sprawy rzeczywistego stanu prawnego miejsca, w którym skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Pamiętać należy również o zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 kpa) czy też o zasadzie przekonywania, polegającej na wyjaśnianiu stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa). Procesową formą realizacji tych zasady jest zaś m.in. art. 107 kpa, który określa elementy składowe decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 kpa decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis ten obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn załatwienia żądania strony. Organ w uzasadnieniu decyzji powinien zatem wskazać na przyjęty sposób myślenia, argumentowania przy ocenie dowodów i jednym z jej elementów winno być ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów strony podnoszonych w trakcie toczącego się postępowania - czego w niniejszej sprawie zabrakło. Przy czym, pominięcie milczeniem zarzutów strony stanowi niewątpliwie naruszenie norm prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać ponadto należy, że również z zasady dwuinstancyjności postępowania wynikają określone wymagania co do treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Uzasadnienie, w którym brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji uprawnia do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 kpa (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1221/22 https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie sprostał ww. obowiązkom wynikającym z przepisów postępowania. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem bez zweryfikowania przez SKO podnoszonych przez skarżącego zarzutów i tym samym bez uwzględnienia tego, że stan faktyczny przyjęty przez organ I instancji może różnić się od stanu rzeczywistego. Wątpliwości w zakresie statusu prawnego miejsca, w którym zamieszkuje skarżący powinny być natomiast jednoznacznie wyjaśnione i rozstrzygnięte w oparciu o zgromadzonym materiał dowodowy, jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 udw. W ocenie Sądu, wynikający z akt stan sprawy jednoznacznie ilustruje zatem, że wydana przez SKO decyzja jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym również przedwczesna i niepoddająca się w związku z tym merytorycznej kontroli Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy raz jeszcze rozpozna odwołanie skarżącego odnosząc się do wszystkich jego zarzutów i przedstawionych przez niego dokumentów i mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa materialnego ustali jaki jest status prawny miejsca, w którym zamieszkuje skarżący i czy umożliwia on przyznanie skarżącemu wnioskowanego dodatku, co poprze stosowanym materiałem dowodowym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI