II SA/Bd 506/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-10-18
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennefarma fotowoltaicznaOZEdobre sąsiedztwostudium uwarunkowańinwestycje budowlaneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że inwestycja ta nie spełnia wymogu "dobrego sąsiedztwa" i wymaga uwzględnienia w studium uwarunkowań przestrzennych.

Spółka złożyła skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Spór dotyczył interpretacji art. 61 ust. 3 Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który ma zwalniać instalacje OZE z wymogów tzw. "dobrego sąsiedztwa". Sąd, związany wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie (sygn. II SA/Bd 1440/21), uznał, że farmy fotowoltaiczne o mocy powyżej 500 kW nie są automatycznie zwolnione z analizy urbanistycznej i muszą być uwzględnione w studium gminy. Ponieważ analizowany teren charakteryzował się zabudową zagrodową, a nie kontynuacją funkcji produkcyjnej, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), który stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 (dotyczących tzw. "dobrego sąsiedztwa") nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie wcześniejszego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Bd 1440/21), uznały, że farmy fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 500 kW, mimo bycia instalacjami OZE, nie są całkowicie zwolnione z analizy urbanistycznej. Wymagają one uwzględnienia w studium uwarunkowań przestrzennych gminy, a ich lokalizacja musi być zgodna z ustaleniami studium. Ponieważ analizowany teren charakteryzował się zabudową zagrodową, gruntami rolnymi i lasami, a planowana inwestycja stanowiła funkcję produkcyjną, nie została spełniona przesłanka "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). W związku z tym, sąd oddalił skargę, podkreślając związanie wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie, które ustaliło tę linię interpretacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie zwalnia bezwarunkowo instalacji OZE o mocy powyżej 500 kW z wymogów analizy urbanistycznej. Lokalizacja takich inwestycji wymaga uwzględnienia w studium uwarunkowań przestrzennych gminy i spełnienia pozostałych przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.

Uzasadnienie

Sąd, związany wcześniejszym orzeczeniem, uznał, że przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wskazują na potrzebę uwzględnienia w studium lokalizacji urządzeń OZE o mocy powyżej 100 kW (obecnie 500 kW). W związku z tym, takie inwestycje nie są w pełni zwolnione z analizy urbanistycznej, a w szczególności z wymogu "dobrego sąsiedztwa", jeśli nie są zgodne z funkcją terenu wskazaną w studium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu w tej samej sprawie.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa warunki, które łącznie należy spełnić celem wydania decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności pkt 1 dotyczy zasady "dobrego sąsiedztwa".

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

pkt 1 - "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na uzupełnienie zabudowy dla inwestycji celu publicznego" (zasada dobrego sąsiedztwa).

u.p.z.p. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

u.p.z.p. art. 10 § 2a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW), a także ich stref ochronnych, w studium ustala się ich rozmieszczenie.

u.p.z.p. art. 15 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

pkt 3a - granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a oraz granice ich stref ochronnych.

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.e. art. 2 § 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacje OZE o mocy powyżej 500 kW wymagają uwzględnienia w studium uwarunkowań przestrzennych. Lokalizacja farmy fotowoltaicznej na terenie zabudowy zagrodowej, gruntów rolnych i lasów nie spełnia przesłanki "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Sąd jest związany wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie (sygn. II SA/Bd 1440/21), które ustaliło, że tego typu inwestycje nie są w pełni zwolnione z analizy urbanistycznej.

Odrzucone argumenty

Art. 61 ust. 3 u.p.z.p. bezwarunkowo zwalnia instalacje OZE z wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Studium uwarunkowań przestrzennych nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Brak wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolna ocena materiału dowodowego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1440/21. Nie można zatem w niniejszej sprawie przyjąć odrębnej oceny prawnej, nawet jeśli pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach orzecznictwa rozwiniętego po dacie powyższego orzeczenia przybrał inny kierunek... Z literalnego brzmienia przywołanej ustawy wynika wprost, że po pierwsze elektrownia fotowoltaiczna nie jest urządzeniem technicznym, a po drugie wnioskować by można, że każda elektrownia fotowoltaiczna – będąc urządzeniem służącym do wytwarzania energii, w którym energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, spełnia warunek określony w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., co by oznaczało, że do jej budowy nie potrzeba spełnienia zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa". Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1440/21, którego poglądem Sąd w niniejszej sprawie jest związany, dokonanie interpretacji ww. przepisu z zastosowaniem reguł jedynie wykładni literalnej nie jest prawidłowe.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący

Joanna Brzezińska

członek

Mariusz Pawełczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 3 Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście instalacji OZE o mocy powyżej 500 kW, znaczenie studium uwarunkowań przestrzennych dla lokalizacji farm fotowoltaicznych, zasada \"dobrego sąsiedztwa\" w decyzjach o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie jest związane wcześniejszym wyrokiem WSA w Bydgoszczy w tej samej sprawie, co ogranicza jego uniwersalność w przypadku zmiany linii orzeczniczej NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki farm fotowoltaicznych i ich lokalizacji, co jest aktualne dla wielu inwestorów i samorządów. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji przepisów Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Farma fotowoltaiczna a "dobre sąsiedztwo": Czy OZE zawsze wygrywa z przepisami?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 506/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Joanna Brzezińska
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 711/24 - Wyrok NSA z 2025-04-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wójt Gminy D. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na działce numer ewidencyjny [...], obręb ewidencyjny O. , gmina D. .
W uzasadnieniu organ wskazał, że odstąpiono od spełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm. – dalej "u.p.z.p."), bowiem przedmiotowa inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie ma zatem potrzeby analizowania spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2. Ponadto organ stwierdził, że spełnione zostały wszystkie warunki wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 3 - 6 u.p.z.p., co implikowało konieczność ustalenia warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora.
2. W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2021 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie organu odwoławczego nie sposób uznać za prawidłowe zwolnienie przedmiotowej inwestycji od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Z uwagi na pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy powyższych uwarunkowań organ I instancji wadliwie zastosował art. 61 ust. 1 u.p.z.p., co skutkowało nieocenieniem w sprawie wszystkich ustawowych przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności wynikających z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.
3. W sprzeciwie do tut. Sądu P. sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., poprzez jego nieprawidłową wykładnię i błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest łączne spełnienie wszystkich warunków wskazanych w ust. 1 niniejszego przepisu, podczas gdy z treści ww. normy wprost wynika, iż w przypadku inwestycji dotyczącej odnawialnych źródeł energii nie jest niezbędne spełnienie warunków z ust. 1 pkt 1 i 2.
Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1440/21 oddalił powyższy sprzeciw wskazując w uzasadnieniu, że nie można uznać, iż lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. W konsekwencji analiza urbanistyczna dotycząca przedmiotowej inwestycji winna zawierać ustalenia w zakresie wymogów zapisanych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
5. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na działce numer ewidencyjny [...], obręb ewidencyjny O. , gmina D. .
W ocenie organu I instancji planowana inwestycja nie spełniła przesłanki ustalenia warunków zabudowy wskazanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. z uwagi na brak kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Organ wskazał, że istniejąca funkcja terenu to zabudowa zagrodowa, grunty rolne, lasy i tereny komunikacji, wobec czego pozostaje ona w kolizji z planowaną funkcją produkcyjną.
6. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza faktu, że w przypadku budowy instalacji odnawialnych źródeł energii nie jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa,
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie,
- art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że studium jest aktem prawa miejscowego i na jego podstawie można wydać decyzję administracyjną,
- art. 61 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
7. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżącej, że dla każdej instalacji odnawialnego źródła energii nie stosuje się wymogów określonych w art. 61 ust.1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. pozostaje w relacjach nie tylko z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2, ale także z innymi regulacjami, a zwłaszcza należy mieć na uwadze przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w których ustawodawca wprowadził odrębne zasady dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW. Organ odwoławczy podkreślił, że w obszarze analizowanym występuje jedynie zabudowa zagrodowa, które nie stanowi kontynuacji funkcji dla planowanej inwestycji, w związku z czym nie została spełniona przesłanka ustalenia warunków zabudowy wskazana w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
8. W skardze do tut. Sądu strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 61 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie (a w przypadku ust. 1 pkt. 1 i 2 art. 61 u.p.z.p. ich błędne zastosowanie) oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia, w tym w szczególności naruszenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie w związku z błędną wykładnią tego przepisu polegającą na przyjęciu, iż art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie zwalnia z zastosowania wymogów z art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.z.p., w tym określonej w tych przepisach zasady tzw. dobrego sąsiedztwa dla ustalenia warunków zabudowy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 500 kW, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p.;
- art. 61 u.p.z.p poprzez jego nie zastosowanie oraz nie wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy w przypadku gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem; jedyne do czego był zobowiązany organ w rzeczonym stanie faktycznym było zbadanie czy dana lokalizacja spełnia wymogi określone w ww. normie prawnej, a nie do urzeczywistnienia w decyzji odmawiającej abstrakcyjnej polityki gospodarki przestrzennej, pomimo konieczność w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego indywidualnego rozpatrzenia treści wniosku – jedynie pod kątem treści art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku instalacji fotowoltaicznych o mocy powyżej 500 kW takie inwestycje mogą być realizowane wyłącznie na podstawie studium przewidującego możliwość lokalizacji wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych o mocy większej niż 500 kW, podczas gdy z przepisów art. 9 ust. 4-5 u.p.z.p. wyraźnie wynika, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, a tym samym regulacje art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie stanowią podstawy odmowy wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej na zawnioskowanym terenie;
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza faktu, iż w przypadku budowy instalacji odnawialnych źródeł energii nie jest konieczne spełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.z.p. oraz niedopuszczalną, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego.
9. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
10. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
11. Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na działce numer ewidencyjny [...], obręb ewidencyjny O. , gmina D. .
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.p.z.p, a w szczególności przepis art. 61 ust.1 pkt 1-5.
Zasadą jest, że określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, jak w sprawie niniejszej, w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p.). Natomiast w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 określono warunki, które łącznie należy spełnić celem wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Orzekające w sprawie organy uznały, że sporna inwestycja nie spełnia warunku dobrego sąsiedztwa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Ponadto organy obu instancji stwierdziły, że lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium.
Odnosząc się do istoty sporu powstałego w przedmiotowej sprawie, w pierwszej kolejności należy ocenić zajęte przez organy stanowisko co do prawidłowości kwalifikacji zamierzonej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii, skoro ustalenie charakteru planowanej inwestycji ma istotny wpływ na zakres postępowania wyjaśniającego z uwagi na treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W przypadku bowiem kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. brak jest konieczności oceny spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na tle przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. odnośnie do tego rodzaju inwestycji nie było jednolite.
Pierwszy z przyjmowanych dotychczas w judykaturze poglądów wskazywał, że kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów, jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii oraz że dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21; z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21; z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22, z 22 listopada 2022 r., II OSK 2249/22; wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., IV SA/Po 96/22, wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., II SA/Bd 549/22; publ. CBOSA).
Wśród drugiej grupy poglądów wskazywano, że przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej. Odwołując się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wyjaśniano, że tego rodzaju inwestycje mają niewątpliwie istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w związku z czym przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. Przy czym w przypadku, gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w części orzecznictwa przyjmowano, że albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., II SA/Go 277/21, wyrok WSA w Gdańsku z 23 lutego 2022 r., II SA/Gd 629/21 i wyroki tutejszego sądu, przykładowo: z 14 lipca 2022 r., II SA/Łd 291/22 z 9 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 520/22; z 13 maja 2022 r., II SA/Łd 321/22; z 6 maja 2022r. II SA/Łd 293/22; z 4 maja 2022 r., II SA/Łd 278/22 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2020 r.; publ. CBOSA).
12. Zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że sprawa zainicjowana wnioskiem spółki o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na działce numer ewidencyjny [...], obręb ewidencyjny O. , gmina D. była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1440/21 oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. W powyższym wyroku tut. Sąd stanął na stanowisku, iż planowana inwestycja nie jest obiektem infrastruktury technicznej, a także instalacją odnawialnego źródła energii, o których mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Podkreślenia wymaga, iż powyższe orzeczenie zapadło w okresie, gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na tle przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. odnośnie do tego rodzaju inwestycji nie było jednolite, zaś tut. Sąd rozpatrując ww. sprzeciw przyjął dominującą wówczas linię orzeczniczą.
Zaznaczyć należy, że co prawda Sąd rozpatrując sprzeciw od decyzji kasacyjnej w trybie art. 64a p.p.s.a. ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania (art. 64e p.p.s.a.), niemniej jednak Sąd rozpatrując powyższą sprawę wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r. rozstrzygnął kwestię kwalifikacji farmy fotowoltaicznej jako instalacji odnawialnego źródła energii, co było nieodzowne celem dokonania merytorycznej oceny, czy istniały podstawy dla ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W tym miejscu należy podkreślić, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1391/22). Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego), wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie zdaniem sądu zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r. II FSK 117/21).
Mając na względzie powyższe, Sąd w niniejszym składzie związany jest oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1440/21. Nie można zatem w niniejszej sprawie przyjąć odrębnej oceny prawnej, nawet jeśli pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach orzecznictwa rozwiniętego po dacie powyższego orzeczenia przybrał inny kierunek, niż w wyroku tut. Sądu z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1440/21.
Biorąc pod uwagę powyżej przedstawione okoliczności, w szczególności związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 26 kwietnia 2022 r., Sąd przyjął zaprezentowany w tym orzeczeniu pogląd. W wyroku powyższym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (w brzmieniu nadanym mu przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. - Dz. U. z 2019 r., poz. 1524 - zmieniającej nin. ustawę z dniem 29 sierpnia 2019 r.), przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Z kolei z art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 610) wynika, że instalacja odnawialnego źródła energii – oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół:
– urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub,
– obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.
Z literalnego brzmienia przywołanej ustawy wynika wprost, że po pierwsze elektrownia fotowoltaiczna nie jest urządzeniem technicznym, a po drugie wnioskować by można, że każda elektrownia fotowoltaiczna – będąc urządzeniem służącym do wytwarzania energii, w którym energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, spełnia warunek określony w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., co by oznaczało, że do jej budowy nie potrzeba spełnienia zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa".
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1440/21, którego poglądem Sąd w niniejszej sprawie jest związany, dokonanie interpretacji ww. przepisu z zastosowaniem reguł jedynie wykładni literalnej nie jest prawidłowe. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3705/19 (dostępnym na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524, projekt ustawy druk VIII.3656) wynika, że rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju prokonsumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, a więc przez podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem, że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 1 pkt 27a ustawy). Wobec powyższego należy odwołać się też do reguł wykładni systemowej i przyjąć, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od 29 sierpnia 2019 r. - powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energie z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (chodzi o art. 10 ust. 2a u.p.z.p. i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.). Z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. wynika zaś, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Natomiast z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.
Z przywołanych przepisów wynika więc, że ustawodawca dokonał rozróżnienia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy do 100 kW (obecnie 500 kW) i ponad 100 kW, wprowadzając odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Regulacja przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oznacza, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w planie miejscowym. W konsekwencji uprawnione jest wnioskowanie, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach (por. M. Szyrski, Rola samorządu terytorialnego w rozwoju odnawialnych źródeł energii, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, s. 116-117; H. Izdebski, J. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, baza LEX, art. 10).
Skoro więc z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie. Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Treść art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. świadczy o tym, że wolą ustawodawcy jest aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (vide: wyroki NSA w sprawach: II OSK 794/16, II OSK 2727/17, II OSK 2758/16).
13. Reasumując na mocy art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy wnioskowana inwestycja musi spełnić przesłanki wskazane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zgodzić się zatem należy z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że skoro nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., to brak było podstaw do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem,
że w obszarze analizowanym znajdują się grunty rolne, lasy oraz zabudowa zagrodowa.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że organy obu instancji nie dopuściły się uchybień, które wskazywałyby na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych przez nie decyzji.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI