II SA/Bd 546/23

II SA/Bd 546/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Katarzyna Korycka
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r., znak: [...] Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000 ze zm.) oraz na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3a-3e, ust. 15, ust. 15b-15d, ust. 16, art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 141 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia [...] listopada 2022 r., orzekł o odmowie przyznania D. S. wypłaty dodatku węglowego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż ze złożonego wniosku wynikało, że D. S. prowadzi gospodarstwo domowe pod wskazanym adresem, tj. ul. [...], gmina B., lecz jednocześnie ustalono, iż ww. wniosek był już kolejnym, tj. drugim wnioskiem z tego samego adresu o przyznanie dodatku węglowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy B. ustalił, iż w domu pod wskazanym adresem zamieszkują trzy osobne gospodarstwa domowe, w tym gospodarstwo córki wnioskodawczyni - R. B.. Ponadto, trzecie gospodarstwo domowe, które zamieszkuje pod tym adresem złożyło wniosek jako pierwsze (w dniu [...] sierpnia 2022 r.) i otrzymało dodatek węglowy. W celu wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia, czy dla poszczególnych gospodarstw zostały ustalone odrębne lokale mieszkalne, organ przeprowadził w dniu [...] lutego 2023 r. wywiad środowiskowy. W jego wyniku stwierdzono, iż pod tym samym adresem zamieszkują trzy osobne gospodarstwa domowe, tj. w jednym domu wnioskodawczyni i jej córka, a w drugim budynku zamieszkuje osobno lokator, który otrzymał już dodatek węglowy.
Organ I instancji powołał się na zapisy art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym i wyjaśnił, iż nie zostały spełnione warunki z ustawy o dodatku węglowym, co oznaczało, iż wnioskodawczyni nie spełniła warunków do otrzymania wnioskowanego dodatku węglowego, gdyż pod wskazanym we wniosku adresem, zamieszkują trzy odrębne gospodarstwa domowe, gospodarstwo domowe lokatora zamieszkuje w osobnym domu, natomiast w drugim domu piętrowym zamieszkują dwa osobne gospodarstwa domowe; w jednym lokalu ogrzewanym przez współdzielone źródło ciepła, zainstalowane, eksploatowane oraz posiadające funkcję C.O. i C.W.U., zasilane węglem i paliwami węglopochodnymi. Jest to dom piętrowy z jednym wspólnym wejściem dla obydwu gospodarstw domowych, które mają swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń znajdujących się w tym domu. Obydwa te gospodarstwa mieszkają w jednym, a nie odrębnym lokalu, w którym każdy domownik ma dostęp do wszystkich pomieszczeń, znajdujących się w tym lokalu.
Zdaniem organu I instancji nie jest możliwe zastosowanie w powyższej sprawie art. 2 ust. 3c i 3 d ustawy o dodatku węglowym, ponieważ pomimo faktu, iż w domu jednorodzinnym zamieszkują pod tym samym adresem dwa gospodarstwa domowe, to jednak nie został spełniony warunek odrębnego lokalu. Ponadto, pod ww. adresem znajduje się również drugi dom, a z uwagi na tę samą numerację zamieszkałych domów na posesji pod adresem ul. [...] i otrzymaniu dodatku węglowego przez osobę, która złożyła wniosek na ww. adres jako pierwsza, jak również z powodu braku odrębności lokalowej w domu zamieszkiwanym przez wnioskodawczynię, nie kwalifikuje się ona do otrzymania dodatku węglowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. S. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej dodatku węglowego. Wskazała, że organ winien uwzględnić nowe przepisy, z których wynika, że możliwym jest przyznanie kilku dodatków węglowych dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, przy czym istotnym jest ustalenie, czy kilka rodzin zamieszkujących pod wspólnym adresem, tworzy odrębne gospodarstwa domowe, zamieszkując osobne lokale.
Odwołująca podkreśliła, że w jednym domu zamieszkuje ona oraz znajduje się gospodarstwo domowe jej córki z rodziną, a w drugim domu zamieszkuje lokator (dwa domy pod jednym numerem), co potwierdził przeprowadzony wywiad środowiskowy. A zatem, powinny one zostać zakwalifikowane jako odrębne gospodarstwa domowe w odrębnych lokalach. Nie jest przy tym konieczne techniczne wyodrębnienie lokalu co jest złożoną i kosztowna procedurą. Zatem odmowa przyznania dodatku węglowego była jej zdaniem wadliwa i nieuzasadniona prawnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2023 r., znak: KO. 411. 837. 2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie pod jednym adresem, tj. ul. [...], gmina B. zamieszkują trzy gospodarstwa domowe, stąd zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.
Fakt zamieszkania pod jednym adresem kilku gospodarstw - w tym gospodarstwo odwołującej, wynika z dokumentacji akt sprawy, w tym z m.in. notatki służbowej z dnia [...] lutego 2022 r. sporządzonej na okoliczność przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2022 r. Wójt Gminy B. wydał zawiadomienie znak: [...], w którym poinformował R. B., zamieszkałą pod tym samym adresem o przyznaniu dodatku węglowego innej osobie, tj. najemcy zamieszkującemu pod tym samym adresem. Dodatek przyznano na podstawie wniosku złożonego jako pierwszy.
Zdaniem Kolegium, w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, bowiem nie podjęto jakichkolwiek czynności w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Potwierdza to sama skarżąca we wniesionym przez nią odwołaniu. Brak zatem przesłanki do przyznania dodatku węglowego w trybie określonym w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, polegającej na niemożliwości ustalenia w terminie do dnia [...] listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym wyraźnie stanowi, że tryb przyznania dodatku węglowego w nim przewidziany, stosuje się cyt. "W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu (...)".
Uwzględniając ustalenia faktyczne organu I instancji wskazujące, że pod jednym adresem prowadzone są trzy odrębne gospodarstwa domowe, to w ocenie Kolegium - zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy - jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, a jak wynika z art. 2 ust. 3b ustawy - w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy.
W przekonaniu Kolegium z powyższego wynika, że także ustalenie istnienia trzech odrębnych gospodarstw domowych, nie zmienia oceny prawnej, co do możliwości przyznania dodatku węglowego Skarżącej.
W skardze do Sądu D. S. wniosła o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy obu instancji i o zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w przedmiocie przyznania dodatku węglowego; wniesiono także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa:
1. art. 2 ust. 3a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. 2023 r., poz. 141 ) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkałych pod tym samym adresem, podczas gdy w sprawie pod jednym adresem zamieszkują trzy gospodarstwa domowe zamieszkujące odrębne lokale (dwa budynki na jednej posesji pod tym samym adresem), a zatem Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej dodatku węglowego na podstawie znowelizowanych przepisów,
2. art. 2 ust. 3b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy dodatek węglowy należy się jedynie najemcy zamieszkującemu pod tym samym adresem (lecz w innym budynku) z uwagi na to, że złożył on wniosek o dodatek jako pierwszy, podczas gdy świadczenie to winno być przyznane każdemu z gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem,
3. art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że warunkiem koniecznym dla uzyskania dodatku węglowego dla kilku gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem jest podjęcie czynności w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, podczas gdy ustawodawca w żadnym aspekcie nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego od podjęcia kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu,
4. art. 2 ust. 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym poprzez brak jego zastosowania w zaistniałej sytuacji faktycznej, podczas gdy w sprawie pod jednym adresem na jednej posesji znajdują się dwa budynki, a w odrębnych lokalach zamieszkują trzy gospodarstwa domowe wykorzystujące źródło ogrzewania uprawniające do przyznania dodatku węglowego każdemu z tych gospodarstw,
5. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji podczas gdy organ odwoławczy winien uchylić przedmiotową decyzję z uwagi na to, że Skarżąca spełnia wszystkie warunki formalne do przyznania jej dodatku węglowego,
6. art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy , niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego poprzez brak uwzględnienia okoliczności faktycznych sprawy, polegających na zamieszkiwaniu trzech osobnych gospodarstw domowych pod jednym adresem zamieszkania, a także brak ustalenia, że Skarżąca podjęła czynności zmierzające do nadania odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych,
7. art. 79a K.p.a. poprzez brak uprzedniego wskazania przez organ II instancji niespełnionych przesłanek niezależnych od strony, a koniecznych do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony w postaci konieczności podjęcia przez Skarżącą czynności zmierzających do ustalenia odrębnego adresu zamieszkania, co w ocenie organu było niezbędne do przyznania kilku dodatków węglowych dla odrębnych gospodarstw domowych zamieszkujących odrębne lokale,
8. art. 2 ust. 15a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym poprzez brak wszechstronnej weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego i brak ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego z punktu widzenia art. 2 ustawy.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca opisała dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz dokonała rozszerzenia uzasadnienia podniesionych w petitum skargi zarzutów. Wskazała, iż nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, gdyż pozostaje ono w sprzeczności z prawidłową wykładnią przepisów ustawy o dodatku węglowym oraz zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Ustawa o dodatku węglowym wprawdzie nie precyzuje pojęcia "odrębnego lokalu" jednak można za taki uznać zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Za odrębnością lokalu będzie przemawiało posiadanie oddzielnej kuchni, czy łazienki. Taki właśnie stan faktyczny w ocenie skarżącej występuje w spornej sprawie, bowiem każda z rodzin prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, zajmuje odrębne lokale, zaspokajające własne potrzeby. Każdy z dwóch budynków posiada odrębne źródła ogrzewania.
Skarżąca zwróciła uwagę, że komentatorzy ustawy o dodatku węglowym wskazują, że gdy na jednej posesji znajdują się dwa domy pod jednym numerem, to przyznanie dodatku węglowego następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego; a zatem Skarżąca pozostaje uprawniona do przyznania jej dodatku węglowego.
W ocenie skarżącej organ II instancji błędnie przyjął, iż ustawodawca uzależnia udzielenie wsparcia w zakresie zakupu paliwa stałego od podjęcia kroków formalnych, prowadzących do nadania odrębnego adresu. Organ nie uprzedził o tym wymogu strony w trybie art. 79a K.p.a. i nie ustalił, że skarżąca podjęła kroki formalne w celu wyodrębnienia osobnego adresu miejsca zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2023 r., znak: [...] o odmowie przyznania D. S. wypłaty dodatku węglowego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm. - dalej: ustawa o dodatku węglowym).
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Wyjątek od powyższego przewiduje art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, bowiem w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
W niniejszej sprawie spór prawny sprowadza się w związku z powyższym do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie tego adresu, przysługuje dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, które nie posiada odrębnego adresu.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego został złożony jako kolejny wniosek mający ten sam adres miejsca zamieszkania. Bezsporne jest także to, że gospodarstwo domowe skarżącej nie posiada odrębnego adresu.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku tj. ul. [...] gm. B. prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Gospodarstwo domowe skarżącej znajduje pod jednym adresem z innymi gospodarstwami domowymi, które stanowią, córka z rodziną zamieszkująca w tym samym domu oraz lokator, który mieszka w drugim budynku (pod tym samym adresem - domy mają te same numery). Lokator złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu [...].08.2022 r., jako pierwsza osoba zamieszkała pod ww. adresem, który został rozpatrzony pozytywnie.
Gospodarstwo domowe skarżącej oraz jej córki mają wspólne wejście do domu, a tym samym do pomieszczeń, które zajmują. Ze wspólnego korytarza wchodzi się do dużego holu, w którym znajduje się otwarty pokój oraz wejścia do innych pomieszczeń takich jak kuchnia, inne pokoje oraz łazienka służące do użytkowania przez skarżącą. W powyższym holu znajduje się również otwarta klatka schodowa prowadząca na pierwsze piętro domu, które zajmuje córka R. B. wraz z rodziną. Na piętrze domu znajdują się pokoje, kuchnia oraz łazienka.
Pod wskazanym we wniosku adresem, zamieszkują więc trzy odrębne gospodarstwa domowe. - gospodarstwo domowe lokatora znajduje w osobnym domu, w drugim domu piętrowym zamieszkują dwa osobne gospodarstwa domowe w jednym lokalu ogrzewanym przez współdzielone źródło ciepła, zainstalowane, eksploatowane oraz posiadające funkcję C.O. i C.W.U., zasilane węglem i paliwami węglopochodnymi.
Zdaniem Sądu, w związku z ustaleniem przez organy administracji, iż na adres wskazany przez skarżącą, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy, biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego, organy były zobligowane do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji tego jednak nie uczyniły dostatecznie. Sąd zwraca uwagę, że takie działania mógł już podjąć organ I instancji, ponieważ decyzja organu I instancji odmawiająca skarżącej świadczenia w formie dodatku węglowego została wydana już po upływie terminu wskazanego w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym.
Organy obu instancji natomiast przedwcześnie uznały, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia [...] listopada 2022 r. i brak podjęcia działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu, skutkują odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącą w odrębnym lokalu odrębnego gospodarstwo domowego, czym naruszyły art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym.
Zdaniem Sądu nieustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania skarżącej w terminie do dnia [...] listopada 2022 r. świadczyło o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, a tym samym o spełnieniu przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Biorąc powyższe pod uwagę w kontrolowanej sprawie organ powinien był zastosować przepis art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustaliłby zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania, powinien przyznać dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej. Organ niewątpliwie ustalił, że mamy do czynienia z odrębnymi gospodarstwami domowymi, wykazując ich odrębność funkcjonalną lecz nie ustalił w przekonujący sposób, czy występują odrębne lokale. Jeśli mamy do czynienia z lokalem w odrębnym budynku to niewątpliwie występuje odrębny lokal. Aby ustalić, czy w budynku skarżącej mamy do czynienia z odrębnymi lokalami należałoby przeprowadzić uzupełniające postępowanie przez zobowiązanie do przedłożenia dokumentów potwierdzających odrębność widoczną na zewnątrz a nie tylko w zakresie prowadzenia odrębnego gospodarstwa. Pomocne jest tu ustalenie w odniesieniu do opłat za śmieci, występowania o ewentualne świadczenia rodzinne czy inne przesłanki pozwalające w sposób obiektywny ustalić, że w grę wchodzą odrębne gospodarstwa domowe zamieszkujące w odrębnych lokalach, czy wreszcie w jaki sposób ponoszone są opłaty za ogrzewanie. Kluczowe jest bowiem ustalenie odnośnie do sposobu ogrzewania, a w tym zakresie nie wiadomo czy lokal w odrębnym budynku jest niezależnie ogrzewany czy ogrzewanie jest współdzielone czy jest ogrzewany źródłem ciepła i paliwem określonym w ustawie. Można się domyślać, że skoro przyznano dodatek lokatorowi to oznacza, że zostały spełnione przesłanki do jego uzyskania ale tych ustaleń w powiązaniu z lokalem skarżącej nie ma.
Sąd również stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organy informowały wcześniej stronę stosownie do obowiązku wynikającego z art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej: k.p.a.) o możliwości wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony poprzez wskazanie przesłanek zależnych od strony, które w ocenie organu na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a ponadto organy naruszyły przepisy prawa procesowego to jest art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a wymienione naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie dodatku węglowego.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają wszechstronnego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego.