II SA/Bd 488/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-08-27
NSAinneŚredniawsa
świadczenie wychowawcze500+ZUStermin złożenia wnioskudoręczenie elektronicznePUE ZUSokres świadczeniowybłąd formalnyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego za czerwiec 2023 r., uznając, że wniosek został złożony po terminie, a błędy proceduralne skarżącej nie uzasadniają przyznania świadczenia z mocą wsteczną.

Skarżąca domagała się przyznania świadczenia wychowawczego za czerwiec 2023 r., twierdząc, że złożyła wniosek w lutym 2023 r., ale omyłkowo wskazała niewłaściwy okres rozliczeniowy (2022/2023 zamiast 2023/2024). Organ administracji i WSA uznały, że wniosek o świadczenie na okres 2023/2024 został złożony w lipcu 2023 r., a prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku, co wyklucza przyznanie świadczenia za czerwiec 2023 r. Sąd podkreślił, że błędy wnioskodawcy nie mogą skutkować przyznaniem świadczenia za okres, który nie był objęty prawidłowym wnioskiem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego za czerwiec 2023 r. Skarżąca J. K. twierdziła, że złożyła wniosek o świadczenie na okres 2023/2024 w lutym 2023 r. poprzez bankowość elektroniczną, jednak omyłkowo zaznaczyła okres 2022/2023. Decyzja ZUS z lutego 2023 r. umorzyła postępowanie, uznając, że świadczenie na ten okres zostało już przyznane. Decyzja ta została doręczona elektronicznie na platformę PUE ZUS, której skarżąca nie posiadała do lipca 2023 r. Skarżąca dowiedziała się o decyzji w lipcu 2023 r. i złożyła nowy wniosek, domagając się świadczenia za czerwiec 2023 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną, wskazując na złożenie wniosku po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia prawidłowego wniosku, a błędy popełnione przez skarżącą we wniosku nie mogą skutkować przyznaniem świadczenia za okres poprzedzający złożenie właściwego wniosku. Sąd uznał również, że przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych nie są niezgodne z Konstytucją RP, Kartą Praw Podstawowych UE ani Konwencją o Prawach Dziecka w kontekście tej sprawy, gdyż organ rozpatrywał wniosek z lipca 2023 r., a nie ten z lutego 2023 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Błędy wnioskodawcy we wniosku nie mogą skutkować przyznaniem świadczenia za okres, który nie był objęty prawidłowym wnioskiem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewiduje automatyzmu w przyznawaniu świadczeń ani zasady ciągłości. Prawo do świadczenia jest ustalane na podstawie wniosku, a jego złożenie determinuje moment początkowy przyznania świadczenia. Błędne określenie okresu we wniosku uniemożliwia przyznanie świadczenia za okres nieobjęty prawidłowym wnioskiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.w.d. art. 18 § ust. 2

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu świadczeniowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

u.p.w.d. art. 13a § ust. 6 pkt 2

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Określa zasady doręczenia decyzji, postanowień i innych pism w sprawie świadczenia wychowawczego poprzez umieszczenie ich na profilu informacyjnym PUE ZUS i uznanie za doręczone po upływie 14 dni od dnia umieszczenia, w przypadku ich nieodebrania.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

u.p.w.d. art. 28

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Przepisy KPA stosuje się w sprawach nieregulowanych w niniejszej ustawie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o świadczenie wychowawcze został złożony w lutym 2023 r. i powinien być podstawą do przyznania świadczenia za czerwiec 2023 r., mimo omyłkowego wskazania niewłaściwego okresu. Przepis art. 13a ust. 6 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci jest niezgodny z Konstytucją RP, Kartą Praw Podstawowych UE i Konwencją o Prawach Dziecka, ponieważ umożliwia fikcję doręczenia decyzji stronie, która nie miała możliwości zapoznania się z nią. Organ powinien był wszcząć postępowanie w trybie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA z uwagi na brak winy strony w niezłożeniu prawidłowego wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek. Błędy wnioskodawcy we wniosku nie mogą skutkować przyznaniem świadczenia za okres, który nie był objęty prawidłowym wnioskiem. Ocena zgodności przepisów o doręczeniu elektronicznym mogłaby być dokonana wyłącznie w ramach postępowania, w którym zastosowano ten przepis.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bortkiewicz

sędzia

Katarzyna Korycka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze oraz zasad doręczania decyzji administracyjnych w formie elektronicznej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z omyłką we wniosku i brakiem dostępu do PUE ZUS. Interpretacja przepisów o doręczeniach jest ograniczona do kontekstu rozpatrywanego wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z terminami i procedurami administracyjnymi, szczególnie w kontekście świadczeń rodzinnych. Jest interesująca dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem administracyjnym.

Omyłka we wniosku o 500+ kosztowała czerwiec świadczenia. Czy sąd naprawił błąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 488/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Katarzyna Korycka
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 421
art. 18
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].10.2023r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o odmowie przyznania J. K. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko H. K. za okres od [...].06.2023r.
do [...].06.2023 r.
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].07.2023 r. zainteresowana złożyła wniosek SW-R o świadczenie wychowawcze na dziecko H. K. dotyczący okresu świadczeniowego od [...].06.2023 r. do [...].05.2024 r.
Po rozpatrzeniu wniosku, ZUS przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od [...].07.2023 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku do [...].05.2024 r., o czym strona została poinformowana pismem z dnia [...].07.2023 r.
Wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek. Jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze była zainteresowana uzyskaniem prawa do świadczenia od dnia
[...] czerwca 2023 r., wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego powinna złożyć najpóźniej do dnia [...] czerwca 2023 r. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia prawa, a w tym przypadku wygasło prawo wnioskodawczyni do świadczenia wychowawczego za okres od [...] czerwca 2023 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wniosła o:
. jej zmianę poprzez przyznanie świadczenia 500+ na syna H. K. za miesiąc czerwiec 2023 r.,
. wnikliwe przenalizowanie stanu faktycznego sprawy, albowiem beneficjentem świadczenia jest małoletnie dziecko, które spełniło wszystkie materialnoprawne przesłanki do otrzymania świadczenia 500+ za miesiąc czerwiec 2023 r.
względnie:
. uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi ZUS I instancji,
Zaskarżonej decyzji odwołująca zarzuciła:
. błędne ustalenia polegające na przyjęciu, że wniosek o świadczenie 500+ został złożony w dniu [...] lipca 2023 r. w sytuacji, gdy został on złożony w dniu [...] lutego 2023 r., a więc
w przewidzianym prawem terminie,
. niewyjaśnienie okoliczności sprawy związanych ze złożeniem powyższego wniosku.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów odwołująca zwróciła uwagę, że we wniosku, który wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lutego 2023 r. wniosła o przyznanie świadczenia 500+ na kolejny okres rozliczeniowy na dziecko. Wniosek ten został złożony elektronicznie poprzez bankowość internetową S. B. [...]. W miesiącu czerwcu 2023r. na rachunek bankowy nie wpłynęło świadczenie, a rodzice dziecka pozostawali w przekonaniu, że opóźnienie wynika np. ze zmian organizacyjnych w ZUS itp.
W dniu [...] lipca 2023 r., a więc w pierwszym dniu roboczym lipca 2023 r. rodzice dziecka udali się do Inspektoratu ZUS w L., gdzie otrzymali informację, że matka dziecka omyłkowo wskazała okres, na który złożyła wniosek o świadczenie i wydana została w tym zakresie decyzja ZUS o umorzeniu postępowania, która została doręczona matce dziecka jedynie poprzez PUE ZUS.
Odwołująca poinformowała pracownika ZUS, że nie posiada PUE ZUS i nie było żadnego ustawowego wymogu jego posiadania na ten moment. Pracownik ZUS Inspektorat w L. w dniu [...] lipca 2023 r. pomógł takie konto w PUE ZUS matce dziecka założyć, wygenerować login i hasło. Potwierdza to tylko dodatkowo, że takie konto w PUE ZUS wcześniej nie istniało, bowiem nie można założyć czegoś, co istnieje. Wtedy też ponownie złożony został wniosek o świadczenie 500+ na kolejny okres rozliczeniowy tj. od dnia [...] czerwca 2023 r. do dnia [...] maja 2024 r. Pracownik ZUS poinformował przy tym rodziców dziecka, że świadczenie za czerwiec 2023 r. nie będzie dziecku wypłacone.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem odwołującej zastosowanie winien znaleźć, przepis art. 145 § 1 punkt 4 kpa, zgodnie z treścią którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i wdrożona winna być procedura usunięcia przez matkę dziecka braków wniosku, który wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2023 r. poprzez prawidłowe określenie okresu, na który składny jest wniosek o świadczenie i finalnie przyznane winno być to świadczenia dziecku za miesiąc czerwiec 2023 r.
Zdaniem odwołującej, w sposób oczywisty została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, a w rzeczywistości praw małoletniego dziecka w postępowaniu administracyjnym. Została pozbawiona możliwości złożenia w terminie poprawnego wniosku.
Decyzją z dnia [...].03.2024 r., nr [...] Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznania świadczenia od [...].06.2023 r. ponieważ wniosek o świadczenie został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gwarantującego wypłatę świadczenia od tej daty.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że strona złożyła wniosek przez bankowość elektroniczną w dniu [...].02.2023 r Prezes ZUS wyjaśnił, że strona nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zgłoszenie wniosku w tej dacie, a zapisy systemu informatycznego wspomagającego obsługę świadczeń nie potwierdzają faktu złożenia w tym terminie wniosku o świadczenie na okres 2023/2024. Odnotowany jest natomiast wpływ w dniu [...].01.2023 r. wniosku na okres świadczeniowy 2022/2023 złożony poprzez bankowość elektroniczną.
W odpowiedzi na wniosek z dnia [...].01.2023 r. ZUS wydał decyzję umarzającą postępowanie, gdyż strona posiadała już prawo do świadczenia wychowawczego na okres od [...].06.2022 r. do [...].05.2023 r. W decyzji zawarto wyjaśnienie, że jeżeli intencją strony było uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres świadczeniowy, czyli na okres trwający od [...].06.2023 r. do [...].05.2024 r., to konieczne jest złożenie drogą elektroniczną nowego wniosku, w którym należy wskazać ten okres świadczeniowy. Wnioski na okres świadczeniowy trwający od [...].06.2023 r. do
[...].05.2024 r. przyjmowane są od [...].02.2023 r.
Zgodnie z zapisami w systemie informatycznym ZUS wspomagającym obsługę dla świadczeń rodzinnych ww. decyzja została doręczona stronie (urzędowe poświadczenie dostarczenia), w dniu [...].02.2023 r., w formie elektronicznej na platformie PUE-ZUS.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 13a ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, decyzje, postanowienia, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wychowawczego uznaje się za doręczone: w momencie ich odbioru przez osobę ubiegającą się o świadczenie wychowawcze, po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zaświadczenia, informacji i innych pism w sprawie świadczenia wychowawczego na profilu informacyjnym - w przypadku ich nieodebrania.
Ponadto Prezes ZUS wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 4 KPA, że zgodnie z art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przepisy KPA stosuje się w sprawach nieregulowanych w niniejszej ustawie. Terminy obowiązujące na zgłoszenie wniosku o świadczenie wychowawcze określa konkretnie ustawa, dlatego też w ocenie organu nie było podstaw do wzywania do uzupełnienia braków zgodnie z art. 19 ww. ustawy, gdyż wniosek został złożony kompletnie i prawidłowo.
W skardze do Sądu J. K. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego, a w konsekwencji powyższego - uchylenie również decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin znak sprawy 010070/680/5765706/20 z dnia [...] października 2023 r., poprzedzającej decyzję z dnia [...] marca 2024 r. Prezesa ZUS w W. oraz przekazanie sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. celem ponownego jej rozpoznania, a w szczególności wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z treścią którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i wdrożenia procedury usunięcia przez matkę dziecka braków wniosku, który wpłynął do tego Zakładu w dniu [...] lutego 2023 r. poprzez prawidłowe określenie okresu, na który składany jest wniosek o świadczenie i finalnie przyznanie tego świadczenia dziecku za miesiąc czerwiec 2023 r., jako jego beneficjentowi spełniającemu wszystkie materialnoprawne przesłanki do jego otrzymania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła zastosowanie przepisu art. 13a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 421 ze zm.) w sytuacji, gdy pozostaje on w oczywistej i rażącej sprzeczności z:
. przepisami art. 2, art. 5, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 zdanie 1, art. 72 ust. 1 zdanie 1 i art. 78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., stosowanymi tutaj bezpośrednio,
. przepisami art. 24 ust. 1 zdanie 1 i ust. 2, art. 34 ust. 1 i 2 i art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2000 r. stosowanymi tutaj również bezpośrednio,
. przepisami art. 3 i art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 kwietnia 1991 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526) stosowanymi tutaj również bezpośrednio.
Skarżąca ponownie zwróciła uwagę, że w dniu [...] stycznia 2023 r., około godz. 22.00 w ramach bankowości elektronicznej Banku Santander złożyła do ZUS wniosek o przyznanie świadczenia 500+ na syna H. K. na kolejny okres rozliczeniowy. Wnioski takie formalnie składać można było od godz. 0.00 w dniu [...] lutego 2023 r. Uczyniła ona to z zamiarem nie odkładania sprawy na ostatnią chwilę i będąc przeświadczoną, że i tak nie będzie on procedowany w dniu jego złożenia. Wniosek wygenerowany został w systemie informatycznym przez ZUS w dniu [...] lutego 2023 r., jednak jak się okazało wnioskodawczyni omyłkowo zaznaczyła okres, o który wnioskowała zaznaczając 2022/2023, zamiast 2023/2024.
W dniu [...] lutego 2023 r. ZUS wydał decyzję umarzającą postępowanie na skutek tego wniosku wskazując, że małoletni ma już ustalone prawo do tego świadczenia na ten okres. Decyzja ta została następnie umieszczona w systemie informatycznym PUE ZUS, na którym wnioskodawczyni nie posiadała indywidualnego konta według stanu do dnia [...] lipca 2023 r. (zostało ono dopiero wtedy założone wnioskodawczyni w siedzibie ZUS przez pracownika ZUS). Nigdy wcześniej nie była ona przez nikogo obligowana do jego założenia. Decyzja ta została uznana przez ZUS za skutecznie doręczoną wnioskodawczyni w trybie przepisu art. 13a ust. 6 punkt 2 ustawy z dnia 11 lutego
2016 r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.).
Skarżąca wskazała, że do dnia [...] lipca 2023 r. nie została powiadomiona o wydaniu decyzji w dniu [...] lutego 2023 r. przez ZUS. Nie interesowała się ona do tego dnia tokiem tego postępowania będąc przeświadczoną, że wypłata świadczenia za czerwiec 2023 r. wynika jedynie z opóźnień leżących po stronie ZUS i wypłata należnego świadczenia ostatecznie nastąpi. Działała ona tym samym w zaufaniu do organów administracji publicznej. O całej sytuacji i decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. dowiedziała się w siedzibie ZUS w L. w dniu [...] lipca 2023 r. Następnie został złożony wniosek do ZUS o wypłatę należnego świadczenia za czerwiec 2023 r., na co ZUS skarżonymi decyzjami odpowiedział negatywnie.
Zdaniem skarżącej przepis art. 13a ust. 6 punkt 2 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.) w takiej sytuacji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami art. 2, art. 5, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 zdanie 1, art. 72 ust. 1 zdanie 1, a zwłaszcza przepisem art. 78 Konstytucji RP z dnia [...] kwietnia 1997 r. oraz wyżej powołanymi przepisami Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia [...] grudnia 2000 r. stosowanymi tutaj bezpośrednio oraz wyżej powołanymi przepisami Konwencji o Prawach Dziecka stosowanymi tak samo. Niezgodność ta polega na tym, że przepisy powyższe na ZUS nakładają jedynie możliwość zawiadomienia strony o wydaniu decyzji, następnie kreują wirtualną fikcję doręczenia decyzji administracyjnej stronie postępowania i w efekcie tego doprowadzają do takiej sytuacji gdzie małoletnie dziecko spełniające wszystkie materialnoprawne przesłanki do otrzymania świadczenia 500+ takiego świadczenia nie otrzymuje i ostatecznie, finalnie zostaje pozbawione poprzez swojego przedstawiciela ustawowego możliwości odwołania się od takiej niekorzystnej decyzji.
Zdaniem skarżącej, znając uprzednio tj. przed dniem [...] lipca 2023 r. treść decyzji ZUS z dnia [...] lutego 2023 r., mogła poprawnie skonstruować nowy wniosek i uzyskać należne świadczenie za czerwiec 2023 r., czego jednak została pozbawiona w świetle obowiązujących przepisów prawa i to mających jedynie charakter formalny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Na wstępie podkreślić należy, iż ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.) nie przewiduje ustawowo przyznanej zasady ciągłości uprawnień i pobierania świadczeń, czy kontynuacji prawa do świadczenia wychowawczego. Jeżeli świadczenie zostało wcześniej przyznane na określony okres świadczeniowy oznacza to, że warunkiem uzyskania świadczenia po tym terminie jest ponowne złożenie wymaganych dokumentów i weryfikacja przesłanek uprawniających do jego otrzymania. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnego automatyzmu. Właściwy w sprawie organ administracji orzeka na podstawie wniosku w sprawie przyznania świadczenia. Oznacza to, że obowiązują go także przepisy dotyczące ustalenia początkowego i końcowego terminu przyznania świadczenia. Zgodnie z powołanym przez organ odwoławczy art. 18 ust 2 ustawy o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci, prawo do świadczeń wychowawczych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu świadczeniowego, który kończy się z dniem 31 maja. Z przepisu tego wynika zatem, że skoro prawo do świadczenia jest przyznawane na wniosek podmiotu uprawnionego do uzyskania takiego świadczenia, to dopiero jego złożenie determinuje moment początkowy przyznania świadczenia.
Przedmiotem decyzji jest sprawa z wniosku, który wpłynął w dniu 3 lipca 2024 r., na okres świadczeniowy 2023/2024, zatem świadczenie należało przyznać zgodnie z art.18 ust 2 ustawy o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci - od pierwszego dnia miesiąca, w którym wniosek wpłynął, to jest od dnia [...] lipca 2024 r., natomiast nie było podstaw do przyznania świadczenia za czerwiec 2023r., gdyż obejmował on wcześniejszy okres świadczeniowy i mógł być objęty wnioskiem złożonym przed upływem tego okresu.
Należy też podkreślić, że okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia we wcześniejszym terminie, popełnienia błędu w określeniu okresu świadczeniowego, w tym także ewentualny brak winy strony w wadliwym określeniu treści wniosku, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia wychowawczego objętego wnioskiem z [...] lipca 2023r. Zupełnie obojętne z punktu widzenia przepisów materialnoprawnych jest to, od kiedy strona chce ukształtować swoją sytuację prawną przez nabycie prawa do świadczenia wynikającego z regulacji przepisów ustawy o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci, zatem organ nie ma podstaw do dociekania dlaczego strona złożyła wniosek o określonej treści obejmujący niepełny okres świadczeniowy, czy okres świadczeniowy za który otrzymała już świadczenie. Nie ma podstaw, by zwracać się do wnioskodawcy o wyjaśnienia w tym zakresie, gdy wniosek nie zawiera braków formalnych i jasno określa żądanie. Organ bada zasadność konkretnego wniosku i nie ma obowiązku korygować merytorycznej treści wniosku.
Wniosek o przyznanie świadczenia to sformalizowany środek, którym strona wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez organ. Wyznaczenie tych granic wiąże organ, który nie może prowadzić postępowania w zakresie, ani w kierunku, które nie zostały wyznaczone granicami wniosku. Przedmiotem rozpoznania był wniosek SW-R z dnia [...] lipca 2024 r. o świadczenie wychowawcze na dziecko: H. K., dotyczący okresu od [...].06.2023 r. do [...].05.2024 r., choć czerwiec 2023 r. dotyczy poprzedniego okresu świadczeniowego. Niezasadność wniosku za czerwiec stanowiła podstawę do jego oddalenia. Natomiast wnioskiem z 31. stycznia 2023 r. objęto okres świadczeniowy 2022/2023.
Skarżąca w prezentowanym w skardze stanowisku koncentruje się na przyczynach niezłożenia skutecznego wniosku za ten miesiąc ale zasadniczym powodem wadliwości był fakt błędnie określonego przez nią okresu za który wnioskowała o przyznanie świadczenia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy je uznać za bezzasadne. W ocenie Sądu, organy wyjaśniły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia świadczenia wychowawczego na dziecko H. K. za okres od [...].06.2023 r. do [...].06.2023 r. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, z poszanowaniem zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień stron w postępowaniu administracyjnym. Zebrany materiał został wnikliwie rozpatrzony, a dokonana ocena nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są zarzuty koncentrujące się wokół wadliwości rozstrzygnięcia o przyznanie świadczenia z wniosku złożonego w dniu [...].01.2023 r.; w tym zarzuty w odniesieniu do brzmienia art. 13a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.), zdaniem skarżącej, jako przepisu niezgodnego z Konstytucją RP, przepisami art. 24 ust. 1 zdanie 1 i ust. 2, art. 34 ust. 1 i 2 i art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2000 r., czy też przepisami art. 3 i art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka. Organ rozpatrywał wniosek z [...] lipca 2023 r. a nie wniosek z [...].01.2023 r. Z treści wniosku wynikało, że obejmował okres świadczeniowy 2022/2023. Za ten okres skarżąca otrzymała świadczenie, zatem ponowne żądanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. W postępowaniu z wniosku z 3. lipca 2023 r. organ nie miał podstaw do badania prawidłowości decyzji wydanej na podstawie wniosku z
[...].01.2023 r., w tym także w zakresie przyczyn, które spowodowały wadliwe wskazanie przez skarżącą okresu świadczeniowego. W przedmiocie wniosku z [...].01.2023 r. wydano decyzję o umorzeniu postępowania, gdyż za wskazany okres świadczeniowy przyznano już świadczenie, zatem ocena przepisów w zakresie doręczenia decyzji z innego wniosku niż będącego przedmiotem skargi nie obejmuje przedmiotu sprawy. Nadto przepisy prawne nie pozwalają na sformułowanie tezy, że regulacja o zasadach doręczenia zawarta w ustawie o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci jest niekonstytucyjna dlatego, że zapadło rozstrzygnięcie administracyjne, które jest negatywne i stanowi o fikcji doręczenia. Jest to instytucja funkcjonująca w procedurze. Ocena taka może być ewentualnie dokonywana wyłącznie w ramach postępowania, w którym zastosowano ten przepis.
Podsumowując wskazać należy, iż organ odwoławczy nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia wskazywanych przez Skarżącą przepisów prawa. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Skarżąca wskazywała na istnienie podstawy do wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 KPA ale niewłaściwie wiązała ją z wadliwością sporządzonego przez siebie wniosku a przede wszystkim wniosek ten nie był przedmiotem procedowania organu w niniejszym postępowaniu, stąd nie można uznać, że w niniejszej sprawie mogła wystąpić podstawa wznowieniowa uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji powyższego, skarga jako bezzasadna, została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI