II SA/Bd 513/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-09-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaogrodzeniewygrodzenienieczystości stałewarunki techniczneterminypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące rozbiórki ogrodzenia i wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych z powodu błędnego zastosowania przepisów prawa budowlanego i niewłaściwego ustalenia daty budowy.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych oraz ogrodzenia. Sąd uchylił decyzje organów niższych instancji, wskazując na błędne zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisów z 1994 r. oraz na konieczność ponownego ustalenia daty budowy obiektu. Podkreślono również, że ocena zgodności z warunkami technicznymi powinna być dokonana na gruncie przepisów obowiązujących w dacie budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Marii M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki samowolnie wykonanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych i ogrodzenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organy niższych instancji błędnie zastosowały przepisy prawa budowlanego z 1974 r. do obiektu wybudowanego w latach 1992-1993, podczas gdy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. należało stosować przepisy dotychczasowe, w tym odpowiednie akty wykonawcze. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na konieczność prawidłowego ustalenia daty budowy obiektu, gdyż Maria M. kwestionowała oświadczenie Urszuli J. w tej kwestii, a data ta ma kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów. Sąd wskazał również na błędy w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, który nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących podstawy prawnej nakazu rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Do rozbiórki obiektów wybudowanych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym odpowiednie akty wykonawcze.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. obliguje do stosowania przepisów dotychczasowych w zakresie rozbiórki obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 37 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy i powodowania niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 37 § 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy i wystąpienia "innych ważnych przyczyn" uzasadniających rozbiórkę.

Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W stosunku do obiektów wybudowanych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W zakresie rozbiórki obiektów wybudowanych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

Pomocnicze

Dz.U. 1980 nr 17 poz. 62 art. 23 § 6

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

Warunki usytuowania miejsc przeznaczonych na przenośne pojemniki do nieczystości stałych na terenach zabudowy jednorodzinnej.

Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 art. 23 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Warunki usytuowania miejsc na pojemniki na odpady stałe.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia wniosku dowodowego, jeżeli okoliczność ma znaczenie dla sprawy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisów z 1994 r. Konieczność ponownego ustalenia daty budowy obiektu. Brak podstaw do zastosowania art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w oparciu o naruszenie warunków technicznych z rozporządzenia z 2002 r. Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ nie ustosunkował się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu data powstania wygrodzenia nie jest bez znaczenia zasada prawdy obiektywnej urządzenie budowlane nie dające się oddzielić od reszty obiektu budowlanego bez uszkodzenia uznać należy za część tego obiektu budowlanego

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Grażyna Malinowska-Wasik

sprawozdawca

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych prawa budowlanego, zasady postępowania dowodowego w administracji, stosowanie przepisów technicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i zastosowania przepisów z różnych okresów obowiązywania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych i samowoli budowlanej. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie faktów i stosowanie właściwych przepisów.

Samowola budowlana i pułapki przepisów przejściowych: jak sąd uchylił nakaz rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 513/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Mirella Łent
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi Marii M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Na wniosek Marii M. z dnia [...] 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanego przez Urszulę i Zbigniewa J. wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych i ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. [...] we W. Na podstawie złożonego w dniu [...] 2000 r. przez Urszulę J. do protokołu oględzin nieruchomości przy ul. [...] oświadczenia przyjęto, iż wygrodzenie i ogrodzenie zrealizowane zostały w latach 1992-1993. Decyzją z dnia [...] 2001 r. wydaną z powołaniem się na art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. odmówił wydania nakazu rozbiórki wygrodzenia i ogrodzenia. W wyniku wniesionego przez Marię M. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w dniu [...] 2001 r. decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W okresie od [...] 2001 r. do [...] 2003 r. powyższe postępowanie przed organem I instancji pozostawało zawieszone – najpierw z powodu zawisłego w Sądzie Rejonowym – Wydział Cywilny we W. postępowania dotyczącego ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami małż. J. (działka nr [...]) i M. (działka nr [...]), a następnie do czasu zakończenia, wszczętego na wniosek Urszuli J. przez Prezydenta Miasta W. postępowania zmierzającego do legalizacji dokonanej samowoli.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Prezydent Miasta W. orzekł na podstawie art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane o udzieleniu Urszuli i Zbigniewowi J. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego na działce nr [...] od strony ul. [...] ogrodzenia oraz odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zamykanego wygrodzenia na pojemniki na nieczystości stałe.
Jako powód odmowy wskazano lokalizację wygrodzenia sprzeczną z § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), to jest częściowo na działce [...] należącej do wnioskodawczyni i częściowo na działce nr [...] należącej do Marii M., przy jednoczesnym braku tego rodzaju urządzenia na działce sąsiedniej ([...]).
Decyzja ta w części legalizującej ogrodzenie od strony ul. [...] stała się ostateczna, natomiast w zakresie odmowy pozwolenia na użytkowanie wygrodzenia Urszula J. wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględniając odwołania utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2003 r. w zaskarżonej części, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 marca 2004 r. sygn. SA/Bd 3020/03 skargę Urszuli J. na powyższą decyzję organu II instancji oddalił.
W dniu [...] 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. podjął zawieszone postanowieniem z dnia [...] 2003 r. postępowanie w sprawie samowolnie wykonanego przez Urszulę i Zbigniewa J. zamykanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał wyżej wymienionym rozbiórkę samowolnie utwardzonego miejsca przeznaczonego do ustawiania pojemników z zamykanymi otworami wrzutowymi do gromadzenia nieczystości stałych przy ul. [...] we W.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że uwzględniając fakt, iż sporne miejsce na pojemniki wykonane zostało w latach 1992-1993, co ustalono na podstawie oświadczenia Urszuli J, skorzystano z dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) i zastosowano przepis art. 37 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. obowiązującego w czasie wykonania tego miejsca. Natomiast w uzasadnieniu stwierdzono, iż należało zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. orzec o rozbiórce wybetonowanego miejsca na pojemniki wobec zaistnienia dwóch przesłanek: wykonania tego miejsca samowolnie oraz niezgodnie z warunkami technicznymi dotyczącymi lokalizacji określonymi w § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Stosownie bowiem do tych warunków winno być ono usytuowane w odległości 3 metrów od granicy działki będącej własnością Marii M., skoro nie styka się z takim samym miejscem na działce sąsiedniej.
Decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. zaskarżyła zarówno Urszula J., jak i Maria M.
W odwołaniu wniesionym do organu II instancji Maria M. zarzuciła rozbieżność między odmową pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych przy ul. [...], a zawartym w decyzji organu I instancji nakazem rozbiórki samowolnie utwardzonego miejsca przeznaczonego do stawiania pojemników na nieczystości stałe, niesłuszne przyjęcie, iż wygrodzenie powstało w latach 1992-1993, bowiem w rzeczywistości wykonano je w 1998 r., co mogą potwierdzić świadkowie, nietrafne wyeksponowanie, że utwardzone miejsce znajduje się na działce U. Z. J., podczas gdy po części usytuowane jest na jej działce, a nadto, iż mimo odmowy pozwolenia na użytkowanie Urszula J. nadal składuje tam nieczystości.
Natomiast Urszula J. wnosząc w odwołaniu o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, podniosła zarzuty:
• obrazy art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane poprzez nakazanie na podstawie tego przepisu rozbiórki utwardzonego miejsca mimo nie zaistnienia określonych w tym przepisie przesłanek, a mianowicie mimo, iż samo utwardzone miejsce nie jest obiektem budowlanym oraz w związku z niemożnością użytkowania tego miejsca jako śmietnika odpadła przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, która zresztą nie może być utożsamiana z innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 art. 37, o których mowa w ust. 2 tego artykułu, przy jednoczesnym nie wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "innych ważnych przyczyn" wymaganych zastosowanym przepisem,
• uchybień proceduralnych polegających na wydaniu nakazu likwidacji utwardzonego miejsca na pojemniki bez rozpatrzenia możliwości użytkowania tego miejsca na inne cele stosownie do wniosku z dnia 3 lutego 2004 r. oraz mimo nie rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu ustosunkowania się do wymienionego wniosku z dnia 3 lutego 2004 r.
Nie uwzględniając wniesionych przez Urszulę J. i Marię M. odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] 2004 r. decyzję nr [...] o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że po otrzymanej przez Urszulę i Zbigniewa J. odmowie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanego zamykanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych, powstały podstawy do nakazania jego rozbiórki, a ze względu na wykonanie wybetonowanego miejsca w latach 1992-1993, to jest przed wejściem w życie prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., rozstrzygnięcie w sprawie wydano na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229), do czego obligował art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego z 1994 r. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. słusznie zastosował art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r., gdyż wybetonowane miejsce na pojemniki wykonano samowolnie oraz zlokalizowane zostało ono niezgodnie z warunkami technicznymi, o których mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 690 ze zm.). Ustosunkowując się do zarzutu braku zgodności między odmową pozwolenia na użytkowanie wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych, a orzeczeniem o rozbiórce wybetonowanego miejsca na pojemniki nieczystości stałych w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wygrodzenie na pojemniki stanowi z jednej strony integralną część uzgodnionego przez Prezydenta Miasta W. murowanego ogrodzenia od strony ul. [...], a część tego wygrodzenia jest w istocie ogrodzeniem między działkami nie podlegającym przepisom prawa budowlanego, wobec czego nie było podstaw do nakazania jego rozbiórki. Wyjaśniono też, że wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej własności, czego zresztą nie wykazano żadnym dokumentem, może być dochodzone w postępowaniu cywilnym. Nadto organ II instancji stwierdził, iż wniosek Urszuli J. z dnia [...] 2004 r. dotyczący umożliwienia wykorzystania wygrodzenia na inny cel (pobyt psa przydomowego) rozstrzygnięty został decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Maria M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. podnosząc, iż wygrodzenie na pojemniki nieczystości stałych powstało po 1996 r., wobec czego bezpodstawnie zastosowano przepisy prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisy nowego prawa budowlanego z 1994 r., zaś nieuwzględnienie przez organ jej wniosków o przeprowadzenie dowodów na powyższą okoliczność stanowi naruszenie przepisów kpa, w szczególności art. 7 i 77. Nadto, zdaniem skarżącej, wygrodzenie na pojemniki nie stanowi integralnej części uzgodnionego przez Prezydenta Miasta W. murowanego ogrodzenia od strony ul. [...], a pozostała jego część nie jest ogrodzeniem między działkami, przy czym całe wygrodzenie znajduje się na jej działce. W skardze podniesiono także, iż pozostawienie wygrodzenia (bez wybetonowanego miejsca) pogarsza stan środowiska i warunki zdrowotno-sanitarne (załatwiane tam są potrzeby fizjologiczne) oraz stwarza ograniczenia dla terenu sąsiedniego (uniemożliwia stronie budowę ogrodzenia na prawnej granicy działki), a poza tym – że legalizacja ogrodzenia od strony ul. [...] została dokonana mimo nie wykazania się przez Urszulę J. prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a nadto wywodząc, iż w przypadku przyjęcia, że wybetonowane miejsce przeznaczone na pojemniki do nieczystości stałych powstało w 1996 r., wydano by decyzję o identycznej treści oraz, iż kwestia własność terenu, na którym znajduje się wskazane miejsce nadal pozostaje nierozstrzygnięta w toczącym się w tej sprawie postępowaniu cywilnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi wziął pod uwagę z urzędu badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Podstawę orzeczonego wobec Urszuli i Zbigniewa J. nakazu rozbiórki samowolnie utwardzonego miejsca przeznaczonego do ustawiania zamykanych pojemników do gromadzenia nieczystości stałych, usytuowanego przy ul. [...] we W. stanowiły, jak wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. nr [...] z dnia [...] 2004 r., przepisy art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W myśl bowiem art. 103 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., w stosunku do obiektów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 1995 r. w zakresie ich rozbiórki stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś – jak stwierdzono w uzasadnieniu powyższej decyzji – na podstawie oświadczenia Urszuli J. przyjęto, iż zamykane wygrodzenie na pojemniki nieczystości stałych wykonane zostało w latach 1992-1993 bez pozwolenia na jego budowę. Wynikający z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. obowiązek zastosowania w takim przypadku przepisów dotychczasowych oznacza konieczność stosowania przez organ nie tylko przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane, lecz również wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. W świetle cytowanego artykułu lokalizacja obiektu, którego dotyczyła decyzja, winna być oceniona na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), a nie jak to uczyniono wydając decyzję – w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wydane stosownie do delegacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Dla zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. niezbędne było stwierdzenie zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: niezgodności wybudowania obiektu z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy (w tym zwłaszcza brak wymaganego pozwolenia na budowę) i powodowania przez obiekt niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2), względnie niezgodności wybudowania obiektu z przepisami obowiązującymi w trakcie jego budowy i wystąpienia "innych ważnych przyczyn", poza wymienionymi ust. 1 uzasadniających nakazanie rozbiórki.
W myśl art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. rozpoczęcie robót budowlanych, z wyjątkiem rozbiórek, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a w § 44 ust. 1 pkt 4 "d" rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48) określono, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie innych niż wymienione w ust. 1 pkt 1-3 inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające m.in. warunki sanitarne.
Realizacja obiektu budowlanego w postaci zamykanego utwardzonego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych, zdaniem Sądu, w świetle cyt. unormowań wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia organu budowlanego, a tym samym brak takiego pozwolenia oznaczał spełnienie pierwszej z przesłanek wymaganej do wydania decyzji zarówno na gruncie art. 37 ust. 1, jak i 37 ust. 2 ustawy.
Z kolei wykonanie wspomnianego wygrodzenia z naruszeniem wynikających z rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) warunków technicznych w stopniu wskazującym na możliwość niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, byłoby druga okolicznością sine qua non uzasadniającą nakazanie jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Warunki usytuowania miejsc przeznaczonych na przenośne pojemniki do nieczystości stałych na terenach zabudowy jednorodzinnej, wyposażonych w zorganizowany system usuwania takich nieczystości sprecyzowano w § 23 ust. 6 tegoż rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem dopuszcza się lokalizację takich miejsc na granicy działek sąsiednich pod warunkiem, że ich odległość od okien pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić co najmniej 3 metry.
Wymóg ten wydzielone wygrodzenie przy ul. [...] jednak spełnia, co wyłącza możliwość orzekania jego rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane.
Przez "inne ważne przyczyny" w rozumieniu art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w inne dobra i interesy aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, wynikające jednak z prawa powszechnie obowiązującego.
Tymczasem z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2004 r. wynika, iż rozbiórkę utwardzonego miejsca przeznaczonego do ustawienia pojemników na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nakazano wobec zachodzących dwóch przesłanek tj. wykonania wybetonowanego miejsca samowolnie i zlokalizowania go niezgodnie z warunkami technicznymi określonymi w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690), w myśl którego odległość miejsc na pojemniki na odpady stałe winna wynosić co najmniej 3 m od granicy z działką sąsiednią chyba, że osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej (podobnych urządzeń na działce sąsiedniej – M. M. w tym miejscu nie ma). Uznanie przez organ I instancji usytuowania wybetonowanego miejsca na pojemniki z naruszeniem cyt. przepisu jako "innej ważnej przyczyny" pozostaje w sprzeczności z art. 37 ust. 2 prawa budowlanego, co wyraźnie wynika z końcowej części tego artykułu. Jak wyżej wskazano, naruszenie warunków technicznych może być brane pod uwagę tylko na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 2 tego prawa (musiałyby to przy tym być warunki wynikające z rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r.).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2004 r. wbrew wynikającemu z art. 107 § 3 kpa obowiązkowi nie ustosunkował się do podnoszonego w odwołaniu Urszuli J. od decyzji organu I instancji zarzutu, iż przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nie można utożsamiać z innymi ważnymi przyczynami, o których mowa w art. 37 ust. 2 oraz – że organ I instancji nie wskazał żadnego argumentu, który mógłby odnosić się do innych ważnych przyczyn poza wymienionymi w ust. 1 tegoż artykułu.
Nie dokonując oceny przyjętej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się do powtórzenia sformułowania zawartego w uzasadnieniu decyzji tego organu dotyczącego wystąpienia dwóch przesłanek w postaci samowoli oraz naruszenia warunków technicznych, uzasadniających orzeczenie rozbiórki na zasadzie art. 37 ust. 2 ustawy.
W kontekście powyższych wywodów istotnego znaczenia nabiera kwestia ustalenia, kiedy faktycznie Urszula i Zbigniew J. zrealizowali przeznaczony na pojemniki do śmieci obiekt.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. przyjmując, iż wygrodzenie na pojemniki przeznaczone na nieczystości stałe wykonane zostało w latach 1992 -1993 oparł się na treści złożonego przez Urszulę J. do protokołu oględzin z dnia [...] 2000 r. oświadczenia, który to protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez Marię M. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania Maria M w pismach do tego organu oraz skargach do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wielokrotnie podnosiła, że obiekt ten jednak powstał nie wcześniej niż w 1996 r., po nabyciu przez nią działki nr [...], a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Wnosiła jednocześnie o przeprowadzenie w tym zakresie odpowiednich dowodów, w tym zwłaszcza z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Komornika Sądu Rejonowego Rewir IV we W., względnie z akt zawisłego w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego we W. postępowania. Identyczne twierdzenie co do czasu realizacji wymienionego obiektu zawiera jej odwołanie od decyzji Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2004 r. z jednoczesnym wskazaniem dowodów na tę okoliczność. W odpowiedzi na zamieszczone w skardze z dnia [...] 2002 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z powołaniem się m.in. na art. 78 kpa, żądanie została poinformowana, iż zgodnie z wymienionym przepisem organ może nie uwzględnić wniosku strony o przeprowadzenie dowodu, jeżeli dotyczy on okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. uznał za wystarczający dowód protokół z dnia [...] 2000 r. W piśmie z dnia [...] 2003 r. zawierającym powyższą informację pominięto jednak końcową część § 2 art. 78 kpa, z której wynika, że mimo stwierdzenia już innymi dowodami określonej okoliczności, wniosek dowodowy należy uwzględnić, jeżeli okoliczność ta ma znaczenie dla sprawy.
Niewątpliwie data powstania wygrodzenia z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie jest bez znaczenia w sprawie dotyczącej jego rozbiórki, skoro decyduje o tym, czy rozstrzygnięcie w tym przedmiocie należy wydać w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974 r., czy też z 1994 r., przy odmienności w obydwu ustawach unormowań odnoszących się do tej instytucji oraz przepisów techniczno-budowlanych w aktach wykonawczych.
Ustalenie czasu realizacji wskazanego obiektu nie miałoby znaczenia dla sprawy tylko w sytuacji, gdyby przy istniejącym w niej stanie faktycznym na podstawie obydwu tych aktów prawnych należało podjąć identyczne decyzje - o rozbiórce lub odmowie rozbiórki. Tymczasem w myśl art. 48 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2 i art. 49 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. w wersji znowelizowanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718) organ m.in. nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, jeśli naruszono przy tym przepisy techniczno-budowlane (obowiązujące w dacie budowy).
Rezygnacja z przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę, która zainicjowała postępowanie administracyjne, dowodów w powyższym zakresie pozostaje nie tylko w sprzeczności z art. 78 § 2 kpa, lecz również jest równoznaczna z naruszeniem funkcjonującej w postępowaniu administracyjnym, znajdującej odzwierciedlenie w art. 7 i 77 kpa zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością.
Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu Marii M. zarzutu rozbieżności między orzeczeniem decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2003 r. nr [...] o odmowie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanego zamykanego wygrodzenia na pojemniki nieczystości stałych zlokalizowanego przy ul.[...], a nakazaniu w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2004 r. rozbiórki samowolnie utwardzonego miejsca przeznaczonego do ustawienia pojemników do gromadzenia nieczystości stałych, [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż o ile wygrodzenie od strony ul. [...] jest integralną częścią murowanego ogrodzenia zalegalizowanego przez Prezydenta Miasta W w dniu [...] 2003 r. (pkt 1 decyzji), to pozostała część wygrodzenia stanowi ogrodzenie między działkami, w związku z czym w świetle przepisów prawa budowlanego nie było podstaw do nakazania jego rozbiórki.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wobec oświadczeń Marii M. (w tym zawartego w skardze do Sądu), że część wygrodzenia nie stanowi żadnego ogrodzenia między działkami, kwestia ta wymaga dodatkowego wyjaśnienia w prowadzonym postępowaniu.
Utwardzone miejsce na pojemniki do składowania nieczystości stałych, którego rozbiórkę orzeczono, jest urządzeniem budowlanym (vide: dział X rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. – Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) stanowiącym część obiektu budowlanego, jakim jest wygrodzenie.
Zgodnie bowiem z wyrażonym w orzecznictwie sądowym poglądem urządzenie budowlane nie dające się oddzielić od reszty obiektu budowlanego bez uszkodzenia uznać należy za część tego obiektu budowlanego. Przepisy dotyczące rozbiórki przewidują możliwość zarówno rozbiórki całości obiektu budowlanego, jak i jego części. W związku z tym kwestionowanie w odwołaniu Urszuli J. możliwości nakazania rozbiórki samego tylko utwardzonego miejsca jest nieuzasadnione.
Podnoszone zaś w skardze Marii M. zarzuty dotyczące zalegalizowanego decyzją Prezydenta Miasta W. o pozwoleniu na użytkowanie ogrodzenia od strony ul. [...], Sąd pozostawia poza oceną, jako nie będące przedmiotem niniejszej sprawy.
Z przedstawionych wyżej względów uznając, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotknięte są tymi samymi uchybieniami przepisom prawa materialnego oraz przepisom procedury mającymi istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt "a", "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI