II SA/Bd 540/05

II SA/Bd 540/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Wiesław Czerwiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 576/06 - Wyrok NSA z 2008-02-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 5, art. 28, art. 30 ust. 7, art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorza Saniwski Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. i W. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]2005r. zatwierdzającą projekt budowlany udzielający pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (w zabudowie szeregowej), zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. H. w B. wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozbudowa jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego O. Plan ten dopuszcza rozbudowę budynku z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej na rysunku planu, a warunek ten został zachowany przez projektanta.
Nie można również mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich tj. skarżących. O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Analiza naświetlenia i nasłonecznienia wykazała, że projektowana rozbudowa nie ma zasadniczego wpływu na naświetlania i nasłonecznianie działki sąsiadów.
Obecnie sąsiadujące okna pp. S. nie są w ogóle oświetlane promieniami słonecznymi do godz. 17 w dniach równonocy, a więc nie może odnosić się do nich przepis § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Projektowana rozbudowa nie przesłania budynku sąsiadującego.
Organ II instancji odrzucił opinię techniczną na temat naświetlenia sporządzoną przez mgr inż. K. N., albowiem rozważa on nasłonecznienie letnie w dniach 21 czerwca do 21 września. Żadne przepisy nie wskazują na wykonanie analizy naświetlenia i nasłonecznienia w tym okresie.
W ocenie organu II instancji inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, niezbędne dla zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w związku z czym Prezydent Miasta nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na przedmiotową rozbudowę.
Skargę na powyższe decyzje wniósł pełnomocnik skarżących.
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77, 107 § 3 kpa o także przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 20, art. 5, 6, 28, 30 ust. 7, art. 33 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 15 czerwca 2002r.).
Wniósł o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzje te naruszają prawo i uzasadnione interesy skarżącej. Rozbudowa budynku na sąsiedniej działce spowoduje, że budynek skarżącej będzie zacieniony i przysłoniony, straci na atrakcyjności, a tym samym na wartości.
Przepis art. 5 Prawa budowlanego nakazuje poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Jest to ochrona bardzo szeroka i wiąże się także z możliwością prawidłowej zabudowy lub innego zagospodarowania działki sąsiedniej.
Ustawodawca skorzystał z nowego pojęcia wprowadzonego i zdefiniowanego w ustawie, a mianowicie obszaru oddziaływania obiektu, wskazując na poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu Prawa budowlanego (a więc ustawy z zakresu systemu prawa administracyjnego, w niczym nieograniczającej praw czy obowiązków regulowanych w systemie prawa cywilnego).
Eksponowane przez skarżącego okoliczności naturalnego oświetlenia zacienienie jej działki i budynku przez sporną rozbudowę winny być uznane za naruszenie interesu prawnego skarżącej, skoro rozbudowa spornego obiektu ma być dokonana w sposób odbiegający od dotychczasowej linii zabudowy i przesłaniać będzie jej budynek pozbawiając go odpowiedniego nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia.
Organy orzekające w sprawie nie rozważyły, czy obiekt budowlany został zaprojektowany i ma być wybudowany także obok innych warunków art. 5 Prawa budowlanego w sposób zapewniający poszanowanie interesów osób trzecich. Ustawodawca w art. 6 Prawa budowlanego zawarł również zasadę generalną, wymagając zaprojektowania, zrealizowania i utrzymania we właściwym stanie odpowiedniego zagospodarowania działek budowlanych lub terenów, na których jest przewidziana i zrealizowana budowa obiektów budowlanych. Zasada ta została naruszona.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas, gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Organ nie dopatrzył się ich naruszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno – budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu , uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Przepis ten nie mówi o ochronie każdego interesu osób trzecich a interesów "uzasadnionych".
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące. Pogląd ten wypowiedziano już w wyroku z 26 marca 1983r. sygn I SA 1513/82 (ONSA 1938 nr 1, poz. 20). Kontynuowano go w szeregu innych orzeczeniach, np. w wyroku z 19 grudnia 1991r. sygn. IV SA 1129/91 (LEX nr 10324), z 2 kwietnia 1998r. sygn. IV SA 1617/97 (LEX nr 43323), z 30 grudnia 1998r. sygn. IV SA 2319/96 (LEX nr 43686) i szeregu innych.
Pogląd ten aprobował także Sąd Najwyższy. W wyroku z 26 kwietnia 1996r. sygn. III ARN 87/95 (LEX nr 25243) stwierdzono, że w celu oceny czy nie zostały naruszone interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) , konieczne jest ustalenie czy, wznoszony obiekt odpowiada warunkom techniczno – budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia.
Z kolei w wyroku z 20 lutego 2002r. sygn. III RN 220/00 (LEX nr 52132) Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd, że "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), powinna opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie przestrzegania obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wymagań techniczno – budowlanych i norm projektowania, budowy i utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy".
Utrwalił się pogląd, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, ma szeroki charakter, a art. 5 ma charakter zasady ogólnej prawa budowlanego (B. Bodziory, P. Gniadzik: Prawo budowlane Komentarz, Warszawa - Jaktorów 2003 teza 1 do art. 5).
Głównym problemem występującym w sprawie to kwestia naświetlania. Organy wydające decyzje trafnie powołały się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Naruszenie bowiem interesów osób trzecich musi się wiązać z naruszeniem konkretnych przepisów techniczno – budowlanych. Przepis § 60 cytowanego rozporządzenia przewiduje, że pomieszczenia mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7 – 17. Z tzw. linijki słońca wynika, że pomieszczenia zajmowane przez skarżącego nie spełniają tego wymogu, niezależnie od tego, czy inwestycja sąsiednia istniała czy też nie. Również z doświadczenia życiowego wynika, że zawsze jakaś część budynku musi być usytuowana od strony północnej. Doprowadziło to organy administracji do wniosku, że § 60 cyt. rozporządzenia nie ma zastosowania. Wbrew twierdzeniom skargi linia zabudowy nie została przekroczona.
Należało w dalszej kolejności rozważyć inne niedogodności związane z nasłonecznieniem, a mające związek z poszanowaniem uzasadnionych interesów skarżących (art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego). Z "linijki słońca" wynika nieznaczne ograniczenie czasu naświetlenia w rogu pokoju skarżącego w dniach równonocy w godzinach od 17.15 do 18. należy się zgodzić z poglądem zawartym w decyzji organu I instancji, że planowana zabudowa w niewielkim stopniu zacieni teren działki sąsiedniej. Faktycznie mamy do czynienia z niewielkim dyskomfortem. Oczywiście można rozważać w jakim stopniu najmniejsze nawet zacienienie sąsiedniej działki może zablokować inwestycję sąsiednią. W ocenie Sądu niedogodność związana z zacienieniem jest nieznaczna i nie przekracza progu, który można uznać za uzasadnione naruszenie praw osób trzecich. Dlatego też zarzut naruszenia art. 5 ust. pkt 9 prawa budowlanego Sąd uznaje za niezasadny. Jakkolwiek skarga nie odnosiła się do treści art. 144 Kodeksu cywilnego, to jednakże należy ocenić, że dobudowanie spornych pomieszczeń nie zakłóca korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Inne są warunki korzystania z nieruchomości w zabudowie szeregowej, a inne w nieruchomości wolnostojącej. W wyroku z 22 listopada 1985r. II CR 149/85 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena "przeciętnej miary" w rozumieniu art. 144 K.c. musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, których przestrzeń w miejscu zamieszkania w następstwie realizacji dalszych inwestycji ( budowa dalszego budynku mieszkalnego) uległaby ograniczeniu. W innym orzeczeniu (wyrok SN z 28 grudnia 1979r. III CRN 249/79, OSP 1982 nr 5-6, poz. 62) podniesiono, że pojęcie "przeciętna miara" w rozumieniu art. 144 K.c. zakłada obowiązek biernego znoszenia oddziaływania we wszelkiej postaci w określonym stopniu, jeżeli to oddziaływanie nie ma charakteru szykany. Elementem konkretnie współokreślającym "przeciętną miarę" jest społeczno – gospodarcze przeznaczenie nieruchomości.
W ocenie Sądu, orzecznictwo sądów cywilnych na tle przepisów o ochronie prawa własności w tym tzw. prawa sąsiedzkiego potwierdza tezę, że nieznaczny dyskomfort w korzystaniu z nieruchomości, wskutek zabudowy nieruchomości sąsiedniej, w warunkach rozpatrywanej sprawy, nie zakłóca korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę. Jednakże ostateczna ocena tego zagadnienia będzie należała do sądu cywilnego.
Zgodnie z art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności a wobec prawa wszyscy są równi ( art. 32 Konstytucji). Z kolei art. 4 prawa budowlanego wskazuje, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jak to już podniosły organy orzekające w sprawie, powołując się na art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w wypadku spełnienia wymagań ustawowych, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia definicji obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20).
W ocenie Sądu nie naruszono przepisów art. 28 prawa budowlanego (wymogi rozpoczęcia robót budowlanych) i art. 30 ust. 7 prawa budowlanego (dot. generalnie zgłoszenia).
W skardze wskazano, także na liczne naruszenie przepisów procesowych. W skardze nie podano jednak na czym miały one polegać, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się ich naruszenia.
Uzasadnia to, ma podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.