II SA/Bd 519/24

II SA/Bd 519/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Renata Owczarzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 69
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia na studia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2024 roku, nr [...] Prodziekan ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu M. K. w T., działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r., poz. 742) oraz § 62, § 84 uchwały Nr 39 Senatu UMK w T. z dnia [...] kwietnia 2019 r. - Regulamin studiów Uniwersytetu M. K. w T. (t. j. Biuletyn Prawny UMK z 2023 r., poz. 193), art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), orzekł o nie wyrażeniu zgody na ponowne przyjęcie na studia R. C. na kierunek: prawo, forma stacjonarna, w roku akademickim 2023/2024.
Uzasadniając decyzję orzekający organ podniósł, iż w dniu [...] stycznia 2024 r. do Prodziekana ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji UMK w T. wpłynął wniosek R. C. o ponowne przyjęcie na studia stacjonarne, jednolite magisterskie na kierunku prawo. Wnioskodawca w uzasadnieniu wskazał, że studia rozpoczął w roku akademickim 2015/2016 nie kończąc jednak ich złożeniem pracy dyplomowej.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że student studiował na kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji w T. w latach 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 na studiach stacjonarnych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 62 Regulaminu Studiów Uniwersytetu M. K. w T. osoba skreślona z listy studentów drugiego lub wyższego roku, może zostać ponownie przyjęta na studia poza trybem rekrutacji pod warunkiem, że studia na danym kierunku, poziomie i profilu są nadal prowadzone na Uniwersytecie,
a od daty skreślenia z listy studentów nie upłynął jeszcze okres 3 lat. Ponowne przyjęcie na studia w trybie wznowienia może nastąpić wyłącznie jeden raz i jest możliwe wyłącznie od początku roku akademickiego lub semestru. Ponadto osoba, która przed skreśleniem odbywała studia w formie niestacjonarnej, może ubiegać się o ponowne przyjęcie na studia w formie stacjonarnej tylko w przypadku, gdy studia na danym kierunku nie są już prowadzone na Uniwersytecie w formie niestacjonarnej.
W przedmiotowej sprawie, jak ustalił organ orzekający, wnioskodawca został
w dniu [...] stycznia 2021 r. skreślony z listy studentów studiów stacjonarnych na kierunku prawo. Zatem od daty skreślenia upłynął okres ponad 3 lat.
Wniosek o wznowienie studiów został złożony w dniu [...] stycznia 2024 r., czyli po rozpoczęciu roku akademickiego 2023/2024. W związku z powyższym, w świetle § 62 ust. 2 Regulaminu studiów i ze względu na zaawansowanie procesu dydaktycznego
w zakresie przedmiotów, które wnioskodawca byłby zobowiązany zaliczyć, ponowne przyjęcie na studia w roku akademickim 2023/2024 jest niemożliwe.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. C. wniósł
o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] lutego 2024 roku, nr [...] oraz wyrażenie zgody na wznowienie studiów na V roku prawa w celu złożenia pracy dyplomowej.
Odwołujący podniósł, iż organ upoważniony do rozpatrzenia wniosku
o wznowienie studiów ustalił, iż wnioskodawca został skreślony z listy studentów w dniu [...].01.2021 roku z powodu niezłożenia pracy dyplomowej w terminie. W dniu [...].01.2024 roku organ otrzymał listem poleconym wniosek o wznowienie studiów (list został nadany w dniu [...].01.2024 roku). Zgodnie zaś z § 62 Regulaminu studiów UMK, obowiązującego od [...] października 2023 roku, pierwszym warunkiem możliwego ubiegania się
o wznowienie studiów jest zbadanie czy nie został przekroczony 3 letni okres od skreślenia z listy studentów.
W ocenie odwołującego nie można zgodzić się z decyzją organu, iż upłynął termin wskazany w § 62 Regulaminu studiów UMK, gdyż organ błędnie ustalił upływ 3 letni, który w ocenie strony upływa w dniu [...].01.2024 roku, a skoro tak, to wniosek został złożony
w terminie.
Badając drugi warunek konieczny do wznowienia studiów, polegający na tym, czy studia na danym kierunku, poziomie i profilu są nadal prowadzone na Uniwersytecie, to zdaniem odwołującego należy stwierdzić, iż takie studia są nadal prowadzone.
Dokonując dalszej analizy warunków stawianych w § 62 Regulaminu studiów UMK, ponowne przyjęcie na studia w trybie wznowienia może nastąpić wyłącznie jeden raz i jest możliwe wyłącznie od początku roku akademickiego lub semestru. Bezsprzecznym w ocenie odwołującego jest, iż sytuacja wznowienia studiów nie miała miejsca, bowiem wniosek został złożony pierwszy raz. Ponadto został przygotowany na wzorze udostępnionym na stronie internetowej Wydziału: https://www.law.umk.pl/student/wzory-wnioskow-dla-studentow/., w którym nie było możliwości wpisania semestru. Złożony został ponad miesiąc przed rozpoczęciem semestru letniego, rozpoczynającego się [...] lutego 2024 roku, tym samym dając możliwość wznowienia studiów w semestrze letnim.
Decyzją z dnia [...].03.2024r., nr L. dz. [...] Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Odwołujący rozpoczął studia w roku akademickim 2015/2016. Decyzją Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji UMK z dnia [...] grudnia 2020 roku został skreślony z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2021 roku.
Na podstawie Uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia
[...] października 2006 roku w sprawie ustalenia okresu zaliczeniowego na kierunkach studiów prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji, okresem zaliczeniowym na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, na wszystkich kierunkach studiów oraz na wszystkich poziomach kształcenia, prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji, jest rok akademicki.
W związku z powyższym, organ administracji zwrócił uwagę, że przyjęcie strony na studia na kierunek prawo od semestru letniego roku akademickiego 2023/2024 jest niemożliwe. Natomiast ponowne przyjęcie na studia od przyszłego roku akademickiego skutkować będzie przekroczeniem regulaminowego okresu 3 lat od daty skreślenia z listy studentów.
Ponadto od roku akademickiego 2019/2020 na kierunku prawo realizowany jest nowy program studiów. N. program został dostosowany do aktualnego porządku prawnego, żeby zapewnić studentom aktualną wiedzę. Z uwagi na przedmioty do uzupełnienia wynikające z różnic programowych i zmiany efektów uczenia się, które uległy weryfikacji, ponowne przyjęcie na piąty rok studiów na kierunek prawo, również
z tego powodu jest niemożliwe.
W skardze do Sądu R. C. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:
. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z zm. zwaną dalej "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające m.in. na pominięciu dotychczasowych osiągnięć i liczby punktów ECTS, stanowiących odzwierciedlenie uzyskania zaliczeń i zdania wszystkich egzaminów przewidzianych programem studiów oraz, czy aby na pewno nie istniała możliwość wznowienia studiów przy zastosowaniu istniejących możliwości lub i narzędzi uzupełnienia zaliczeń stosowanych w utrwalonej praktyce świadczenia nauczania.
. art. 8 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewskazanie konkretnych różnic programowych, które winny być uzupełnione według organu,
. art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez powołanie w treści decyzji bliżej nieokreślonej uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] października 2006 r., bez możliwości zapoznania się z nią - co doprowadziło do braku należytego
i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw będących przedmiotem postępowania,
a tym samym, pozbawienie możliwości obrony swoich praw nabytych i kontroli decyzji,
. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy wadliwej decyzji pierwotnej,
. § 62 i § 63 uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu M. K. z dnia
[...] kwietnia 2019 r. - Regulamin studiów Uniwersytetu M. K.
w T. (t.j. Biuletyn Prawny UMK 2023 r., poz. 193), zmienionego uchwałą
nr [...] Senatu Uniwersytetu M. K. z dnia [...] marca 2023 r. zmieniającą uchwałę Nr [...] Senatu UMK z dnia [...] kwietnia 2019 r. Regulamin studiów Uniwersytetu M. K. w T., zwanym dalej Regulaminem studiów, polegające na przyjęciu błędnej wykładni oraz ich niewłaściwe zastosowanie poprzez odmowę wznowienia studiów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi
i uchylenie decyzji Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...].03.2024r., nr L. dz. [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. skarżący podniósł, iż organ odwoławczy kompletnie pominął kwestie zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. Po pierwsze, nie przeanalizowano i nie dokonano porównania dokumentów związanych
z planami studiów na kierunku prawo dla studentów rozpoczynających studia w roku 2015/2016 i 2023/2024. Nie zebrano materiałów dotyczących dotychczasowych osiągnięć w tym liczby zdobytych punktów ECTS w całym toku kształcenia na Uniwersytecie, a także nie pozyskano informacji, iż uzyskałem zaliczenie wszystkich przedmiotów i zdałem wszystkie egzaminy objęte planem studiów oraz zaliczyłem przewidziane w tym planie praktyki.
W warunkach niniejszej sprawy, w ocenie skarżącego, istotne znaczenie ma etap studiów, na jakim doszło do skreślenia z listy studentów. Nie pozyskano informacji od promotora pracy magisterskiej - pana prof. UMK dr. hab. K. L.-S., iż na przełomie lutego i marca 2020 roku skarżący przedłożył 32 stronnicowy pierwszy rozdział pracy magisterskiej pn. Wyłudzenia w podatku VAT. Również pominięto, iż na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania uzyskał stopień licencjata ekonomii (poziom VI [...] Ramy Kwalifikacji) jak również tego, iż od ponad 4 lat zawodowo zajmuje się pomocą przedsiębiorstwom w zakresie pozyskiwania środków pomocowych z UE. Prawie każdą materię nowego programu studiów poruszał w zakresie swoich obowiązków pracowniczych - pomocy w prowadzeniu przedsiębiorstw przez bliskich, własnych zainteresowań, czy w ramach świadczenia pomocy pro bono: prawo ochrony środowiska - sporządzenie analiz zgodności projektu z polityką ochrony środowiska, postępowanie upadłościowe i restrukturyzacyjne - doradztwo w zakresie przeprowadzenia uproszczonego postępowania wraz ze sporządzeniem analiz i wniosku o pomoc na restrukturyzację, sporządzanie umów z klientami B2B i B2C, doradztwo
w zakresie rozwiązania sporów spadkowych, kontraktowych, prawa cywilnego, egzekucji administracyjnej, prawa budowlanego, analizy i sporządzenie dokumentacji dla spółek notowanych na GPW i sektora MŚP w celu uzyskania pomocy publicznej w ramach [...] Strefy Inwestycji.
Zdaniem skarżącego pominięto powód skreślenia - niezłożenie pracy dyplomowej w terminie, a sytuacje nadzwyczajne takie jak pandemia Covid-19, również zostały pominięte w rozważaniach organu. Nie dokonano pełnej i kompletnej analizy możliwości przywrócenia na studia i nie przedstawiono jej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wzięcie pod uwagę ww. informacji mogło pomóc organowi podjąć decyzję w sprawie wznowienia i warunków zaliczenia potencjalnych różnic programowych, gdyż w ocenie skarżącego daje on wystarczającą rękojmię ukończenia studiów po ich wznowieniu.
Co do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja nie ma należytego uzasadnienia. Organ w uzasadnieniu decyzji zasadniczo wskazał, iż niemożliwe jest wznowienie studiów, ponieważ uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] października 2006 roku stanowi o rozliczeniu rocznym. Po czym dalej uzasadnia brak możliwości przywrócenia, gdyż realizowany jest nowy program dostosowany do aktualnego porządku prawnego. Takie uzasadnienie nie może być potraktowane jako wyczerpujące i spełniające ww. przesłanki, dlatego w ocenie skarżącego organ rażąco odbiegł od standardów wskazanych w przepisach k.p.a., co może również stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2. Z uzasadnienia nie wynika, z jakiego przepisu wskazanej uchwały Rady Wydziału wynika niemożność wznowienia, jak również jakie konkretne przedmioty wymagałyby uzupełnienia - nazwy przedmiotów, zakres przedmiotu, tryb prowadzenia zajęć, sposób zaliczenia. Jak wcześniej wspomniano, organ nie porównał programów studiów.
Zdaniem skarżącego, na podstawie różnych instytucji/narzędzi przewidzianych
w Regulaminie studiów, organ mógł zastosować na przykład: indywidualny tryb odbywania zajęć - § 41, potwierdzenie efektów uczenia się - § 23, zaliczenie na wniosek - § 29, czy nawet w ostateczności - warunkowe wpisanie na wyższy semestr lub rok studiów, gdzie skarżący byłby zobowiązany do zaliczenia przedmiotów w następnym semestrze lub też powtarzał cały rok - § 39. Zupełnie nietrafne jego zdaniem jest przytoczenie, iż rozliczenie roczne nie daje możliwości zaliczenia przedmiotów
z semestru zimowego, tym bardziej, że skoro istnieje rozliczenie roczne, to istnieje też możliwość zaliczenia przedmiotów w ciągu całego roku akademickiego. Interpretacja organu, w ocenie skarżącego przeczy przyjętej dotychczas praktyce, gdzie prowadzący zajęcia organizowali zaliczenia przedmiotów semestru zimowego we wrześniu.
Zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu M. K.
w T. z dnia [...] marca 2023 r. dotyczącego organizacji roku akademickiego na UMK, semestr letni rozpoczynał się od [...] lutego 2024 roku, w tym poprawkową sesję egzaminacyjną dla semestru zimowego określono na termin od [...] lutego 2024 r. do
[...] marca 2024 r., co umożliwiało zastosowanie różnych metod zaliczenia, a wniosek
o wznowienie studiów organ I instancji otrzymał w dniu [...] stycznia 2024 roku. Co więcej, przeczy też postanowieniom § 15 ust. 2 Regulaminu studiów, który stanowi, iż jeżeli okresem zaliczeniowym jest rok akademicki, ostateczny termin uzyskania zaliczenia zajęć dydaktycznych, praktyk zawodowych i zdania wszystkich egzaminów objętych planem studiów upływa w dniu 20 września. W tej konstrukcji skarżący miałby możliwość zaliczenia brakujących przedmiotów. Bez znaczenia jego zdaniem byłby również fakt, czy złożył wniosek na początku roku akademickiego, czy przed drugim semestrem, ważne, iż zostały spełnione przesłanki nowego, obecnie brzmiącego Regulaminu studiów.
Skarżący podniósł, iż w dniu [...] marca 2023 roku, uchwałą nr [...] Senat Uniwersytetu M. K. w T. dokonał wysoce niekorzystnych zmian
w zakresie wznawiania studiów, tj. w § 62 Regulaminu studiów dodano warunek wznawiania, iż wznowienie będzie możliwe, jeżeli od daty skreślenia z listy studentów nie upłynął okres 3 lat. W momencie przystępowania do studiów na Wydziale Prawa
i Administracji jak i w całym ciągu kształcenia, regulamin nigdy nie był w tak niekorzystny sposób zmieniany. Jest to znaczące odstępstwo od przyjętej praktyki, w szczególności
w czasach nadzwyczajnej zmienności społeczno-ekonomicznej. Powyższe stawia skarżącego w dość trudnej sytuacji, gdyż uniemożliwiono jemu skorzystanie z prawa do wznowienia studiów w trybie przewidzianym obecnym Regulaminem studiów. Nie jest to do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i słusznego interesu obywatela, ponieważ zmiany organizacyjne w systemie studiów nie mogą pozbawiać jednostki praw nabytych. Natomiast w preambule do ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jak i w art. 3 wymienionej ustawy, ustawodawca określił, iż system szkolnictwa wyższego funkcjonuje z poszanowaniem dobrych praktyk i zasad etycznych w zakresie kształcenia i organ kierując się przesłaniem, powinien podjąć próbę uzdrowienia sytuacji spowodowanej zmianą regulaminu w danej materii. Prawo o szkolnictwie wyższym nadaje autonomię uczelniom wyższym, lecz jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...].02.2015 roku sygn. akt I OSK 2550/14: "autonomia szkół wyższych [...] ma służyć przede wszystkim zaspokajaniu interesu prawnego uczestników zakładów administracyjnych, jakimi są uczelnie wyższe, a nie woluntarystycznemu i niczym nieograniczonemu korzystaniu przez organy szkół wyższych z kompetencji, określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym".
Co do zarzutu naruszenia art. 9 w zw. z art. 11, organ w uzasadnieniu decyzji porusza kwestie niemożliwości wznowienia studiów, gdyż na Wydziale Prawa
i Administracji obowiązuje rozliczenie roczne zgodnie z przytoczoną uchwałą Rady Wydziału z 2006 roku, która zdaniem skarżącego nie jest dostępna, ani na Biuletynie Informacji Publicznej Uniwersytetu M. K. w T., ani na stronie Wydziału Prawa i Administracji UMK, a jeżeli jest opublikowana w Internecie to trzeba wykazać się niewątpliwie wysokimi umiejętnościami reaserchu, wykraczającymi po za możliwości skarżącego, co spowodowało, iż nie miał możliwości zapoznania się z ww. aktem prawnym i zasadne jest postawienie zarzutu naruszenia art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. uchwale Rady Wydziału Prawa i Administracji, która nie może być sprzeczna
z postanowieniami Regulaminu studiów, gdzie taka możliwość może mieć miejsce, gdyż uchwalono ją 18 lat temu.
W przypadku naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy wadliwej decyzji pierwotnej, zarzut w ocenie skarżącego nie wymaga rozszerzenia uzasadnienia, gdyż organ odwoławczy niewiele skorygował błędy poczynione przez organ I instancji i je podtrzymał.
Organ w swojej decyzji, zdaniem skarżącego naruszył prawo materialne, tj. § 62
i § 63 Regulaminu studiów poprzez przyjęcie błędnej wykładni, polegającej na tym, iż interpretacja następowała przez perspektywę lub i w uwzględnieniu znanej tylko organowi Uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] października 2006 roku. Podstawą wznowienia studiów jest Regulamin studiów i przewidziano w nim przesłanki jego wznowienia, które w ocenie skarżącego zostały spełnione. Na podstawie spełnienia przesłanek miał prawo uznać, iż nabył ekspektatywę prawa do wznowienia studiów. Aktualne orzecznictwo zdaniem skarżącego wskazuje, iż w przypadku interpretacji przepisów prawa materialnego (w tym przypadku postanowień regulaminu), winno się kierować zasadą ogólną unormowaną w art. 7 k.p.a. wprowadzającym zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, który nie określa hierarchii tych wartości, ani zasad rozstrzygania konfliktów między nimi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone
w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...].03.2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] lutego 2024 roku, o nie wyrażeniu zgody na ponowne przyjęcie na studia R. C. na kierunek: prawo, forma stacjonarna,
w roku akademickim 2023/2024. Zasadniczym powodem rozstrzygnięcia był upływ określonego Regulaminem Studiów UMK okresu 3 lat na złożenie stosownego wniosku, liczonego od daty skreślenia z listy studentów.
Zauważyć należy, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.), obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zawierają żadnych regulacji odnoszących się do wznowienia studiów. Podstawa prawna umożliwiająca zatem wznowienie studiów przez skarżącego wynika w niniejszej sprawie wyłącznie
z przepisów wewnętrznych uczelni, tj. wskazanego wyżej Regulaminu Studiów, który obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 75 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie organizację studiów oraz związane z nimi prawa
i obowiązki studenta określa regulamin studiów.
Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy, odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Regulamin studiów UMK przyjęty przez Senat Uniwersytetu M. K. uchwałą z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] reguluje kwestię wznowienia studiów, a więc ma on zastosowanie w odniesieniu do osób, które utraciły status studenta. Mający w sprawie zastosowanie § 62 ust. 1 Regulaminu studiów stanowi, iż osoba skreślona z listy studentów drugiego lub wyższego roku, może zostać ponownie przyjęta na studia poza trybem rekrutacji pod warunkiem, że studia na danym kierunku, poziomie i profilu są nadal prowadzone na Uniwersytecie, a od daty skreślenia z listy studentów nie upłynął okres 3 lat. Stosownie do § 62 ust. 2 przyjęcie na studia, o którym mowa w ust.1 jest możliwe od początku roku akademickiego lub semestru, przy czym na podstawie uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] października 2006 roku w sprawie ustalenia okresu zaliczeniowego na kierunkach studiów prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji, okresem zaliczeniowym na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, na wszystkich kierunkach studiów oraz na wszystkich poziomach kształcenia, prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji, jest rok akademicki.
Na gruncie opisanej regulacji jawi się po pierwsze to, że decyzja w sprawie wznowienia studiów jest decyzją uznaniową, co nie oznacza, że organy administracyjne mogą ją podejmować w sposób dowolny, nie biorąc pod uwagę obowiązujących przepisów ustawowych, jednak mają swobodę w wyborze określonych wariantów rozstrzygnięć. Oznacza to, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. Organ jest bowiem związany nie tylko przepisem prawa, ale
i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Wydanie rozstrzygnięcia uznaniowego musi być poprzedzone wyjaśnieniem istotnych okoliczności, oraz ich wszechstronnym rozpatrzeniem znajdującym odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu. Uzasadnienie rozstrzygnięcia uznaniowego powinno zawierać analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko.
W szczególności rozstrzygnięcia negatywne, podejmowane w ramach uznania powinny być wyczerpująco, jasno i czytelnie uzasadnione, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione. Przedstawione przez organy uczelni motywy uznaniowego rozstrzygnięcia winny też umożliwiać sądowi administracyjnemu jego kontrolę.
Zastrzec jednak wyraźnie należy, że kontrola sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego sprowadza się jedynie do zbadania, czy organ uczelni wyższej wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Kontrolując decyzję uznaniową sąd nie jest natomiast uprawniony do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organ, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizuje określoną politykę stosowania prawa.
Zastrzec również należy, że przez wzgląd na autonomię uczelni wyższych, ważne jest, by organy uczelni zachowały podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie minimum procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie uzależnione jest od konieczności zachowania terminu. Początek terminu mogą wyznaczać konkretne daty lub też termin mogą wyznaczać określone zdarzenia. Uchwałodawca w przedstawionej regulacji jako początek terminu wyznaczył datę skreślenia z listy studentów, licząc okres 3 lat od tego zdarzenia. Pozostaje do rozstrzygnięcia ustalenie, co stanowi o upływie okresu 3 lat. Odpowiedź na to pytanie znajduje się w § 62 ust. 2 Regulaminu. Stosownie do § 62 ust. 2, przyjęcie na studia, o którym mowa w ust. 1 jest możliwe od początku roku akademickiego lub semestru, przy czym na podstawie Uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] października 2006 r. okresem zaliczeniowym na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, na wszystkich kierunkach studiów oraz na wszystkich poziomach kształcenia, prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji, jest rok akademicki.
Z punktu widzenia treści cytowanego przepisu, nie jest rozstrzygająca data złożenia wniosku. Złożenie wniosku uruchamia postępowanie, ale nie wpływa na materialnoprawne ukształtowanie sytuacji skarżącego z punktu widzenia zachowania terminu do uzyskania prawa do przyjęcia na studia w ramach wznowienia studiów. Upływ terminu należy zatem odnieść do momentu możliwego przyjęcia na studia. Jest to początek roku akademickiego lub semestru
z koniecznością uwzględnienia okresu zaliczeniowego, którym jest rok akademicki.
Ustalony w sprawie stan faktyczny w sposób bezsporny wskazuje, że skarżący studiował na kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji UMK w T. w latach 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 na studiach stacjonarnych. Na mocy decyzji Prodziekana ds. studenckich z dnia [...] grudnia 2020 r. został skreślony z listy studentów. Decyzja stała się ostateczna [...] stycznia 2021 r., natomiast wniosek o wznowienie studiów został złożony w dniu [...] stycznia 2024 r. S. wniosek w dniu [...] stycznia 2024 r., nastąpiło to w I semestrze roku 2024 r., przy czym semestr ten rozpoczynał się [...] października 2023 r. i tym samym nie mogło nastąpić przyjęcie na studia w tym roku., natomiast nowy semestr rozpoczynał się z upływem [...] lutego 2024 r. Rozpoczęcie nowego semestru następowało zatem po upływie 3 lat. Taki stan rzeczy nie mógł z kolei doprowadzić do zachowania terminu 3 lat określonego § 62 ust.
1 Regulaminu studiów, bowiem okres ten upływał [...] stycznia 2024 r. Dodatkowo nabycie uprawnienia determinowane było koniecznością zachowania okresu zaliczeniowego wynikającego z uchwały. W tych okolicznościach argumenty skarżącego odnoszące się do zasad zaliczenia egzaminów w trakcie trwania studiów nie mogą być uwzględnione. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niekorzystnej regulacji zawartej w regulaminie i twierdzenia
o nabyciu ekspektatywy praw, gdyż skarżący na mocy ostatecznej decyzji został skreślony z listy studentów, zatem nie może powoływać się na jakąkolwiek utratę praw nabytych jako student
w sprawie ubiegania się o ponowne przyjęcie na studia. Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące braku porównania programów studiów, skoro dostateczną podstawą nieuwzględnienia wniosku była inna przeszkoda w postaci niezachowania terminu.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, choć niezwykle syntetycznie, z jakich powodów i przy uwzględnieniu jakich przepisów Regulaminu studiów rozstrzygnięcie negatywne zostało przez władze uczelni podjęte.
Zdaniem Sądu, nie można skutecznie zarzucić organom, że podjęli rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia studiów bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w sposób arbitralny i woluntarystyczny. Zwrócić bowiem należy uwagę, że tylko w tym aspekcie sąd administracyjny bada zgodność z prawem decyzji uznaniowych, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Uchylenie decyzji z tych powodów oznaczałoby narzucenie przez Sąd organowi administracyjnemu (tu organowi uczelni wyższej) innych sądów wartościujących, a więc byłoby ingerencją sądu w kompetencje administracji, a w tym wypadku jeszcze ingerencją w kompetencje specyficznego organu – bo organu uczelnianego, który rządzi się pewnego rodzaju autonomią - i przejęciem funkcji administracji przez Sąd.
W sytuacji zatem, gdy Rektor UMK w T. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu M. K. w T., w którego motywach decyzji wskazano jakie kryteria były brane pod uwagę i uzasadniono nimi podjęte w ramach uznania negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie z odniesieniem do jednoznacznych postanowień Regulaminu studiów, to zdaniem Sądu nie można było uznać, że rozstrzygnięcia organów zapadły
z przekroczeniem ram uznania administracyjnego w stopniu, który by nakazywał Sądowi wyeliminowanie kontrolowanych decyzji. Sąd uznał bowiem, że brak było podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcia te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
W związku z powyższym, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy,
w ocenie Sądu, podzielić należało stanowisko Rektora, że miał on wszelkie podstawy do wyboru i podjęcia ocenianego rozstrzygnięcia – nie wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącego studiów w roku akademickim 2023/2024.
W związku z powyższym, skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.