II SA/BD 543/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opłaty adiacenckiej, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy istniała możliwość podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej przed wybudowaniem nowej infrastruktury.
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej nałożonej na K. C. i S. C. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po stworzeniu warunków do podłączenia do sieci kanalizacji i wodociągowej. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję ustalającą opłatę, argumentując brak wcześniejszej możliwości podłączenia. Skarżący kwestionowali to, wskazując na istniejące wcześniej przyłącze wodociągowe i ustanowioną służebność przesyłu. WSA uchylił decyzję, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w kwestii istnienia wcześniejszych warunków podłączenia, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę K. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy O. ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek stworzenia warunków do podłączenia do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Skarżący podnosili, że działka była już wcześniej uzbrojona w wodociąg oraz że ustanowili nieodpłatną służebność przesyłu, co powinno pomniejszyć opłatę. Organy administracji uznały, że wcześniejsza rura wodociągowa była jedynie przyłączem do innej działki i nie stanowiła sieci, a służebność przesyłu nie może być zaliczona na poczet opłaty adiacenckiej zgodnie z obowiązującym brzmieniem przepisów. WSA w poprzednim wyroku uchylił decyzje organów, wskazując na brak wyczerpującego postępowania dowodowego w kwestii istnienia wcześniejszych warunków podłączenia. W ponownym postępowaniu organy ponownie ustaliły opłatę, jednak Sąd uznał, że naruszono przepisy postępowania, ponieważ nie wyjaśniono wystarczająco, czy istniała możliwość podłączenia nieruchomości Skarżących do sieci wodociągowej przed wybudowaniem nowej infrastruktury w 2019 r. Sąd podkreślił, że organy nie zweryfikowały twierdzeń o braku możliwości podłączenia w świetle istniejącego wcześniej przyłącza wodociągowego i map geodezyjnych. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organom uzupełnienie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy istniały wcześniejsze warunki podłączenia do sieci wodociągowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie zostało to wystarczająco wyjaśnione przez organy administracji, co skutkuje uchyleniem decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy wcześniejsze przyłącze wodociągowe (rura Ř32 mm) pozwalało na podłączenie nieruchomości skarżących do sieci, ani dlaczego istniała możliwość podłączenia innej, dalszej działki, a nie działki skarżących.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.g.n. art. 145 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 148 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Obecne brzmienie przepisu wyklucza zaliczenie wartości nakładów lub świadczeń w naturze.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.g.n. art. 146 § 1a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 148 § 1-3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 148b § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, następuje na podstawie odrębnych przepisów.
u.g.n. art. 148b § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, wystarczające do ustalenia opłaty adiacenckiej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.w.o.ś. art. 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicje 'przyłącza wodociągowego' i 'sieci'.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie wcześniejszego przyłącza wodociągowego, które mogło stanowić podstawę do podłączenia nieruchomości przed 2019 r. Niewystarczające postępowanie dowodowe organów w zakresie ustalenia istnienia wcześniejszych warunków podłączenia do sieci wodociągowej.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie wartości ustanowionej służebności przesyłu na poczet opłaty adiacenckiej (uznane za niezasadne ze względu na brzmienie przepisów).
Godne uwagi sformułowania
brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organów, że widoczna na przedstawionej przez Skarżących kopii inwentaryzacji powykonawczej z roku 2014 rura o przekroju Ř32 mm ze względu na swoje parametry nie pozwalała na podłączenie ich nieruchomości do sieci wodociągowej. brak jest wyjaśnienia przez organy, dlaczego była możliwość podłączenia do ówcześnie istniejącej sieci wodociągowej działki nr [...], która znajdowała się w dalszej odległości od ówczesnego wodociągu, a nie było warunków podłączenia do tej sieci działki Skarżących, która znajdowała się bliżej ówczesnej sieci wodociągowej. Organ musi uzyskać informację, która można poddać weryfikacji, a w więc uzyskać np. informację wskazującą, że nie było możliwe podłączenie ze względu na konkretnie opisane warunki terenowe albo na brak możliwości zachowania po ewentualnym podłączeniu konkretnych, wymaganych od danej infrastruktury parametrów lub norm działania.
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bortkiewicz
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty adiacenckiej, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego w sprawach infrastruktury technicznej, znaczenie art. 153 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z istnieniem wcześniejszych przyłączy i sieci wodociągowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe organów administracji i jak sąd egzekwuje przestrzeganie przepisów proceduralnych, nawet w rutynowych sprawach dotyczących opłat.
“Czy stare przyłącze wodociągowe może uchronić przed opłatą adiacencką? Sąd wyjaśnia obowiązki urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 543/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. C., S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z [...] lutego 2022 r. nr [...] ustalającą solidarnie S. C. i K. C. (tj. Skarżącym) opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (działki nr [...]) na skutek stworzenia warunków do podłączenia do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej, w wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Wójt Gminy O. (zwany dalej "Wójtem"), działając na podstawie art. 145, art. 146 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., zwanej w skrócie "u.g.n."), decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] ustalił Skarżącym opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w N. przy ulicy [...] - działki nr [...], w związku ze stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej, w wysokości [...] złotych.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżący wskazali, że działka numer [...] była już uprzednio uzbrojona w wodociąg, bowiem przez działkę przebiegała sieć wodociągowa. Ponadto stwierdzili, że ustanowili na rzecz Gminy O. nieodpłatną służebność przesyłu polegającą między innymi na prawie wybudowania elementów sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, co uprawnia ich do pomniejszenia wzrostu wartości nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium stwierdziło, iż widoczna na inwentaryzacji załączonej do odwołania rura Ř32 mm nie była elementem sieci wodociągowej, a przyłączem doprowadzającym wodę do działki o numerze 179/12. Przedmiotowa rura została usunięta przez Gminę. Następnie Gmina O. zawarła z właścicielami nieruchomości porozumienie i na ich wniosek wybudowała sieć o przekroju Ř110 mm w ulicy [...], do której odwołujący projektują przyłącze.
Odnosząc się do faktu ustanowienia przez odwołujących służebności przesyłu i ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości, Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do zmniejszenia wzrostu wartości nieruchomości, bowiem strony nie wniosły żadnych świadczeń pieniężnych na budowę sieci kanalizacji ani wodociągowej, a takie właśnie świadczenia uprawniałyby ich do zmniejszenia wzrostu wartości.
Orzekając na skutek wniesionej przez strony skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] maja 2021 r., sygn. akt: II SA/Bd 260/21 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z [...] stycznia 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z [...] grudnia 2020.
WSA uznał, organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność czy nieruchomość Skarżących przed wykonaniem sieci wodociągowej w 2019 r. miała już możliwość podłączenia do sieci wodociągowej. Sąd uznał, że Kolegium nie przeprowadziło żadnych dowodów odnośnie tej kwestii; swoje stanowisko oparło wyłącznie na twierdzeniach organu I instancji zawartych w piśmie z [...] grudnia 2020 r. przy którym Wójt przesłał złożone przez Skarżących odwołanie. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organów, że widoczna na przedstawionej przez Skarżących kopii inwentaryzacji powykonawczej z roku 2014 rura o przekroju Ř32 mm ("wD32") ze względu na swoje parametry nie pozwalała na podłączenie ich nieruchomości do sieci wodociągowej. Brak w aktach dowodów pozwalających na ocenę, czy ww. rura była częścią sieci wodociągowej, czy też przyłączem.
Sąd stwierdził ponadto, że nawet przyjmując, że ww. rura o przekroju Ř32 mm była przyłączem - to organy nie wyjaśniły, dlaczego była możliwość podłączenia do ówcześnie istniejącej sieci wodociągowej działki nr [...], która znajdowała się w dalszej odległości od ówczesnego wodociągu, a nie było warunków podłączenia do tej sieci działki Skarżących, która znajdowała się bliżej ówczesnej sieci wodociągowej.
Sąd uznał natomiast za niezasadny zarzut dotyczący zaliczenia na poczet opłaty adiacenckiej wartości służebności przesyłu.
W wyniku ponownego postępowania Wójt decyzją z [...] lutego 2022 r. ustalił solidarnie Skarżącym opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek stworzenia warunków do podłączenia do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej działki nr [...] położonej przy ul. [...] w N. , w wysokości [...] zł.
Organ wskazał, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy z [...] listopada 2021 r. zgodnie z którym wartość działki nr [...] przed stworzeniem warunków do podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wynosiła [...] złotych, a wartość tej działki po stworzeniu tej możliwości wynosi [...] złotych, a zatem wzrost wartości działki nr [...] wyniósł [...] złotych. Rzeczoznawca stwierdził, że przyłącze wodociągowe będące własnością państwa [...], a usytuowane przy południowej granicy działki Skarżących stanowiło obciążenie dla działki nr [...], gdyż nie mogło być przez Skarżących wykorzystane, a mogło stanowić utrudnienie w prawidłowym zagospodarowaniu nieruchomości. [...] jednak z uwagi na to, że na dzień [...] maja 2019 r. (tj. datę, na którą uwzględniono w operacie stan nieruchomości) instalacja wodociągowa przebiegająca przez południową część działki nr [...] została wyłączona z eksploatacji, utrudnienie to już nie występowało i w związku z tym nie zostało uwzględnione w określaniu wartości.
Wójta stwierdził, że działka Skarżących nr [...] nie miała możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej przed dniem [...] maja 2019 r. Świadczy to tym to, że Skarżący w latach 2013 – 2018 składali do Gminnego Zakładu Komunalnego wnioski o warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej i spotkali się z odmową. GZK wydał warunki techniczne przyłączenia do sieci dopiero [...] marca 2019 r.
W złożonym odwołaniu Skarżący podtrzymali swoje stanowisko o możliwości podłączenia nieruchomości do siedzi wodociągowej przed wybudowanej sieci wodociągowej i sanitarnej [...] maja 2019 r. Ponadto zdaniem odwołujących opłata adiacencką powinna być pomniejszona o wartość ustanowionej przez nich służebności na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2022 r., [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż organ I instancji uzyskał od Gminnego Zakładu Komunalnego w Żołędowie informację, z której wynika, że Skarżący wnioskowali o wydanie warunków technicznych na przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej budynku posadowionego na działce nr 179/16 i pismem z [...] lutego 2013 r., Nr: GZK.49.2013.RR, GZK w Żołędowie poinformował ich, że brak jest uzbrojenia działki w wodociąg i kanalizację, co skutkuje brakiem możliwości uzyskania warunków technicznych przyłączenia.
Wnioskodawcy ponownie wystąpili o wydanie warunków technicznych na przyłączenie [...] listopada 2017 r., a Gminny Zakład Gospodarki pismem z [...] grudnia 2017 r., Nr: [...], poinformował, że brak jest uzbrojenia działki w wodociąg i kanalizację, co skutkuje brakiem możliwości uzyskania warunków technicznych przyłączenia.
Z ponownym wnioskiem Skarżący zwrócili się [...] lutego 2019 r. (data wpływu). Gminny Zakład Komunalny [...] marca 2019 r. wydał warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nr: [...] dla działki Skarżących. Z treści ww. warunków wynikało, że istnieją techniczne warunki włączenia do projektowanego w ulicy [...] wodociągu - PCV 110 oraz projektowanej w tej samej ulicy kanalizacji sanitarnej gra- PCV 160, z doprowadzeniem do granicy działki nr [...] (k. 132 akt organu I instancji).
Ponadto z pisma Gminnego Zakładu Komunalnego z [...] listopada 2021 r. wynika, że działka nr [...] nie posiadała możliwości przyłączenia do gminnej sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej do [...] maja 2019 r., tj. do dnia oddania do użytku sieci infrastruktury technicznej wybudowanych w ul. [...], a przyłącze Ř32 mm usytuowane przy południowej granicy działki stanowiło własność państwa L. i stanowiło przyłącze do sieci wodociągowej jedynie dla działki numer [...].
Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że niezasadny jest zarzut dotyczący zaliczenia na poczet opłaty adiacenckiej wartości służebności przesyłu. Według obowiązującego w momencie orzekania brzmienia art. 148 ust. 4 u.g.n. na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W przeciwieństwie zatem do poprzednich brzmień cytowanego przepisu, które wskazywały na możliwość zaliczenia na poczet opłaty adiacenckiej także świadczeń w naturze (brzmienie pierwotne przepisu) czy wartości nakładów (brzmienie od [...] października 2007 r. do [...] sierpnia 2018 r.) - obecne brzmienie przepisu wyraźnie wskazuje na możliwość zaliczenia wyłącznie wartości świadczeń pieniężnych. Ponadto ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1509), która wprowadziła obecne brzmienie art. 148 ust. 4 nie zawiera przepisu przejściowego pozwalającego na zaliczanie wartości nakładów poczynionych przed zmianą ww. przepisu w postępowaniach ustalających opłatę adiacencką toczących się po zmianie przepisu art. 148 ust. 4 u.g.n..
Kolegium nie zgodziła się z zarzutem Odwołujących do operatu szacunkowego, że pomija okoliczność obecności przyłącza Ř32mm na terenie działki numer [...]. Kolegium wskazało, że rzeczoznawca majątkowy na stronie 10 operatu szacunkowego dokładnie opisał stan techniczno-użytkowy wycenianej nieruchomości.
W skardze do Sądu K. i S. C. wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. art. 6, 7, 8, 9, 11 i 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, zwanej w skrócie "k.p.a."), z powodu braku wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. art. 146 ust. 1a u.g.n. poprzez nieuwzględnienie, że na przedmiotowej działce istniało wcześniejsze przyłącze wodociągowe, mające wpływ na wynik sprawy,
3. art. 148 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed 23 sierpnia 2017 r., poprzez niezaliczenie wartości nakładów poniesionych przez Skarżących tj. służebności przesyłu, na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że nawet gdyby uznać za zasadne, że brak było możliwości przyłączenia działki nr [...] do sieci gminnej w roku 2013 czy 2014, to nie oznacza to, że jest to stan stały, bowiem po przyłączeniu państwa [...] w roku 2019 do sieci wodociągowej w inny sposób, z powodzeniem można było przyłączyć Skarżących do istniejącego już na ich nieruchomości przyłącza, zwłaszcza, że - jak trafnie zauważył WSA w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku z [...] maja 2021 r., sygn. II SA/Bd 260/21 - działka nr [...] znajduje się bliżej, niż uprzednio zasilana z tego przyłącza działka państwa [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska Skarżących.
Na wstępie należy podkreślić, że tutejszy Sąd wypowiadał się w sprawie w której została wydana zaskarżona decyzja z [...] kwietnia 2022 r., wydając ww. wyrok z [...] maja 2021 r. II SA/Bd 260/21. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwanej w skrócie ".p. p. s. a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomimo użycia wart. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Zasadniczą okolicznością podlegającą ustaleniu w niniejszej sprawie było dokonanie oceny, czy w wyniku realizacji w 2019 r. sieci wodociągowej stworzone zostały warunki podłączenia do sieci wpływające na wzrost wartości nieruchomości Skarżących czy też możliwość podłączenia tej nieruchomości do sieci wodociągowej istniała już wcześniej.
Należy zauważyć, że ww. wyrok z [...] maja 2021 r. zawiera ocenę prawną co do prawidłowości ustalenia, że [...] maja 2019 r. zostały stworzone warunki techniczne do podłączenia działki Skarżących do sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w tym stanie, który zaistniał po zrealizowaniu inwestycji przez Gminę O. w roku 2019 tj. po wybudowaniu m.in. sieci w ul. [...], przy której położona jest nieruchomość Skarżących.
Sąd natomiast zakwestionował prawidłowość weryfikacji przez organ twierdzenia Skarżących, że jeszcze przed [...] maja 2019 r. istniały warunki do przyłączenia nieruchomości Skarżących tj. działki nr [...] do sieci wodociągowej – a więc do sieci wodociągowej w stanie, który istniał przed realizacją inwestycji z roku 2019. Sąd stwierdził mianowicie, że:
- brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organów, że widoczna na przedstawionej przez Skarżących kopii inwentaryzacji powykonawczej z roku 2014 rura o przekroju Ř32 mm ("wD32") ze względu na swoje parametry nie pozwalała na podłączenie ich nieruchomości do sieci wodociągowej. Brak w aktach dowodów pozwalających na ocenę, czy ww. rura była częścią sieci wodociągowej, czy też przyłączem;
- przy przyjęciu, że ww. rura o przekroju Ř32 mm była przyłączem – brak jest wyjaśnienia przez organy, dlaczego była możliwość podłączenia do ówcześnie istniejącej sieci wodociągowej działki nr [...], która znajdowała się w dalszej odległości od ówczesnego wodociągu, a nie było warunków podłączenia do tej sieci działki Skarżących, która znajdowała się bliżej ówczesnej sieci wodociągowej. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że na działce nr [...] widoczne jest rozgałęzienie wodociągu wD i wD32 (mapa k.14).
Z treści uzasadnienia ww. wyroku wynika zatem, że sformułowane przez Sąd wskazanie, aby ponownie rozpatrując sprawę organ ustalił czy nieruchomość Skarżących przed wykonaniem sieci wodociągowej w roku 2019 miała możliwość podłączenia do sieci wodociągowej - winno być wypełnione poprzez zweryfikowanie przez organ, w sposób odpowiadający przepisom postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), dwóch kwestii:
1) czy widoczna na przedstawionej przez Skarżących kopii inwentaryzacji powykonawczej z roku 2014 rura o przekroju Ř32 mm ("wD32") ze względu na swoje parametry pozwalała na podłączenie ich nieruchomości do sieci wodociągowej,
2) czy istniała możliwość podłączenia do ówcześnie (tj. przed 2019 r.) istniejącej sieci wodociągowej działki Skarżących (działki nr [...]) – analogicznie do podłączenia działki nr [...].
Druga ze wskazanych kwestii wiązała się z dostrzeżeniem przez Sąd ww. wyroku, że rura wD32, kończąca się w budynku mieszkalnym na działce nr [...], ma początek na działce nr [...] tj. w miejscu gdzie odgałęzia się od rury oznaczonej jako rura wD. Spostrzeżenie to Sąd uczynił na podstawie mapy z k. 14 akt, stanowiącej część decyzji o warunkach zabudowy z roku 2012 tj. sprzed wybudowania przez Gminę w roku 2019 sieci wodociągowej w ul. [...]. Innymi słowy – Sąd nakazał zbadać, czy rura wD, widoczna na działce nr [...], stanowiła część sieci wodociągowej istniejącej w pobliżu działki Skarżących przed wybudowaniem sieci wodociągowej w roku 2019 i czy istniały warunki podłączenia nieruchomości Skarżących do tej właśnie wcześniej istniejącej sieci wodociągowej.
Dokonując kontroli decyzji wydanych w ponownym postępowaniu Sąd stwierdził, że organ uzyskał wystarczająca informację odnośnie pierwszej ze wskazanych kwestii. Mianowicie odnośnie rury wD32 organ uzyskał informację od Gminnego Zakładu Komunalnego (pismo z [...] listopada 2021 r. – k. 143), z którego wynika, że rura ta nie jest częścią sieci wodociągowej pozostającą w dyspozycji ww. przedsiębiorstwa, ale jest to przyłącze będące własnością p. Lewnadowskich. W świetle art. 2 pkt 6 i pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 537), które rozróżniają pojęcie "przyłącza wodociągowego" od pojęcia "sieci" - jest to informacja wystarczająca, aby ocenić, że nieruchomość Skarżących nie miała możliwości podłączenia do sieci wodociągowej poprzez rurę wD32, gdyż rura ta nie stanowiła części sieci wodociągowej.
Natomiast organ z uchybieniem przepisów postępowania dokonał oceny drugiej z ww. kwestii.
W tym miejscu w ślad za poprzednim wyrokiem Sądu należy powtórzyć, że zgodnie z art. 148b u.g.n. ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów (ust. 1). Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty (ust. 2). Z unormowania tego wynika, iż ustalenie, czy zostały stworzone warunki podłączenia do sieci, winno nastąpić na podstawie odrębnych przepisów. Dokonanie takiej oceny na podstawie właściwych przepisów wymaga uprzedniego dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Dopiero poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę do oceny, czy w świetle odrębnych przepisów zaistniały warunki podłączenia nieruchomości do sieci.
Przepis art. 148b ust. 2 u.g.n. nie wyłącza obowiązków organu administracji w tym zakresie. Właściwy podmiot obowiązany jest udzielić informacji w sprawach ustalenia, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Informacje te nie mogą jednak sprowadzać się wyłącznie do wyrażenia oceny w tym zakresie, lecz winny wskazywać okoliczności faktyczne umożliwiające dokonanie takiej oceny. Przeciwna interpretacja tego unormowania, prowadziłaby do sytuacji, w której to nie organ administracji prowadzący postępowanie, lecz podmiot będący właścicielem urządzenia infrastruktury technicznej dokonywałby oceny prawnej zaistnienia przesłanki wymierzenia opłaty, jaką jest stworzenie warunków podłączenia nieruchomości do sieci (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 maja 2011 r. sygn. II SA/Gd 273/11, publ. CBOSA)
Innymi słowy – organ administracji oceniając, czy istniały warunki do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej nie może ograniczyć się do uzyskania od podmiotu będącego właścicielem urządzenia infrastruktury technicznej informacji sprowadzającej się tylko do twierdzenia "nieruchomość nie ma możliwości podłączenia". Organ musi uzyskać informację, która można poddać weryfikacji, a w więc uzyskać np. informację wskazującą, że nie było możliwe podłączenie ze względu na konkretnie opisane warunki terenowe albo na brak możliwości zachowania po ewentualnym podłączeniu konkretnych, wymaganych od danej infrastruktury parametrów lub norm działania. W przedmiotowej sprawie organ tego rodzaju informacji nie uzyskał. Za takie informacje nie można uznać wskazanych przez organ pism Gminnego Zakładu Komunalnego z [...] lutego 2013 r. i [...] grudnia 2017 r. dotyczących ustalenia warunków technicznych dla zasilenia działki Skarżących w wodę i odbiór ścieków - stwierdzających, że "w miejscowości N. do dz. Nr [...] w chwili obecnej brak uzbrojenia w wodociąg i kanalizację, nie ma możliwości uzyskania warunków technicznych przyłączenia do w/w działki" Organ w żaden sposób nie zweryfikował tych twierdzeń w świetle okoliczności, że z wcześniejszej mapy z roku 2012 r. oraz odpowiedzi Gminnego Zakładu Komunalnego dotyczącej rury wD32 (k. 143) wynika, że na przedmiotowym terenie istniał wodociąg. Gdyby wodociąg nie istniał - nie byłoby możliwe wykonanie poprowadzonego przez działkę Skarżących przyłącza wodociągowego do działki nr [...]. Skoro istniało owo przyłącze, to musiało mieć przecież początek w jakimś elemencie sieci wodociągowej.
Takie zachowanie organu jest sprzeczne z treścią art. 148b u.g.n. i narusza wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ponownie za poprzednim wyrokiem należy powtórzyć, że powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Ustalenie bowiem, że już przed wykonaniem przez Gminę inwestycji w roku 2019 r. nieruchomość Skarżących miała możliwość podłączenie do sieci wodociągowej mogło skutkować stwierdzeniem, że po wykonaniu inwestycji w roku 2019 wartość nieruchomości Skarżących nie wzrosła bądź wzrost ten był mniejszy, a w konsekwencji opłata adiacencka albo w ogóle nie powinna być ustalona albo powinna być ustalona w mniejszej wysokości.
Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W ponownym postępowaniu organ winien uzupełnić postępowania dowodowe stosownie do powyższego stanowiska Sądu tj. przede wszystkim powinien ustalić, czy przed wykonaniem w roku 2019 inwestycji w postaci sieci wodociągowej w ul. [...], istniała sieć wodociągowa do której było możliwe podłączenie nieruchomości Skarżących. W szczególności organ winien ustalić, czy częścią sieci wodociągowej istniejącej przed rokiem 2019 była rura wD uwidoczniona na mapie geodezyjnej na działce nr [...], od której jak wynika z mapy geodezyjnej, poprowadzono przez nieruchomość Skarżących przyłącze do działki nr [...]. Organ winien także uzyskać od zarządzającego siecią wodociągową wyjaśnienie przyczyn, dla których niemożliwe było wykonanie przyłącza do nieruchomości Skarżących przed rokiem 2019 – pomimo że w tym okresie wykonano przyłącze do działki nr [...].
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI